Το σημαντικότερο είναι να μην επιτρέψουμε την κατάσταση στην Ουκρανία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ή την κατάσταση στο Ιράν, δηλαδή την προσπάθεια του Ιράν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, να δημιουργήσει μια νέα κανονικότητα. Αυτό που υποστηρίζω σε όλες τις χώρες που επισκέπτομαι είναι ότι τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρούνται, πρέπει να τηρούμε τις συνθήκες που έχουν υπογραφεί και έχουν βοηθήσει την Ευρώπη και τον κόσμο να έχουν ειρήνη για τόσες δεκαετίες. Επίσης, υποστηρίζω ότι η αλλαγή συνόρων ή η συζήτηση περί αλλαγής συνόρων είναι κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο στον σημερινό κόσμο. Αυτό λοιπόν, που προτείνω σε όλους είναι να έχουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, διαρκείς συνομιλίες και μια ξεκάθαρη άποψη ότι η ειρήνη είναι εξαιρετικά πολύτιμη και ότι θα πρέπει να διατηρήσουμε αυτά που επιτεύχθηκαν μετά τον Β΄ΠΠ. Να απομονώσουμε τις δύο τεράστιες προβληματικές εστίες, το Ιράν και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, να προσπαθήσουμε να τις αντιμετωπίσουμε, είναι τελείως διαφορετικά θέματα, που και πάλι όμως δημιουργούν τεράστιους κινδύνους για την παγκόσμια σταθερότητα, και να μην επιτρέψουμε την εξάπλωση των προβλημάτων....

Τί είπε ο Νίκος Δένδιας

σε συζήτηση σήμερα

στο Σύδνεϋ 

για την Ασφάλεια στη 

Νοτιοανατολική Μεσόγειο

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας συμμετέσχε σήμερα, Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, σε συζήτηση στο Σύδνεϋ με τον πρώην Γερουσιαστή της Αυστραλίας και Καθηγητή στο University of Technology Sydney (UTS), Stephen Looseley, με θέμα «Ασφάλεια στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο».

Τη συζήτηση διοργάνωσε η Πρεσβεία της Ελλάδας στην Αυστραλία και το Business Sydney, του οποίου Εκτελεστικός Διευθυντής είναι ο ομογενής Paul Nicolaou.

Στη συζήτηση παρευρέθηκαν επίσης, μεταξύ άλλων, ο Πρέσβης της Ελλάδας στην Αυστραλία Σταύρος Βενιζέλος, ο Πρέσβης της Κύπρου στην Αυστραλία Αντώνης Σαμούτης, ο Διευθυντής της Διεύθυνσης Εξοπλισμών του ΓΕΝ Υποναύαρχος Παναγιώτης Καραβάς ΠΝ, ο Γενικός Πρόξενος της Ελλάδας στο Σύδνεϋ Γεώργιος Σκέμπερης, ο Θεοφιλέστατος Επίσκοπος στην Καμπέρα κ.κ. Αθηναγόρας ως εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, ο Διευθύνων Σύμβουλος της Bank of Sydney Kieran McKenna, εκπρόσωποι ξένων διπλωματικών αντιπροσωπειών στην Αυστραλία, Αξιωματούχοι της Αυστραλίας και εκπρόσωποι ομογενειακών φορέων.

Ακολουθεί η συζήτηση (μετάφραση από τα αγγλικά)

S. Looseley: Ευχαριστώ πολύ, Paul. Δε γνωρίζω κανέναν στην πολιτική και επιχειρηματική σκηνή της Αυστραλίας που να μπορεί να καλωσορίσει τους πάντες σε μια συνάντηση. Είναι ένα καταπληκτικό ταλέντο.

Υπουργέ Δένδια, είστε πάντα καλοδεχούμενος στην Αυστραλία. Υπάρχουν θέματα στην ατζέντα της Ελλάδας και της Ευρώπης τα οποία είναι σχεδόν πανομοιότυπα με αυτά που υπάρχουν εδώ στον Ινδοειρηνικό. Ανυπομονούμε να ακούσουμε την οπτική σας για ορισμένες προκλήσεις τις οποίες αντιμετωπίζετε αυτήν τη στιγμή, τα διδάγματα που έχετε αποκομίσει, τις πολιτικές που προκύπτουν από αυτές, καθώς και τις συνέπειές τους για την Αυστραλία.

Διότι, κυρίες και κύριοι, όλοι οι παρόντες κατανοούν ότι δεν υπάρχουν πια στρατηγικά ή οικονομικά θέματα που να περιορίζονται σε τοπικό επίπεδο. Κάθε θέμα το οποίο αντιμετωπίζει ένα κράτος σε οποιαδήποτε ήπειρο έχει αρνητικές συνέπειες σε παγκόσμιο επίπεδο. Η μεγαλύτερη απόδειξη αυτού είναι το γεγονός ότι θέματα τα οποία αποτελούν προκλήσεις για την Αρκτική ή την Ανταρκτική έχουν επιπτώσεις για όλους εμάς εδώ και παντού στον κόσμο.

Τώρα, ρίχνοντας μία ματιά στην ιστορία της Αυστραλίας και της Ελλάδας, βλέπουμε τόσα πολλά κοινά στοιχεία. Για πάνω από έναν αιώνα, η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή προκάλεσαν πολλές συνέπειες στην Αυστραλία, από το 1915 στην Καλλίπολη έως σήμερα. Επίσης, δύο πόλεμοι, ο Πρώτος και ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, είχαν συνέπειες οι οποίες ξεκίνησαν από τα μέρη σας και ήταν ευθύνη μας, όπως και της Ελλάδας, να τις αντιμετωπίσουμε αλλά και να διατηρήσουμε την ειρήνη από το 1948 έως σήμερα.

Επομένως τα θέματα στην ατζέντα σας είναι κοινά με αυτά στη δική μας, και έχουν παγκόσμιο αντίκτυπο. Για αυτόν τον λόγο σκέφτηκα να ξεκινήσω με το να σας ρωτήσω, σχετικά με την Ευρώπη, την Ελλάδα, την Τουρκία, πόσο σημαντικό είναι το ΝΑΤΟ και τι πιστεύετε ότι επιφυλάσσει το μέλλον για τον οργανισμό;

Ν. Δένδιας:

Αρχικά, για να κοιτάξουμε στο μέλλον πρέπει να αναλογιστούμε το παρελθόν. Και για εμάς, όπως πιστεύω και για την Τουρκία, πρέπει να αποδεχθούμε και να εκτιμήσουμε το γεγονός ότι το ΝΑΤΟ ήταν καθοριστικός παράγοντας ώστε να παραμείνουμε σε αυτό που αποκαλούμε Δυτικό Κόσμο.

Υπάρχει η αίσθηση ότι η εποχή πριν το 1990, όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου και διαλύθηκε το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, είναι πολύ μακρινή. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, πως είναι μόνο 36 χρόνια πριν. Υπήρχε μία περίοδος κατά την οποία τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας απείχαν μόλις 80 χιλιόμετρα από το Αιγαίο.

Για να είμαστε ειλικρινείς, εάν δεν υπήρχε το ΝΑΤΟ και εάν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν ήταν μέλη του ΝΑΤΟ – να σας θυμίσω ότι εντάχθηκαν μαζί σε αυτό το 1952 – θεωρώ πως τελικά το Σύμφωνο της Βαρσοβίας θα ήλεγχε και τις δύο χώρες.

Τώρα βλέπουμε τη Ρωσία σαν μια μεσαίου μεγέθους δύναμη που δεν μπορεί να καταλάβει την Ουκρανία, αλλά τότε ήταν τελείως διαφορετικά τα πράγματα. Η Ρωσία, δηλαδή η Σοβιετική Ένωση, είχε εξέλθει θριαμβευτικά από το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, καταλάμβανε σε έκταση τη μισή Ευρώπη και εκείνη την εποχή αυτά τα οποία εξήγγειλε ο Churchill στη διάσημη ομιλία του στο Μιζούρι για το «σιδηρούν παραπέτασμα», γίνονταν πράξη.

Το ΝΑΤΟ, λοιπόν, είχε ουσιαστική παρουσία στην περιοχή μας, τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Οφείλω να αναγνωρίσω πως το ΝΑΤΟ εγγυήθηκε την ελευθερία μας, τη δημοκρατία μας, τα ανθρώπινα δικαιώματα και όλα όσα έχουμε σήμερα και είναι για εμάς τόσο πολύτιμα.

Οι προκλήσεις πλέον είναι διαφορετικές, και το ερώτημα είναι το εξής: έχει σχέση το ΝΑΤΟ με αυτές τις νέες προκλήσεις που προκύπτουν; Η ξεκάθαρη απάντησή μου είναι «Ναι» και το τονίζω. Γιατί το λέω όμως αυτό;

Θα έλεγε κανείς ότι η Σοβιετική Ένωση δεν υπάρχει πια, όπως και το Σύμφωνο της Βαρσοβίας, οπότε γιατί να χρειαζόμαστε το ΝΑΤΟ; Και αυτό θα αποτελούσε θέμα σοβαρής συζήτησης. Έπειτα ήρθε η Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και αυτό το επιχείρημα άλλαξε.

Οφείλω να πω πως χωρίς το ΝΑΤΟ οι Ευρωπαϊκές χώρες, και όχι μόνον η Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μια πρόκληση όπως αυτή που τίθεται έστω και μόνον από τη Ρωσία, τουλάχιστον προς το παρόν.

Παρότι το Ρωσικό ΑΕΠ είναι οριακά μεγαλύτερο από αυτό της Ισπανίας, η Ρωσία κατόρθωσε να δημιουργήσει μια οικονομία πολέμου και να αναπτύξει τις Ένοπλες Δυνάμεις της στο πεδίο της μάχης, ανεξαρτήτως αν εμείς στην Ευρωπαϊκή Ένωση τείνουμε να βάζουμε στην άκρη τα οπλικά συστήματα και την προετοιμασία για έναν ενδεχόμενο πόλεμο, επειδή θεωρούμε πως δε θα μας συμβεί ποτέ.

Επομένως, το ΝΑΤΟ είναι ένας παράγοντας, ο οποίος εξακολουθεί να διασφαλίζει την ευημερία και τη σταθερότητα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο φόβος μου είναι το κατά πόσο θα παραμείνουν οι ΗΠΑ δραστήριες σε αυτό. Επειδή και εγώ ακούω αυτά που ακούτε και εσείς από την Ουάσιγκτον ορισμένες φορές, ο τρόπος με τον οποίο εκφράζεται η Αμερικανική Κυβέρνηση δημιουργεί αμφιβολίες στην Ευρώπη, και όχι μόνο. Δημιουργεί αμφιβολίες σε όλον τον κόσμο σχετικά με την διαρκή παρουσία των ΗΠΑ τόσο στην Ευρώπη, αλλά και πέρα από αυτή. Πιστεύω ακράδαντα, όντας φίλος των ΗΠΑ μεταξύ άλλων, πως είναι προς όφελος του λαού των ΗΠΑ να συνεχίσουν να συμμετέχουν και να δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη.

Υπάρχει επίσης ένα ιστορικό προηγούμενο, καθώς κάποιος θα μπορούσε να με ρωτήσει γιατί εκφράζω την άποψή μου επί του θέματος. Το μοναδικό πράγμα που θα απαντούσα σε αυτό είναι το να σας θυμίσω κάτι: οι ΗΠΑ αποχώρησαν από την Ευρώπη δύο φορές μέσα στον 20ο αιώνα. Επίσης, επέστρεψαν δύο φορές: κατά τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ας μην υπάρξει τρίτη φορά.

S. Looseley:

Κάποτε αποδόθηκε στον Dr. Henry Kissinger, έναν πολύ διακεκριμένο Αμερικανό πολιτικό, η ρήση ότι το να είναι κανείς εχθρός των ΗΠΑ ήταν μια επικίνδυνη κατάσταση, αλλά το να είναι φίλος τους μπορεί να αποβεί ακόμη πιο επικίνδυνο.

Παρατηρώντας μερικές δηλώσεις της Κυβέρνησης Trump προς στενούς συμμάχους, τότε βλέπουμε πως είναι πολύ σκληρότερες από οποιαδήποτε επίκριση εξαπολύει η Ουάσιγκτον προς τους αντιπάλους μας, και αυτό είναι εξαιρετικά ανησυχητικό.

Δε θα μπορούσα να μη συμφωνήσω με την παρατήρησή σας σχετικά με την ανάγκη διαρκούς παρουσίας των ΗΠΑ, και όχι μόνο του ΝΑΤΟ, στην Ευρώπη. Αλλά τι παραπάνω χρειάζεται να κάνουν οι δημοκρατίες, και έχω κατά νου την Ελλάδα, την Αυστραλία και άλλες πολιτισμένες χώρες, ώστε να καταπολεμήσουν την επιθετικότητα των απολυταρχικών κρατών; Όχι μόνο της Ρωσίας, αλλά και κρατών όπως το Ιράν, η Κίνα και ούτω καθεξής.

Πρέπει να έχουμε μια πιο ξεκάθαρη ατζέντα;

Ν. Δένδιας:

Και πάλι, φοβάμαι ότι πέσαμε θύματα της ίδιας μας της επιτυχίας. Είναι απολύτως ξεκάθαρο. Οφείλω να σας πω, και ανοίγω μια παρένθεση εδώ, πως ήμουν ο τελευταίος δυτικός Υπουργός που επισκέφθηκε τη Μόσχα πριν τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Αποχώρησα από τη Μόσχα 48 ώρες πριν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία.

Και τότε, θυμάμαι πολύ ξεκάθαρα τον Υπουργό Lavrov να ξοδεύει 45 λεπτά από τον πολύτιμο χρόνο του, ώστε να εξηγήσει σε εμένα, τον Υπουργό Εξωτερικών μιας μεσαίου μεγέθους χώρας, πως όχι μόνο δεν θα εισέβαλαν στην Ουκρανία, αλλά και πως θα ήταν ανόητο να το κάνουν. Και δε θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο μαζί του, ακόμη και σήμερα.

Παρεμπιπτόντως, ο λόγος για τον οποίο είχα επισκεφθεί τη Μόσχα ήταν για να κάνω μία παράκληση στη Ρωσική Κυβέρνηση, διότι τότε υπήρχε στο Υπουργείο Εξωτερικών η υπόνοια ότι η Ρωσία μπορεί να πραγματοποιούσε μια περιορισμένη επιχείρηση στην Μαριούπολη, και εκεί υπήρχε μια ακμάζουσα Ελληνική κοινότητα των 100.000 ανθρώπων. Επομένως, επισκέφθηκα τη Ρωσία για να κάνω μία παράκληση ώστε να σεβαστούν την Ελληνική κοινότητα. Έπειτα, πέταξα για την Αφρική, και μόλις ξύπνησα στις 2 το πρωί, έλαβα τα νέα πως η Ρωσία είχε πραγματοποιήσει την εισβολή.

Για ποιο λόγο όμως αναφέρομαι σε αυτό το περιστατικό; Γιατί, παρόλο που οι Αμερικανοί μας έφερναν φωτογραφίες των Ρωσικών στρατευμάτων εν κινήσει, παρόλο που οι Αμερικανοί μας έφερναν αποδείξεις ότι οι Ρώσοι μετακινούσαν Μονάδες προς τα σύνορα, μετακινούσαν ακόμα και Μονάδες Υγειονομικού, άρα δεν θα μπορούσε να είναι απλά μια άσκηση, εμείς αρνούμασταν να τους πιστέψουμε. Γιατί ο πόλεμος στην Ευρώπη ήταν κάτι που δεν είχαμε καθόλου κατά νου. Ποτέ δεν πιστεύαμε ότι κάποιος θα ήταν αρκετά ανόητος ώστε να βάλει την ανθρωπότητα να κάνει βήματα προς τα πίσω, στο σημείο στο οποίο βρισκόταν τον 20ο αιώνα.

Αγνοήσαμε λοιπόν κάτι που θα έπρεπε να κάνει κάθε σοβαρή χώρα, δηλαδή να προετοιμάσει την άμυνά της. Να υπερασπιστεί τις αξίες τις οποίες πρεσβεύει. Και τώρα πρέπει να κάνουμε προς τα πίσω. Να κατασκευάσουμε εξοπλισμούς, να δημιουργήσουμε ευκαιρίες αλλά, ακόμα περισσότερο, να αλλάξουμε εκ νέου τη νοοτροπία της νέας γενιάς. Στις ημέρες μας κάθε νέο παιδί, κάθε νεαρός και νεαρή, πρέπει να καταλάβει ότι θα πρέπει να υπερασπιστεί τη χώρα του. Αποτελεί δικαίωμα αλλά και υποχρέωσή του. Ένα δικαίωμα και μια υποχρέωση που είχαμε ξεχάσει. Στην Ελλάδα υπάρχει υποχρεωτική στράτευση, όπως μπορεί να γνωρίζετε ορισμένοι. Παρόλο που θεωρώ ότι έχουμε επαγγελματίες υψηλού επιπέδου, ιστορικά πιστεύουμε ότι είναι υποχρέωση του πολίτη να προστατεύσει τη χώρα. Αυτό είναι μέρος της παράδοσής μας από τον καιρό των Περσικών Πολέμων, 500 χρόνια προ Χριστού. Αυτή είναι η παράδοσή μας και θεωρώ ότι είναι μια καλή παράδοση. Ωστόσο, ακόμα και αυτό είχε παραγκωνιστεί υπό την έννοια ότι ναι μεν η νέα γενιά υπηρετούσε στο Στρατό, αλλά μάλλον διαδικαστικά, όχι για να αποκτήσει πραγματικά τις απαραίτητες για το σύγχρονο μαχητή ικανότητες. Τώρα πρέπει να δημιουργήσουμε αυτές τις ικανότητες. Όλες οι Δημοκρατίες θα πρέπει να το κάνουν.

S. Looseley: Ασφαλώς αποκομίζουμε τα διδάγματα από τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όχι μόνο αυτές που αφορούν στο πεδίο, αλλά και τις διπλωματικές επιπτώσεις. Σκέφτομαι την περίπτωση της Φινλανδίας και της Σουηδίας, και την ένταξή τους στο ΝΑΤΟ.

Ν. Δένδιας: Ποιος θα το πίστευε;

S. Looseley: Είχαν στενές σχέσεις πριν την ένταξη, αλλά τώρα είναι μέλη του ΝΑΤΟ επισήμως. Κάτι το οποίο εγείρει το θέμα της Βαλτικής, εάν βρίσκεται περίκλειστη από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ. Ο Πούτιν είπε ότι δεν θέλει το ΝΑΤΟ στα σύνορά του. Με την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, έχει περισσότερο ΝΑΤΟ στα σύνορά του, κατά 1.300 χλμ. Το ερώτημα που πιστεύω προκύπτει από όλους μας, προσπαθώντας να διαγνώσουμε σωστά και δίκαια τη στάση της Μόσχας, είναι ότι μας λένε διαρκώς – η Αμερική, οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις, και άλλοι – ότι ο Πούτιν βρίσκεται περικυκλωμένος από μια κλίκα συκοφαντών που του λένε μόνον όσα θέλει να ακούει. Συνεπώς, δεν έχει μια αιτιολογημένη εκτίμηση, όχι μόνο του πεδίου μάχης, αλλά και της διπλωματικής κατάστασης της Ρωσίας, η οποία είναι αδύναμη, και της οικονομικής της κατάστασης, η οποία διαρκώς επιδεινώνεται. Πως θα διαπεράσουμε αυτήν την κατάσταση, όχι μόνον όσον αφορά τη Ρωσική ηγεσία, αλλά και της ευρύτερης Ρωσικής κοινωνίας, ώστε να δουν την πραγματικότητα;

Ν. Δένδιας: Φοβάμαι ότι εδώ έχουμε δύο τελείως αντίθετες αντιλήψεις. Εάν μιλήσεις σε οποιονδήποτε στην Ευρώπη σήμερα, η αντίληψη είναι ότι η Ρωσία προετοιμάζεται, εάν θα έχει επιτυχία στην Ουκρανία, να εισβάλλει στην Ευρώπη. Και, ιδιαιτέρως τα κράτη της Βαλτικής ή η Φινλανδία, η Σουηδία ή η Πολωνία. Από την άλλη, εάν μιλήσεις με κάποιον Ρώσο διπλωμάτη, θα σου πει το ακριβώς αντίθετο: ότι το ΝΑΤΟ προετοιμάζεται για να εισβάλλει στη Ρωσία. Για να είμαι ειλικρινής, δεν μπορώ καθόλου να καταλάβω την αντίληψη της ρωσικής πλευράς. Ασφαλώς, υπάρχει σοβαρή συζήτηση σχετικά με το πως η διεύρυνση του ΝΑΤΟ προς Ανατολάς προκάλεσε την ανασφάλεια της Ρωσίας. Μπορώ να παραδεχτώ ότι είναι κάτι που μπορεί να προκάλεσε ανασφάλεια. Και πάλι όμως, δεν μπορώ να δεχτώ ότι η Ρωσία μπορεί να υπαγορεύσει στις Κυβερνήσεις των πρώην μελών του Συμφώνου της Βαρσοβίας εάν θα πρέπει να γίνουν μέλη του ΝΑΤΟ ή όχι, ή ακόμα εάν θα πρέπει να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή όχι. Εάν συνέβαινε αυτό, τότε γιατί να αντιταχθούμε στο Σύμφωνο της Βαρσοβίας; Θα μπορούσαμε να αφήσουμε την κατάσταση ως είχε, και να ζήσουμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα.

Η επιτομή όσων προσπαθούμε να επιτύχουμε είναι όλες οι κοινωνίες παγκοσμίως, και όχι μόνο οι Ευρωπαϊκές κοινωνίες, να έχουν το δημοκρατικό δικαίωμα να καθορίζουν το μέλλον τους. Και είναι σαφές, κατά την ταπεινή μου γνώμη, ότι οι περισσότερες κοινωνίες στην Ευρώπη θέλουν να γίνουν μέλη της ΕΕ, όπως επίσης και μέλη του ΝΑΤΟ. Από την άλλη, υπάρχει όντως κάποιος που, έχων σώας τας φρένας, θα πίστευε ποτέ ότι τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ θα εισέβαλαν ποτέ στη Ρωσία; Ότι θα παρακινούσαμε τις κοινωνίες και τις Ένοπλες Δυνάμεις μας να εισβάλλουν σε οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο, και ιδίως σε μία τόσο μεγάλη και ισχυρή χώρα, όπως είναι η Ρωσία; Η πτήση από τη Μόσχα στο Βλαδιβοστόκ – το έχω κάνει – διαρκεί 8μιση ώρες. Φαντάζεται αλήθεια κανείς τα Νατοϊκά στρατεύματα να προελαύνουν στα Ουράλια; Αυτά είναι ανοησίες. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ.

Αυτό λοιπόν που πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε είναι να πείσουμε τον ρωσικό λαό ότι δεν ισχύουν αυτά τα πράγματα. Και να τους βοηθήσουμε να καταλάβουν επίσης ότι η δημοκρατική επιλογή των κοινωνιών των Ευρωπαϊκών κρατών δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται από τη Ρωσία ως απειλή. Η Ρωσία είναι μια περήφανη χώρα, με τεράστιο πολιτισμό, μια χώρα η οποία απαιτεί το σεβασμό μας. Σεβόμαστε τη Ρωσία, αλλά από την άλλη δεν μπορούμε να δώσουμε στη Ρωσία τη δυνατότητα να υπαγορεύει το μέλλον των ευρωπαϊκών κοινωνιών.

S. Looseley: Συμφωνούμε. Δυστυχώς, η ανοησία έχει καταλάβει τον πολιτικό διάλογο και άλλων χωρών, πέραν της Ρωσίας, τελευταία. Στρέφοντας το βλέμμα στην Ανατολική Μεσόγειο, εάν μπορέσουμε να διαχειριστούμε τα ζητήματα ασφαλείας, ποιες είναι οι μεγαλύτερες ευκαιρίες για επενδύσεις, οικονομική ανάπτυξη και για μεταστροφή της περιοχής, όλων των χωρών της περιοχής ει δυνατόν, προς ένα πιο ακμάζον μέλλον;

Ν. Δένδιας: Εάν το καταφέρουμε αυτό, μετά δεν υπάρχουν όρια. Κι αυτό γιατί η γεωγραφική θέση της αποτελεί πρόκληση, αλλά η πρόκληση είναι δίκοπο μαχαίρι, μπορεί επίσης να αποτελέσει και μια μεγάλη ευκαιρία. Στην ενέργεια· διασυνδέσεις, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αγωγοί αερίου, πετρελαιαγωγοί, οποιαδήποτε μορφή διασύνδεσης. Στο εμπόριο. Στην καινοτομία, Ό, τι και να μου αναφέρετε βρίσκεται εκεί. Είναι το σημείο σύνδεσης τριών ηπείρων, της Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης. Όπως ήταν ο παραδοσιακός ρόλος αυτής της γωνίας του κόσμου, όταν υπάρχει ειρήνη, αυτή η περιοχή του κόσμου μπορεί να επιτύχει εξαιρετική ευημερία· και με εξαιρετική σημασία για ένα καλύτερο μέλλον για την Ευρώπη και για όλο τον κόσμο.

Πρέπει όμως να πω ότι απέχουμε αρκετά από αυτό. Υπάρχουν τεράστια προβλήματα στη Μέση Ανατολή αυτή τη στιγμή, τεράστια προβλήματα στον Κόλπο. Παρακολουθείτε ειδήσεις, βλέπετε ποια είναι η κατάσταση στον Κόλπο αυτή τη στιγμή. Ακούσατε τις φήμες για το τι μπορούμε να περιμένουμε μέσα στις επόμενες ημέρες, εάν το Ιράν δεν υποχωρήσει από την απαίτηση να σταματήσει το εμπόριο στο Ορμούζ.

Παρεμπιπτόντως, αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο. Φανταστείτε τι θα μπορούσε να γίνει εάν η Ινδονησία, για παράδειγμα και η Σιγκαπούρη σταματούσαν το εμπόριο στα Στενά της Μαλάκκα. Εάν η Ελλάδα σταματούσε το εμπόριο στο Αιγαίο. Εάν η Ισπανία σταματούσε το εμπόριο στο Γιβραλτάρ, κλπ. Εάν η Ρωσία σταματήσει το εμπόριο στην Αρκτική. Δεν μπορούμε να το αποδεχτούμε αυτό. Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι βασική για την ανθρωπότητα. Αποτελεί επίσης και βασικό παράγοντα ευημερίας. Δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς εμπόριο.

Για να επιστρέψουμε όμως στην ερώτηση: εάν αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις στην περιοχή, δεν θα υπάρχουν πια όρια στην Ανατολική Μεσόγειο. Ελπίζω ότι θα μου δοθεί η ευκαιρία κάποτε να το δω.

S. Looseley: Θα ήταν το ιδανικό. Όσον αφορά την ευρωπαϊκή απάντηση στις προκλήσεις από τις αυταρχικές δυνάμεις, πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της Γερμανίας;

Ν. Δένδιας: Ο ρόλος της Γερμανίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Υπάρχουν φωνές στην Ευρώπη, που δεν εκφράζονται δημοσίως, αλλά υπάρχουν, που φοβούνται τον επανεξοπλισμό της Γερμανίας. Ειδικά η παλαιότερη γενιά, που θυμάται τον Β΄ΠΠ και βλέπει τη Γερμανία με καχυποψία.

Έχω την εντύπωση ότι η νεότερη γενιά Γερμανών δεν θα επιστρέψει σε αυτό που προσωπικά αποκαλώ τον Πρωσικό Τρόπο. Υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον μικρό βιβλίο, Η Σύντομη Ιστορία της Γερμανίας. Το βιβλίο αναφέρει ότι υπάρχουν δύο Γερμανίες, η Πρωσία και η Γερμανία. Όταν αναλαμβάνει η Πρωσία, έχουμε πόλεμο. Όταν αναλαμβάνει η Γερμανία, έχουμε ευημερία και σταθερότητα.

Και αυτό που αναφέρει είναι ότι η γραμμή διαχωρισμού είναι τα σύνορα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έτσι, ό,τι ήταν μέρος της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έγινε η Γερμανία. Ό,τι έμεινε εκτός της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας έγινε η Πρωσία, έγινε μιλιταριστική και θεωρούσε τον διαρκή πόλεμο όχι απλά μια μέθοδο επιβίωσης, αλλά τρόπο ζωής, κατά κάποιον τρόπο.

Αλλά τώρα ό,τι ήταν η Πρωσία αποτελεί κυρίως μέρος της σημερινής Πολωνίας. Πιστεύω λοιπόν ότι η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας, η οποία είναι απολύτως απαραίτητη για το κοινό ευρωπαϊκό μέλλον μας, δε θα γίνει πρόκληση για την Ευρώπη. Και, σε κάθε περίπτωση, ας είμαστε ρεαλιστές γι’ αυτούς που δεν είναι ιδεαλιστές. Είναι καλύτερα να είναι εντός παρά εκτός.

S. Looseley: Κάποιοι υποστηρίζουν ότι αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο δημιουργήθηκε το ΝΑΤΟ, για να κρατήσει τους Γερμανούς εντός. Η ιστορία του Αρμίνιου και της καταστροφής των ρωμαϊκών λεγεώνων στη Μάχη του Τευτοβούργιου Δρυμού το 6 μ.Χ. είναι πάντα διδακτική. Υπάρχουν μερικές εξαιρετικές ιστορικές διατριβές επί του θέματος.

Εάν λοιπόν δεν είχε συμβεί αυτό και η Ρώμη είχε καταφέρει να εκπολιτίσει τους Γερμανούς μέχρι τον Έλβα, δε θα χρειαζόταν κανένας Κάιζερ και κανένας Φύρερ. Η Γερμανία θα γινόταν ευρωπαϊκή δημοκρατία πολύ νωρίτερα απ’ ότι συνέβη στην πραγματικότητα. Η ιστορία λοιπόν είναι πάντα εκεί.

Θα ήθελα να αλλάξω θέμα και να πάω σε ένα θέμα που είναι σημαντικό όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την Αυστραλία, λόγω της συμμετοχής της στις δυνάμεις του ΟΗΕ στην Κύπρο. Πώς θα χαρακτηρίζατε την κατάσταση που αντιμετωπίζει αυτή τη στιγμή η Κύπρος; Υπάρχει πιθανότητα να επιτευχθεί κάτι κατόπιν διαπραγματεύσεων με την Τουρκία που θα έφερνε μια πιο φυσιολογική κατάσταση στο νησί;

Ν. Δένδιας: Κατά τη γνώμη μου υπάρχει πιθανότητα, μια νέα πιθανότητα για μια κατάσταση στην οποία είναι όλοι ωφελημένοι.

Θα ήταν καλό για την Κύπρο, κατά κύριο λόγο, και όταν λέω την Κύπρο, δεν εννοώ μόνο την Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά και την τουρκοκυπριακή κοινότητα και εννοείται και την ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Εκτός αυτού, όμως, θα ήταν ιδιαίτερα καλό για τις Ελληνοτουρκικές σχέσεις και την ευημερία και σταθερότητα, όπως είπαμε πριν, στην Ανατολική Μεσόγειο.

Χαίρομαι που βλέπω ότι ο ΓΓ του ΟΗΕ κάνει μια νέα προσπάθεια. Και ελπίζω ιδιαίτερα ότι μπορούμε να δούμε τι επιτεύχθηκε στο Crans-Montana, όπου δυστυχώς οι διαπραγματεύσεις διακόπηκαν, μπορούμε να επιστρέψουμε σε όσα συμφωνήθηκαν τότε και να βρούμε έναν τρόπο προκειμένου να επιλύσουμε τη διχοτόμηση του νησιού που υπάρχει από το 1974.

Και πάλι, θεωρώ ότι θα ήταν εξαιρετικά σημαντικό για την Ανατολική Μεσόγειο. Υπάρχει μια αντίληψη στην Τουρκία και την Ελλάδα που λέει ότι, αν δεν επιλυθεί το Κυπριακό ζήτημα, οι Ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν θα μπορέσουν ποτέ να βελτιωθούν, ό,τι και αν συμφωνηθεί μεταξύ της Άγκυρας και των Αθηνών. Η Κύπρος είναι το βασικό σημείο προκειμένου να υπάρχουν καλές σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας.

Έτσι, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, έχω μεγάλες ελπίδες ότι φαίνεται κάποιο φως στο τούνελ, αν και είναι μεγάλο τούνελ.

S. Looseley: Υπάρχει μια αμερικανική έκφραση την οποία θα γνωρίζετε ότι στις δημοκρατίες δεν πρέπει ποτέ να πηγαίνει χαμένη μια κρίση, πρέπει να αναζητούμε την ευκαιρία.

Και αυτή η περίοδος αβεβαιότητας μπορεί να παρέχει την ευκαιρία, όπως είπατε κ. Υπουργέ, προκειμένου να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις για την Κύπρο.

Σε ένα ευρύτερο στρατηγικό θέμα όσον αφορά τον ρόλο της Κίνας στο μέλλον, όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά και για την Ευρώπη γενικότερα, πώς τον βλέπεται να εξελίσσεται;

Ν. Δένδιας: Περιπλέκεται όλο και περισσότερο μέρα με τη μέρα. Η Κίνα είναι ταυτόχρονα τρία διαφορετικά πράγματα. Και φυσικά εκτιμώ το γεγονός ότι εδώ στην Αυστραλία βλέπετε την Κίνα πολύ καλύτερα απ’ ότι το κάνω εγώ από την Ευρώπη. Αλλά η Κίνα είναι ταυτόχρονα πιθανός επιχειρηματικός εταίρος, ανταγωνιστής και πρόκληση ασφαλείας. Και τα τρία και πρέπει να αντιμετωπίσουμε και τις τρεις αυτές διαστάσεις ταυτόχρονα.

Είναι εύκολο; Όχι, δεν είναι εύκολο. Και, ως Έλληνας, γνωρίζω καλά αυτό που αναφέρεται ως Παγίδα του Θουκυδίδη. Την παλιά ιδέα ότι μια αναδυόμενη δύναμη, λόγω ανασφάλειας, όπως η Σπάρτη τότε, θα καταφύγει σε πόλεμο προκειμένου να αντιμετωπίσει την πρόκληση ασφαλείας. Ελπίζω ότι δεν θα συμβεί αυτό.

Πιστεύω ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την Κίνα και στις τρεις διαστάσεις που ανέφερα προηγουμένως. Αλλά δεν πρέπει να γελιόμαστε. Πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα και να κατανοήσουμε ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν και οι τρεις διαστάσεις.

Καθώς κινούμουν στους δρόμους του Σίδνεϋ για πρώτη φορά στη ζωή μου, είδα αρκετά κινεζικά οχήματα. Και αναρτήθηκα, πώς βλέπουν, για παράδειγμα, οι άλλες χώρες που παράγουν αυτοκίνητα στην περιοχή, η Κορέα, η Ιαπωνία, την εισβολή επιδοτούμενων κινεζικών οχημάτων;

Το ίδιο, παρεμπιπτόντως, συμβαίνει και στην Αθήνα. Μπορείτε να αγοράσετε ένα πολυτελές, τεράστιο κινεζικό SUV στη μισή τιμή απ’ ότι θα πληρώνατε για ένα ευρωπαϊκό ή ένα αμερικάνικο. Πώς γίνεται αυτό; Είναι οι Κινέζοι τόσο παραγωγικοί που το παράγουν στη μισή τιμή;

Εάν είναι έτσι, καλώς, έτσι είναι ο καπιταλισμός. Είναι καλό. Ο καταναλωτής επωφελείται. Αλλά αν πρόκειται για κρυφές επιδοτήσεις από το κινεζικό κράτος; Τότε όχι, αυτό δεν είναι αποδεκτό. Γιατί δεν είναι αυτοί οι κανόνες του παιχνιδιού. Και η Κίνα πρέπει να καταλάβει ότι δεν μπορεί να επιδοτεί. Δεν είναι σωστή αυτή η στάση.

Ή, για παράδειγμα, πριν λίγους μήνες, αναγκάστηκα να διατάξω τη σύλληψη ενός Σμηνάρχου της Πολεμικής Αεροπορίας για κατασκοπεία για λογαριασμό μεγάλης ξένης δύναμης, μπορείτε να φανταστείτε σε ποια αναφέρομαι. Όχι, αυτό δεν είναι αποδεκτό.

Σεβόμαστε την Κίνα, αλλά απαιτούμε και τον δικό της σεβασμό. Πρέπει λοιπόν να είμαστε προσεκτικοί.

S. Looseley: Συμφωνώ. Είχαμε τέτοια εμπειρία με την Κίνα η οποία ήταν ιδιαίτερα δυσαρεστημένη με την Αυστραλία επί προηγούμενη κυβέρνησης. Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε κάποιους κλάδους μας ξεπέρασαν τα 20 δις δολάρια Αυστραλίας. Η Αυστραλία εμπορεύεται αγαθά, όπως γνωρίζετε. Προχωρήσαμε λοιπόν στην πώληση αγαθών αξίας 24 δις δολαρίων σε άλλες, εναλλακτικές αγορές. Αυτό φαίνεται ότι έκανε το Πεκίνο να σταματήσει.

Αλλά το σημαντικό σημείο ήταν να ορθώσουμε το ανάστημά μας και να πούμε ότι αυτή είναι η θέση μας, θα χαρούμε να συνεργαστούμε, αλλά αν δεν μπορούμε να συνεργαστούμε, θα εργαστούμε εναντίον σας και θα λύσουμε το πρόβλημα.

Όσον αφορά το άμεσο μέλλον, πώς θα ιεραρχούσατε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζετε; Υπάρχει προφανώς η Ουκρανία, υπάρχει η Μέση Ανατολή, υπάρχουν οι οικονομικές προκλήσεις. Ποια είναι η πλέον πιεστική, κατά τη γνώμη σας, κ. Υπουργέ; Και πώς θα αντιμετωπίσει τις προκλήσεις η Ελλάδα και η Ευρώπη;

Ν. Δένδιας: Θα έλεγα ότι το σημαντικότερο είναι να μην επιτρέψουμε την κατάσταση στην Ουκρανία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, ή την κατάσταση στο Ιράν, δηλαδή την προσπάθεια του Ιράν για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, να δημιουργήσει μια νέα κανονικότητα.

Αυτό που υποστηρίζω σε όλες τις χώρες που επισκέπτομαι είναι ότι τα συμφωνηθέντα πρέπει να τηρούνται, πρέπει να τηρούμε τις συνθήκες που έχουν υπογραφεί και έχουν βοηθήσει την Ευρώπη και τον κόσμο να έχουν ειρήνη για τόσες δεκαετίες.

Επίσης, υποστηρίζω ότι η αλλαγή συνόρων ή η συζήτηση περί αλλαγής συνόρων είναι κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο στον σημερινό κόσμο.

Αυτό λοιπόν, που προτείνω σε όλους είναι να έχουν ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας. Ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας, διαρκείς συνομιλίες και μια ξεκάθαρη άποψη ότι η ειρήνη είναι εξαιρετικά πολύτιμη και ότι θα πρέπει να διατηρήσουμε αυτά που επιτεύχθηκαν μετά τον Β΄ΠΠ.

Να απομονώσουμε τις δύο τεράστιες προβληματικές εστίες, το Ιράν και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, να προσπαθήσουμε να τις αντιμετωπίσουμε, είναι τελείως διαφορετικά θέματα, που και πάλι όμως δημιουργούν τεράστιους κινδύνους για την παγκόσμια σταθερότητα, και να μην επιτρέψουμε την εξάπλωση των προβλημάτων.

S. Looseley: Η Παγίδα του Θουκυδίδη, κυρίες και κύριοι, βασίζεται σε εσφαλμένες παραδοχές. Εσφαλμένες παραδοχές μεταξύ των ελληνικών πόλεων-κρατών της εποχής.

Και νομίζω ότι αυτό που αναφέρατε πριν για τις ανοιχτές συνομιλίες, τον ανοιχτό διάλογο και τη δυνατότητα επίλυσης των θεμάτων μέσω συνομιλιών είναι το σημαντικότερο.

Τελευταία ερώτηση. Ο Helmut Schmidt, ένας πολύ δυναμικός Γερμανός Καγκελάριος, έκανε την εξής παρατήρηση για τις σχέσεις της Ευρώπης με τη Margaret Thatcher. «Συνειδητοποιήσαμε», είπε και αναφερόταν στην Ευρώπη και όχι μόνο στη Γερμανία, «ότι η κ. Thatcher δεν θα ήταν στην εξουσία για 25 χρόνια, οπότε περιμέναμε για μια αλλαγή σκηνικού».

Πρέπει να περιμένουμε για μια αλλαγή σκηνικού στην Ουάσιγκτον σε τέσσερα χρόνια;

Ν. Δένδιας: Θα είμαι ειλικρινής μαζί σας. Ως Υπουργός Εξωτερικών, συνεργάστηκα με την πρώτη διακυβέρνηση Trump. Ως Υπουργός Άμυνας συνεργάζομαι με τη δεύτερη διακυβέρνηση Trump. Στο μεταξύ, επίσης, συνεργάστηκα με τη διακυβέρνηση Biden.

Και η Ελλάδα είχε πάντοτε ιδιαίτερα στενές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Είμαστε στενός σύμμαχος και φίλοι των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής. Δεν ξεχάσαμε ποτέ τη βοήθεια που μας δόθηκε από την Αμερική μετά τον Β΄ΠΠ.

Συνεπώς, θα πρότεινα να μην δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στη ρητορική του Προέδρου Trump. Να προσπαθήσουμε να είμαστε λίγο πιο αποστασιοποιημένοι από αυτά που λέγονται, τα οποία καταλαβαίνω ότι μερικές φορές θεωρούνται αρκετά «επιθετικά» ή αν μου επιτρέπετε, ίσως και «προσβλητικά». .Εάν ήμουν Ευρωπαίος ηγέτης – αυτό δεν έχει να κάνει με την Ελλάδα γιατί η Ελλάδα ξοδεύει πάνω από 3% του ΑΕΠ της για την άμυνα – με τον τρόπο με τον οποίο απευθύνθηκε ο Πρόεδρος Trump στους ευρωπαίους ηγέτες που δεν ξοδεύουν το 2% του ΑΕΠ, δε θα ήθελα να ήμουν στη θέση τους. Και αν ήμουν εγώ, σίγουρα θα είχα αντιδράσει, παρόλα αυτά όμως, θα πρόσεχα περισσότερο να δω τι κάνει η Ουάσιγκτον από το τι λέει ο Πρόεδρος Trump.

S. Looseley: Νομίζω ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους Αυστραλούς και τους Έλληνες, τους συμμάχους των ΗΠΑ γενικά, να συνειδητοποιήσουν ότι ο Πρόεδρος Trump μερικές φορές απευθύνεται σε πολύ διαφορετικά ακροατήρια. Και αυτό τον ωθεί σε μερικά ασυνήθιστα ξεσπάσματα κατά καιρούς.

Αλλά, όπως δήλωσε κάποτε ένας Βρετανός πολιτικός, είναι οι μόνοι Αμερικανοί που έχουμε και θα πρέπει να είμαστε σε θέση να συνεργαστούμε μαζί τους.

Κυρίες και κύριοι, εκ μέρους σας, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον κ. Υπουργό γι’ αυτή τη μαραθώνια συζήτηση απόψε.

Σας ευχαριστώ.

Στη Δοξολογία στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Σύδνεϋ και ιδιαίτερη συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, παρέστη σήμερα Πέμπτη 16 Ιουλίου 2026, πρώτη ημέρα της επίσκεψής του στο Σύδνεϋ της Αυστραλίας, στη Δοξολογία στον Καθεδρικό Ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Αρχιεπισκόπου Αυστραλίας, Υπέρτιμου και Έξαρχου πάσης Ωκεανίας κ.κ. Μακαρίου. Στη Δοξολογία παρέστη επίσης η Υπουργός Οικονομικών της Νέας Νότιας Ουαλίας Courtney Houssos, ως εκπρόσωπος του Πρωθυπουργού της Νέας Νότιας Ουαλίας.

Ο Έλληνας Υπουργός συνοδευόταν από τον Πρέσβη της Ελλάδας στην Αυστραλία Σταύρο Βενιζέλο, τον Διευθυντή της Διεύθυνσης Εξοπλισμών του ΓΕΝ Υποναύαρχο Παναγιώτη Καραβά ΠΝ και τον Γενικό Πρόξενο της Ελλάδας στο Σύδνεϋ Γεώργιο Σκέμπερη. Παρευρέθηκαν επίσης Πρόεδροι και μέλη των διοικήσεων των ελληνικών Κοινοτήτων της Αυστραλίας, εκπρόσωποι ομογενειακών φορέων και ομογενείς.

Κατά τη Δοξολογία απονεμήθηκε στον κ. Δένδια από τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας το παράσημο του Τάγματος των Φιλοχρίστων μετ’ Αστέρος, που είναι η ανώτατη τιμητική διάκριση της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αυστραλίας.

Κατά την αντιφώνησή του στον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας, μετά την παρασημοφόρηση του, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας ανέφερε:

«Πρώτα από όλα, Σεβασμιώτατε, θα μου επιτρέψετε να σας ευχαριστήσω για τη μεγάλη τιμή και για τα πλέον του προσήκοντος φιλόφρονα λόγια σας, οφειλόμενα και στην ημετέρα ευγλωττία, αλλά και στο περίσσευμα της αγάπης σας για μένα.

Η αποδοχή αυτής της μεγάλης τιμής θεωρώ ότι δεν αφορά την ταπεινότητά μου, αφορά τις Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας – των οποίων έχω την εξαιρετική τιμή να είμαι ο πολιτικός προϊστάμενος- και τη μεγάλη προσπάθεια, η οποία γίνεται από τους άνδρες και τις γυναίκες των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας, για να ανταποκριθούν στο μέγα συνταγματικό τους καθήκον, που είναι η προστασία των συνταγματικών ορίων της Πατρίδας μας, η προστασία του Ελληνισμού και ό, τι αυτός εκφράζει, όπως πολύ εύγλωττα είπατε, μέσα στους αιώνες, στη μακρά ιστορική μας συνέχεια.

Άλλωστε, δυστυχώς, απόδειξη, πέραν των άλλων, αυτής της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού, του γενετικού μας υλικού, είναι η επανάληψη των ιδίων σφαλμάτων πολλές φορές. Και μάλιστα του μέγιστου όλων, της μεταξύ μας διχόνοιας, που έχει δημιουργήσει σωρεία καταστροφών.

Είναι προς τούτο μεγάλη μου χαρά και θεραπεία ψυχής να βλέπω υπό την ηγεσία σας τον Ελληνισμό της Αυστραλίας, ενωμένο, σε μια πορεία μαζί με την Αγία του Χριστού Εκκλησία, η οποία πάντοτε απετέλεσε το στέρεο έδαφος, το στέρεο θεμέλιο πάνω στο οποίο βασίστηκε η πορεία του Ελληνισμού. Ιδίως δε ο μέγας ρόλος τον οποίο παίζει η Εκκλησία εκτός των συνόρων της Πατρίδας μας.

Δεν σας κρύβω επίσης ότι υπήρξε για μένα ιδιαίτερα συγκινητικό να βλέπω εδώ στο Σύδνεϋ, όπου με έφερε η τύχη για 36 ώρες, την ελληνική σημαία έξω από την Ελληνορθόδοξη εκκλησία.

Όπως επίσης, να βλέπω και την νεολαία εδώ να φοράει την ευζωνική στολή και τη στολή των Μακεδονομάχων. Όπως λέω πάντα στους ξένους επισκέπτες της Πατρίδας μας, η Ευζωνική στολή είναι έμπνεη συμβολισμών. Από τις 400 πτυχές της φουστανέλας που συμβολίζουν τα 400 χρόνια της δουλείας, από το κόκκινο φέσι που συμβολίζει το αίμα που χύθηκε για τους αγώνες ελευθερίας, ακόμα και τον ήχο από τα τσαρούχια, ο οποίος ιστορικά, αν έχετε δει το βήμα των Ευζώνων, έχει να κάνει με την υποχρέωση να θυμίζουμε στους προγόνους δια του ήχου του ευζωνικού τσαρουχιού ότι είμαστε ακόμη ελεύθεροι. Όπως επίσης και οι άλλες δύο στολές των Ευζώνων. Η μια είναι η μπλε στολή, που είναι η στολή του Παύλου Μελά και η άλλη η καλοκαιρινή στολή, πού είναι η στολή της Μικράς Ασίας.

Σεβασμιώτατε, επίσης μου έκανε μεγάλη εντύπωση η αγιογράφηση της Εκκλησίας σας. Μπόρεσα από τη θέση στην οποία τιμητικώς με εγκαταστήσετε, να δω την εύρεση του Τιμίου Σταυρού και δίπλα την αναστήλωση των αγίων εικόνων. Η Αγία Θεοδώρα η οποία εκθρονίζεται, η Αυτοκράτειρα Θεοδώρα, το σκήνωμα της είναι στην ιδιαίτερη Πατρίδα μου, στη Κέρκυρα, στη Μητρόπολη. Όπου και να κοιτάξουμε αποδεικνύεται η συνέχεια του Ελληνισμού. Το κοινό έδαφος στο οποίο στεκόμαστε, οι παραδόσεις μας, η θρησκεία μας, η αγάπη μας για την Ορθοδοξία, η αγάπη μας για την Πατρίδα μας, η αγάπη για τη γλώσσα μας. Είναι εξαιρετικά σημαντικό και συγκινητικό να ακούει κανείς τα ελληνικά στην Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αυστραλία.

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω λοιπόν, καταλήγοντας για το έργο σας, διότι το έργο σας υπηρετεί, Σεβασμιότατε, τον Ελληνισμό. Για την μεγάλη προσπάθεια την οποία κάνετε για να διατηρήσετε την Ομογένεια σε στενό σύνδεσμο με τη μητέρα Ελλάδα. Ο Ελληνισμός της Αυστραλίας δεν είναι μια αμελητέα μακρινή ποσότητα στην 5η Ήπειρο, πολύ μακριά από την Πατρίδα μας. Αριθμητικά θα μπορούσε να είναι η τρίτη, αν όχι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Ελλάδας και επίσης η ελληνική κοινότητα απολαμβάνουν κύρους και εκτίμησης.

Είχα την τύχη σε μια παρουσία του σε μια σύσκεψη, αν θυμάμαι καλά της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας να συναντήσω τον Πρωθυπουργό της Αυστραλίας Αλμπανέζι και διατηρώ στη μνήμη μου με πόση θερμότητα μου μίλησε για την ελληνική παρουσία εδώ στην Αυστραλία, κάτι που άλλωστε αποδεικνύεται και από την εδώ σήμερα παρουσία των συμπατριωτών μας.

Σεβασμιώτατε, Θεοφιλέστατοι, αξιότιμη Υπουργέ, αγαπητοί συμπατριώτες, έστω και για λίγες ώρες είναι για μένα μεγάλη χαρά και τεράστια τιμή η παρουσία μου εδώ στο Σίδνεϋ και η παρουσία μου σήμερα στον Ελληνορθόδοξο Ναό του Ευαγγελισμού.

Σεβασμιώτατε, ευχαριστώ θερμά για την τιμή. Επαναλαμβάνω, την αποδέχομαι μόνον ως πολιτικός προϊστάμενος αυτών που νυχθημερόν προστατεύουν την Πατρίδα μας.

Σας ευχαριστώ πολύ».

Ο κ. Δένδιας είχε στη συνέχεια κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας στην έδρα της Ιεράς Αρχιεπισκοπής, μετά την οποία δήλωσε:

«Είναι μεγάλη μου χαρά σήμερα που στο πλαίσιο της επίσκεψής μου στην Αυστραλία, είχα την ευλογία, τη χαρά και την τιμή να παρακολουθήσω τη Δοξολογία στον Ιερό Ναό του Ευαγγελισμού και να γίνω δεκτός από τον Αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας, τον Σεβασμιώτατο Μακάριο, με τον οποίο συζητήσαμε θέματα που αφορούν την παρουσία του Ελληνορθόδοξου ποιμνίου εδώ στο Σίδνεϋ και στην Αυστραλία γενικότερα.

Είχα την ευκαιρία επίσης, να τον ενημερώσω για τα ζητήματα που αφορούν την Πατρίδα μας, για τους λόγους της εδώ παρουσίας μου, για τις σχέσεις μας με την Αυστραλία, αλλά αυτό το οποίο μου προκάλεσε μεγάλη χαρά είναι η διαπίστωση ότι ο Ελληνισμός στην Αυστραλία ακμάζει. Προσεγγίζει, αν δεν υπερβαίνει, το 1 εκατομμύριο. Αν ήταν στην Ελλάδα θα ήταν η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Πατρίδας μας. Αλλά κυρίως, είναι ένας Ελληνισμός δυναμικός. Στέκεται δίπλα στην Εκκλησία με ομόνοια και επίσης δημιουργεί μια γέφυρα επικοινωνίας ανάμεσα στην πέμπτη ήπειρο και στην Ευρώπη, ειδικά δε με την Πατρίδα μας, την Ελλάδα.

Ευχαριστώ πολύ».

Να κλείσω με μία τοποθέτηση που αφορά τη σημερινή εξέλιξη και την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την οποία νομίζω ότι αναδεικνύεται και με έναν εμφατικό τρόπο η πραγματική διάσταση αλλά και η πλήρης αλήθεια γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Εδώ θέλω να τονίσω ότι στην αρχή αυτής της συζήτησης γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, 13 Υπουργοί και Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας βρέθηκαν στο στόχαστρο. Από αυτούς τους 13, οι εννέα, σήμερα που μιλάμε, αποδεικνύονται απολύτως αθώοι και τέσσερα ακόμα στελέχη μας θα εξεταστούν περαιτέρω από τη Δικαιοσύνη, αλλά για απλά πλημμελήματα. Θα ήθελα να κάνω μία ειδική μνεία, μιας και είμαστε σε ένα κυβερνητικό Συμβούλιο, στους τρεις Υπουργούς από τους οποίους ζήτησα να παραιτηθούν για λόγους ευθιξίας. Είναι έντιμοι πολιτικοί που επί εβδομάδες διασύρθηκαν, καθώς κάποιοι τότε, θέλω να θυμίσω, μας αποκαλούσαν όλους μαζί «κυβέρνηση υποδίκων». Και αναρωτιέμαι: άραγε σήμερα ποιος θα ζητήσει συγγνώμη για εκείνες τις αθλιότητες; Είναι κάτι το οποίο πρωτίστως αφορά την αντιπολίτευση αυτού του τόπου, η οποία αρνείται να σεβαστεί επί της αρχής το τεκμήριο της αθωότητας ή μάλλον το σέβεται μόνο όποτε τη βολεύει, αλλά δυστυχώς και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία τελικά με τον τρόπο της φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό....

Εισαγωγική τοποθέτηση  Πρωθυπουργού  στη συνεδρίαση 
του Κυβερνητικού Συμβουλίου Οικονομικής Πολιτικής

Συνεδρίασε σήμερα το Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Ακολουθεί η εισαγωγική τοποθέτηση του Πρωθυπουργού:

Καλή σας μέρα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Δύο θέματα στον πυρήνα της αναπτυξιακής μας πολιτικής θα εξετάσουμε σήμερα.

Το πρώτο αφορά τις σύνθετες διαπραγματεύσεις για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Το δεύτερο θέμα αφορά συνολικά την πρόοδο των υποδομών δικτύων της χώρας έως το 2030.

Ως προς το πρώτο ζήτημα, συζητούμε ουσιαστικά για τους πόρους που θα εισρεύσουν στην ελληνική οικονομία από τις Βρυξέλλες για τα επόμενα χρόνια.

Σε ό,τι αφορά την υπό διαπραγμάτευση συζήτηση, οι θέσεις της πατρίδας μας είναι γνωστές. Όχι μόνο εμείς αλλά και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες επιμένουν στη διατήρηση των κονδυλίων της Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής. Όμως υποστηρίζουμε να υπάρχει μία μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να μπορέσει να διασφαλιστεί η μέγιστη δυνατή στήριξη των αγροτών, της περιφέρειας και της ανταγωνιστικότητας.

Στη συνέχεια οι συναρμόδιοι Υπουργοί θα παρουσιάσουν την καινούργια αρχιτεκτονική του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για να αντιληφθούν όλοι πώς ακριβώς πρόκειται να λειτουργήσει. Και αυτό, βέβαια, υπό την προϋπόθεση ότι θα μείνουμε στην αρχική εισήγηση – πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Είμαστε, προφανώς, σε συζητήσεις με πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες και χτίζουμε κι εμείς τις δικές μας συμμαχίες έτσι ώστε να εντάξουμε τις εθνικές αναγκαιότητες στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες.

Ο Αντιπρόεδρος έχει τον συντονισμό της όλης διαδικασίας, η οποία, προφανώς, έχει έναν «βαρύ» διυπουργικό χαρακτήρα. Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, ο οποίος αυτή τη στιγμή είναι καθ’ οδόν για το Δουβλίνο, για να συζητήσει ακριβώς τη διαπραγμάτευση του ΠΔΠ με την Ιρλανδική Προεδρία, είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για τις συζητήσεις αυτές.

Θέλω να θυμίσω ότι στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπάρχει το ποσό των 49,5 δισεκατομμυρίων ευρώ για την πατρίδα μας, αλλά σε αυτά θα πρέπει να προστεθούν και οι δυνητικοί πόροι του νέου Ταμείου Ανταγωνιστικότητας, ένα ποσό το οποίο αυτή τη στιγμή είναι προσδιορισμένο στα 450 δισ. ευρώ. Ένα ταμείο το οποίο θα λειτουργήσει με ανταγωνιστικούς όρους.

Επομένως, εναπόκειται στην Ελλάδα αλλά και στις ελληνικές επιχειρήσεις να μπορέσουν να έχουν άρτιες προτάσεις για να διεκδικήσουν σημαντικούς πρόσθετους πόρους από αυτό το ταμείο. Προφανώς υπάρχουν και τα υπόλοιπα ταμεία, τα οποία ήδη έχουν δρομολογηθεί, για τα οποία έχουμε μιλήσει εκτεταμένα και στο Υπουργικό Συμβούλιο.

Η ευχή όλων μας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο είναι η διαπραγμάτευση αυτή να κλείσει έως το τέλος του τρέχοντος έτους. Θα είναι δύσκολο, διότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν μεγάλες αποστάσεις οι οποίες πρέπει να γεφυρωθούν και δεν υπάρχει ακόμα καν συμφωνία για τους ίδιους πόρους, οι οποίοι θα είναι απαραίτητοι προκειμένου να κλείσει το συνολικό χρηματοδοτικό πλαίσιο του προϋπολογισμού.

Άρα, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι είναι πολύ πιθανό η διαπραγμάτευση αυτή να κλείσει στην ελληνική προεδρία, το β’ εξάμηνο του 2027, και αυτό καθιστά νομίζω ακόμα πιο σημαντική και την κατάληξη των εκλογών της άνοιξης του 2027, διότι ουσιαστικά οι Έλληνες πολίτες θα κληθούν να επιλέξουν και ποια κυβέρνηση στη χώρα μας θα προεδρεύει της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε μια συγκυρία η οποία θα είναι εξαιρετικά κρίσιμη όχι μόνο για τις εθνικές προτεραιότητες αλλά και για το μέλλον της Ευρώπης συνολικά.

Έρχομαι τώρα στο δεύτερο ζήτημα το οποίο θα συζητήσουμε. Όσον αφορά τα δίκτυα, εδώ συζητάμε ουσιαστικά για ένα πλέγμα καθοριστικών οδικών, σιδηροδρομικών, ενεργειακών, τηλεπικοινωνιακών δικτύων, τα οποία αλλάζουν ουσιαστικά όλη την όψη της πατρίδας μας.

Έχουμε μιλήσει πολλές φορές για τη μεγάλη πρόοδο την οποία έχουμε κάνει στον τομέα των υποδομών. Στους μεν οδικούς άξονες, θα έχουμε την ευκαιρία να βρεθούμε, αγαπητέ Υπουργέ Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στα μέρη σας την επόμενη εβδομάδα για να δώσουμε στην κυκλοφορία ολοκληρωμένο, επιτέλους, τον Ε65, τον τελευταίο μεγάλο οδικό άξονα της ηπειρωτικής Ελλάδας, ο οποίος πιστεύω ότι θα δώσει μια νέα αναπτυξιακή δυναμική στη Δυτική Μακεδονία και τη δυτική Θεσσαλία.

Τα έργα του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης προχωρούν. Οι Κρητικοί συμπολίτες μας βλέπουν πια ότι ο ΒΟΑΚ μετατρέπεται από ένα όνειρο σε ένα έργο το οποίο πια υλοποιείται με γρήγορους ρυθμούς.

Εδώ θέλω να τονίσω ότι συνολικά έχουμε κάνει παρεμβάσεις που ξεπερνούν τα 130 χιλιόμετρα στον υφιστάμενο δρόμο. Σημαντικές παρεμβάσεις οδικής ασφάλειας που έχουν αλλάξει τελείως την όψη του πώς μετακινείται κάποιος στον Βόρειο Οδικό Άξονα της Κρήτης.

Θα μιλήσουμε στη συνέχεια για τις σημαντικές σιδηροδρομικές συνδέσεις, για τα έργα αποκατάστασης μετά τον «Daniel», για τις σημαντικές ηλεκτρικές διασυνδέσεις που αφορούν το βόρειο και το νότιο Αιγαίο, μετά την ολοκλήρωση της εμβληματικής διπλής διασύνδεσης με την Κρήτη.

Αυτές είναι παρεμβάσεις που δεν εξασφαλίζουν απλά ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια στα νησιά μας, αλλά είναι και παρεμβάσεις οι οποίες τελικά μειώνουν το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για όλους. Γιατί θέλω να θυμίσω ότι μέσω των ΥΚΩ ουσιαστικά όλοι οι καταναλωτές επιβαρύνονται με ένα πρόσθετο κόστος για την ηλεκτροδότηση των νησιών μας.

Και βέβαια, πολλά ακόμα έργα. Το έργο του Flyover στη Θεσσαλονίκη κινείται εντός χρονοδιαγράμματος και θα έχει ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027. Και βέβαια, πολλοί ακόμα σημαντικοί νέοι σχεδιασμοί οι οποίοι αφορούν την Αττική, για τους οποίους θα μπορούμε να μιλήσουμε πιο συγκεκριμένα τους επόμενους μήνες.

Επιτρέψτε μου να κλείσω με μία τοποθέτηση που αφορά τη σημερινή εξέλιξη και την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με την οποία νομίζω ότι αναδεικνύεται και με έναν εμφατικό τρόπο η πραγματική διάσταση αλλά και η πλήρης αλήθεια γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Εδώ θέλω να τονίσω ότι στην αρχή αυτής της συζήτησης γύρω από την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, 13 Υπουργοί και Βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας βρέθηκαν στο στόχαστρο. Από αυτούς τους 13, οι εννέα, σήμερα που μιλάμε, αποδεικνύονται απολύτως αθώοι και τέσσερα ακόμα στελέχη μας θα εξεταστούν περαιτέρω από τη Δικαιοσύνη, αλλά για απλά πλημμελήματα.

Θα ήθελα να κάνω μία ειδική μνεία, μιας και είμαστε σε ένα κυβερνητικό Συμβούλιο, στους τρεις Υπουργούς από τους οποίους ζήτησα να παραιτηθούν για λόγους ευθιξίας. Είναι έντιμοι πολιτικοί που επί εβδομάδες διασύρθηκαν, καθώς κάποιοι τότε, θέλω να θυμίσω, μας αποκαλούσαν όλους μαζί «κυβέρνηση υποδίκων».

Και αναρωτιέμαι: άραγε σήμερα ποιος θα ζητήσει συγγνώμη για εκείνες τις αθλιότητες; Είναι κάτι το οποίο πρωτίστως αφορά την αντιπολίτευση αυτού του τόπου, η οποία αρνείται να σεβαστεί επί της αρχής το τεκμήριο της αθωότητας ή μάλλον το σέβεται μόνο όποτε τη βολεύει, αλλά δυστυχώς και την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, η οποία τελικά με τον τρόπο της φάνηκε να εμπλέκεται στον εσωτερικό κομματικό ανταγωνισμό.

Από την πλευρά του, ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης σημείωσε:

Θέλω να υπενθυμίσω ότι εδώ και παραπάνω από έναν χρόνο η κυβέρνηση και τα συναρμόδια Υπουργεία προετοιμάζονται και δρουν στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2028-2034.

Η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά, με σαφείς θέσεις και διαμορφώνοντας κατάλληλες συμμαχίες στη διαπραγμάτευση, που γίνεται δύσκολη και περίπλοκη, με στόχο φυσικά να υπηρετήσουμε τα εθνικά συμφέροντα και να μην υπάρξει αυτό που πολλοί αναλυτές έχουν βαφτίσει «δημοσιονομικό κενό» για τη χώρα, μετά το 2028, λόγω του ότι δεν θα υπάρχει Ταμείο Ανάκαμψης.

Τα νέα, με βάση την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είναι κατ’ αρχήν καλά, αλλά τίποτα δεν είναι δεδομένο, διότι υπάρχουν οι χώρες, οι βόρειες κατά βάση, που παραδοσιακά θέλουν να περιορίζεται ο προϋπολογισμός, κυρίως για τη Συνοχή και τη Γεωργία.

Αυτό αναδεικνύει την ανάγκη να υπάρχει μια αξιόπιστη και σοβαρή κυβέρνηση που να μας εκπροσωπεί με επάρκεια στις Βρυξέλλες και το γεγονός ότι θα έχουμε και την ελληνική προεδρία σε ένα κρίσιμο για τη διαπραγμάτευση σημείο αναδεικνύει επίσης αυτή την ανάγκη ακόμα περισσότερο.

Θέλω να σημειώσω ένα καινούργιο στοιχείο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγράμματος, που το διαφοροποιεί από όλα τα προηγούμενα: το Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Ανταγωνιστικότητα.

Εκεί δεν υπάρχουν, με βάση τα μέχρι σήμερα στοιχεία, εθνικές ποσοστώσεις, εξασφαλισμένο ποσό δηλαδή, για κάθε χώρα. Όμως, εάν κάνει κανείς τη διαίρεση, θα δει ότι με πληθυσμιακά κριτήρια η χώρα θα μπορούσε να πάρει, αν υποβάλει αξιόπιστες προτάσεις, από 8 μέχρι 10 δισ. ευρώ, επιπλέον των αρχικών προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Αυτό, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, είναι μισό Ταμείο Ανάκαμψης.

Δράττομαι της ευκαιρίας να πω και από αυτή τη συνάντηση, να καταστήσω σαφές στα πανεπιστήμιά μας, στα ερευνητικά κέντρα και στις επιχειρήσεις ότι είναι μια τεράστια ευκαιρία, που θα ήμασταν όλοι ασυγχώρητοι εάν δεν την αξιοποιούσαμε. Αυτό θέλει κινητοποίηση και θέλει αξιόπιστες και σοβαρές προτάσεις, στον χώρο κυρίως της έρευνας και της τεχνολογίας.

Θέλω να πω και δύο λόγια για το δεύτερο θέμα της ατζέντας. Προφανώς, εμείς συζητάμε συχνά με τα Υπουργεία -και στο πλαίσιο του ΚΥΣΟΙΠ έχουμε ξανασυζητήσει- το θέμα του σχεδιασμού για τα δίκτυα. Από πέρυσι μέχρι φέτος έχει γίνει μια πολύ σημαντική πρόοδος, έχει αναφερθεί ο Πρόεδρος σε αυτή: ολοκληρώθηκε το Μετρό της Θεσσαλονίκης, η υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης, προχωρούμε τώρα στα εγκαίνια του Ε65.

Έχουμε όμως και μια σειρά από κρίσιμα projects τα οποία πρέπει να «τρέξουμε», και στο πλαίσιο του κυβερνητικού έργου αλλά και στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την ερχόμενη τετραετία, αυτό που λέμε, «Ατζέντα 2030».

Πέραν όσων ανέφερε ο Πρόεδρος, θέλω να σταθώ στο σιδηροδρομικό δίκτυο, κάτι που διαχρονικά έχει παραμεληθεί. Τους επόμενους μήνες ολοκληρώνονται τα έργα του βασικού κορμού Αθήνα – Θεσσαλονίκη, με ηλεκτροκίνηση, διπλή γραμμή προφανώς και τηλεδιοίκηση, και αυτό μας επιτρέπει να κάνουμε έναν σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030 και για άλλες σιδηροδρομικές γραμμές, ιδιαίτερα στη βόρεια Ελλάδα: Θεσσαλονίκη – Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο.

Μπορούμε επίσης και πρέπει και θα προχωρήσουμε σε περαιτέρω ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ιδιαίτερα διασυνδέσεις που έχουν και οικονομικό και περιβαλλοντικό αλλά και εθνικό «χρώμα»: οι διασυνδέσεις με το νότιο και το βόρειο Αιγαίο.

Τα δίκτυα νέας γενιάς οπτικών ινών και όλες οι σχετικές, επίσης, τηλεπικοινωνιακές υποδομές έρχονται να συμπληρώσουν την προσπάθεια, αλλά και μεγάλα έργα αστικών αναπλάσεων.

Στο Ελληνικό από τον Φεβρουάριο θα έχουμε τους πρώτους κατοίκους, ενοίκους. Δεν είναι πια θεωρία. Το Ελληνικό έχει ξεκινήσει να γίνεται πράξη.

Στον Ελαιώνα η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει επίσης μια άλλη τεράστια προσπάθεια ανάπλασης, διυπουργικής υφής, και στη Θεσσαλονίκη προχωρούν το στρατόπεδο «Γκόνου» και το στρατόπεδο «Παύλου Μελά».

Άρα, έχουμε μία δράση πολυεπίπεδη και απαντούμε κάθε μέρα με έργο. Αυτή θα είναι και η προσπάθειά μας τους επόμενους μήνες, αλλά και στην επόμενη τετραετία.

Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες που μείωσαν πιο δραστικά το χρέος και τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Σημαίνει ότι τα επόμενα δέκα χρόνια, η χώρα μας θα χρειαστεί πολύ μικρότερη πρόσθετη δημοσιονομική προσπάθεια, δηλαδή πολύ λιγότερη πίεση, σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή ζορίζονται, όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Αδιανόητο αυτό πριν λίγα χρόνια. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα για το 2025 άγγιξαν τα 13 δισ. δολάρια. Είναι ιστορικό ρεκόρ 35ετίας! Και μάλιστα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδύσεις έπεσαν κατά 29%, εδώ ανέβηκαν κατά σχεδόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. Είναι μια αύξηση υπερδιπλάσια από το 2021 και δεκαπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Το κρατάω αυτό όχι για να περηφανευτούμε για τα κεφάλαια, αλλά για το τι φέρνουν αυτά τα χρήματα: φέρνουν νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές. Και αυτό είναι το κλειδί για να γυρίσουν οι νέοι μας από το εξωτερικό. Ήδη, όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι από το 2023 οι Έλληνες που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από αυτούς που φεύγουν. Αυτό είναι το πραγματικό κέρδος. Όλος αυτός ο επενδυτικός κινητήρας σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο τρέχει απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος. Έχουμε εισπράξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχοντας ολοκληρώσει 256 ορόσημα, και με την επόμενη δόση φτάνουμε στο 82% του συνολικού προγράμματος. Ήδη έχουν διοχετευθεί στην οικονομία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ το σύνολο των πόρων από το δανειακό σκέλος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορροφηθεί και συμβασιοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της προθεσμίας....

 Eβδομαδιαία ανασκόπηση
Πρωθυπουργού

την κηδεία της Βάγιας Νέστορα, η Πολιτεία έκανε πράξη τη δέσμευσή της να μην αφήσει αυτές τις υποθέσεις στο σκοτάδι. 

Με τη σύλληψη των υπόπτων γίνεται ένα καθοριστικό βήμα ώστε να αποδοθεί Δικαιοσύνη και να εκπληρωθεί μια υποχρέωση προς τα θύματα του εμπρησμού της Μαρφίν, τις οικογένειες και τους συναδέλφους τους. Είναι η απάντηση που δίνει πάντα μια δημοκρατική Πολιτεία απέναντι στη βία: όχι με εκδίκηση, αλλά με τους θεσμούς, τη νομιμότητα και την αποτελεσματική δράση των αρχών. Τον λόγο τώρα έχει η Δικαιοσύνη. Θεωρώ σημαντικό, επίσης, το γεγονός ότι σε μια τόσο δύσκολη στιγμή, υπήρξαν φωνές συνεννόησης και ενότητας. Απέναντι στην τρομοκρατία δεν χωρούν ούτε αστερίσκοι, ούτε συμψηφισμοί. Μόνο ένα κοινό μέτωπο που θα στερήσει από όσους επιλέγουν τη βία κάθε ίχνος ανοχής και κάθε πολιτικό άλλοθι. Αυτό είναι το ελάχιστο που οφείλουμε στη μνήμη κάθε θύματος πολιτικής βίας, αλλά και στις επόμενες γενιές.

Η Ελληνική συμμετοχή

στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ

Ερχόμενος στο «κυρίως μέρος» της ανασκόπησης, θα αναφερθώ πρώτα στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου συζητήθηκαν όλες οι κρίσιμες γεωπολιτικές προκλήσεις της περιόδου μας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ελλάδα παραμένει ένας σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος χωρίς να υποχωρεί από τις εθνικές της θέσεις. 

Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ επανέλαβα ότι η χώρα μας αποτελεί έναν συνεπή σύμμαχο που τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις της και συμβάλλει ουσιαστικά στη συλλογική ασφάλεια. Η έγκαιρη επίτευξη του στόχου για τις αμυντικές δαπάνες ήδη από το 2026 (3,5% του ΑΕΠ) και το μεγαλύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων των τελευταίων δεκαετιών, ύψους 28 δισ., είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι επενδύουμε στην ασφάλεια της πατρίδας μας, ώστε η Ελλάδα να παραμένει ισχυρή και ασφαλής σε μια ιδιαίτερα απαιτητική γεωπολιτική συγκυρία. Στις παρεμβάσεις μου, κατέστησα σαφές ότι η ισχύς μιας αμυντικής συμμαχίας δεν μετριέται μόνο με εξοπλισμούς, αλλά και με τον σεβασμό των αρχών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε. Και η συνοχή της κρίνεται και από τις σχέσεις καλής γειτονίας. Σχέσεις που η πατρίδα μας επιδιώκει σταθερά με όλες τις χώρες της περιοχής. 

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοούμε το διαχρονικό casus belli της Τουρκίας, ιστορική ανορθογραφία που δεν αρμόζει στις σχέσεις δύο γειτονικών χωρών. Θέλουμε τον διάλογο, όμως η ειρήνη και η συνεργασία δεν μπορεί να συνάδουν με απειλές πολέμου. Αυτή είναι μια θέση αρχής που διατυπώνουμε με συνέπεια προς όλους τους συμμάχους μας. Τέλος, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών, υπογράμμισα την ανάγκη να επικρατήσει η διπλωματία στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ασφάλειας, αλλά και βασική προϋπόθεση για την προστασία των νοικοκυριών από νέες ανατιμήσεις στην ενέργεια και στο κόστος ζωής.

Οι εξελίξεις όμως στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος των καυσίμων. Όπως κάναμε σε κάθε προηγούμενη κρίση, έτσι και τώρα δεν μένουμε παρατηρητές όταν εξωγενείς ανατιμήσεις πιέζουν τα εισοδήματα. Σε συνεργασία, λοιπόν, με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια προχωρούμε σε μια νέα πρωτοβουλία, ώστε έως το τέλος Αυγούστου, η τιμή της βενζίνης θα μειωθεί κατά 10 λεπτά το λίτρο και του ντίζελ κατά 5 λεπτά. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες. 

Είναι μία ακόμη παρέμβαση που συμπληρώνει τα μέτρα τα οποία ήδη έχουμε λάβει, όπως το Fuel Pass και η στήριξη στο ντίζελ, με έναν σταθερό στόχο: να απορροφούμε όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος των διεθνών ανατιμήσεων, προστατεύοντας την αγοραστική δύναμη των πολιτών χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Η Ελλάδα ιδρυτικό μέλος

της Παγκόσμιας Τράπεζας DSRB

Μέσα στο σύνθετο αυτό γεωπολιτικό περιβάλλον, σημαντική εξέλιξη αποτελεί το ότι η χώρα μας γίνεται ιδρυτικό μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα και Ασφάλεια (DSRB). Πρόκειται για έναν νέο διεθνή χρηματοδοτικό οργανισμό που θα λειτουργεί ενισχυτικά προς τα ευρωπαϊκά ταμεία και προγράμματα. Ο βασικός του στόχος είναι να κινητοποιεί πρόσθετους πόρους, κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, για να χρηματοδοτούνται κρίσιμα έργα στους τομείς της άμυνας, της σύγχρονης τεχνολογίας και της θωράκισης των υποδομών μας. 

Τι κερδίζουμε εμείς από αυτό; Η συμμετοχή μας, και μάλιστα ως ιδρυτικού μέλους, δημιουργεί ουσιαστικές προοπτικές για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία αλλά και για την οικονομία μας συνολικά. Ανοίγουν νέοι χρηματοδοτικοί δρόμοι για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα της άμυνας, γεγονός που μεταφράζεται σε νέες επενδύσεις και στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης στη χώρα μας.

Tα πρώτα σύγχρονα και υβδριδικά 

τραίνα νέας γενιάς

Από την εβδομάδα που πέρασε ξεχωρίζω την παραλαβή του πρώτου από τα 25 σύγχρονα και υβριδικά τρένα νέας γενιάς, στο πλαίσιο της συμφωνίας μας με την Ιταλία. Οι νέοι αυτοί συρμοί διαθέτουν τα πιο προηγμένα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας και θα τεθούν σε λειτουργία μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες δοκιμές και λάβουν την επίσημη πιστοποίηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων. Είναι μια ακόμη ψηφίδα στη μεγάλη προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για να αποκτήσει η χώρα έναν σύγχρονο σιδηρόδρομο, με νέα μέσα, καλύτερες υποδομές και σύγχρονα συστήματα λειτουργίας.

Από τις μετακινήσεις με το τρένο έρχομαι στην οδική ασφάλεια, όπου τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου δείχνουν ότι οι ανθρώπινες απώλειες στην άσφαλτο συνεχίζουν να μειώνονται σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, φέτος ήταν 213 από 313 που ήταν το 2019. Δεν υπάρχει βέβαια κανένα περιθώριο εφησυχασμού, ειδικά τώρα τους καλοκαιρινούς μήνες που συνδέονται με τη θερινή χαλάρωση που όμως είναι ανεπίτρεπτη στο τιμόνι. Γι' αυτό και συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι έλεγχοι της Τροχαίας. Στο εξής μάλιστα η βεβαίωση των παραβάσεων θα γίνεται μέσω smartphones, με τις νέες συσκευές ψηφιακών κλήσεων που παρέλαβε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Από τα 390 smartphones, τα 250 κατευθύνθηκαν στην Τροχαία της Αττικής, 60 στην Τροχαία της Θεσσαλονίκης και τα υπόλοιπα στην Άμεση Δράση. Τέλος, λοιπόν, το ροζ χαρτάκι.

Συνεχίζω, βέβαια, με την τεχνολογία, καθώς ο νέος ελληνικός μικροδορυφόρος «Hyperion GR-1», βρίσκεται και αυτός σε τροχιά γύρω από τη Γη, ανεβάζοντας έτσι τους ελληνικούς μικροδορυφόρους σε τροχιά στους 18, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση των διαστημικών δυνατοτήτων της χώρας. Μάλιστα, όπως και οι υπόλοιποι 6 αυτού του τύπου, ο «Hyperion GR-1» κατασκευάστηκε από την ελληνική εταιρεία Open Cosmos Aegean, στην Παλλήνη. Είναι ακόμη ένα παράδειγμα ότι η χώρα μας μπορεί να παράγει τεχνολογία υψηλής προστιθέμενης αξίας, επενδύοντας στη γνώση, στην καινοτομία και στο ανθρώπινο δυναμικό της και συνδέεται, φυσικά, με όσα είπα παραπάνω για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Δύο ρυθμίσεις που επιλύουν

προβλήματα του παρελθόντος

Θέλω τώρα να αναφερθώ σε δύο ρυθμίσεις που τακτοποιούν προβλήματα που έρχονται από το παρελθόν. Πρώτον, το Δημόσιο παύει να διεκδικεί αγροτικές εκτάσεις τις οποίες το ίδιο είχε παραχωρήσει σε πολίτες, σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Οι εκκρεμείς δίκες καταργούνται και οι ιδιοκτησίες οριστικοποιούνται στους κατόχους τους, ενώ οι διορθώσεις στο Κτηματολόγιο θα γίνονται αυτόματα. Δεύτερον, εκσυγχρονίζουμε το καθεστώς για τη συνιδιοκτησία και τις πολυκατοικίες, το οποίο μετρά σχεδόν έναν αιώνα ζωής. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προετοιμάζει έναν νέο Κώδικα έως το τέλος του έτους, ο οποίος θα απλοποιήσει τη λήψη αποφάσεων για επισκευές, ενεργειακές αναβαθμίσεις και κοινόχρηστα. Θα πούμε περισσότερα γι’ αυτό όταν έρθει η ώρα.

Επί τη ευκαιρία, μιας και αναφέρθηκα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, πριν από μερικούς μήνες είχα παρουσιάσει τα πρώτα αποτελέσματα του νέου Δικαστικού Χάρτη. Αξίζει να σταθώ και στα νεότερα στοιχεία του JustStat -του παρατηρητηρίου Δικαιοσύνης που έχουμε δημιουργήσει για να παρακολουθούμε τις επιδόσεις κάθε δικαστηρίου. Η εικόνα, λοιπόν, είναι ακόμη καλύτερη. 

Ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης έχει πλέον περιοριστεί από τις 774 ημέρες στις 357, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 έπεσε ακόμη περισσότερο, στις 309 ημέρες. Την ίδια στιγμή, τα δικαστήρια εκκαθαρίζουν πλέον περισσότερες υποθέσεις από όσες εισάγονται. Αυτό δείχνει ότι μια δύσκολη μεταρρύθμιση αρχίζει να αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα, με στόχο έως το 2030 η Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες της Ευρώπης ως προς την ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης.

Συνεχίζω με την ελληνική περιφέρεια και την ενίσχυση των βασικών υποδομών της. Εγκρίναμε και ξεκινάει άμεσα ένας νέος κύκλος χρηματοδοτήσεων ύψους 66,4 εκ. ευρώ από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αφορά 31 Δήμους σε νησιά και ηπειρωτική Ελλάδα, για την υλοποίηση 61 έργων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης -παρεμβάσεις που αλλάζουν την καθημερινότητα και προστατεύουν τη δημόσια υγεία σε περιοχές που ακόμα και σήμερα αντιμετωπίζουν προβλήματα με το δίκτυο ύδρευσης, με απαρχαιωμένες υποδομές ή με την ποιότητα του νερού. Αυτά τα έργα έρχονται να προστεθούν σε ακόμα 42 που δρομολογήσαμε στα τέλη του 2025. 

Συνολικά, στηρίζουμε 63 Δήμους με σχεδόν 142 εκ. ευρώ για 103 έργα, με έναν πολύ καθαρό στόχο: να εξασφαλίσουμε για τους πολίτες πιο ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικό νερό.

Γιά τη μετα-λιγνιτική εποχή

στη Δυτική Μακεδονία

Θέλω επίσης να σταθώ στη Δυτική Μακεδονία και στις περιοχές που μπαίνουν στη μετα-λιγνιτική εποχή. Ξέρω καλά την αγωνία των ανθρώπων εκεί για το μέλλον του τόπου τους. Γι' αυτό κάνουμε πράξη ένα δίκαιο αίτημα των περιοχών Δίκαιης Μετάβασης, θεσπίζοντας μια ειδική ρήτρα προστασίας: από εδώ και στο εξής, κάθε νέος νόμος ή χρηματοδοτικό πρόγραμμα θα έχει υποχρεωτικά ειδική μέριμνα για αυτές τις περιοχές. Παράλληλα, ξεκινάμε 10 συγκεκριμένες δράσεις στη Δυτική Μακεδονία, από την απορρόφηση των πρώην εργαζομένων της ΔΕΗ και έργα εξοικονόμησης ενέργειας, μέχρι την ενίσχυση του κλάδου της γούνας, την αναβάθμιση της Σχολής Αστυφυλάκων στην Καστοριά και τις οδικές υποδομές. Ήδη έχουν «πέσει» 3,7 δισ. στην περιοχή για έργα όπως ο Ε-65 στα Γρεβενά, η τηλεθέρμανση και η διπλή μοριοδότηση εντοπιότητας στις προσλήψεις. Δεν αφήνουμε τη Δυτική Μακεδονία μόνη της, αυτό να το γνωρίζετε.

Αλλάζω θέμα αλλά παραμένω στην περιφέρεια και μεταφέρομαι στο διάσημο «Ναυάγιο της Ζακύνθου». Δύο νέα γι’ αυτό. Πρώτον, ικανοποιώντας ένα δίκαιο και διαχρονικό αίτημα των κατοίκων, η διαχείρισή του περνά πλέον στον Δήμο Ζακύνθου. Ενώ δεύτερον, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, σχεδιάστηκε η αποκατάσταση της ακτής, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον αλλά και με πρώτο μέλημα την ασφάλεια των επισκεπτών και παράλληλα, μέσω του προγράμματος «Interreg», ξεκινάει η συντήρηση του ίδιου του ιστορικού πλοίου «Παναγιώτης». Στόχος μας είναι να σώσουμε αυτό το μοναδικό σημείο και να το αποδώσουμε ξανά στο κοινό, θωρακισμένο και ασφαλές.

Όπως έχω πολλές φορές πει, όλα τα θέματα, και η προστασία του πολιτισμού μας, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν φτάνει στα πιο μικρά και απομακρυσμένα νησιά μας. Έτσι, μετά το Άργος την προηγούμενη εβδομάδα, παραδώσαμε στο Αγαθονήσι το 33ο μουσείο που φτιάχνεται ή ανακαινίζεται από το 2019. Μπορεί να έχει μόλις δύο ορόφους, αλλά χωράει μια ιστορία που ξεκινάει από την 3η χιλιετία π.Χ. Η Πολιτεία είναι σταθερά παρούσα δίπλα στους ακρίτες του Αιγαίου, στηρίζοντας την ταυτότητα και το μέλλον του τόπου τους.

Και τα μεγάλα καλά νέα

γιά την οικονομία μας

Άφησα για το τέλος τα μεγάλα νέα για την οικονομία μας, γιατί αυτήν την εβδομάδα βγήκαν μαζεμένες κάποιες πολύ σημαντικές εκθέσεις από διεθνείς οργανισμούς. Ξέρω ότι οι οικονομικοί δείκτες συχνά ακούγονται μακριά από την καθημερινότητά μας, αλλά στην πραγματικότητα δείχνουν αν η χώρα πατάει γερά στα πόδια της. 

Πρώτα απ' όλα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες που μείωσαν πιο δραστικά το χρέος και τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Σημαίνει ότι τα επόμενα δέκα χρόνια, η χώρα μας θα χρειαστεί πολύ μικρότερη πρόσθετη δημοσιονομική προσπάθεια, δηλαδή πολύ λιγότερη πίεση, σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή ζορίζονται, όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Αδιανόητο αυτό πριν λίγα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα για το 2025 άγγιξαν τα 13 δισ. δολάρια. Είναι ιστορικό ρεκόρ 35ετίας! Και μάλιστα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδύσεις έπεσαν κατά 29%, εδώ ανέβηκαν κατά σχεδόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. 

Είναι μια αύξηση υπερδιπλάσια από το 2021 και δεκαπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Το κρατάω αυτό όχι για να περηφανευτούμε για τα κεφάλαια, αλλά για το τι φέρνουν αυτά τα χρήματα: φέρνουν νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές. Και αυτό είναι το κλειδί για να γυρίσουν οι νέοι μας από το εξωτερικό. Ήδη, όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι από το 2023 οι Έλληνες που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από αυτούς που φεύγουν. 

Αυτό είναι το πραγματικό κέρδος. Όλος αυτός ο επενδυτικός κινητήρας σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο τρέχει απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος. Έχουμε εισπράξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχοντας ολοκληρώσει 256 ορόσημα, και με την επόμενη δόση φτάνουμε στο 82% του συνολικού προγράμματος. Ήδη έχουν διοχετευθεί στην οικονομία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ το σύνολο των πόρων από το δανειακό σκέλος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορροφηθεί και συμβασιοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της προθεσμίας. 

Ακούγεται συχνά η κριτική ότι αυτά τα λεφτά πάνε «σε λίγους και μεγάλους». Οι αριθμοί όμως λένε το αντίθετο: 6 στις 10 δανειακές συμβάσεις αφορούν μικρές, πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με αυτά τα χρήματα, η Ελλάδα έχει καλύψει πλέον τεράστιο έδαφος στην ψηφιοποίηση του κράτους και στην ενέργεια, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και φτάνοντας να εξάγει, πλέον, καθαρό ηλεκτρικό ρεύμα.

Κρατάμε, λοιπόν, τα θετικά αποτελέσματα, ξέρουμε καλά τις δυσκολίες που ακόμα υπάρχουν και συνεχίζουμε τη δουλειά χωρίς να επαναπαυόμαστε. Καλή συνέχεια στη μέρα σας!

Είμαστε σε θέση να δηλώνουμε ότι η εξωτερική μας πολιτική είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το Διεθνές Δίκαιο. Επαναλαμβάνουμε διαρκώς ότι αυτό αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για τη χώρα μας, διότι η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή γεωγραφική περιοχή. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και η περιοχή μας φέρει σημαντικά ιστορικά βάρη. Για τον λόγο αυτό, η προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου είναι αδιαπραγμάτευτη. Και το επισημαίνω αυτό, διότι οι διεθνείς κανόνες, οι αρχές και η αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν μπορούν να υπόκεινται σε επιλεκτική εφαρμογή. Είτε τα αποδεχόμαστε στο σύνολό τους είτε δεν υπάρχει Διεθνές Δίκαιο. Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να αγωνιζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως γέφυρα μεταξύ χωρών, πολιτισμών και γεωπολιτικών fora. Συνομιλούμε τόσο με το Ισραήλ, ως στρατηγικοί εταίροι, όσο και με το σύνολο του αραβικού κόσμου. Είμαστε μέλος ισχυρών διεθνών συμμαχιών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Είμαστε μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Διαθέτουμε ισχυρό λόγο και θα συνεχίσουμε να τον αξιοποιούμε όχι μόνο προς όφελος της χώρας μας, αλλά και προς όφελος ολόκληρου του κόσμου....

 

Ομιλία Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στην 30ή Ετήσια Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist με θέμα «Η γεωπολιτική και η διαπεριφερειακή συνεργασία στο επίκεντρο: Η ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής σε μια εποχή αναταράξεων» (Αθήνα, 09.07.2026)

J. HOEY: Θα συνεχίσουμε τώρα τη συζήτησή μας για την εξωτερική πολιτική και τη γεωπολιτική, εστιάζοντας ειδικότερα στην ατζέντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ας υποδεχθούμε τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργο Γεραπετρίτη. Κύριε Υπουργέ, καλώς ήρθατε.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ευχαριστώ.

J. HOEY: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ζητώντας σας να μας παρουσιάσετε συνοπτικά τα βασικά ζητήματα που απασχολούν σήμερα την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μας πάρει ώρες, καθώς η ατζέντα είναι τεράστια. Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Economist για την ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση. Είναι μεγάλη χαρά να βρίσκομαι εδώ με την ευκαιρία της 30ής Στρογγυλής Τραπέζης. Χαίρομαι ιδιαίτερα για τη θεματική του φετινού συνεδρίου, η οποία αφορά την ανάπτυξη σε μια εποχή αναταράξεων και την τεχνολογία. Θεωρώ σημαντικό, καταρχάς, να προσδιορίσουμε τους λόγους αυτών των αναταράξεων που παρατηρούνται σήμερα. Νομίζω ότι μπορούμε με ασφάλεια να πούμε πως σήμερα αντιμετωπίζουμε κάτι που δεν είχαμε συναντήσει ξανά στο παρελθόν, καθώς συντρέχουν τρία μοναδικά, κατά την άποψή μου, φαινόμενα.

Πρώτον, έχουμε μια γεωπολιτική αναδιάταξη. Δεύτερον, μια νέα βιομηχανική επανάσταση. Και, τρίτον, μια πλήρη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους. Όσον αφορά τη γεωπολιτική αναδιάταξη, θεωρώ ότι το σημαντικότερο στοιχείο είναι η υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας. Παρατηρούμε την ανάδυση μεσαίων δυνάμεων. Τα παραδοσιακά εργαλεία και οι οργανισμοί που διαμόρφωναν την αρχιτεκτονική της διεθνούς ασφάλειας, όπως τα Ηνωμένα Έθνη ή ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ένωση, διαδραματίζουν πλέον δευτερεύοντα ρόλο. Το ζήτημα της βιομηχανικής επανάστασης συνδέεται στενά με την τεχνητή νοημοσύνη.

Είμαστε μάρτυρες μιας τεκτονικής μεταβολής στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα. Η τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να επηρεάσει καθοριστικά όχι μόνο τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των κρατών, την ισορροπία ισχύος και τις περιφερειακές δυναμικές. Πρόκειται, επομένως, για μια ουσιαστική μεταβολή στον τρόπο σκέψης τόσο των πολιτών όσο και των διπλωματών. Τρίτον, παρατηρούμε μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε μεταξύ μας. Η εκρηκτική ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει επηρεάσει καθοριστικά όχι μόνο τον τρόπο διάδοσης της πληροφορίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις ειδήσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα η ταχύτητα υπερισχύει της ανάγκης για αξιοπιστία της πληροφορίας, γεγονός που καθορίζει συνολικά το περιβάλλον ενημέρωσης. Αυτές είναι οι αναταράξεις και γι' αυτό πιστεύω ότι το έργο του Υπουργού Εξωτερικών μιας χώρας δεν είναι καθόλου εύκολο, για να το θέσω με επιείκεια. Ωστόσο, θεωρώ ότι κάθε Υπουργός Εξωτερικών και κάθε κράτος καλούνται να λάβουν μια πολύ σημαντική απόφαση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα ασκήσουν τη διπλωματία τους.

Κατά την άποψή μου, υπάρχουν δύο τρόποι να προσεγγίσουμε σήμερα τη διπλωματία. Ο πρώτος είναι η προσήλωση στα παραδοσιακά εργαλεία της διπλωματίας, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαίου, της ακεραιότητας, της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής διεθνούς ασφάλειας, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και ιδίως των αρχών και κανόνων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Στην περίπτωση αυτή, επιδίωξη είναι η συνέπεια και η εφαρμογή των εν λόγω αρχών στο σύνολό τους. Η δεύτερη προσέγγιση είναι περισσότερο συναλλακτική. Σύμφωνα με αυτήν, επιδίωξη είναι η αξιοποίηση των διεθνών περιστάσεων και η άντληση οφέλους από τις αναταράξεις.

Η βασική διαφορά είναι ότι, στη δεύτερη περίπτωση, ο διπλωμάτης καλείται ουσιαστικά να διαχειρίζεται δύο μέτρα και δύο σταθμά. Όταν παραμένεις προσηλωμένος στους κανόνες, τα κριτήρια είναι ενιαία, τα τηρείς χωρίς παρεκκλίσεις. Όταν όμως ακολουθείς μια συναλλακτική προσέγγιση, ουσιαστικά καλλιεργείς την τέχνη των δύο μέτρων και δύο σταθμών, προκειμένου να εξηγήσεις γιατί σχεδόν ταυτόσημες περιπτώσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Πιστεύω ότι αυτού του είδους η συναλλακτική διπλωματία είναι πολύ επικίνδυνη για τον κόσμο γενικότερα, διότι οδηγεί ουσιαστικά στη δημιουργία μιας «παγκόσμιας ζούγκλας» όσον αφορά τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Ελλάδα ακολουθεί πολύ σταθερή και συνεπή εξωτερική πολιτική.

Είμαστε σε θέση να δηλώνουμε ότι η εξωτερική μας πολιτική είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το Διεθνές Δίκαιο. Επαναλαμβάνουμε διαρκώς ότι αυτό αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για τη χώρα μας, διότι η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή γεωγραφική περιοχή. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και η περιοχή μας φέρει σημαντικά ιστορικά βάρη. Για τον λόγο αυτό, η προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου είναι αδιαπραγμάτευτη.

Και το επισημαίνω αυτό, διότι οι διεθνείς κανόνες, οι αρχές και η αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν μπορούν να υπόκεινται σε επιλεκτική εφαρμογή. Είτε τα αποδεχόμαστε στο σύνολό τους είτε δεν υπάρχει Διεθνές Δίκαιο. Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να αγωνιζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως γέφυρα μεταξύ χωρών, πολιτισμών και γεωπολιτικών fora. Συνομιλούμε τόσο με το Ισραήλ, ως στρατηγικοί εταίροι, όσο και με το σύνολο του αραβικού κόσμου. Είμαστε μέλος ισχυρών διεθνών συμμαχιών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Είμαστε μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Διαθέτουμε ισχυρό λόγο και θα συνεχίσουμε να τον αξιοποιούμε όχι μόνο προς όφελος της χώρας μας, αλλά και προς όφελος ολόκληρου του κόσμου.

J. HOEY: Εξαιρετικά. Σας ευχαριστώ πολύ. Δεν θα μπορούσα να ζητήσω καλύτερη σύνοψη της σχέσης μεταξύ της γεωπολιτικής και των βασικών θεματικών που συζητούμε αυτές τις τρεις ημέρες. Σας ευχαριστώ επίσης για την έμφαση που δώσατε σε μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στη συνέπεια και σε αρχές. Θα ήθελα τώρα να εμβαθύνουμε σε ορισμένα ζητήματα, ξεκινώντας από την περιοχή και στη συνέχεια διευρύνοντας τη συζήτηση. Συζητούμε ήδη από το πρωί τη σημασία της διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και διπλωματίας. Θα ήθελα, επομένως, να μας ενημερώσετε σχετικά με την πορεία του διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Πως αποτιμάτε την πορεία του; Θεωρείτε ότι υπάρχουν προοπτικές διεύρυνσης του διαλόγου και της συνεργασίας;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πριν από τρία χρόνια θέσαμε τον διάλογο με την Τουρκία σε μια διαφορετική βάση. Πρόκειται για έναν δομημένο διάλογο, ο οποίος στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τη Θετική Ατζέντα, που αφορά τις διμερείς συμφωνίες, ιδίως στον τομέα του εμπορίου· τον Πολιτικό Διάλογο, ο οποίος καλύπτει σημαντικά ζητήματα πολιτικής, όπως η μετανάστευση και η πολιτική προστασία· και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία αφορούν κυρίως στρατιωτικές ασκήσεις και τη στρατιωτική συνεργασία, με στόχο την άμβλυνση ενδεχόμενων κρίσεων. 

Αν έπρεπε να κάνω μια αποτίμηση, θα έλεγα ότι τα αποτελέσματα είναι θετικά. Και είναι θετικά όχι μόνο επειδή υπάρχουν ορισμένα πολύ απτά αποτελέσματα, όπως η σημαντική μείωση των μεταναστευτικών ροών και των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου ή η αύξηση του διμερούς εμπορίου, αλλά κυρίως επειδή υπάρχει μια διαφορετική νοοτροπία ως προς την προσέγγιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη πιθανών εντάσεων. Έχουμε δει στο παρελθόν πως ακόμη και συμβάντα δευτερεύουσας σημασίας μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε σοβαρές κρίσεις. Και, όπως ανέφερα, δεδομένου ότι η περιοχή μας χαρακτηρίζεται από έντονη αστάθεια, οφείλουμε να κρατούμε διαβουλευτική στάση και να διατηρούμε ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας σε πολλαπλά επίπεδα.

Από την άλλη πλευρά, η πραγματικότητα είναι ότι υφίσταται ένα εκκρεμές ζήτημα ύψιστης σημασίας για εμάς: η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και, ειδικότερα, της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αφενός διότι αποτελεί τη μόνη διαφορά, η οποία μπορεί να τεθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου και αφετέρου διότι η μη οριοθέτηση αναπαράγει εντάσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, θεωρώ ότι, προκειμένου να διασφαλισθεί μακροπρόθεσμα η ειρήνη και η ηρεμία στην περιοχή μας, είναι απολύτως αναγκαίο να ξεκινήσει συζήτηση επί των ζητημάτων αυτών. Μέχρι σήμερα αυτό δεν έχει καταστεί δυνατό, καθώς δεν έχουμε συμφωνήσει ως προς το εύρος της συζήτησης. Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή στο εγγύς μέλλον θα μπορέσουμε να ανοίξουμε αυτό το κεφάλαιο. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις και αντιτιθέμενες προσεγγίσεις. Ωστόσο, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι, μέσω της πλήρους εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου, μπορεί να βρεθεί μια βιώσιμη λύση. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό να συζητούμε τα δύσκολα ζητήματα. Είναι προφανές ότι κάθε πλευρά παραμένει προσηλωμένη στις θεμελιώδεις θέσεις της. Κανείς δεν αναμένει ότι από τη μία ημέρα στην άλλη θα εγκαταλειφθούν νομικές θέσεις που ανατρέχουν δεκαετίες πίσω.

Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι παρά τις διαφορετικές αυτές θέσεις, έχουμε καταφέρει να διατηρήσουμε έναν εποικοδομητικό διάλογο και να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας. Αν με ρωτάτε εάν είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα και να συζητήσουμε την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, θα έλεγα ότι δεν έχουμε ακόμη φθάσει σε αυτό το σημείο. Παραμένω, όμως, ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι κάποια στιγμή θα μπορέσουμε να εισέλθουμε σε αυτή τη συζήτηση. Πιστεύω ότι αυτό θα αποτελέσει μια εξαιρετικά σημαντική παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενιές: μια περιοχή ειρήνης και ευημερίας.

J. HOEY: Ωραία, σας ευχαριστώ. Αυτό είναι ενθαρρυντικό. Σκόπευα να σας ρωτήσω αν θεωρείτε ότι υπάρχει μια ρεαλιστική προοπτική – δεν θα ήθελα να χρησιμοποιήσω τον όρο «επίλυση», καθώς δεν μου αρέσει όταν αναφερόμαστε σε τόσο σύνθετες και μακροχρόνιες διαφορές – αλλά μια ρεαλιστική προοπτική, όπως είπατε, για τη συνέχιση του διαλόγου πέραν των πολύ σημαντικών θεμάτων που έχουν ήδη…

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ο ρεαλισμός είναι μια πολύ δυναμική έννοια. Και, για να είμαι ειλικρινής, πιστεύω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οφείλουμε να προσεγγίζουμε τον ρεαλισμό με έναν τρόπο βασισμένο σε αρχές. Σήμερα διεξάγεται μια ευρεία συζήτηση σχετικά με το κατά πόσον θα πρέπει να βασιζόμαστε πρωτίστως στην ισχύ, κάτι που είναι απολύτως ασύμβατο με μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι ο ρεαλισμός μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποδειχθεί επικίνδυνος. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι ένας διάλογος που να βασίζεται σε αρχές και στο Διεθνές Δίκαιο.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Γνωρίζω ότι μία από τις βασικές προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας είναι η προώθηση της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χθες είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για το θέμα αυτό, καθώς φαίνεται ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά εμπόδια. Έχετε ήδη κατά νου συγκεκριμένες προτάσεις ή πρωτοβουλίες;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η αλήθεια είναι ότι διαθέτω ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο όμως δεν πρόκειται να αποκαλύψω σήμερα. Οι Πρέσβεις των Δυτικών Βαλκανίων που βρίσκονται εδώ γνωρίζουν περισσότερα. Η αλήθεια είναι ότι έχω αναλάβει πρωτοβουλία με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας διεύρυνσης και, ειδικότερα, της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων. Το θεωρώ υψίστης σημασίας για πολλούς λόγους. 

Πρώτον, διότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη περιοχή. Πρόκειται για μια περιοχή με τραυματική ιστορική διαδρομή και, ως εκ τούτου, οφείλουμε να ενεργούμε με ιδιαίτερη προσοχή και να λαμβάνουμε υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής. Δεύτερον, διαπιστώνουμε ότι στα Δυτικά Βαλκάνια ασκείται έντονη εξωτερική επιρροή, γεγονός που μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος της ενταξιακής τους πορείας, αλλά και να επηρεάσει αρνητικά τη σταθερότητα της περιοχής. Και όταν αναφέρομαι σε εξωτερική επιρροή, εννοώ, ιδίως, την κακόβουλη επιρροή που ασκείται στα Δυτικά Βαλκάνια. Παρατηρούμε επίσης την επανεμφάνιση του εθνικισμού στα Δυτικά Βαλκάνια. Οφείλουμε να αποτρέψουμε αυτή την εξέλιξη. Είναι κρίσιμης σημασίας. Θα τολμούσα να πω ότι η ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια θα αποτελέσει ορόσημο στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τους προσεχείς μήνες θα προχωρήσουμε σε περαιτέρω βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ελπίζουμε ότι έως τη στιγμή που η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είμαστε σε θέση να υποδεχθούμε ένα ακόμη κράτος στην ευρωπαϊκή μας οικογένεια από τα Δυτικά Βαλκάνια. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια δεν θα πρέπει να μείνουν πίσω.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Ας περάσουμε τώρα στις εξελίξεις των τελευταίων 24-48 ωρών σε μία πολύ κοντινή περιοχή, τη Μέση Ανατολή. Ποια είναι η αντίδρασή σας υπό το πρίσμα των τελευταίων εξελίξεων; Πρόκειται, ουσιαστικά, για επανέναρξη του πολέμου; Και ποιες είναι οι επιπτώσεις και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Φοβάμαι ότι οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά ολόκληρο τον κόσμο. Η αλήθεια είναι ότι η αισιοδοξία που γεννήθηκε μετά το μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει πλέον κλονιστεί λόγω των πρόσφατων επιθέσεων. Θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, τόσο υπό την ιδιότητά μας ως έντιμου συνομιλητή όλων των πλευρών όσο και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για να συμβάλουμε στην ειρηνευτική διαδικασία.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο πόλεμος με το Ιράν είχε μια ιδιαίτερα αρνητική συνέπεια, ότι το Ιράν συνειδητοποίησε τη σημασία του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική διαπίστωση για όλους, συμπεριλαμβανομένων των περίκλειστων χωρών του Κόλπου, αλλά και κρατών με ισχυρό εμπορικό στόλο, όπως η Ελλάδα.

Εκείνο που οφείλουμε σήμερα να υπογραμμίσουμε είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει άλλη λύση πέραν της πλήρους και απρόσκοπτης ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, χωρίς διόδια ή τέλη. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά και για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Είναι επίσης σημαντικό για την ισορροπία του διεθνούς συστήματος ασφαλείας. Για εμάς, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο υπαναχώρησης από τις θεμελιώδεις αρχές μας.

Θα ήθελα επίσης να σας πω ότι τις τελευταίες δύο ημέρες βρίσκομαι σε διαρκή επικοινωνία με τους συμμάχους μας στην περιοχή. Υπάρχει σχετική αισιοδοξία ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που ανέκυψαν κατά τις τελευταίες σαράντα ώρες, ωστόσο αυτό θα απαιτήσει σημαντική προσπάθεια.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Γνωρίζω ότι ο χρόνος σας είναι περιορισμένος, οπότε θα ήθελα να σας θέσω ορισμένες σύντομες ερωτήσεις.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που δεν με ρωτήσατε για το ΝΑΤΟ.

J. HOEY: Θα έρθω και σε αυτό. Θα ήθελα να επισημάνω ότι οι σχέσεις Ελλάδας-Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο επίπεδο που υπήρξαν ποτέ, σε αντίθεση με τις διατλαντικές σχέσεις, στις οποίες υπάρχουν περισσότερες τριβές. Ο Πρόεδρος Trump δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ότι «ένιωθε την αγάπη στην αίθουσα». Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν τριβές, ίσως λιγότερο πλέον στον τομέα της άμυνας, αλλά στο εμπόριο, την ψηφιακή πολιτική και άλλους τομείς. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση; Πιστεύετε ότι, μετά την Άγκυρα, οι προοπτικές είναι θετικές;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Για να είμαι ειλικρινής, θεωρώ ότι ο όρος «αγάπη» είναι ίσως κάπως υπερβολικός. Ωστόσο, επικράτησε πνεύμα συναδελφικότητας και διεξήχθη μια ιδιαίτερα ειλικρινής και ανοικτή συζήτηση μεταξύ των ηγετών. Είναι πολύ σημαντικό να αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα που μας απασχολούν και να μην επιχειρούμε να τα αποκρύπτουμε. Η αλήθεια είναι ότι σήμερα βρισκόμαστε ενώπιον μιας επίπονης αναδιάταξης όσον αφορά την κατανομή των βαρών εντός της Συμμαχίας. Νομίζω ότι με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση, οι Ευρωπαίοι αντιληφθήκαμε την ανάγκη μεγαλύτερης αυτονομίας ως προς την άμυνα της επικράτειάς μας. Για πολλές δεκαετίες βασιζόμασταν υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την παροχή ασφάλειας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να ενισχύσουμε τις αμυντικές μας δυνατότητες. Η διατλαντική σχέση είναι καθοριστικής σημασίας για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος. Οφείλουμε να επιμείνουμε σε αυτήν. Είναι προφανές ότι υπάρχουν ορισμένες αναταράξεις σε αυτή τη σχέση, είμαι όμως βέβαιος ότι θα συνεχίσει να εξελίσσεται.

Το ΝΑΤΟ αποτελεί αναμφίβολα την πλέον επιτυχημένη αμυντική συμμαχία στον κόσμο. Εξακολουθεί να έχει ουσιαστικό ρόλο να διαδραματίσει και η Ελλάδα θα συμβάλει με εποικοδομητικό και παραγωγικό τρόπο. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο που υπήρξαν ποτέ. Έχουμε πολύ ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας. Παράλληλα, η ελληνική ομογένεια ενισχύει διαρκώς τη δυναμική της παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ως εκ τούτου, παρά τις διαφορές ως προς την αντίληψη του διεθνούς περιβάλλοντος, εκτιμώ ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν τη βάση της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας και στο μέλλον.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Για να διευρύνουμε λίγο τη συζήτηση με την τελευταία μου ερώτηση, θα ήθελα να σας ρωτήσω για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), ο οποίος ανακοινώθηκε από τους Ηγέτες κατά τη Σύνοδο Κορυφής της G20 στο Νέο Δελχί το 2023. Θέτω το ερώτημα αυτό, διότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία με ιδιαίτερη γεωοικονομική και γεωπολιτική σημασία. Συγκεντρώνει μια ιδιαίτερα ετερογενή ομάδα εταίρων, από την Ινδία έως τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ και, βεβαίως, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται επίσης στον πυρήνα αυτής της πρωτοβουλίας. Πόσο υψηλά βρίσκεται ο IMEC στις προτεραιότητες της Ελλάδας και ποια είναι τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η υλοποίησή του;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Για εμάς αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, για πολλούς λόγους. Πρώτον, διότι αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη διαφοροποίησης των εμπορικών οδών. Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε ότι η υπερβολική εξάρτηση από συγκεκριμένες θαλάσσιες οδούς μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Είναι, επομένως, επιτακτική η ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών. Θα πρέπει, ωστόσο, να τονίσουμε ότι ο IMEC δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Αφορά επίσης την επικοινωνία και την προσέγγιση των λαών. Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα εμπορικό εγχείρημα· είναι ένα εγχείρημα ειρήνης. Για τον λόγο αυτό, έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς.

Δεύτερον, θεωρώ ότι η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη χώρα που συνομιλεί με όλους τους εμπλεκόμενους στο έργο. Διαθέτουμε στρατηγική εταιρική σχέση με την Ινδία, καθώς και στρατηγικές σχέσεις με όλες τις χώρες του Κόλπου. Διατηρούμε τη γνωστή σχέση μας με το Ισραήλ, ενώ, παράλληλα, έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, η Ελλάδα, ως πύλη εισόδου προς την Ευρώπη, αποτελεί και τη φυσική πύλη του IMEC. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στο γεγονός ότι διαθέτουμε λιμένες που μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τις φιλοδοξίες του έργου, αλλά και επειδή διαθέτουμε τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Πρόκειται, επομένως, για ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα, αλλά πιστεύω ότι και η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την επιτυχία του έργου αυτού.

Διοργανώνουμε σειρά συνεδρίων για το θέμα και εργαζόμαστε εντατικά με τους εταίρους μας για την προώθηση του έργου αυτού. Ασφαλώς υπάρχουν δυσκολίες. Επί του παρόντος, παρατηρείται έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ ορισμένων εκ των συμμετεχόντων, ενώ οι περιφερειακές εντάσεις δεν συμβάλλουν θετικά.

Ωστόσο, πιστεύω ότι, τελικά, πρόκειται για μια αμοιβαίως επωφελή πρωτοβουλία. Εκτιμώ επίσης ότι θα μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη διασυνδεσιμότητα, καθώς αυτή θα αποτελέσει ένα από τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες. Για τον λόγο αυτό, οφείλουμε να εργαστούμε εγκαίρως, ώστε να διαμορφώσουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την υλοποίησή της.

J. HOEY: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ θερμά. Δυστυχώς, ο χρόνος μας ολοκληρώθηκε. Παρακαλώ να ευχαριστήσουμε όλοι τον Υπουργό.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ.