Καθώς, λοιπόν, ο κόσμος θα έχει και σήμερα το βλέμμα του στραμμένο στη Γαλλία, στα νέα θυρανοίξια του καθεδρικού της Παναγίας των Παρισίων, θα γίνεται ακόμη πιο ευανάγνωστο το μήνυμα της ήττας που υπέστη ο πρόεδρος Μακρόν. Η οικουμενικότητα της Νοτρ Νταμ θα θυμίζει πως είναι μια ήττα που δεν έχει μόνον γαλλική ανάγνωση. Αφορά την Ευρώπη ολόκληρη, την αντιπροσωπευτική, φιλελεύθερη Δημοκρατία ως εφαρμοσμένο μοντέλο διακυβέρνησης. Θα θυμίζει, επίσης, ότι στη γαλλική κρίση δεν υπάρχει εθνικό, γαλλικό αντίδοτο. Αλλά ευρωπαϊκό αντίδοτο δεν διατίθεται. Τι να κάνουμε; Ο Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο πολιτικός που ανέστησε το ευρωψηφοδέλτιο των Σοσιαλιστών από τα χαμηλά μονοψήφια στο 14%, προτείνει να «παίξουμε άμυνα». Στα γαλλικά πλαίσια, να ανασυγκροτηθεί ένα «ρεπουμπλικανικό μέτωπο», να αποκολληθεί η σοσιαλδημοκρατική Αριστερά από τη Λεπέν, να αποτραπούν οι πρόωρες προεδρικές εκλογές σε συνθήκες χάους και αγανάκτησης. Και βλέπουμε… Στα ευρωπαϊκά πλαίσια, υπάρχει μόνον η πρόταση Ντράγκι, λιγότερο οραματική από τις ιδέες Μακρόν του 2017, πιο προσγειωμένη και πεζή, αλλά και πάλι ακούγεται σχεδόν ουτοπική στο γκρίζο πολιτικό τοπίο που διασχίζουμε....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", και... 

Το νόημα μιας ήττας

ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΤΣΙΜΑ


Την προηγούμενη φορά που οι αμερικανικές εκλογές έκαναν τον κόσμο να κρατήσει την ανάσα του, ήταν από τη Γαλλία που είχε έρθει η πρώτη, ελπιδοφόρα τότε, απάντηση. Το 2016, με τα αποτελέσματα του βρετανικού δημοψηφίσματος, πρώτα, και τη νίκη Τραμπ αμέσως μετά, από τον αγγλοσαξονικό κόσμο έμοιαζε να ξεκινά μια βίαιη μετατόπιση του πολιτικού άξονα της Δύσης και μια δραματική άνοδος ενός ρεύματος ριζοσπαστικής, εθνικιστικής, ξενόφοβης Δεξιάς. Μα λίγους μήνες αργότερα, τον Απρίλιο του 2017, οι γαλλικές προεδρικές εκλογές είχαν κάνει τις φιλελεύθερες ευρωπαϊκές καρδιές να γυρίσουν στη θέση τους: το Κέντρο αντέχει!

Σ’ εκείνες τις σημαδιακές εκλογές, το γαλλικό πολιτικό τοπίο σαρώθηκε. Ο απερχόμενος πρόεδρος, ο σοσιαλιστής Ολάντ, είχε τόσο χαμηλή δημοτικότητα ώστε, για πρώτη φορά στην ιστορίας της 5ης Δημοκρατίας, δεν κατέβηκε καν στις εκλογές. Ο προκάτοχός του, ο συντηρητικός Σαρκοζί, κόπηκε στις εσωκομματικές εκλογές του κόμματός του. Οι υποψήφιοι των παρατάξεων που είχαν κυβερνήσει επί δεκαετίες τη Γαλλία, της γκωλικής και φιλελεύθερης Δεξιάς και των Σοσιαλιστών, συγκέντρωσαν όλοι μαζί το ένα τέταρτο μόλις των ψήφων. Η Λεπέν ήταν η μόνη από τον «παλιό» πολιτικό κόσμο που επέζησε για να αναμετρηθεί στον δεύτερο γύρο με τη νέα πολιτική φυσιογνωμία που είχε αναδυθεί στο προσκήνιο. Ο Μακρόν είχε πέσει ως μετεωρίτης στην εκλογική σκηνή και εξελέγη πρόεδρος με διπλάσιες ψήφους από την ακροδεξιά αντίπαλό του, με 66%.

Δεν ήταν απλά μια νέα φάτσα που έφερνε έναν αέρα νεανικό και ανανεωτικό σε ένα γερασμένο πολιτικό τοπίο. Ηταν μια υπόσχεση για μια νέα πολιτική σύνθεση της Κεντροαριστεράς και της Κεντροδεξιάς που υπερβαίνει τις παλιές γραμμές. Και για μια αλλαγή στο περιεχόμενο της πολιτικής, που θα λύνει τους άλυτους κοινωνικούς κόμπους – την οικονομική και δημογραφική παρακμή και τις ανισότητες που κάνουν τις μεσαίες τάξεις να εξεγείρονται.

Ηταν έτσι κι αλλιώς μια υπόσχεση που δύσκολα θα εκπληρωνόταν. Πολύ περισσότερο που, στην πραγματικότητα, ο Μακρόν υποσχόταν κάτι που ήταν αδύνατον να συμβεί στα εθνικά όρια, ακόμη κι ενός μεγάλου και ιστορικού έθνους, όπως η Γαλλία. Η αλλαγή που υποσχόταν, οι λύσεις που πρότεινε, μόνον σε ευρωπαϊκό επίπεδο ήταν εφικτά. Και το ήξερε. Στις πρώτες του μεγάλες μετεκλογικές ομιλίες, στις Βερσαλλίες και τη Σορβόννη, είχε προτείνει έναν βαθύ μετασχηματισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Μια φυγή προς τα εμπρός, με βαθύτερη πολιτική ολοκλήρωση, κοινό προϋπολογισμό, κοινό υπουργό Οικονομικών, κοινή φορολογική πολιτική, κοινή άμυνα, κοινή πολιτική ασύλου, ένα αληθινά κοινό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και κοινά ευρωπαϊκά πανεπιστήμια. Ηταν, έλεγε, ο μόνος τρόπος να ξανακερδίσει η Ευρώπη τη χαμένη εμπιστοσύνη των πολιτών της, να επουλώσεις τις κοινωνικές πληγές, να ξαναγίνει ανταγωνιστική η ευρωπαϊκή οικονομία και να απαντήσει η φιλελεύθερη δημοκρατία και η ιδέα του κοινωνικού κράτους, στον κίνδυνο του ευρω-θρυμματισμού και της κυριαρχίας του αντι-μεταναστευτικού εθνικισμού.

Ο λόγος του είχε ενθουσιάσει το ακροατήριο. Αλλά στην εφαρμογή των ιδεών του δεν βρήκε συνοδοιπόρους, ούτε στο Βερολίνο ούτε σε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Οι ιδέες του έμειναν ιδέες, που άγγιξαν τον κόσμο της εφαρμοσμένης πολιτικής μόνον για μια στιγμή, όταν η πανδημία οδήγησε σε κοινή προμήθεια εμβολίων και κοινή χρηματοδότηση της αντιμετώπισης των συνεπειών της. Δεν ήταν αρκετό.

Με αυτήν την έννοια, η αποτυχία του Μακρόν, η απογοήτευση και ο θυμός των Γάλλων με εκείνον που το 2017 είχαν εμπιστευθεί και η αδυναμία του να αναστρέψει με δίκαιο τρόπο την περίφημη «γαλλική παρακμή», η αποδοκιμασία του στην κάλπη και η αποτυχία του να σχηματίσει βιώσιμη κυβέρνηση, όλα ήταν προδιαγεγραμμένα. Η ήττα του Μακρόν δεν είναι μια κλασική πολιτική αποτυχία, από εκείνες που συμβαίνουν συχνά στην εθνική πολιτική σκηνή. Είναι η ήττα ενός ευρωπαϊκού σχεδίου, απέναντι στο οποίο – όπως ο ίδιος έλεγε το 2017 – δεν υπάρχει εναλλακτική άλλη από την εθνικιστική αναδίπλωση, από την άνοδο των «τραμπικών» της Ευρώπης. Με τις ιδέες των οποίων, άλλωστε, αναγκάστηκε ήδη και ο ίδιος να συμβιβαστεί. Eκείνος που το 2017 έλεγε ότι «είναι καθήκον μας να βρούμε μια θέση στην Ευρώπη για τους πρόσφυγες που ρίσκαραν τη ζωή τους για να φθάσουν ως εδώ», πέρασε πέρυσι έναν νόμο για τη μετανάστευση τον οποίο η Λεπέν όχι μόνον ψήφισε, αλλά χαιρέτισε ως «ιδεολογική νίκη» του κόμματός της.

Καθώς, λοιπόν, ο κόσμος θα έχει και σήμερα το βλέμμα του στραμμένο στη Γαλλία, στα νέα θυρανοίξια του καθεδρικού της Παναγίας των Παρισίων, θα γίνεται ακόμη πιο ευανάγνωστο το μήνυμα της ήττας που υπέστη ο πρόεδρος Μακρόν. Η οικουμενικότητα της Νοτρ Νταμ θα θυμίζει πως είναι μια ήττα που δεν έχει μόνον γαλλική ανάγνωση. Αφορά την Ευρώπη ολόκληρη, την αντιπροσωπευτική, φιλελεύθερη Δημοκρατία ως εφαρμοσμένο μοντέλο διακυβέρνησης.

Θα θυμίζει, επίσης, ότι στη γαλλική κρίση δεν υπάρχει εθνικό, γαλλικό αντίδοτο. Αλλά ευρωπαϊκό αντίδοτο δεν διατίθεται. Τι να κάνουμε; Ο Ραφαέλ Γκλικσμάν, ο πολιτικός που ανέστησε το ευρωψηφοδέλτιο των Σοσιαλιστών από τα χαμηλά μονοψήφια στο 14%, προτείνει να «παίξουμε άμυνα». Στα γαλλικά πλαίσια, να ανασυγκροτηθεί ένα «ρεπουμπλικανικό μέτωπο», να αποκολληθεί η σοσιαλδημοκρατική Αριστερά από τη Λεπέν, να αποτραπούν οι πρόωρες προεδρικές εκλογές σε συνθήκες χάους και αγανάκτησης. Και βλέπουμε… Στα ευρωπαϊκά πλαίσια, υπάρχει μόνον η πρόταση Ντράγκι, λιγότερο οραματική από τις ιδέες Μακρόν του 2017, πιο προσγειωμένη και πεζή, αλλά και πάλι ακούγεται σχεδόν ουτοπική στο γκρίζο πολιτικό τοπίο που διασχίζουμε.

...από την " ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 07/12/24

"ΟΙΚΟΝΠΜΙΚΗ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 07/12/24