Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΤΖΗ
Η Γαλλία ακόμα ζει με το ένδοξο παρελθόν της. Η Βρετανία ζυγίζοντας πιο ρεαλιστικά την κατάσταση μετά τον Β΄ Π.Π. διαπίστωσε ότι δεν μπορούσε να στηρίξει οικονομικά την αυτοκρατορία της. Εφυγε από την Ελλάδα, την Παλαιστίνη, την Ινδία. Η Γαλλία του Ντε Γκωλ το 1945 επέμενε να έχει ρόλο στη Συρία, προκαλώντας τοπικά επεισόδια και εντάσεις στις σχέσεις του στρατηγού με τον Τρούμαν και τον Τσώρτσιλ. Αμφότεροι δεν τον είχαν σε καμιά εκτίμηση. Η τελευταία απόπειρα της Βρετανίας να επιβεβαιώσει τον αυτοκρατορικό της ρόλο βούλιαξε το 1956 στα στενά του Σουέζ, σε μια κοινή στρατιωτική επιχείρηση με τη Γαλλία και το Ισραήλ που προκάλεσε την οργή του Αμερικανού προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.
Η Γαλλία στη συνέχεια μπορεί να εγκατέλειψε την Αλγερία, όμως ο Ντε Γκωλ δεν εγκατέλειψε το σύνδρομο του γαλλικού μεγαλείου. Απλώς το μετέθεσε εντός του ΝΑΤΟ και του ευρωπαϊκού οράματος. Ετσι, το 1958 ζήτησε από τους Μακμίλαν και Αϊζενχάουερ τη συγκρότηση ενός τριμερούς διευθυντηρίου εντός της ατλαντικής συμμαχίας και να υπαχθεί η Αλγερία στην περιοχή ευθύνης της συμμαχίας. Και οι δύο προτάσεις απορρίφθηκαν. Συγχρόνως ο στρατηγός άρχισε να καταθέτει δημοσίως το όραμά του για μια Ευρώπη από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια, με τη Ρωσία, αλλά χωρίς τις ΗΠΑ, υπό τη γαλλική ηγεμονία. Εκτιμούσε πως το σοβιετικό καθεστώς αργά ή γρήγορα θα μεταλλασσόταν. Συνέχισε δε την ανεξάρτητη πορεία του αναγνωρίζοντας την Κίνα (1964), εξέφρασε την αντίθεσή του στην ανάμειξη των ΗΠΑ στο Βιετνάμ και στο τέλος απέσυρε τη Γαλλία από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, υποχρεώνοντας τη συμμαχία να μεταφέρει την έδρα της εκτός του γαλλικού εδάφους (1966). Τον στρατηγό προσγείωσε ανώμαλα στην πραγματικότητα η επέμβαση των Σοβιετικών στην Τσεχοσλοβακία που διέλυσε το όραμά του για μια Ευρώπη από τον Ατλαντικό ώς τα Ουράλια. Σε αυτή την πορεία της γκωλικής μεγάλης ιδέας να μην παραλείψω να αναφέρω και την κραυγή του το 1967, κατά την επίσκεψή του στον Καναδά, «ζήτω το ελεύθερο Κεμπέκ».
Τα θυμήθηκα όλα αυτά διαβάζοντας πως ο φίλος μας ο Εμανουέλ Μακρόν θύμωσε με το Ισραήλ διότι απέκλεισε τη Γαλλία από τις συζητήσεις με την κυβέρνηση του Λιβάνου για την ειρήνευση στην περιοχή. Ζώντας ακόμη στην εποχή του συμφώνου Σάικς–πικό φαίνεται να μην έχει αντιληφθεί ότι αυτό που μετράει σήμερα δεν είναι το ένδοξο παρελθόν, αλλά τι όπλα διαθέτουν οι ενδιαφερόμενοι σε μια περιοχή. Ποια είναι η ισχύς τους, πόσο μπορούν να πιέσουν προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση. Και υπ’ αυτούς τους όρους η Γαλλία είναι εκτός παιχνιδιού στον Λίβανο.
Οι Βρετανοί φαντάζομαι να αντιλήφθηκαν και τη δική τους θέση, όταν ένα πολεμικό τους πλοίο έκανε περίπου δύο εβδομάδες για να αποπλεύσει με προορισμό την Κύπρο.
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 23/04/36 |
ΤΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΕΛΛΙΣ
Η συμμαχία Ελλάδας - Γαλλίας εξελίσσεται σταθερά σε όλα τα μέτωπα, με ιδιαίτερη σημασία να αποδίδεται, για ευνόητους λόγους, στον τομέα της άμυνας. Η ανανέωση της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για συνεργασία στην άμυνα και την ασφάλεια, η οποία θα υπογραφεί κατά την επικείμενη επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα την Παρασκευή, επιβεβαιώνει τη δύναμη αυτής της διμερούς σχέσης και αποφέρει οφέλη και στις δύο πλευρές. Στο υπάρχον πλαίσιο θα προστεθεί και ένα ξεχωριστό μνημόνιο κατανόησης, που θα καλύπτει κοινές δράσεις στην καινοτομία και την πολιτική προστασία.
Η αρχική συμφωνία υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2021, σε μια περίοδο υψηλής έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και περιλαμβάνει ρήτρα ενεργοποίησης αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής σε περίπτωση παραβίασης της κυριαρχίας – της εδαφικής ακεραιότητας οποιασδήποτε από τις δύο χώρες.
Η παραδοσιακή φιλία των δύο χωρών ενισχύθηκε στο συλλογικό υποσυνείδητο των Ελλήνων το 1974, όταν ο τότε πρόεδρος της Γαλλίας, Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν, προσέφερε το αεροπλάνο του στον εξόριστο Κων. Καραμανλή, προκειμένου να διευκολύνει την επιστροφή του στην Αθήνα και την αποκατάσταση της δημοκρατίας μετά την πτώση της χούντας. Λίγα χρόνια αργότερα ο Γάλλος πρόεδρος διαδραμάτισε καταλυτικό ρόλο για την ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ.
Στα χρόνια που ακολούθησαν η φιλία υπήρξε ειλικρινής και ισχυρή με όλους τους ηγέτες, ανεξαρτήτως ιδεολογίας και υπό διαφορετικές συνθήκες. Δεν ήταν μόνον η ξεχωριστή περίπτωση Ζισκάρ - Καραμανλή. Τα παραδείγματα στενών προσωπικών σχέσεων είναι πολλά: Μιτεράν Παπανδρέου, Ζοσπέν - Σημίτης, Σαρκοζί - Καραμανλής, Ολάντ - Τσίπρας, με τον κρίσιμο ρόλο του πρώτου στο δύσκολο καλοκαίρι του 2015, και τώρα Μακρόν - Μητσοτάκης.
Κατά την τρέχουσα δεκαετία η Γαλλία υπήρξε σημαντικός προμηθευτής στρατιωτικών συστημάτων και όπλων στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών, με πιο πρόσφατα παραδείγματα την απόκτηση 24 αεροσκαφών Rafale και τεσσάρων φρεγατών Belharra, εκ των οποίων η πρώτη παραδόθηκε πριν από λίγους μήνες. Η Αθήνα συγκαταλέγεται στους συμμάχους που το Παρίσι εντάσσει στη νέα στρατηγική την οποία αναπτύσσει και περιλαμβάνει τη γαλλική πυρηνική ομπρέλα. Επίσης, ο Μακρόν έχει επανειλημμένως αναδείξει τον ρόλο της Ελλάδας ως λίκνου της δημοκρατίας. Σε αυτό το πλαίσιο, τον Σεπτέμβριο του 2017, λίγους μόλις μήνες μετά την πρώτη εκλογή του ως προέδρου της Γαλλίας, εκφώνησε σημαντική ομιλία για το μέλλον της Ευρώπης στην Πνύκα. Αύριο θα συμμετάσχει σε μια παρόμοια εκδήλωση στην Αρχαία Ρωμαϊκή Αγορά, σε συζήτηση με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και συντονιστή τον διευθυντή της «Καθημερινής» Αλέξη Παπαχελά.
Το σύνθημα Ελλάς - Γαλλία Συμμαχία δεν είναι κάτι θεωρητικό, έχει γίνει στρατηγική πραγματικότητα. Αυτή η ιδιαίτερη σχέση πολλών δεκαετιών εμβαθύνει, ενισχύοντας το αποτύπωμά της στη Μεσόγειο, που για πολλούς λόγους ενδιαφέρει και τις δύο χώρες και λειτουργεί προς όφελος της σταθερότητας της περιοχής.

















