Στην τέταρτη θέση της πραγματικής απειλής και μετά από την κλιματική κρίση, στην τέταρτη θέση μεταξύ όλων των απειλών που μαστίζουν σήμερα την ανθρωπότητα, είναι η παραπληροφόρηση. Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η παραπληροφόρηση είναι το μέσο εκείνο, το οποίο είναι αδύνατον ποτέ να καταπολεμηθεί. Όπως είπα προηγουμένως, είναι χαμηλού κόστους και άμεσου χρόνου. Δεν είναι δυνατόν κανένας να μπορέσει να το χτυπήσει με τέτοια μέσα, τα οποία να είναι αποτελεσματικά. Θέλω να σας πω το εξής, αν μου επιτρέπετε. Σκεφτόμουν τώρα που ερχόμουν διαβάζοντας τον τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Αλήθεια». Το «αλήθεια», όπως γνωρίζετε, ετυμολογικά προκύπτει από το στερητικό «α» και από τη λήθη, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι είναι το πραγματικό εκείνο γεγονός, το οποίο δεν υποτάσσεται στη λήθη, παραμένει δηλαδή στην αιωνιότητα ως πραγματικό, οντολογικό συγκείμενο. Δυστυχώς, σήμερα, το πραγματικό γεγονός δεν έχει αυθυπαρξία. Εάν δηλαδή, οποιοσδήποτε επιχειρήσει να απομειώσει την απολυτότητα του γεγονότος, είναι βέβαιο ότι θα τα καταφέρει, και θα τα καταφέρει με έναν απολύτως αποτελεσματικό τρόπο. Άρα, στην εποχή αυτής της μετα-αλήθειας υπάρχουν περιστατικά, τα οποία ξεχνιούνται, και ξεχνιούνται εύκολα. Κάνω καμιά φορά την παράσταση, την έκανα παλαιότερα στους φοιτητές μου, ότι στην πραγματικότητα αυτό το οποίο βιώνουμε σήμερα στην κοινωνία της πληροφορίας, που έχει όλα τα καλά του κόσμου, αλλά έχει και αυτά τα κακά που συζητάμε σήμερα, ότι η πραγματικότητα δεν είναι πλέον ένας καθαρός πίνακας, ο οποίος είναι ο κλασικός πίνακας της Αναγέννησης. Είναι ένας καθαρά ιμπρεσιονιστικός πίνακας, χωρίς ακραίες γραμμές, με απόλυτα θολά πεδία, έτσι ώστε κανείς να μην μπορεί να ξεχωρίσει πού βρίσκεται η κάθε άκρη της πραγματικότητας. Σε αυτή λοιπόν τη μικρή δυστοπία, την οποία πληρώνουμε όλοι ως τίμημα της εποχής της τεχνολογίας, θα πρέπει να έχουμε μια οικουμενική παιδευτική αντίδραση....

 

Συζήτηση ΥΠΕΞ, Γιώργου Γεραπετρίτη, στο Athens Alitheia Forum με θέμα «Μπορεί ένα ψεύτικο post να δημιουργήσει μία διεθνή κρίση;» και συντονιστή τον πολιτικό συντάκτη Σταύρο Παπαντωνίου 

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Καλησπέρα και από εμάς. Ευχαριστούμε πάρα πολύ τη Γενική Γραμματεία της Κυβέρνησης για την πρόσκληση. Χαρά σήμερα να συνομιλώ με τον Υπουργό Εξωτερικών, σε μία περίοδο που, κύριε Υπουργέ, ο ρόλος σας και η θέση σας είναι στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας, για κακό λόγο, δυστυχώς, λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Εμείς θα πούμε και για αυτό, αλλά όχι μόνο για αυτό. Άλλο είναι το θέμα μας. Fake news και πώς μπορεί μια ψευδής πληροφορία να δημιουργήσει ακόμα και μία διεθνή κρίση. Και θα ήθελα, ξεκινώντας, να μας πείτε τη γνώμη σας, κατά πόσο είναι εφικτό, στη σημερινή εποχή, μία ψευδής πληροφορία να φτάσει στο σημείο να δημιουργήσει ακόμη και κρίση διεθνή. Να μη μείνει στο επίπεδο απλά των social media ή της διασποράς ή της κακής αίσθησης των πολιτών, αλλά να πάει ένα βήμα παραπέρα.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά για την πρόσκληση τον Υφυπουργό και εσάς, κύριε Παπαντωνίου. Είναι πολύ τιμητικό να βρίσκομαι σήμερα ανάμεσά σας και να συζητούμε για ένα θέμα πάρα πολύ κρίσιμο, όχι μόνο για τη διεθνή ασφάλεια, αλλά νομίζω και για τη δημοκρατία την ίδια. Δυστυχώς, οι ψευδείς ειδήσεις ερείδονται πάνω σε ένα πολύ θεμιτό μέσο, το οποίο είναι η ανάπτυξη της τεχνολογίας. Και όπως όλες οι μεγάλες ανακαλύψεις, οι μεγάλες διαδρομές, η πρόοδος, η οποία συντελείται στον κόσμο, δεν έρχεται χωρίς τίμημα. Η υψηλή τεχνολογία έρχεται, επίσης, με ένα μεγάλο τίμημα, το οποίο συνδέεται με το γεγονός της παραπληροφόρησης, η οποία δυστυχώς στις μέρες μας λαμβάνει ένα χαρακτήρα εξαιρετικά επιθετικό. Η συντριπτική πλειονότητα πλέον των ανθρώπων, των πολιτών, ενημερώνονται μέσα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αποτέλεσμα η πληροφορία να είναι ατεκμηρίωτη, αδιασταύρωτη. Περαιτέρω, ισχύει το γεγονός ότι πλέον θυσιάζεται η ακρίβεια και η ακεραιότητα της είδησης στον βωμό της ταχύτητας. Η ταχύτητα, η οποία έχει καταστεί νομίζω ενδημικό χαρακτηριστικό πια, και είναι εκείνο, το οποίο μας κατατρέχει όλους. Έβλεπα, λίγο πριν έρθω, δυο posts, μια και τα posts είναι το θέμα της συζήτησής μας. Το πρώτο post είναι μια βόμβα, που μια κάμερα ακολουθεί την πορεία της, και πέφτει πάνω σε ένα ιαπωνικό πολεμικό πλοίο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ήταν πάρα πολύ προφανές ότι ήταν ψευδής η απεικόνιση. Και τούτο διότι ήταν έγχρωμη, υψηλής ευκρίνειας…

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τα σχόλια από κάτω θα έχουν ενδιαφέρον, το πίστευαν οι περισσότεροι;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πέντε εκατομμύρια μοναδικές θεάσεις μέσα σε λίγες ώρες. Πέντε εκατομμύρια θεάσεις, οι οποίες, στη συντριπτική τους, νομίζω, πλειονότητα, πίστεψαν ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει. Και στη συνέχεια είδα κάτι ακόμη χειρότερο. Είδα φωτογραφίες από βομβαρδισμούς στην Ουκρανία, οι οποίες είχαν μεταφερθεί στη Μέση Ανατολή σήμερα. Και βεβαίως, τα σχόλια ήταν ότι πρόκειται για βομβαρδισμούς στις χώρες του Κόλπου, στο Ιράν, στον Λίβανο, στο Ισραήλ. Και ήταν απολύτως πιστευτό. Ψάχνοντας, είδα ότι ο χρόνος για να μπορέσεις να δημιουργήσεις μια τέτοια ψευδή αποτύπωση, για έναν ειδικό, είναι 15 με 30 δευτερόλεπτα. Άρα καταλαβαίνουμε όλοι πόσο χαμηλό είναι το κόστος και ο χρόνος για την παραγωγή, αλλά πόσο υψηλό είναι το τίμημα για τη δημοκρατία και την ειρήνη.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, πολύ ωραίο το παράδειγμα. Το ερώτημά μου είναι πάνω σε αυτό. Πέντε εκατομμύρια θεάσεις. Μπορεί να έγινε πιστευτό σε ένα ποσοστό, το οποίο δεν το ξέρουμε ή μπορεί να το ξέρουν αυτοί, οι οποίοι δημιούργησαν το post. Αυτό σε τι βαθμίδα μπορεί να φτάσει; Μπορεί να μείνει μόνο σε επίπεδο πολιτών ή να φτάσει να δημιουργήσει ακόμα και μία κρίση σε πιο πάνω επίπεδο; Να επηρεάσει δηλαδή εξελίξεις ψηλά στην πυραμίδα.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Μα στις περισσότερες περιπτώσεις, ο σκοπός είναι να δημιουργήσει μία κρίση. Αν δείτε τι συμβαίνει σήμερα στη διεθνή αρένα, απλά θα διαπιστώσετε - φαντάζομαι με λύπη, όπως όλοι μας - ότι αυτού του τύπου η ψευδής μεταφορά πληροφορίας γίνεται συνειδητά, όχι απλά με σκοπό να παραπληροφορήσει πολίτες, αλλά είτε να αλλοιώσει τα χαρακτηριστικά της δημοκρατίας, είτε να δημιουργήσει μια διεθνή κρίση. Φανταστείτε, τον τελευταίο μόνο χρόνο είχαμε πολλαπλές περιπτώσεις εκλογικών διαδικασιών με δεκάδες χιλιάδες bots και ψευδείς πληροφορίες, οι οποίες απεδείχθη ότι είχαν συγκεκριμένο αποστολέα και ήταν προσπάθεια διείσδυσης στη δημοκρατική επιλογή των πολιτών. Διότι δημοκρατία χωρίς ελευθερία και ακεραιότητα πληροφορίας δεν νοείται. Είναι προϋπόθεση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Και η άμυνα σε αυτό ποια είναι; Η άμυνα, τόσο τεχνικά όσο και πραγματικά. Δηλαδή, το Υπουργείο Εξωτερικών έχει να αντιμετωπίσει - μιλάμε για ένα θεωρητικό σενάριο τώρα - ένα τέτοιο φαινόμενο, το οποίο αφορά τη δική μας χώρα. Υπάρχουν μηχανισμοί αντιμετώπισης;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Οι μηχανισμοί υπάρχουν και αναπτύσσονται διαρκώς. Απλώς θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι, με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, οποιοδήποτε αντίσωμα δημιουργείται, πάντοτε δημιουργεί και μία νέα μορφή έρευνας και καινοτομίας πάνω σε αυτό. Άρα σίγουρα θα πρέπει να είμαστε σε διαρκή εγρήγορση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Παράδειγμα έχουμε πάνω σε αυτό;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βεβαίως. Είμαι στην ευχάριστη θέση να σας πω ότι από 1η Απριλίου θα λειτουργήσει στο Υπουργείο Εξωτερικών μια νέα πλατφόρμα, πάρα πολύ εξειδικευμένη, το Global Media Center, το οποίο θα έχει ως σκοπό τη συγκέντρωση όλων των ειδήσεων από οποιοδήποτε μέσο, από οποιονδήποτε φορέα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Μας δίνετε είδηση τώρα;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας δίνω είδηση. Το Global Media Center θα αφορά την Ελλάδα, θα προβαίνει σε μια αποκάθαρση της είδησης αυτής, έτσι ώστε να γνωρίζουμε την προέλευση και την ακεραιότητα της είδησης, να υπάρχει επεξεργασία και μια άμεση αντίδραση, μέσω της δημόσιας διπλωματίας. Είναι ένα έργο, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και σε λίγες ημέρες θα δίνει τη δυνατότητα στη χώρα να γνωρίζει, πρώτον, ποιες ειδήσεις κυκλοφορούν, δεύτερον, το επίπεδο ακεραιότητας και τρίτον, τις συνιστώμενες δράσεις για την αντίδραση απέναντι σε αυτό.

Θέλω, όμως, να σας είμαι εντελώς ειλικρινής. Δεν αισθάνομαι ότι η αντίδραση μπορεί να είναι ωφέλιμη και οριστική και βιώσιμη ή μη μόνον εάν φτάσει στο επίπεδο να γίνει μέρος της δικής μας παιδείας. Εάν δηλαδή δεν υπάρξει μία ψηφιακή παιδεία σε όλα τα επίπεδα των πολιτών, ξεκινώντας από το ίδιο το σχολείο και το οικογενειακό περιβάλλον, θεωρώ αδύνατον να υπάρξει πραγματική αντιμετώπιση της λαίλαπας αυτής. Διότι η παραπληροφόρηση - η συνειδητή παραπληροφόρηση - αποτελεί τη σύγχρονη μορφή ολοκληρωτισμού.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Αυτό βέβαια είναι πιο αργό, αυτό που λέτε, σε σχέση με το άλλο. Γιατί οι συνέπειες της παραπληροφόρησης και των fake news μπορεί να έχουν άμεσο αντίκτυπο και πρέπει να υπάρχει ένας μηχανισμός, ο οποίος θα είναι και πιο άμεσος.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Λέγαμε παλαιότερα ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος στη δημοκρατία και την ειρήνη ήταν η δημαγωγία.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Παλαιόθεν.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Δυστυχώς, η δημαγωγία αποτελεί πλέον, μάλλον ένα πολύ ήπιο χαρακτηριστικό. Ο λόγος γενικά πάντοτε επιδέχεται κριτική. Το πολλαπλασιαστικό μέσο δεν επιδέχεται ανάλογη κριτική. Αυτό, το οποίο παρατηρούμε σήμερα, είναι αυτό που και η διεθνής βιβλιογραφία αναφέρει ως την εποχή της μετα-αλήθειας. Η μετα-αλήθεια είναι στην πραγματικότητα η ώσμωση, ένα θολό τοπίο μεταξύ πραγματικότητας και συναισθήματος, έτσι ώστε όλοι να αντιλαμβάνονται το κάθε γεγονός, όχι στην απολυτότητά του, στην πραγματικότητά του, αλλά να το βιώνουν ως συναίσθημα. Δυστυχώς, η σύγχρονη πληροφορία, η σύγχρονη χειραγώγηση, γίνεται κυρίως με μια επιχείρηση να υποταχθεί η εικόνα στο συναίσθημα. Πολλές φορές δηλαδή, βλέπουμε τη χρήση παιδιών, για παράδειγμα, έτσι ώστε να δημιουργήσει μια μείζονα κρίση, μια και αναφερόμαστε στα ζητήματα διεθνών κρίσεων.

Πόσες φορές δεν έχουμε δει περιπτώσεις ειδήσεων, οι οποίες περιλαμβάνουν και εικόνα. Η τεχνητή νοημοσύνη πλέον δεν ελέγχεται για την ακρίβειά της, παρά μόνο μετά από πάρα πολύ σύνθετη ενέργεια. Πόσες φορές δεν έχουμε δει παραστάσεις και ειδήσεις που χρησιμοποιούν ακριβώς μικρά παιδιά, έτσι ώστε να διεγείρουν το συναίσθημα σε βάρος πολιτών, σε βάρος κρατών, σε βάρος λαών;

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, αυτό που περιγράφετε μου γεννά και ένα ερώτημα, το οποίο το έχω πραγματικά απορία: θα μπορούσαν τα fake news και αυτό το είδος της παραπληροφόρησης να αποτελέσει - αν δεν αποτελεί ήδη, αυτό το βάζω ως αστερίσκο - μια μορφή υβριδικού πολέμου στο μέλλον; Δηλαδή, ουσιαστικά, να εντάξουμε τα fake news και την παραπληροφόρηση στις επίσημες - το βάζω σε εισαγωγικά - απειλές;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αυτή τη στιγμή λογίζεται ως καταγεγραμμένη, ως τέταρτη παγκόσμια απειλή, σε όλες τις διεθνείς μετρήσεις.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Άρα είναι ήδη απειλή.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είναι ήδη απειλή τις μέρες που ζούμε και έχει μια απολύτως ανοδική τάση στη δυνατότητα και επιδραστικότητά της, μετά από τις ένοπλες συγκρούσεις και άλλες μορφές υβριδικών απειλών. Στην τέταρτη θέση της πραγματικής απειλής και μετά από την κλιματική κρίση, στην τέταρτη θέση μεταξύ όλων των απειλών που μαστίζουν σήμερα την ανθρωπότητα, είναι η παραπληροφόρηση.

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι η παραπληροφόρηση είναι το μέσο εκείνο, το οποίο είναι αδύνατον ποτέ να καταπολεμηθεί. Όπως είπα προηγουμένως, είναι χαμηλού κόστους και άμεσου χρόνου. Δεν είναι δυνατόν κανένας να μπορέσει να το χτυπήσει με τέτοια μέσα, τα οποία να είναι αποτελεσματικά.

Θέλω να σας πω το εξής, αν μου επιτρέπετε. Σκεφτόμουν τώρα που ερχόμουν διαβάζοντας τον τίτλο της σημερινής εκδήλωσης «Αλήθεια». Το «αλήθεια», όπως γνωρίζετε, ετυμολογικά προκύπτει από το στερητικό «α» και από τη λήθη, πράγμα το οποίο σημαίνει ότι είναι το πραγματικό εκείνο γεγονός, το οποίο δεν υποτάσσεται στη λήθη, παραμένει δηλαδή στην αιωνιότητα ως πραγματικό, οντολογικό συγκείμενο. Δυστυχώς, σήμερα, το πραγματικό γεγονός δεν έχει αυθυπαρξία. Εάν δηλαδή, οποιοσδήποτε επιχειρήσει να απομειώσει την απολυτότητα του γεγονότος, είναι βέβαιο ότι θα τα καταφέρει, και θα τα καταφέρει με έναν απολύτως αποτελεσματικό τρόπο. Άρα, στην εποχή αυτής της μετα-αλήθειας υπάρχουν περιστατικά, τα οποία ξεχνιούνται, και ξεχνιούνται εύκολα.

Κάνω καμιά φορά την παράσταση, την έκανα παλαιότερα στους φοιτητές μου, ότι στην πραγματικότητα αυτό το οποίο βιώνουμε σήμερα στην κοινωνία της πληροφορίας, που έχει όλα τα καλά του κόσμου, αλλά έχει και αυτά τα κακά που συζητάμε σήμερα, ότι η πραγματικότητα δεν είναι πλέον ένας καθαρός πίνακας, ο οποίος είναι ο κλασικός πίνακας της Αναγέννησης. Είναι ένας καθαρά ιμπρεσιονιστικός πίνακας, χωρίς ακραίες γραμμές, με απόλυτα θολά πεδία, έτσι ώστε κανείς να μην μπορεί να ξεχωρίσει πού βρίσκεται η κάθε άκρη της πραγματικότητας. Σε αυτή λοιπόν τη μικρή δυστοπία, την οποία πληρώνουμε όλοι ως τίμημα της εποχής της τεχνολογίας, θα πρέπει να έχουμε μια οικουμενική παιδευτική αντίδραση.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, έχουμε έναν πόλεμο σε εξέλιξη. Δεν ξέρω αν η ερώτηση έχει συγκεκριμένη απάντηση, αλλά αν μπορούσαμε να πούμε αυτή τη στιγμή, το 2026, με τον συγκεκριμένο πόλεμο σε εξέλιξη, τι ποσοστό του πολέμου επηρεάζεται από τα fake news; Θα είχατε μια απάντηση σε αυτό το ερώτημα;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Νομίζω ότι επηρεάζει πάρα πολύ την παράσταση του πολέμου σε όλο τον κόσμο. Εάν αυτήν τη στιγμή δούμε τι συμβαίνει, τις αντιδράσεις του υπόλοιπου κόσμου, - και δεν μιλώ μόνο για τις εμπόλεμες χώρες - μιλώ και για τις χώρες, οι οποίες βρίσκονται πέριξ του εμπόλεμου, θα δούμε ότι η συλλογική συνείδηση διαμορφώνεται κυρίως με βάση τις πληροφορίες, οι οποίες διακινούνται μέσω του διαδικτύου και ειδικά, μέσω των κοινωνικών δικτύων.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι οποίες είναι και σε ένα ποσοστό ψευδείς…

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Οι οποίες σε ένα σημαντικό ποσοστό είναι μη ακέραιες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Επί τις % έχουμε εικόνα πόσο μπορεί να είναι αυτό;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Προσέξτε ποια είναι η ιδιαιτερότητα του πράγματος. Ότι η είδηση ως είδηση, δηλαδή το νέο, το οποίο θα κυκλοφορήσει μέσω κοινωνικού δικτύου, έχει μια μοναδική αξία, αλλά έχει και μια πολλαπλασιαστική αξία. Η είδηση, η οποία θα αναφέρει ένα αξιόπιστο μέσο, έχει μοναδική αξία. Η είδηση όμως, η οποία θα είναι ψευδής και θα μεταφερθεί μέσω αλγορίθμων πολλαπλασιαστικά, έχει αξία, η οποία είναι γεωμετρικά ανεβασμένη. Άρα, μία είδηση εξαρτάται από τον τρόπο, με τον οποίο θα μεταφερθεί. Και επειδή συνήθως εκείνοι, οι οποίοι επιδιώκουν συστημικά να μπορέσουν να μεταφέρουν πολλαπλασιαστικά την πληροφορία, το επιτυγχάνουν με τα μέσα αυτά, δυστυχώς η ψευδής πληροφορία έχει απείρως πιο πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα από την αληθή.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, είπατε πριν για μηχανισμό, κατόπιν του δικού μου ερωτήματος, ο οποίος θα μπορεί να ελέγχει, να τσεκάρει ψευδείς ειδήσεις και με κάποιο τρόπο να τις σταματάει, αν κατάλαβα καλά, και εδώ γεννάται ένα άλλο ερώτημα, το οποίο νομίζω ότι θα το αντιμετωπίσουμε, αργά η γρήγορα. Πού τελειώνει ο έλεγχος και ξεκινάει το δικαίωμα έκφρασης; Και τι συζήτηση μπορεί να δημιουργήσει αυτό το πράγμα; Γιατί καταλαβαίνετε ότι πολύ εύκολα μπορεί αυτό το τσεκάρισμα, αυτός ο έλεγχος, να δημιουργήσει άλλου είδους προβλήματα και την εντύπωση - ζούμε και σε εποχές αρκετά συνωμοσιολογικές - ότι θέλουμε να ελέγξουμε την πληροφορία.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η ελευθερία της έκφρασης αποτελεί τη βάση του σύγχρονου δυτικού πολιτισμού. Είναι ένα δικαίωμα, το οποίο, στην πραγματικότητα, αναδείχθηκε στην απολυτότητά του. Είναι από τα ελάχιστα δικαιώματα, τα οποία η Δύση και ιδίως, η αμερικανική θεώρηση των πραγμάτων, αντελήφθη ως απόλυτο δικαίωμα, το οποίο δεν επιδέχεται έκπτωση. Πάνω σε αυτό χτίστηκαν οι σύγχρονες δημοκρατίες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Την φοβάστε όμως αυτή τη συζήτηση; Ότι θα ξεκινήσει κάποια στιγμή; «Μη με σταματάς. Θα λέω ό,τι θέλω γιατί εσύ θέλεις να μου επιβάλεις, με τον κόφτη σου, αυτό το οποίο θέλεις εσύ».

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Εδώ υπάρχουν δύο παράμετροι, οι οποίες είναι κρίσιμες. Η πρώτη παράμετρος είναι ότι ο πιο ασφαλής τρόπος να χαθεί η αλήθεια είναι μέσα σε μια θάλασσα πληροφορίας. Και το δεύτερο, είναι ότι οι μηχανισμοί χειραγώγησης της αλήθειας έχουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη από την αλήθεια καθαυτή. Άρα εκείνο, το οποίο πρέπει, κατά την άποψή μου, να φροντίσουμε, είναι όχι να ελέγξουμε τη ροή της πληροφορίας. Εδώ το πραγματικό ξεπερνάει το νομικό.

Εάν κάποιος επιχειρήσει να διαμορφώσει ρυθμιστικά ένα πλαίσιο για τον έλεγχο της αλήθειας, θα αποτύχει. Γιατί θα αποτύχει; Διότι το πραγματικό, δηλαδή η τεχνολογία, είναι σε τέτοιο βαθμό πέρα και πάνω από τον νόμο, που δεν μπορεί ο νόμος να την αντιμετωπίσει. Τι μπορούμε να κάνουμε; Μπορούμε να αντιτάξουμε την αλήθεια, αυτό το οποίο εμείς ονομάζουμε Δημόσια Διπλωματία, δηλαδή η εικόνα της αλήθειας, να μπορεί να αντιπαρατεθεί και μάλιστα αποτελεσματικά απέναντι στο οποιοδήποτε ψεύδος και κυρίως η πραγματική καλλιέργεια της αξίας της αλήθειας. Διότι, στο τέλος της ημέρας, η αλήθεια δεν είναι απλώς ένα χαρακτηριστικό το οποίο προσιδιάζει με τη δημοκρατία ή την ελευθερία. Η αλήθεια είναι συνθήκη για την πραγματική συμβίωση μεταξύ των ανθρώπων.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Απαντήσατε διπλωματικά ως καλός Υπουργός Εξωτερικών και το δέχομαι γιατί ήταν διπλωματική απάντηση. Εσείς, ως ΥΠΕΞ, έχετε αντιμετωπίσει, κύριε Υπουργέ, ψευδή είδηση που σας ανησύχησε, που χτύπησε καμπανάκια;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κάθε μέρα τις αντιμετωπίζω.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Που να αφορά τη χώρα μας;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Που να αφορά τη χώρα μας, κάθε μέρα. Κάθε μέρα υπάρχουν ψευδείς ειδήσεις, οι οποίες αναφέρονται σε πραγματικά περιστατικά. Προσέξτε, θα ήθελα να κάνω τη διάκριση, διότι και για λόγους ακαδημαϊκής ακεραιότητας νομίζω είναι αναγκαίο να το πράξω.

Διαχωρίζω την κριτική, η οποία μπορεί και πρέπει να γίνεται, ιδίως σε βάρος και κατά δημοσίων προσώπων. Όλα τα δημόσια πρόσωπα, τα οποία εκτίθενται, οφείλουν να έχουν ένα υψηλό επίπεδο ανεκτικότητας απέναντι στην κριτική και είναι άλλο το ζήτημα της αλήθειας, των πραγματικών περιστατικών. Τα πραγματικά περιστατικά, επειδή ακριβώς έχουν μια διάσταση, η οποία είναι οντολογική, δεν μπορεί να διαστρεβλώνονται. Μπορείς να κάνεις όση κριτική θέλεις. Τα πραγματικά όμως, θα πρέπει να τα δεχόμαστε όλοι. Δυστυχώς, αυτού του τύπου η ώσμωση μεταξύ πραγματικού και κριτικής είναι που μας δημιουργεί το πρόβλημα. Και για κάθε χώρα, σήμερα που μιλάμε, για κάθε χώρα, ο κίνδυνος από την παραπληροφόρηση - και δεν μιλώ μόνο για τη δημόσια εικόνα - μιλώ και για τη διείσδυση, η οποία μπορεί να γίνεται από ξένες χώρες για την άσκηση επιρροής και, υπό μία έννοια, να εμφανίζεται με μανδύα δημοκρατικό, δηλαδή, να μπορεί να επηρεάσει τη συνείδηση των πολιτών, έτσι ώστε στην πραγματικότητα να διεισδύσει στο συλλογικό υποσυνείδητο. Και επειδή αυτή τη στιγμή βιώνουμε τεκτονικές αναταράξεις, τεκτονικές αλλαγές στη διεθνή αρχιτεκτονική και ειδικώς, ασφαλείας, εκείνο που θα ήθελα να αναδείξουμε είναι ότι θα πρέπει όλοι να είμαστε σε εγρήγορση. Πρέπει ουσιαστικά η επιβεβαίωση της όποιας πληροφορίας να γίνει η δεύτερη φύση μας σε όσους ασχολούμαστε με τα δημόσια πράγματα.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, τελευταία ερώτηση και κλείνουμε γιατί δεν μπορούμε να μη σχολιάσουμε αυτό που απασχολεί όλους μας, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Εκτίμηση πιθανής διάρκειας αυτού του πολέμου υπάρχει;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Αντιλαμβάνεστε όλοι ότι αν έκανα μια εκτίμηση θα είχα αναχθεί στον χώρο της μεταφυσικής, διότι δεν υπάρχει τίποτα το οποίο να είναι πιο προβλέψιμο σήμερα από το απρόβλεπτο. Εκείνο το οποίο κάνουμε, είναι να μπορούμε να έχουμε όλα τα δυνατά υποθετικά σενάρια για οποιαδήποτε εξέλιξη υπάρχει. Πάντως, οφείλω να διαβάσω λίγο πέρα από εκείνα, τα οποία είναι προφανή και να δω ότι υπάρχει μια ελπίδα να μπορέσει να υπάρξει αποκλιμάκωση της κρίσης και της έντασης. 

Αντιλαμβανόμαστε ότι για τις εμπλεκόμενες χώρες, που ήδη υφίστανται ένα τεράστιο τίμημα, ακόμη και σε ανθρώπινες ζωές, αλλά και σε διάβρωση του κοινωνικού ιστού, είναι πολύ σημαντικές οι συνέπειες. Αλλά οι συνέπειες είναι πλέον ορατές και σε όλο τον κόσμο και θα έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα και για την οικονομία και για την τυχόν μετανάστευση και για τα γεωπολιτικά. Αισθάνομαι ότι ίσως βρισκόμαστε σε μια φάση σχετικής αποκλιμάκωσης. Δεν περιμένω ότι από τη μία μέρα στην άλλη θα σταματήσουν οι εχθροπραξίες και θα καθίσουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Αισθάνομαι όμως, ότι υπάρχει όλο και περισσότερο μια γενική κατανόηση ότι ο πόλεμος αυτός δεν θα έχει νικητές.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το αποτύπωμα του πολέμου θα είναι ανεξίτηλο ή θεωρείτε ότι μπορεί να κλείσει -και με αυτό κλείνουμε - η πληγή, όταν ολοκληρωθεί, με τον τρόπο που θα ολοκληρωθεί.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η ευρύτερη Μέση Ανατολή είναι ένα πεδίο, το οποίο επί αιώνες βρίσκεται σε διαρκή αναταραχή. Είναι μια χαίνουσα πληγή και νομίζω ότι ως τέτοια οφείλουμε να την αντιλαμβανόμαστε. Εγώ εκείνο το οποίο θέλω να πω είναι ότι η όποια συνθήκη τερματισμού του πολέμου, η όποια συνθήκη για το μέλλον της ευρύτερης περιοχής θα πρέπει πρώτα και πάνω απ’ όλα να έχει τον χαρακτήρα του βιώσιμου. Και για να είναι μία συνθήκη ειρήνης βιώσιμη, δεν θα πρέπει να έχει ταπεινωμένους λαούς. Θα πρέπει μέσα από αυτήν την πραγματικά εξαιρετικά αρνητική κατάσταση, τη δυστοπική κατάσταση, να μπορέσουν όλοι οι λαοί της ευρύτερης περιοχής να βγουν, αν μη τι άλλο, με ένα καλύτερο επίπεδο ασφαλείας, να μπορέσουν να συνυπάρξουν αρμονικά. Διότι, όπως μας έχει διδάξει η ιστορία, οι ταπεινωτικές συνθήκες είναι μόνο εφήμερες.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Κύριε Υπουργέ, ευχαριστώ πολύ.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ

ΜΕ ΕΤΟΙΜΟΤΗΤΑ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΜΕΣΟΤΗΤΑ ΛΟΓΟΥ ΚΑΙ ΟΥΣΙΑΣ ΑΠΑΝΤΗΣΕΩΝ, Η ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΥΠΕΞ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΝΕΙ-ΑΛΛΗ ΜΙΑ ΦΟΡΑ...-ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΟΤΙ ΔΕΝ ΑΦΗΝΕΙ "ΝΑ ΤΗΣ ΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΗ ΜΠΑΛΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΔΙΑ", ΩΣΤΕ ΝΑ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΣΟΥΝ ΤΙΣ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΩΣ ΑΠΕΒΛΕΠΑΝ....

 

Ενημέρωση Διπλωματικών Συντακτών 

από την Εκπρόσωπο του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού 

Αθήνα, 12 Μαρτίου 2026

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Καλή σας μέρα. Καλώς ήρθατε σε ακόμα μια ενημέρωση για τα θέματα που αφορούν στη Μέση Ανατολή.

Θα ξεκινήσουμε αρχικά με μια δήλωση σχετικά με τις εξελίξεις.

Εκφράζουμε την ανησυχία μας για την περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση και εξάπλωση της σύρραξης στη Μέση Ανατολή.

Καλούμε όλα τα μέρη σε επίδειξη μέγιστης αυτοσυγκράτησης, προκειμένου να αποφευχθεί η περαιτέρω διάχυση μιας κρίσιμης κατάστασης που ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την περιφερειακή και διεθνή ειρήνη και ασφάλεια.
Όλα τα μέρη πρέπει να εργαστούν για την επανενεργοποίηση αξιόπιστων διαύλων διαλόγου και την επιστροφή σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις, ώστε να αποφευχθεί μια παρατεταμένη σύγκρουση.

Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα εκφράσει την έντονη ανησυχία της σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η πλήρης εποπτεία των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων του αποτελεί προϋπόθεση για τη σταθερότητα στην περιοχή.

Ο Πρωθυπουργός και ο Υπουργός Εξωτερικών βρίσκονται από την πρώτη στιγμή σε επικοινωνία με τους εταίρους της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή. Επιπλέον, την τελευταία εβδομάδα, στις 5 Μαρτίου, ο κ. Γεραπετρίτης συμμετείχε στη συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία συμμετείχαν και οι Υπουργοί Εξωτερικών των χωρών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου, με αντικείμενο τις τελευταίες εξελίξεις στο Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Συγκεκριμένα, ο Υπουργός Εξωτερικών:
- εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς τις χώρες του Κόλπου
- επαναβεβαίωσε την αλληλεγγύη της Ελλάδας στην Κύπρο
- τόνισε τη σημασία της συνεργασίας με τις επιτόπιες αρχές για τον ασφαλή επαναπατρισμό των Ευρωπαίων πολιτών
- υπογράμμισε την ανάγκη επικράτησης της διπλωματίας, του σεβασμού του Διεθνούς Δικαίου, του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, το σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα, και
- τη σημασία της προστασίας της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Μόλις, εχθές, η Ελλάδα συγκηδεμόνευσε, μαζί με 134 κράτη μέλη του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, και ψήφισε θετικά την Απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, με την οποία εκφράζεται η αλληλεγγύη και η στήριξη στις χώρες του Κόλπου για την κατάσταση και όσα εξελίσσονται στη Μέση Ανατολή.

Επίσης, προβάλαμε εμφατικά τη σημασία του ζητήματος της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και της θαλάσσιας ασφάλειας. Όπως γνωρίζετε, άνω του 80% του παγκόσμιου εμπορίου διεξάγεται δια θαλάσσης. Έχει ήδη προκληθεί σημαντική διαταραχή στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, επηρεάζοντας άμεσα τις θαλάσσιες μεταφορές, την ενέργεια και τις εμπορικές συναλλαγές.

Η εμπόλεμη κατάσταση στην ευρύτερη γειτονιά μας επιτάσσει την αμυντική προπαρασκευή της χώρας μας. Επιπλέον, η Ελλάδα, επιδεικνύοντας αυξημένα αντανακλαστικά, ανταποκρίθηκε άμεσα στο επίσημο αίτημα της Κύπρου για παροχή αμυντικής συνδρομής. Ανταποκρίθηκε, επίσης, θετικά στο αντίστοιχο αίτημα της Βουλγαρίας, προκειμένου να προστατευθεί αποτελεσματικά η ευρύτερη γειτονιά μας από τυχόν επιθετικές ενέργειες.

Οι εξελίξεις, λοιπόν, καταδεικνύουν τη γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου και η τρέχουσα κρίση αποδεικνύει πόσο άρρηκτα συνδεδεμένη είναι η ευρωπαϊκή ασφάλεια με τη Μέση Ανατολή. Αυτό, βεβαίως, είναι και ένα από τα θέματα, τα οποία θα μας απασχολήσουν, και ενδεχομένως ένα από τα διδάγματα της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Θα πρέπει να είμαστε σε ετοιμότητα για την αντιμετώπιση απειλών, που αφορούν στην οικονομία, στην ενέργεια και στις προσφυγικές ροές, οι οποίες ενδεχομένως προκληθούν από την κρίση αυτή.

Ως προς τον Λίβανο, η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, ζήτησε από κοινού με τη Γαλλία, τη Δανία, τη Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο, τη σύγκληση έκτακτης συνεδρίασης στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την επιδεινούμενη κατάσταση στον Λίβανο. Η συνεδρίαση αυτή συνεκλήθη εχθές και συνυπογράψαμε την κοινή δήλωση, την οποία εκφώνησε η Γαλλία, αναφορικά με την κατάσταση στη χώρα.

Εκφράζουμε την πλήρη αλληλεγγύη μας προς τον Λίβανο και υπογραμμίζουμε την ανάγκη να γίνει σεβαστή η κυριαρχία και η εδαφική του ακεραιότητα. Έχουμε, επίσης, τονίσει επανειλημμένα ότι είμαστε αντίθετοι σε ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις στο έδαφος του Λιβάνου. Στην κοινή δήλωση υπογραμμίσαμε τη σημασία στήριξης των προσπαθειών της κυβέρνησης του Λιβάνου για ταχεία εφαρμογή της απόφασης 1701 του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Tον Ιανουάριο του 2026, η Ελλάδα παραχώρησε στρατιωτικό υλικό στον Λίβανο. Εξετάζουμε τώρα τη δυνατότητα άμεσης αποστολής ανθρωπιστικής βοήθειας.

Ως προς τους επαναπατρισμούς, η Κεντρική Υπηρεσία του Υπουργείου Εξωτερικών και όλες οι Διπλωματικές Αρχές της Ελλάδας στο εξωτερικό βρίσκονται από την πρώτη στιγμή της κρίσης σε διαρκή ετοιμότητα για την παροχή κάθε δυνατής συνδρομής σε Έλληνες πολίτες, οι οποίοι έχουν επηρεαστεί από την εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Από την πρώτη στιγμή, έχει ενεργοποιηθεί η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα, για την παροχή κάθε δυνατής συνδρομής σε Έλληνες πολίτες. Επίσης, στην επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών, στις ιστοσελίδες των Αρχών μας στο εξωτερικό, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης υπάρχουν όλες οι πληροφορίες, που αφορούν στα στοιχεία επικοινωνίας τόσο των Αρχών μας όσο και των γραμμών έκτακτης ανάγκης. Έχουν ενεργοποιηθεί ήδη, επιπλέον 12 τηλεφωνικές γραμμές για την όσο το δυνατόν ταχύτερη εξυπηρέτηση των Ελλήνων που έχουν ανάγκη και βρίσκονται στην περιοχή.

Υπό τις οδηγίες του Υπουργού Εξωτερικών και τις συντονισμένες προσπάθειες του Υπουργείου και των αρμόδιων Πρεσβειών στις εμπόλεμες ζώνες πραγματοποιούνται επιχειρήσεις επαναπατρισμού Ελλήνων και μελών οικογενειών τους από τη Μέση Ανατολή. Στην πλειονότητα αυτές γίνονται με μισθωμένες πτήσεις και με στρατιωτικά αεροσκάφη.

Ήδη, έχουν επαναπατριστεί με ασφάλεια περί τους 2.000 πολίτες και μέλη οικογενειών τους από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ, τα Ιεροσόλυμα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και το Ομάν. Μόλις χθες επέστρεψαν στην Αθήνα 259 συμπολίτες μας που βρίσκονταν στο Κατάρ και 503 πολίτες από το Ντουμπάι με ειδικές πτήσεις. Τους υποδέχτηκε η Γενική Γραμματέας του Υπουργείου Εξωτερικών, Πρέσβης κα Τερέζα Αγγελάτου. 

Επίσης, τις τελευταίες ημέρες έχουν μεταφερθεί οδικώς Έλληνες πολίτες από τα Ιεροσόλυμα στη διάβαση της πόλης Τάμπα της Αιγύπτου, με επιμέλεια του Γενικού Προξένου στα Ιεροσόλυμα.

Πρόκειται για μία επιχείρηση ιδιαίτερα σύνθετη, η μεγαλύτερη που έχει ποτέ συντελεστεί από πολλαπλές εμπόλεμες ζώνες. Οι υπάλληλοι των Πρεσβειών μας και των Προξενικών Αρχών εργάζονται ακατάπαυστα, νυχθημερόν, προκειμένου να φέρουν εις πέρας την αποστολή τους, θέτοντας σε κίνδυνο τόσο τη ζωή τους, όσο και την ασφάλεια των οικογενειών τους.

Θα μου επιτρέψετε να αναφέρω ονομαστικά τα ονόματα των επικεφαλής των Αρχών που βρίσκονται στις περιοχές που έχουν πληγεί. Στο Ισραήλ, είναι η Πρέσβης κα Μαρία Σολωμού, στο Γενικό Προξενείο στα Ιεροσόλυμα, ο Πρέσβης κ. Δημήτριος Αγγελοσόπουλος, στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν, ο Πρέσβης κ. Ιωάννης Πλώτας, στον Λίβανο, η Πρέσβης κα Δέσποινα Κουκουλοπούλου, στην Ιορδανία, η Πρέσβης κα Ειρήνη Ρήγα, στο Κατάρ, ο Πρέσβης κ. Χρήστος Καποδίστριας, στη Σαουδική Αραβία και το Ομάν, η Πρέσβης κα Αικατερίνη Βαρβαρήγου. Στο Ιράκ, ο κ. Γεώργιος Δημητρίου και ο Γενικός Πρόξενος στο Ερμπίλ, κ. Νικόλαος Στεργιούλας.

Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που έχουν αναλάβει το περισσότερο βάρος λόγω του μεγάλου όγκου των αιτημάτων και η Αρχή έχει ενισχυθεί με επτά επιπλέον διπλωματικούς υπαλλήλους, ο Πρέσβης μας κ. Στυλιανός Γαβριήλ.
Δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στην Πρεσβεία της Ελλάδας στο Ιράν. Επικεφαλής της Αρχής είναι ο κ. Κωνσταντίνος Τσενκελίδης. Θα ήθελα να αναφέρω εδώ ότι, λαμβανομένης της επιδεινούμενης κατάστασης επί του εδάφους και εκτιμώντας τις συνθήκες ασφαλείας, ελήφθη η απόφαση μετεγκατάστασης της Πρεσβείας μας από την Τεχεράνη στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν.

Ο κύριος παράγοντας που επηρεάζει όλα αυτά είναι ο εναέριος χώρος, ο οποίος παραμένει κλειστός στην πλειοψηφία των χωρών. Συγκεκριμένα, ο εναέριος χώρος στο Ισραήλ, το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν παραμένει κλειστός. Στην Ιορδανία, τον Λίβανο, το Ομάν, τη Σαουδική Αραβία είναι ανοιχτός. Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μερικώς ανοιχτός. Στο Κατάρ, κλειστός, πραγματοποιούνται κάποιες πτήσεις πάρα πολύ περιορισμένες.

Θα ήθελα να αναφέρω ότι είμαστε σε διαρκή επικοινωνία με το Υπουργείο Ναυτιλίας. Η ασφάλεια των Ελλήνων ναυτικών και των ελληνικών πλοίων στην περιοχή είναι ύψιστη προτεραιότητα. Από την τελευταία επικοινωνία που είχαμε, προ ολίγων ωρών, εντός του Κόλπου υπάρχουν δέκα ελληνικά πλοία με 90 Έλληνες ναυτικούς. Το Υπουργείο Ναυτιλίας επικοινωνεί συνεχώς και επιβεβαιώνει ότι είναι ασφαλείς και καλά στην υγεία τους. Δεν έχει υπάρξει αίτημα επαναπατρισμού. Σε περίπτωση, όμως, σχετικού αιτήματος, το Υπουργείο Εξωτερικών μαζί με το Υπουργείο Ναυτιλίας και σε συνεργασία με τις αρμόδιες Προξενικές Αρχές θα συμβάλλουν στη διευκόλυνση, προκειμένου να επιστρέψουν οι ναυτικοί μας ασφαλείς στην πατρίδα μας. Στην ευρύτερη περιοχή της θάλασσας του Ομάν βρίσκονται αρκετά πλοία ελληνικών συμφερόντων, ένα από αυτά γνωρίζετε ότι επλήγη εχθές.

Ως προς το πρόγραμμα του Υπουργού Εξωτερικών:

• Τη Δευτέρα στις 9 Μαρτίου συνόδευσε τον Πρωθυπουργό στην υψηλού συμβολισμού Τριμερή Συνάντηση στην Πάφο με τον Προέδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Γάλλο Πρόεδρο, Emmanuel Macron.
• Τη Δευτέρα 16 Μαρτίου, ο Υπουργός Εξωτερικών θα βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στις εργασίες του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην ατζέντα, όπως είναι αναμενόμενο, περιλαμβάνονται οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο πόλεμος στην Ουκρανία. Θα συμμετάσχει, δια ζώσης, και ο Υπουργός Εξωτερικών της Ινδίας, Subrahmanyam Jaishankar.
• Στις 17 Μαρτίου, ο κ. Γεραπετρίτης θα πραγματοποιήσει επίσκεψη στο Βερολίνο, όπου θα έχει συνάντηση με τον Γερμανό ομόλογό του, Johann Wadephul.

Κλείνοντας, θα ήθελα να κάνω μια αναφορά στο Global Media Center.
Είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα ενημέρωσης που εντάσσεται στον συνολικό ψηφιακό μετασχηματισμό του Υπουργείου Εξωτερικών. Είναι αναμφισβήτητα ένα σύγχρονο εργαλείο έξυπνης δημόσιας διπλωματίας. Διαθέτει τη δυνατότητα ψηφιακής αποδελτίωσης, στοχευμένης αναζήτησης και καταγραφής της διεθνούς επικαιρότητας.

Η χρήση του Global Media Center θα συνδράμει το Υπουργείο μας στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης και των υβριδικών απειλών που στρέφονται κατά της χώρας μας, ενώ θα υποστηρίξει ουσιωδώς τη διεθνή προβολή της εικόνας της Ελλάδας και των θέσεων της εξωτερικής πολιτικής.

Θα ήθελα να τονίσω ότι καμία λειτουργία της εν λόγω πλατφόρμας δεν στρέφεται κατά της ελευθερίας της έκφρασης και δεν παρέχει δυνατότητες παρέμβασης στο δημοσιογραφικό λειτούργημα.

Αποτελεί ένα σύγχρονο ψηφιακό εργαλείο ενημέρωσης για την παρακολούθηση του συνόλου της ειδησεογραφίας σε διεθνές επίπεδο, σε πραγματικό χρόνο, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Ενισχύει τη δυνατότητα του Υπουργείου Εξωτερικών να εντοπίζει με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα τυχόν ψευδείς ειδήσεις, εκδίδοντας άμεσα σχετικές ανακοινώσεις, που να αντικρούουν ουσιαστικά τα ανακριβή ή κακόβουλα δημοσιεύματα.

Είμαστε στη διάθεσή σας.

Λάνα Ζωχιού, Εκπρόσωπος ΥΠΕΞ

Θ. ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ: Μπαλοδήμας από Ριζοσπάστη. Αναφερθήκατε και εσείς εκτενώς νομίζω, στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ο Υπουργός Εξωτερικών ρωτήθηκε πρόσφατα στη συνέντευξη που έδωσε στον Παπαχελά, ειδικά για τα Στενά του Ορμούζ, αν υπάρχει περίπτωση να δούμε εκεί κάποιον ευρωπαϊκό στόλο μαζί με ελληνικά πλοία να δημιουργούν ένα διάδρομο ασφαλείας και απάντησε ότι θα υπάρξει συζήτηση σε επίπεδο ευρωπαϊκών οργάνων για τα επόμενα βήματα. Μπορείτε να μας πείτε αν γίνεται κάποια συζήτηση σε επίπεδο Μονίμων Αντιπροσώπων ή αν θα συζητηθεί στο Συμβούλιο της Δευτέρας;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Πέρα από όσα ανέφερα στην εισαγωγή, θα απαντήσω συγκεκριμένα στο ερώτημά σας. Η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην Επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εντολή της επιχείρησης αυτής περιορίζεται γεωγραφικά στην Ερυθρά Θάλασσα και αφορά την αμυντική υποστήριξη των εμπορικών πλοίων στην περιοχή. Δεν τίθεται θέμα επέκτασης της εντολής αυτής.

Κ. ΤΣΑΜΟΥΡΗ: Τσαμούρη από το Star και τα Παραπολιτικά. Πριν από λίγο το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε μια ανακοίνωση ως αντίδραση για την αποστολή Patriot στην Κάρπαθο, κάνοντας λόγο για παράνομες ενέργειες που πάνε κόντρα στις διεθνείς συνθήκες. Λένε ότι έχουμε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα και ότι οι κινήσεις αυτές της Ελλάδας δημιουργούν παρανομία και βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας. Πώς απαντά το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Θα μου επιτρέψετε, αν έχουμε την ίδια πληροφορία, αυτή η δήλωση προέρχεται από το τουρκικό Υπουργείο Αμύνης. Λίγες μέρες πριν, απαντήσαμε σχετικά στο τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών. Μπορείτε να ανατρέξετε στην απάντησή μας αυτή.

Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Αλατζάς από Εφημερίδα των Συντακτών και Action 24. Ήθελα να επανέλθω λίγο στο θέμα των πρωτοβουλιών που μπορεί να λάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την προστασία των θαλασσίων μεταφορών. Αν κατάλαβα καλά, ο Γάλλος Πρόεδρος στην Τριμερή Συνάντηση στην Κύπρο εξέφρασε τη βούληση, την επιθυμία να ενισχυθεί περισσότερο η ευρωπαϊκή παρέμβαση, όπως είναι η επιχείρηση «ASPIDES», που γεωγραφικά, όπως είπατε, τοποθετείται στην Ερυθρά Θάλασσα, να ενισχυθεί περαιτέρω - και είπε χαρακτηριστικά ότι βρισκόμαστε σε μια διαρκή επαφή με τους Ευρωπαίους εταίρους ώστε να ενισχύσουμε τις ευρωπαϊκές δυνάμεις για την προστασία των θαλασσίων μεταφορών. Έχετε κάτι περισσότερο; Αν υπάρχει κάποια πρωτοβουλία, όχι στο πλαίσιο της «ASPIDES», αλλά αν ετοιμάζεται κάποια άλλη ευρωπαϊκή επιχείρηση που δεν θα περιορίζεται στην Ερυθρά Θάλασσα και στον Κόλπο του Άντεν, αλλά θα έχει μια άλλη γεωγραφική αποστολή, ενδεχομένως και πιο κοντά στα Στενά - δεν ξέρω, δεν θέλω να κάνω υποθέσεις. Υπάρχει μια τέτοια διαδικασία σε εξέλιξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση με πρωτοβουλία της Γαλλίας; Ευχαριστώ.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Να μείνουμε σε αυτά που ήδη έχουμε πει. Δεν έχω κάτι περισσότερο να προσθέσω. Εφόσον κάτι προκύψει, θα επανέλθω.

Δ. ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Δημήτρης Κρικέλας από flash.gr και Flash TV. Ένα 24ωρο αφότου η Αθήνα αποφάσισε να στηρίξει στρατιωτικά την ασφάλεια της Κύπρου, στέλνοντας δυο ελληνικές φρεγάτες και τέσσερα μαχητικά και λίγες ώρες αφότου είχε γίνει γνωστό ότι γίνεται μετεγκατάσταση και μιας πυροβολαρχίας Patriot στην Κάρπαθο, υπήρξε μια τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του Γιώργου Γεραπετρίτη, του Υπουργού Εξωτερικών, με τον Τούρκο ομόλογό του. Θέλω να ρωτήσω εάν σε αυτή τη συζήτηση αυτά τα ζητήματα, οι κινήσεις από τη δική μας αλλά και αυτές που ακολούθησαν από την Άγκυρα, τέθηκαν επί τάπητος. Ευχαριστώ.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Κατά τη συνομιλία του Υπουργού Εξωτερικών με τον Τούρκο ομόλογό του δεν ετέθη το θέμα της Καρπάθου.

Δ. ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Σε ό,τι αφορά την ελληνική στρατιωτική αποστολή στην Κύπρο; Συζητήθηκε αυτό;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν υπήρξε κάτι τέτοιο.

Α. ΤΕΛΟΠΟΥΛΟΣ: Τελόπουλος, i-efimerida, Εφημερίδα των Συντακτών. Με αφορμή όλα αυτά που έχουν συμβεί στην Κύπρο και τις ευρωπαϊκές δυνάμεις που βρέθηκαν εκεί, άνοιξε παράλληλα και μια συζήτηση για το περιβόητο 42.7, το άρθρο αμυντικής συνδρομής, αν πρέπει να επικαιροποιηθεί ή όχι. Από ό,τι καταλάβαμε, ο Πρωθυπουργός στις δηλώσεις του είπε ότι περισσότερο η συγκεκριμένη κίνηση των Ευρωπαίων εταίρων εντάσσεται σε αυτή τη λογική των προθύμων και όχι και στο πνεύμα του 42.7. Προτίθεται η Ελλάδα να πιέσει για να υπάρξει επικαιροποίηση και να δημιουργηθεί ένας πιο αυτόματος μηχανισμός σε ότι αφορά το 42.7 στην αμυντική συνδρομή; Με αφορμή τα γεγονότα και τις προκλήσεις που προφανώς θα υπάρξουν στο μέλλον.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Πάτε πολύ μακριά. Είναι πολύ πρώιμο όλο αυτό που συζητάμε. Θα μείνουμε σε αυτά που είπε ο Πρωθυπουργός.

Π. ΜΙΧΟΣ: Καλημέρα. Μίχος από το Μανιφέστο. Στο πλαίσιο της Συμφωνίας Ασφάλειας και Άμυνας Αθήνας και Άμπου Ντάμπι, έχουν ζητήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνδρομή αμυντική από την Ελλάδα, δεδομένου ότι υπάρχει η ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής και τα Εμιράτα δέχονται επιθέσεις στο έδαφός τους; Μας έχουν ζητήσει να τους βοηθήσουμε κάπως; Και αν ναι, με ποιον τρόπο; Ευχαριστώ.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Σε ό,τι έχει να κάνει με τα θέματα αυτά, είναι αυστηρά επιχειρησιακά ζητήματα. Επιτρέψτε μου να μην προχωρήσω σε οτιδήποτε αφορά σε αίτημα συνδρομής, το επιβάλλουν λόγοι απορρήτου. Για όλα τα θέματα αυτά παρακαλώ πολύ απευθυνθείτε και στο αρμόδιο Υπουργείο Αμύνης.

Π. ΜΙΧΟΣ: Απλώς, επειδή η συμφωνία υπογράφτηκε από το Υπουργείο Εξωτερικών το 2020, ας μην μας πείτε με ποιον τρόπο, όμως αίτημα υπάρχει από την πλευρά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων; Αυτό είναι το ερώτημα.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν το γνωρίζω εάν υπάρχει αίτημα. Όπως έχουμε πει, δεν εμπλεκόμαστε καθ’ οιονδήποτε τρόπο σε οποιαδήποτε επιχείρηση κατά του Ιράν.

Χ. ΜΑΚΡΗ: Χρύσα Μακρή από parapolitika.gr. Είπατε πριν, μάλλον παραπέμψατε στη δήλωση του Υπουργού Εξωτερικών σχετικά με την αντίδραση του τουρκικού Υπουργείου Άμυνας για τους Patriot στην Κάρπαθο και στον Έβρο. Θα ήθελα να γίνετε πιο συγκεκριμένη. Σε ποια δήλωση αναφέρεστε; Ποια είναι η απάντηση, η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών σχετικά με αυτό;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Σας παραπέμπω στην απάντηση της [5ης Μαρτίου] εκπροσώπου του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών στη δήλωση του Τούρκου ομολόγου μου για το θέμα αυτό.

Χ. ΜΑΚΡΗ: Αναφέρεστε σε αυτό, όχι σε δήλωση του Υπουργού.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ήταν δήλωση Εκπροσώπου του τουρκικού ΥΠΕΞ και απαντήθηκε ανάλογα και στο ανάλογο επίπεδο.

Θ. ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ: Από όσα έχει πει η αμερικανική διοίκηση τις τελευταίες 2-3 ημέρες, έχετε καταλάβει πού μπορεί να το πηγαίνει;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ίσως θα πρέπει να ρωτήσετε τον ομόλογό μου του αμερικανικού ΥΠΕΞ.

Π. ΜΙΧΟΣ: Δεδομένου ότι μεταξύ Αμερικής και Ισραήλ υπάρχει διάσταση απόψεων για το τέλος του πολέμου (χθεσινές δηλώσεις του Προέδρου Trump και του Υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, του κ. Katz), η Ελλάδα, που θεωρητικά είναι σύμμαχος και με τις δύο χώρες, ποια είναι η άποψή της για αυτό; Πότε πρέπει να τελειώσει ο πόλεμος; Την εκτίμηση και πώς τοποθετούμαστε, δεδομένου ότι οι δύο πιο στενοί μας σύμμαχοι (Αμερική, Ισραήλ) έχουν διαφορετικές απόψεις για το πότε και πώς πρέπει να τελειώσει η σύρραξη.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Είναι πολύ σαφής η θέση μας. Νομίζω ότι αναφέρθηκα εκτενώς στην εισαγωγή μου. Από εκεί και πέρα δεν έχω κάτι περισσότερο να προσθέσω.

Θ. ΜΠΑΛΟΔΗΜΑΣ: Με τον Γερμανό Υπουργό Εξωτερικών η ατζέντα. Μπορείτε να μας πείτε δυο-τρία σημεία;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Θα είναι διμερή θέματα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και θέματα διεθνούς ενδιαφέροντος.

Π. ΜΙΧΟΣ: Κάτι για το πρόγραμμα της κυρίας Υφυπουργού Εξωτερικών;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Απ’ όσο γνωρίζω, θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες.

Ν. ΠΕΤΑΝΙΔΟΥ: Νικολέττα Πετανίδου από ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ. Στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων έχει λάβει πρόσκληση ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών; Όπως είχε γίνει πολλές φορές στο παρελθόν.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Όχι, είναι Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, δεν προβλέπεται η παρουσία του εκεί. Ίσως το μπερδεύετε με το Άτυπο. Δεν προσκαλείται στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων.

Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Επανέρχομαι για τον Λίβανο. Πέρα από το στρατιωτικό υλικό που έχει ήδη σταλεί, υπάρχει περίπτωση να αποσταλεί και νέα στρατιωτική βοήθεια στον Λίβανο, με δεδομένο το ενδιαφέρον που έχει η Αθήνα για την περιοχή;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Τον Ιανουάριο του 2026 εστάλη στρατιωτικό υλικό. Υπάρχει αναρτημένο και στην ιστοσελίδα της Πρεσβείας μας στον Λίβανο. Αυτό που γνωρίζω αυτή τη στιγμή αφορά στην ανθρωπιστική βοήθεια.

Π. ΜΙΧΟΣ: Εικασίες και συζητήσεις περί ενδεχόμενης συμμετοχής της Κύπρου, ένταξης της Κύπρου, στο ΝΑΤΟ, παρά τη δεδομένη άρνηση της Τουρκίας. Ποιο είναι το σχόλιο του ελληνικού Υπουργείου Εξωτερικών;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτό καταρχάς αφορά πρωτίστως την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία είναι ένα κυρίαρχο κράτος. Η Ελλάδα θα στηρίξει κάθε της απόφαση.

Δ. ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Σε περίπτωση που το έχασα στην αρχή, για σήμερα υπάρχουν κάποιες προγραμματισμένες πτήσεις επαναπατρισμού;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Κατ’αρχάς, σε ό,τι αφορά το αν θα υπάρξουν και νεότερες πτήσεις επαναπατρισμού, αξιολογείται η κατάσταση αναλόγως των συνθηκών που επικρατούν σε κάθε χώρα. Όπως ενδεχομένως γνωρίζετε, σταδιακώς αποκαθίσταται η εναέρια κυκλοφορία. Θα κριθεί λοιπόν κατά περίπτωση. Προς το παρόν, δεν υπάρχει προγραμματισμένη πτήση. Παρέλκει να σημειώσουμε ότι εάν αποκατασταθεί η εναέρια κυκλοφορία, εκλείπει και ο λόγος του επαναπατρισμού. Άλλωστε, έχουν μειωθεί αισθητά τα αιτήματα επαναπατρισμού.

Μ. ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ: Μαρία Μουρελάτου, από «Τα Νέα». Θα ήθελα να ρωτήσω πού βρισκόμαστε με την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου και αν είναι κάτι το οποίο έχει μπει στον πάγο λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Ευχαριστώ.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Το μόνο που μπορώ να σας πω αυτή τη στιγμή είναι ότι η στάση μας παραμένει σταθερή και συνεπής ως προς την υλοποίηση του, στρατηγικής σημασίας και Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, έργου.

Π. ΜΙΧΟΣ: Παρεμπιπτόντως, αυτό που είπε η κα Μουρελάτου τις προηγούμενες μέρες γράφτηκε στον Τύπο, για παρενόχληση πλοίου που πόντιζε καλώδια οπτικής ίνας μεταξύ ελληνικών νησιών - Νισύρου και Αμοργού, αν δεν κάνω λάθος. Και είχαμε ρωτήσει τον Κυβερνητικό Εκπρόσωπο και μας παρέπεμψε σε ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, δηλαδή ενημέρωση που του παρείχατε. Τι ακριβώς έχει συμβεί. Ισχύει το γεγονός αυτό; Ευχαριστώ.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Απ’ όσο γνωρίζω η επιχείρηση έχει ολοκληρωθεί.

A. BARAKAT: Barakat, από την Αιγυπτιακή τηλεόραση. Δεδομένου ότι η Ελλάδα είναι μέλος στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, μπορεί να παίξει ρόλο σε διάλογο μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Όπως είπα και στην αρχή, στηρίζουμε τη διπλωματία. Θεωρούμε ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι αυτή που θα έρθει δια της διπλωματικής οδού. Η Ελλάδα είναι μια αξιόπιστη χώρα στην περιοχή, σε ό,τι αφορά τη σχέση της τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο. Απ’ όσο τουλάχιστον είμαι σε θέση να γνωρίζω, στην παρούσα συγκυρία δεν έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολάβησης. Εάν υπάρξει κάποια εξέλιξη, πολύ ευχαρίστως θα επανέλθω.

Δ. ΚΡΙΚΕΛΑΣ: Να επανέλθω στο θέμα του επαναπατρισμού, επειδή αναφέρατε ότι έχουν μειωθεί τα αιτήματα. Μπορείτε να μας δώσετε μια τάξη μεγέθους που ήμασταν; Που βρισκόμαστε;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Την περασμένη εβδομάδα είχαμε αναφερθεί σε μερικές χιλιάδες αιτήματα επαναπατρισμού. Αυτή τη στιγμή μιλάμε για ένα πολύ χαμηλό αριθμό - βεβαίως επανεκτιμώνται σε κάποιες χώρες, δεδομένου ότι είχαμε τις χθεσινές πτήσεις επαναπατρισμού. Θα μου επιτρέψετε να μην αναφερθώ συγκεκριμένα σε νούμερα, αλλά με τα τελευταία στοιχεία που λάβαμε σήμερα το πρωί, ο αριθμός έχει συρρικνωθεί. Και να ξέρετε και κάτι. Υπάρχουν αιτήματα στα οποία παρατηρούνται παλινδρομήσεις τελευταίας στιγμής, είτε για λόγους οικογενειακούς, είτε επαγγελματικούς. Αυτό προκύπτει, πολλές φορές και την τελευταία στιγμή, την ώρα δηλαδή που αναχωρεί η πτήση.

Σ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Σουρμελίδης, από την Αυγή και το Κόκκινο. Εκφράσατε στην αρχή την ανησυχία για την περαιτέρω κλιμάκωση. Συνάδει αυτό με τη δήλωση του κυρίου Υπουργού, πριν ξεκινήσει η τελευταία επίθεση στο Ιράν, με το «συνδιαμορφώνουμε τις εξελίξεις».

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτή είναι μια φράση που χρησιμοποιεί ο Υπουργός από την πρώτη μέρα της εκλογής μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Τι σημαίνει αυτό; Ότι η Ελλάδα είναι ένα από τα 15 μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, στο οποίο λαμβάνονται αποφάσεις που αφορούν στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφαλείας. Τα κράτη μέλη συναποφασίζουν για θέματα που αφορούν στην παγκόσμια αρχιτεκτονική ασφαλείας. Σε αυτό αναφέρθηκε εκεί.

Σ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Επειδή αυτό έγινε μετά τη συνάντηση με τον κ. Rubio και όχι μετά από κάποιες συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, γι’ αυτό - προς άρση κάθε παρεξήγησης. Άρα δεν συνδιαμορφώνουμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ τις εξελίξεις;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Νομίζω ήμουν σαφής.

Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Μια διευκρινιστική ερώτηση για τους Έλληνες ναυτικούς που βρίσκονται στα πλοία που είναι εγκλωβισμένα μέσα στον κόλπο. Είπατε ότι δεν υπάρχει κανένα αίτημα επαναπατρισμού. Αν υπάρξει, πώς μπορεί να πραγματωθεί αυτό, να ικανοποιηθεί με δεδομένη τη δυσκολία που υπάρχει αντικειμενικά; Μπορεί ή δεν μπορεί;

Λ.ΖΩΧΙΟΥ: Τι εννοείτε;

Κ. ΑΛΑΤΖΑΣ: Ε, ναι, είναι εγκλωβισμένοι μέσα στον Κόλπο. Μου φαίνεται λίγο αδύνατο να μπορεί να….

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Υπάρχουν τρόποι να γίνει.

Σ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Αν επιτρέπετε μια διευκρίνιση σε ό,τι αφορά αυτή την πλατφόρμα της ενημέρωσης. Αυτή η πλατφόρμα δίνει ενημέρωση γενικώς ή μόνο όταν πρόκειται για ψευδείς και κακόβουλες ειδήσεις.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτή η πλατφόρμα δίνει διαρκή ενημέρωση, αλλά βεβαίως, κάθε φορά τα δεδομένα θα τα εισάγει ο χρήστης. Τι θα θέλαμε να παρακολουθούμε από τον διεθνή Τύπο; Συγκεκριμένα, θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος. Αυτή είναι η προτεραιότητά μας. Εάν και εφόσον εντοπιστούν ειδήσεις, οι οποίες είναι κακόβουλες ή στρέφονται κατά της χώρας μας ή θα μπορούσαν να ενταχθούν στις γενικότερες απειλές υβριδικής φύσεως, παρακολουθούμε πώς διαχέονται, πώς αναπαράγονται, πώς εξελίσσονται αυτές οι ειδήσεις και ανάλογα η ομάδα η οποία έχει δημιουργηθεί στο Υπουργείο Εξωτερικών θα κρίνει εάν αυτό πρέπει να απαντηθεί. Θα δίνεται απάντηση με επίσημη ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών. Αυτή θα είναι η ενέργειά μας, εφόσον εντοπίσουμε την κακόβουλη αυτή είδηση. Να σας υπενθυμίσω ότι η παρουσίαση της πλατφόρμας έγινε στα τέλη Φεβρουαρίου από τον Υπουργό Εξωτερικών εδώ στο Υπουργείο.

Κ. ΜΠΑΛΗ: Μια διευκρίνηση επ’ αυτού, αν μου επιτρέπετε. Σε ένα παράδειγμα. Αύριο γίνεται, χτύπα ξύλο, άλλο ένα πολύνεκρο ναυάγιο στο Αιγαίο. Θεωρείται κακόβουλο οποιαδήποτε ερμηνεία του πως έγινε; Ποιος λέει τι είναι το κακόβουλο;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Τι εννοείτε;

Κ. ΜΠΑΛΗ: Ποιος κρίνει τι είναι το κακόβουλο; Είναι πολύ δύσκολο να ορίσεις τι είναι κακόβουλο, γιατί υπογραμμίσατε ότι δεν μπαίνει μέσα, ότι δεν έχει να κάνει, δεν είναι ενάντια στην ελευθερία του Τύπου και την ελευθερία της έκφρασης.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Πολύ σωστά.

Κ. ΜΠΑΛΗ: Πώς ορίζεται τι είναι κακόβουλο; Μιλάμε για τα κλασικά πράγματα που γράφονται στον ξένο Τύπο για την Ελλάδα. Στον ξένο Τύπο για την Ελλάδα γράφεται προσφυγικό, γράφεται υποκλοπές, γράφονται τέτοια πράγματα.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Οτιδήποτε μπορεί να πλήττει την εικόνα της χώρας μας.

Κ. ΜΠΑΛΗ: Ένα λεπτό μπορεί να πλήττει την εικόνα της χώρας μας και η αλήθεια.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ναι, μιλάμε για κακόβουλο δημοσίευμα. Δεν είναι κακόβουλη η αλήθεια.

Κ. ΜΠΑΛΗ: Τον ορισμό του κακόβουλου.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Δεν είναι κακόβουλη η αλήθεια. Το κακόβουλο είναι σε όλους μας σαφές τι σημαίνει. Η αλήθεια δεν είναι κακόβουλη.

Κ. ΜΠΑΛΗ: Αλλά μπορεί να πλήξει την εικόνα της χώρας μας.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Όμως παρόλα αυτά εγώ μιλάω για κάτι το οποίο είναι [ψευδές ή κακόβουλο] …

Κ. ΜΠΑΛΗ: Και τα δύο μαζί δηλαδή -και κακόβουλα και να πλήξουν την εικόνα-.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ναι, συνδυαστικά.

Π. ΤΖΑΝΕΤΑΚΟΣ: Καλημέρα και από μένα. Τζανετάκος, από ΕΡΤ και το Βήμα. Η αλήθεια είναι ότι έχει παραξενέψει αρκετούς ότι εκτός από την αντίδραση της Κυπριακής Δημοκρατίας, νομίζω ήταν ο ίδιος Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, που έκανε μια δήλωση όσον αφορά την μεταφορά των F-16, των τουρκικών F-16 στα Κατεχόμενα. Χθες υπήρξαν κάποια δημοσιεύματα για εγκατάσταση αντι-πυραυλικών συστημάτων αεράμυνας από την Τουρκία στην Κύπρο. Έχει κάνει πολλή εντύπωση. Δεν έχει υπάρξει κάποια αντίδραση από την πλευρά της Αθήνας, επισήμως νομίζω ούτε ανεπισήμως. Υπάρχει κάποιο σχόλιο;

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Ήταν ιστορική μας υποχρέωση και αυτονόητο καθήκον, όταν η Κύπρος απειλήθηκε και μας ζήτησε επίσημα -ως η μόνη νόμιμη Κυβέρνηση που εκπροσωπεί ολόκληρο το νησί- αμυντική συνδρομή να τη στηρίξουμε και να δείξουμε την αλληλεγγύη μας εμπράκτως. Η συνδρομή μας προς την Κύπρο έχει αμιγώς αμυντικό χαρακτήρα.

Η Κύπρος, το νοτιο-ανατολικότερο άκρο της ΕΕ στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, αποτελεί νησίδα σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή παρά τη συνεχιζόμενη επί 52 έτη παράνομη τουρκική κατοχή του 37% του εδάφους της. Η παράνομη εισβολή και κατοχή δεν νομιμοποιεί οποιαδήποτε παρουσία τουρκικής στρατιωτικής δύναμης.

Σ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Μια διευκρίνιση, αν επιτρέπετε: Η συνδρομή, αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη είναι σε διμερές επίπεδο, διότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει θέσει θέμα 42.7. Δεν θα ρωτήσω εσάς, γιατί δεν το έθεσε η Κυπριακή Δημοκρατία….

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Νομίζω σε αυτό το θέμα θα πρέπει να ερωτηθεί ο Εκπρόσωπος στην Κυπριακή Δημοκρατία…

Σ. ΣΟΥΡΜΕΛΙΔΗΣ: Αλλά είναι σε διμερές επίπεδο, δεν είναι πανευρωπαϊκό το θέμα.

Λ. ΖΩΧΙΟΥ: Αυτό τέθηκε επίσημα από την κυπριακή πλευρά προς την ελληνική.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ.

[ Σε ερώτηση δημοσιογράφου αναφορικά με την μεταφορά κατοικιδίων κατά την πτήση επαναπατρισμού Ελλήνων πολιτών, η Εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών απάντησε: «Σχετικά με τη μεταφορά κατοικιδίων, τηρείται αυστηρά η πολιτική κάθε αεροπορικής εταιρείας αναφορικά με τους όρους ναύλωσης ειδικής πτήσης επαναπατρισμού. Η δυνατότητα αυτή αναφέρεται ρητά στους όρους βάσει των οποίων διεξάγονται οι ειδικές αυτές πτήσεις.]



Εξετάζεται η δυνατότητα σε επόμενη πτήση επαναπατρισμού να διασφαλιστούν ειδικοί όροι σε ό,τι αφορά τα κατοικίδια, σύμφωνα πάντα και με τους περιορισμούς ασφαλείας που θέτει η νομοθεσία στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα» ]

H άμεση προτεραιότητά μας αυτές τις μέρες ήταν η ασφάλεια της χώρας, η προστασία της Κύπρου. Αποδίδω πολύ μεγάλη συμβολική αλλά και ουσιαστική σημασία στη γρήγορη απόφασή μας να βρεθούμε με αεροναυτική δύναμη πρώτοι στην Κύπρο για να στηρίξουμε τον κυπριακό Ελληνισμό. Στείλαμε με αυτόν τον τρόπο ένα μήνυμα σαφές ότι η Κύπρος δεν πρέπει ποτέ να αισθάνεται μόνη, αλλά, βέβαια, κινητοποιήσαμε και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το αποτέλεσμα ήταν σήμερα στην Κύπρο να βρίσκεται μια σημαντική ευρωπαϊκή δύναμη, η οποία ασφαλίζει την Κύπρο ως ευρωπαϊκό έδαφος. Αυτή είναι μια σημαντική ευρωπαϊκή κατάκτηση. Θα σας έλεγα ότι είναι στην ουσία μια στην πράξη εφαρμογή της αμυντικής ρήτρας που προβλέπεται στις ευρωπαϊκές Συνθήκες, η οποία δοκιμάστηκε στην πράξη και η οποία, με πρωτοβουλία της Ελλάδος και ακολούθως της Γαλλίας, υλοποιήθηκε, μέσω της σημαντικής ευρωπαϊκής παρουσίας που υπάρχει σήμερα στην Κύπρο. Και κάτι ακόμα που νομίζω ότι είναι σημαντικό: Οι Έλληνες πολίτες επένδυσαν το υστέρημά τους στην αποτρεπτική δυνατότητα της χώρας. Και νομίζω πως όλοι αισθανόμαστε μια αίσθηση ικανοποίησης αλλά και υπερηφάνειας όταν βλέπουμε ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις μας σε μια κρίσιμη συγκυρία μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, να ανταποκριθούν, να καλύψουν τις ανάγκες της Κύπρου, να καλύψουν τις ανάγκες της Βουλγαρίας. Ο υπουργός Άμυνας βρίσκεται σήμερα στη Βουλγαρία, η οποία μας ζήτησε βοήθεια στο ενδεχόμενο να πληγεί και αυτή από βαλλιστικούς πυραύλους από το Ιράν. Αυτό σίγουρα αναβαθμίζει συνολικά τη θέση της χώρας, αλλά, νομίζω, στέλνει και ένα μήνυμα στην ελληνική κοινωνία ότι όλες αυτές οι θυσίες δεν πήγαν στράφι, ότι σήμερα έχουμε ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις, οι οποίες σε μια κρίση μπορούν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων.

Μητσοτάκης στο iefimerida:
Αν η κρίση στο Ιράν παραταθεί θα πάρουμε και άλλα μέτρα -Όχι σε πρόωρες εκλογές, όχι σε ανασχηματισμό

https://www.iefimerida.gr/politiki/i-synenteyxi-mitsotaki-sto-iefimerida-kai-stin-sofia-giannaka

ΠΩΣ Η ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΨΥΧΩΣΗ ΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΗΣ "ΕΣΤΙΑΣ" ΚΑΙ ΚΑΤ΄' ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΚΡΟΤΗΜΑΤΟΣ ΦΙΛΙΠΠΑΚΗ ΔΙΑΠΟΤΙΖΕΙ ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΣΤΗΝ ΑΜΥΝΤΙΚΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, Η ΟΠΟΙΑ ΔΕΝ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ ΠΑΡΑ ΕΙΣ ΤΟΝ ΥΕΘΑ....

 Από την "ΕΣΤΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"

Θα ήταν ιστορικά και εθνικά ασυγχώρητο, σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία, η Ελλάδα να γυρίσει την πλάτη στην Κύπρο. Όταν λέμε ότι στεκόμαστε δίπλα στην Κύπρο, οφείλουμε να το εννοούμε και να μην αναλωνόμαστε σε ευχολόγια. Η ταχεία και έμπρακτη αμυντική στήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί εθνική υποχρέωση. Με τις ενέργειές μας αποδείξαμε στην πράξη ότι η Κύπρος δεν «κείται μακράν». Η Κύπρος κείται πλησίον. Η αποστολή των τεσσάρων μαχητικών F-16 και της πιο σύγχρονης Φρεγάτας του Πολεμικού μας Ναυτικού, του «Κίμωνα», καθώς και της δεύτερης φρεγάτας «Ψαρά», η οποία φέρει και το σύστημα «Κένταυρος», αποσκοπεί αποκλειστικά και μόνο στην προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υψώνουμε ασπίδα προστασίας πάνω από την Κύπρο, η οποία μπορεί πλέον να αισθάνεται ασφαλής. Δεσμεύομαι ότι Ελλάδα θα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας και των νόμιμων κατοίκων της, καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, συντρέχοντας με κάθε διαθέσιμο μέσο στην άμυνά της και στην ασφάλεια των κατοίκων της. Στη δε κριτική της Αντιπολίτευσης, απαντώ με το δημόσιο «ευχαριστώ» προς την Ελλάδα που εκφράστηκε, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου στην Κυπριακή Δημοκρατία, από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ομόλογό μου, Βασίλη Πάλμα....

 Aπό "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"

Η συνέντευξη του ΥΕΘΑ 

στον Πιέρρο Ι. Τζαννετάκο

1. Κύριε υπουργέ, θα μου επιτρέψετε να ξεκινήσω με ένα ευθύ ερώτημα: Η παρουσία της Ελλάδας επί του πεδίου της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί και ένα μήνυμα προς τους Ευρωπαίους και κυρίως προς τους Αμερικανούς ότι η Ελλάδα είναι πλέον διαθέσιμη- σε αντίθεση με το παρελθόν- να συμμετέχει σε στρατιωτικές επιχειρήσεις;

Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχει μεγεθύνει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Για πρώτη φορά στην Ιστορία μας διεξάγουμε πέντε επιχειρήσεις εκτός συνόρων. Με γνώμονα τις αξίες που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, αναβαθμίζεται ο ρόλος της ως εγγυήτρια σταθερότητας και ασφάλειας στην περιοχή, εκτός των στενών γεωγραφικών συνόρων, αλλά υπηρετώντας τα ευρωπαϊκά και ιδίως τα ελληνικά συμφέροντα.

Αναβαθμίζεται, ταυτόχρονα, ο ρόλος της στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, ως αξιόπιστος εταίρος αλλά και ενεργός στο πεδίο σύμμαχος. Είναι αυτονόητο ότι οι εγγυήσεις ασφάλειας που παρέχει η συμμετοχή σε διμερή, τριμερή ή πολυμερή σχήματα και οργανισμούς προϋποθέτουν ενεργή δράση στο πεδίο. Μόνο με αυτόν τον τρόπο εδραιώνεται και ενισχύεται ουσιαστικά η γεωστρατηγική θέση της χώρας.

Στην εποχή των ραγδαίων γεωπολιτικών εξελίξεων, η Ελλάδα δηλώνει παρούσα. Η εποχή της μυωπικής θεώρησης των πραγμάτων έχει, άλλωστε, παρέλθει ανεπιστρεπτί.

2. Ωστόσο, εκφράζονται ανησυχίες από την πλευρά της Αντιπολίτευσης ότι η αποστολή φρεγατών στην Κύπρο συνιστά εμπλοκή της Ελλάδας στις πολεμικές επιχειρήσεις. Τι απαντάτε;

Θα ήταν ιστορικά και εθνικά ασυγχώρητο, σε μια τόσο δύσκολη συγκυρία, η Ελλάδα να γυρίσει την πλάτη στην Κύπρο. Όταν λέμε ότι στεκόμαστε δίπλα στην Κύπρο, οφείλουμε να το εννοούμε και να μην αναλωνόμαστε σε ευχολόγια.

Η ταχεία και έμπρακτη αμυντική στήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία αποτελεί εθνική υποχρέωση. Με τις ενέργειές μας αποδείξαμε στην πράξη ότι η Κύπρος δεν «κείται μακράν». Η Κύπρος κείται πλησίον.

Η αποστολή των τεσσάρων μαχητικών F-16 και της πιο σύγχρονης Φρεγάτας του Πολεμικού μας Ναυτικού, του «Κίμωνα», καθώς και της δεύτερης φρεγάτας «Ψαρά», η οποία φέρει και το σύστημα «Κένταυρος», αποσκοπεί αποκλειστικά και μόνο στην προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Υψώνουμε ασπίδα προστασίας πάνω από την Κύπρο, η οποία μπορεί πλέον να αισθάνεται ασφαλής.

Δεσμεύομαι ότι Ελλάδα θα βρίσκεται σταθερά στο πλευρό της Κυπριακής Δημοκρατίας και των νόμιμων κατοίκων της, καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, συντρέχοντας με κάθε διαθέσιμο μέσο στην άμυνά της και στην ασφάλεια των κατοίκων της.

Στη δε κριτική της Αντιπολίτευσης, απαντώ με το δημόσιο «ευχαριστώ» προς την Ελλάδα που εκφράστηκε, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής μου στην Κυπριακή Δημοκρατία, από τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ομόλογό μου, Βασίλη Πάλμα.

Μάλιστα, η άμεση κινητοποίηση της Ελλάδας λειτούργησε καταλυτικά για την ενεργοποίηση των ανακλαστικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με μια σειρά χωρών να ακολουθούν τη χώρα μας στην αποστολή δυνάμεων για την προστασία της Κύπρου. Η ελληνική πρωτοβουλία αναδεικνύει τη σημασία της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.

Θέλω με την ευκαιρία να συγχαρώ το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων που μπόρεσε, σε ελάχιστες ώρες, να ετοιμάσει την αποστολή στήριξης της Κύπρου. Ελάχιστοι στρατοί στον πλανήτη θα μπορούσαν σε ελάχιστες ώρες να οργανώσουν παρόμοια επιχείρηση. Τα αεροπλάνα και τα πλοία, να μετεγκατασταθούν σε λίγες ώρες.

3. Και τι θα απαντούσατε σε περίπτωση που μας ζητηθεί να συνδράμουμε με στρατιώτες στο πεδίο, όπως θα γίνει με την αποστολή δύναμης στη Γάζα;

Όπως γνωρίζετε, δεν υφίσταται συμμετοχή ή εμπλοκή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Ιστορικά, η Ελλάδα μετέχει σε ειρηνευτικές αποστολές.

Σε ό,τι αφορά το ζήτημα της Γάζας αυτό καθαυτό, ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στηρίξαμε το αμερικανικό σχέδιο, αλλά είναι σημαντικό να έχουμε έναν συντονισμό και με τους Ευρωπαίους εταίρους μας στον ανθρωπιστικό τομέα, καθώς και στην ανοικοδόμηση και την ανασυγκρότηση.

Πρόκειται για μια «ιστορική ευκαιρία» ώστε να καταστεί βιώσιμη η εκεχειρία σε μια πολύπαθη περιοχή και να βοηθηθεί ο Παλαιστινιακός λαός.

4. Η απόφαση να σταλούν μονάδες των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κύπρο προέκυψε κατόπιν αιτήματος της Λευκωσίας ή ήταν πρωτοβουλία της Αθήνας;

Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η κρίση στην περιοχή, βρίσκομαι σε ανοικτή γραμμή με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και σε διαρκή επικοινωνία και στενό συντονισμό με τον Υπουργό Άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον Βασίλη Πάλμα.

Μετά τις απρόκλητες επιθέσεις με drones στο Ακρωτήρι, κατόπιν αιτήματος του Υπουργού Βασίλη Πάλμα, ανταποκρίθηκα θετικά, χωρίς δεύτερη σκέψη, για την αποστολή αμυντικής αεροναυτικής δύναμης στην Κύπρο.

Στη συνέχεια, έπειτα από επικοινωνία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και σχετική απόφαση του ΚΥΣΕΑ, ανακοίνωσα την αποστολή των μαχητικών αεροσκαφών και των φρεγατών. Όπως ανέφερε ο κ. Χριστοδουλίδης, η Κύπρος ζήτησε ενίσχυση σε συγκεκριμένους τομείς. Υπήρξε άμεση ανταπόκριση.

Ακολούθως, για τον καλύτερο συντονισμό των ενεργειών, μετέβην στη Λευκωσία μαζί με τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Στρατηγό Δημήτριο Χούπη, όπου έγινα δεκτός από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη και είχα κατ’ ιδίαν, καθώς και διευρυμένη συνάντηση εργασίας με τον Κύπριο ομόλογό μου. Επί τη ευκαιρία, θέλω να εκφράσω τις ειλικρινείς μου ευχαριστίες στον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας και τον Υπουργό Άμυνας για τη θερμή υποδοχή και το κλίμα ουσιαστικής συνεργασίας.

5. Φοβάστε την εκδήλωση τρομοκρατικών επιθέσεων στην Ευρώπη; Η Σούδα ή άλλες υποδομές θα μπορούσαν να είναι στόχοι;

Η Ελλάδα αντιμετωπίζει τα ζητήματα αυτά με απόλυτη σοβαρότητα και με υψηλό επίπεδο ετοιμότητας.

Σε ό,τι αφορά την προστασία κρίσιμων υποδομών, έχουν ληφθεί κατά το δυνατόν όλα τα αναγκαία μέτρα, σε πλήρη συντονισμό με το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και τις αρμόδιες υπηρεσίες ασφαλείας.

Η Σούδα, όπως κι άλλες κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές της χώρας μας, είναι προστατευμένες από ενδεχόμενα χτυπήματα από την κρίση στη Μέση Ανατολή. Άλλωστε, η Ελλάδα βρίσκεται στα απώτατα όρια της εμβέλειας των ιρανικών όπλων.

Παράλληλα, έχουμε φροντίσει να υπάρχει και στην Κάρπαθο αντιαεροπορική πυροβολαρχία, ενώ υπάρχουν ελληνικά πλοία, τα οποία έχουν δυνατότητες αντιαεροπορικής άμυνας στην ευρύτερη περιοχή.

Επίσης, έχουμε αποφασίσει να παράσχουμε βοήθεια και αντιβαλλιστική κάλυψη στη φίλη Βουλγαρία έπειτα από αίτημά της.

6. Εκτιμάτε ότι ο πόλεμος θα αλλάξει τον συσχετισμό δυνάμεων στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο; Πώς πιστεύετε ότι θα διαμορφωθεί η σχέση Ελλάδας – Τουρκίας δεδομένου ότι επιδιώκουν τις ίδιες συμμαχίες στην περιοχή;

Οι συγκρούσεις στην ευρύτερη περιοχή τα τελευταία 2 χρόνια τείνουν να επαναδιαμορφώσουν συνολικά το γεωπολιτικό σκηνικό. Δεν είναι ούτε δέον ούτε χρήσιμο να βλέπουμε τα πάντα υπό το πρίσμα του διπόλου των σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας. Ούτε η Ελλάδα να κάνει επιλογές υπό την επιρροή «αντιτουρκικής» προσέγγισης.

Η Ελλάδα έχει σαφή ευρωπαϊκή και δυτικοευρωπαϊκή δημοκρατική προσέγγιση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το χριστιανικό στοιχείο και άξονα φιλικών σχέσεων με Ισραήλ – Αίγυπτο – Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα – Σαουδική Αραβία, λοιπές χώρες του Κόλπου και την Ινδία. Η Τουρκία έχει επιλέξει άλλη, ισλαμοκεντρική προσέγγιση.

7. Πάντως, λίγες ώρες μετά την απόφαση της κυβέρνησης για την αποστολή των δυνάμεων υπήρξε τηλεφωνική συνομιλία του Υπουργού Εξωτερικών κ. Γεραπετρίτη με τον Τούρκο ομόλογο του Χακάν Φιντάν. Θεωρείτε εύλογο να υπάρχουν ενστάσεις από την Τουρκία για την παρουσία των φρεγατών και των F16 στην Κύπρο και τι ακριβώς εννοούσατε με τη δήλωσή σας στη Λευκωσία ότι η βοήθεια δίδεται στο «σύνολο των νόμιμων κατοίκων της Κυπριακής Δημοκρατίας»;

Νομίζω ότι η Τουρκία αντιλαμβάνεται την ανάγκη να προστατευθούν οι νόμιμοι κάτοικοι της Κύπρου από απρόκλητες επιθέσεις από το Ιράν. Δεν αναφέρομαι μόνο στους Ελληνοκύπριους. Εμείς αυτή τη στιγμή προστατεύουμε τους νόμιμους κατοίκους του νησιού. Είμαστε και πολύ υπερήφανοι γι’ αυτό και θεωρούμε ότι ήταν και υποχρέωσή μας.

Η παρουσία των ελληνικών αεροπλάνων και των ελληνικών πλοίων υπηρετεί αυτό το ευρωπαϊκό και ελληνικό καθήκον.

8. Υπάρχει ένα σαφές, οριοθετημένο χρονικά, χρονοδιάγραμμα για το πότε θα υπογραφεί η σύμβαση με το Ισραήλ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα»” Σε έναν χρόνο περίπου έχουμε εκλογές στην Ελλάδα και η σύμβαση θα πρέπει να περάσει και από το Ελεγκτικό Συνέδριο και για κύρωση από τη Βουλή.

Πρόκειται για αριθμό συμβάσεων που υπόκεινται σε καθορισμένη και θεσμικά εδραιωμένη διαδικασία, η οποία διασφαλίζει τη νομιμότητα και τη διαφάνεια. Αρχικά, επί τη βάσει υλοποίησης της αμυντικής πολιτικής της, όπως έχει καθορισθεί από την Κυβέρνηση, εισηγείται η φυσική ηγεσία, ενώ η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) διαπραγματεύεται και καταρτίζει τις συμβάσεις. Στη συνέχεια, η πολιτική ηγεσία προβαίνει σε αξιολόγηση και κρίση. Κατόπιν, η σύμβαση τίθεται προς γνωμοδότηση στη Βουλή των Ελλήνων και η τελική απόφαση λαμβάνεται από το ΚΥΣΕΑ.

Πρωταρχικό μέλημα αποτελεί ο σεβασμός στο υστέρημα του ελληνικού λαού και η διασφάλιση ότι κάθε σύμβαση, κάθε δημόσια δαπάνη, υλοποιείται με πλήρη νομιμότητα και στον ελάχιστο δυνατό χρόνο.

Η τήρηση αυτής της αρχής αποτελεί θεμέλιο για τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος, ενώ ταυτόχρονα εγγυάται ότι οι διαδικασίες είναι στο πνεύμα και στο γράμμα του Συντάγματος.

Παρακαλώ, σημειώστε ότι έχω αποποιηθεί το δικαίωμα του ΥΠΕΘΑ να επιλέγει τον επικεφαλής της ΓΔΑΕΕ, επιλέγεται πλέον εν ενεργεία Αξιωματικός, κατόπιν πρότασης του ΓΕΕΘΑ.

9. Μπορείτε να μας δώσετε το περιγραμμάτων τριών βασικών προτεραιοτήτων στη νέα, υπό ανανέωση, αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία και ειδικότερα τι παραπάνω έχουμε να κερδίσουμε σε στρατιωτικό επίπεδο σε σχέση με την υπάρχουσα;

Επιτρέψτε μου να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι η μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στρατηγικός μας σύμμαχος, η Γαλλία ήταν από τις πρώτες χώρες που ανταποκρίθηκαν στο αίτημα της Κύπρου και συμβάλει με την Ελλάδα στην προστασία της σε αυτή την κρίσιμη κατάσταση για την ευρύτερη περιοχή.

Αποτελεί μια επιπλέον επιβεβαίωση ότι οι στρατηγικοί αμυντικοί δεσμοί Ελλάδας – Γαλλίας προς όφελος της ειρήνης, της ασφάλειας και της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου είναι ισχυροί.

Σε ό,τι αφορά την ανανέωση της αμυντικής μας συμφωνίας, κοινή βούλησή μας είναι να εμπλουτίσουμε την υφιστάμενη συμφωνία. Έχω συναντηθεί με τη Γαλλίδα ομόλογό μου Catherine Vautrin τέσσερις φορές τους τελευταίους τρεις μήνες, μεταξύ άλλων, και γι’ αυτό τον σκοπό.

Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο και θα οριστικοποιηθούν στο προσεχές διάστημα, υπό το φως και των σημερινών εξελίξεων.

Επισημαίνω ότι και η νέα συμφωνία θα συμπεριλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής, ενώ θα δοθεί έμφαση στην εμβάθυνσή της όσον αφορά την αμυντική βιομηχανία, την έρευνα και την καινοτομία.

10. Τι ακριβώς σημαίνει η επέκταση της πυρηνικής ομπρέλας της Γαλλίας και στη χώρα μας;

Αν υπάρξει τέτοια επέκταση, είναι μια ενδιαφέρουσα παράλληλη συμπληρωματική εγγύηση στο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ.

Βεβαίως, ούτε η Ελλάδα διεκδικεί ρόλο πυρηνικής δύναμης ούτε επιδιώκει εγκαταστάσεις πυρηνικών όπλων στο έδαφός της. Όμως η συνεργασία με τη Γαλλία και σε αυτό το επίπεδο, με διάσταση ευρωπαϊκή και συμπληρωματική στο ΝΑΤΟ, έχει σίγουρα ενδιαφέρον.

11. Η συμφωνία για τις 2 (+2 όπως αντιλαμβανόμαστε) ιταλικές φρεγάτες Bergamini πού βρίσκεται; Υπεγράφη το σύμφωνο αλληλοκατανόησης και αν όχι, ποτέ να το περιμένουμε;

Η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν υπογράψει Μνημόνιο Συνεργασίας για τη Ναυτική Συνεργασία και Δήλωση Προθέσεων για την απόκτηση 2+2 ιταλικών φρεγατών τύπου FREMM, κλάσης Bergamini.

Ελπίζουμε ότι έως τον Απρίλιο θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαπραγματεύσεις με την Ιταλία και θα έχουμε προχωρήσει στην υπογραφή πρόσκτησης των 2+2 φρεγατών.

Είναι πλοία με εξαιρετικές δυνατότητες και σε εξαιρετική κατάσταση, όπως είχα τη δυνατότητα να διαπιστώσω ο ίδιος κατά την επίσκεψή μου στη Λα Σπέτσια της Ιταλίας, συνοδευόμενος από τον Αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού Αντιναύαρχο Ελευθέριο Κατάρα.

Εργαζόμαστε κυρίως ώστε οι φρεγάτες FREMM να μπορούν να έχουν τη δυνατότητα να φέρουν και αυτές τον καινούργιας γενιάς πύραυλο ELSA, τον οποίο θα φέρουν και οι φρεγάτες Belharra.

Με την απόκτηση των υπερσύγχρονων φρεγατών Belharra και Bergamini, στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», το ελληνικό Ναυτικό έχει περάσει πια στη Νέα Εποχή του. Θα είναι το ισχυρότερο Ναυτικό στην ιστορία της νέας Ελλάδας.

12. Σε έναν κόσμο νέων και μεγάλων προκλήσεων τι δυνατότητες και δεξιότητες θα πρέπει να έχει ο στρατός μιας χώρας όπως η Ελλάδα;

Επιτρέψτε μου να επαναλάβω ότι έγκαιρα αξιολογήσαμε τις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές συνθήκες και έχουμε αναπτύξει έναν ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό για την αμυντική μας θωράκιση, με έμφαση στην καινοτομία, πριν μάλιστα από τους Ευρωπαίους εταίρους μας.

Η «Ατζέντα 2030», δηλαδή η μεταρρύθμιση που υλοποιείται στις Ένοπλες Δυνάμεις με ορίζοντα το τέλος της τρέχουσας δεκαετίας, ήταν μια μεγάλη επιλογή που κάναμε το 2023. Ήταν η επιλογή να αλλάξουν όλα εκτός από τις αρχές και τις αξίες μας. Από τους μισθούς και την τροφοδοσία μέχρι την «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Από τη δημιουργία του ΕΛΚΑΚ και τη Διεύθυνση Καινοτομίας του ΓΕΕΘΑ μέχρι τον σύγχρονο μαχητή, το Command and Control, τα drones και τα anti–drones, τα αυτόνομα στον αέρα, στη θάλασσα και κάτω από αυτήν.

Μόνο αν αλλάξουν όλα, θα διατηρήσουν οι Ένοπλες Δυνάμεις τη δυνατότητα να παρέχουν στην ελληνική κοινωνία την ασφάλεια που απαιτείται, και που αποτελεί τη συνταγματική τους υποχρέωση.

Η προσοχή μας, βέβαια, ταυτόχρονα στρέφεται και στην Κύπρο, που αποτελεί τον «βραχίονα» του Ελληνισμού και δυστυχώς βρίσκεται πολύ πιο κοντά από την Ελλάδα στην εμπόλεμη ζώνη. Έτσι, ύστερα από επικοινωνία μου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, η ελληνική πολιτεία έστειλε στην Κύπρο το καμάρι του ελληνικού στόλου, τη φρεγάτα «Κίμων», τη φρεγάτα «Ψαρά» και τέσσερα αεροσκάφη F-16 Viper. Η Ελλάδα είναι παρούσα με ευθύνη και ισχύ όπου την καλεί το εθνικό καθήκον και θέτει τις αναβαθμισμένες Ένοπλες Δυνάμεις της στην υπηρεσία του οικουμενικού Ελληνισμού. Η αποστολή μας αυτή είναι αποστολή αμυντική και ειρηνική. Γίνεται με βάση τόσο τη διμερή όσο και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και με έναν στόχο μόνο: να αποτραπούν απειλητικές ενέργειες εναντίον του ανεξάρτητου κράτους της Κύπρου. Αυτό νομίζω ότι έχει και την ξεχωριστή του σημασία, διότι καταδεικνύει στην πράξη πώς αντιλαμβανόμαστε την ενδυνάμωση της χώρας μας και ειδικά των Ενόπλων Δυνάμεών μας τα τελευταία χρόνια, αλλά και τη διπλωματική μας εμβέλεια....

4 Μαρτίου 2026

Ομιλία Πρωθυπουργού στη συζήτηση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού – Διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός επικράτειας μέσω επιστολικής ψήφου για τις βουλευτικές εκλογές»

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, πριν μιλήσω για το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, επιτρέψτε μου μία αναφορά στα όσα δραματικά εξελίσσονται στο Ιράν, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα στην περιοχή μας.

Είναι πολεμικά γεγονότα μεγάλης έκτασης και μεγάλης έντασης, τα οποία προκαλούν ταυτόχρονα απροσδιόριστες οικονομικές συνέπειες, επιβεβαιώνοντας δυστυχώς την εκτίμηση ότι ο χάρτης των παγκόσμιων γεωπολιτικών συσχετισμών διαρκώς μεταβάλλεται και ότι η μόνη βεβαιότητα είναι η διεθνής αβεβαιότητα.

Σε αυτό, λοιπόν, το εξαιρετικά σύνθετο τοπίο, η θέση της πατρίδας μας είναι σαφής: υποστηρίζουμε την αποκλιμάκωση των ενεργών συγκρούσεων και την επιστροφή της διπλωματίας με σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, με ιδιαίτερη έμφαση στην ελευθερία και την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Είναι μια θέση την οποία, εξάλλου, διατυπώσαμε αμέσως και στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Ενώ, επίσης, η επόμενη μέρα στο Ιράν θα πρέπει να εγγυάται την ελευθερία και την αυτοδιάθεση αυτού του λαού, ο οποίος καταπιέζεται εδώ και δεκαετίες. Παράλληλα με τον απόλυτο έλεγχο και του πυρηνικού αλλά και του βαλλιστικού του προγράμματος, ώστε να πάψει το Ιράν να αποτελεί μια διαρκή απειλή για την περιφερειακή και τη διεθνή ειρήνη.

Από την πρώτη στιγμή η χώρα τέθηκε και σε διπλωματική και σε αμυντική ετοιμότητα. Στο Υπουργείο Εξωτερικών ενεργοποιήθηκε η Μονάδα Διαχείρισης Κρίσεων, εγκαταστάθηκαν πολλαπλές γραμμές επικοινωνίας σε όλα τα εμπλεκόμενα κράτη -και είναι, δυστυχώς, πολλά-, δημιουργήθηκαν πλατφόρμες σε όλα τα κράτη για δηλώσεις επαναπατρισμού.

Μάλιστα υπάρχει και ένα ειδικό σχέδιο, μόλις αυτό καταστεί εφικτό, μόλις η ασφάλεια των πτήσεων μπορεί να εξασφαλιστεί και ανοίξουν οι εναέριοι χώροι, να υπάρχει οργανωμένη επιστροφή όσων το επιθυμούν με ευθύνη της Πολιτείας.

Ήδη, όπως γνωρίζετε, έχουν γίνει κάποιοι στοχευμένοι επαναπατρισμοί. Η ομάδα νέων του Άρη, μια ομάδα συμπολιτών μας η οποία εκκενώθηκε από τη Βηθλεέμ μέσω Αιγύπτου και βρίσκεται στον δρόμο της επιστροφής για την πατρίδα μας. Αντίστοιχες κινήσεις θα γίνουν και τις επόμενες μέρες.

Θέλω να ζητήσω από τους συμπολίτες μας οι οποίοι βρίσκονται εγκλωβισμένοι αυτή τη στιγμή στις χώρες του Κόλπου να δείξουν υπομονή και κατανόηση, να φροντίσουν, πρώτα και πάνω απ’ όλα, για την προσωπική τους ασφάλεια και να γνωρίζουν ότι η ελληνική πολιτεία θα μεριμνήσει το συντομότερο δυνατόν, όταν αυτό καταστεί εφικτό, όσοι το επιθυμούν να επιστρέψουν με ασφάλεια στην πατρίδα μας.

Η προσοχή μας, βέβαια, ταυτόχρονα στρέφεται και στην Κύπρο, που αποτελεί τον «βραχίονα» του Ελληνισμού και δυστυχώς βρίσκεται πολύ πιο κοντά από την Ελλάδα στην εμπόλεμη ζώνη. Έτσι, ύστερα από επικοινωνία μου με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, η ελληνική πολιτεία έστειλε στην Κύπρο το καμάρι του ελληνικού στόλου, τη φρεγάτα «Κίμων», τη φρεγάτα «Ψαρά» και τέσσερα αεροσκάφη F-16 Viper.

Η Ελλάδα είναι παρούσα με ευθύνη και ισχύ όπου την καλεί το εθνικό καθήκον και θέτει τις αναβαθμισμένες Ένοπλες Δυνάμεις της στην υπηρεσία του οικουμενικού Ελληνισμού.

Η αποστολή μας αυτή είναι αποστολή αμυντική και ειρηνική. Γίνεται με βάση τόσο τη διμερή όσο και την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και με έναν στόχο μόνο: να αποτραπούν απειλητικές ενέργειες εναντίον του ανεξάρτητου κράτους της Κύπρου.

Αυτό νομίζω ότι έχει και την ξεχωριστή του σημασία, διότι καταδεικνύει στην πράξη πώς αντιλαμβανόμαστε την ενδυνάμωση της χώρας μας και ειδικά των Ενόπλων Δυνάμεών μας τα τελευταία χρόνια, αλλά και τη διπλωματική μας εμβέλεια.

Θέλω να θυμίσω ότι η Ελλάδα πρώτη έσπευσε να συνδράμει την Κύπρο, ακολούθησαν -και αυτό νομίζω ότι είναι μία θετική εξέλιξη, διότι καταδεικνύει ότι η απειλή κατά της Κύπρου είναι απειλή κατά εδάφους της Ευρωπαϊκής Ένωσης- και η Γαλλία, ενδεχομένως η Γερμανία, και το Ηνωμένο Βασίλειο, χώρες που και αυτές δήλωσαν ετοιμότητα να αποστείλουν και σκάφη αλλά και συστήματα αεράμυνας στη Μεγαλόνησο.

Επί της ουσίας τώρα, προφανώς και δεν θα παραθέσω δημόσια όλες τις πλευρές της συνεργασίας μας με τη Λευκωσία, όπως λιτές πρέπει να είναι και οι αναφορές μας στις Ένοπλες Δυνάμεις σε αυτές τις συγκυρίες.

Ασφαλώς και η φρούρηση ευαίσθητων στρατιωτικών υποδομών είναι αυξημένη και το ίδιο ισχύει και από πλευράς Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη σε ό,τι αφορά πιθανούς στόχους συνδεδεμένους με τα αντιμαχόμενα κράτη.

Με βάση τον ίδιο σχεδιασμό, σενάρια εξετάζει και το Υπουργείο Μετανάστευσης, καθώς ξέρουμε καλά ότι τις συρράξεις, δυστυχώς, τις ακολουθούν πάντα και μετακινήσεις πληθυσμών, ροές αμάχων δηλαδή, μέσω όμορων χωρών προς την ασφαλέστερη Δύση.

Θέλω να είμαι σαφής: κάτι τέτοιο προς το παρόν δεν είναι ορατό. Επαναλαμβάνω, δεν είναι ορατό. Είναι αναγκαίο, όμως, η πατρίδα μας να είναι προετοιμασμένη για κάθε πιθανή εξέλιξη σε όλα τα πεδία. Και αυτό ακριβώς κάνει, με τρόπο συνεπή, μεθοδικό αλλά και αθόρυβο, όποτε αυτό χρειάζεται.

Προφανώς, όλες αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν και τη διεθνή οικονομία, τα ευρωπαϊκά ομόλογα, τις τιμές ενέργειες, που κινούνται απότομα προς τα πάνω, όπως πάντα συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις. Γι’ αυτό και τα αρμόδια Υπουργεία είναι έτοιμα, εφόσον χρειαστεί, να αναπροσαρμόσουν τις κινήσεις τους και ήδη εξετάζουμε προληπτικά μέτρα ώστε να απορροφηθούν κατά το δυνατόν οι όποιες αρνητικές συνέπειες από την κρίση στην οικονομία.

Τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα, θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες. Όμως, άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία. Γι’ αυτό και, αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων.

Κλείνω αυτή την εισαγωγή μου με την παρατήρηση ότι, όπως έχω πει, στα «αχαρτογράφητα νερά» αυτών των νέων διεθνών ανακατατάξεων η εσωτερική σταθερότητα της χώρας γίνεται ακόμα περισσότερο προϋπόθεση ασφάλειας αλλά και προόδου, καλώντας όλους μας σε αυτή την αίθουσα να αντιληφθούμε ότι είναι καιρός τα μικρά και τα κομματικά να υποχωρούν, επιτέλους, μπροστά στα μεγάλα και τα εθνικά.

Και η αντιπολιτευτική εσωστρέφεια να δώσει τώρα τη θέση της σε μια ευρύτερη οπτική. Και η συναίνεση που ενώνει να επικρατήσει έναντι των συνθημάτων που διχάζουν.

Ας τα σκεφτούν όλα αυτά και οι «επαγγελματίες ανησυχούντες», πότε για την υπεύθυνη θέση της χώρας, πότε και για το Διεθνές Δίκαιο, και ας αντιληφθούν, επιτέλους, ότι η εξωτερική και η αμυντική πολιτική δεν ασκείται με ιδεολογικά αλλά ασκείται με εθνικά κριτήρια.

Ναι, το Διεθνές Δίκαιο δεν μπορεί να επιστρατεύεται για να δικαιολογεί «κρεμάλες» δικτατορικών καθεστώτων, ούτε, όμως, να ακούγονται και θέσεις που ενισχύουν μια γενικευμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.

Ένας γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή -το γνωρίζουμε καλά από την ιστορία μας- δεν παράγει νικητές. Παράγει μόνο αστάθεια, ανθρωπιστικές κρίσεις και αλυσιδωτές συνέπειες, οι οποίες φτάνουν μέχρι την Ευρώπη. Είναι κάτι το οποίο ασφαλώς δεν το θέλουμε.

Από το περασμένο Σάββατο έχω επικοινωνήσει με όλους τους ηγέτες χωρών στη Μέση Ανατολή μεταφέροντας αυτό το μήνυμα για μία ανάγκη αποκλιμάκωσης και επαναφοράς στον δρόμο της διπλωματίας.

Θέλω να εφιστήσω ιδιαίτερα την προσοχή σας στην κατάσταση στον νότιο Λίβανο. Είχα την ευκαιρία χθες να επικοινωνήσω τόσο με τον Πρωθυπουργό Netanyahu, όσο και με τον Πρόεδρο του Λιβάνου, τον Στρατηγό Joseph Aoun. Είναι λογικό το Ισραήλ να επιχειρήσει να αντιδράσει σε απρόκλητες επιθέσεις που δέχθηκε από τη Χεζμπολάχ, εξίσου, όμως, αδικαιολόγητη θα ήταν σήμερα μία εκτεταμένη χερσαία επιχείρηση, η οποία ουσιαστικά θα οδηγούσε σε μία ανάφλεξη ενός ακόμα μετώπου στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας ουσιαστικά τη Χεζμπολάχ, δίνοντάς της πρόσθετα επιχειρήματα.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί και η χώρα μας να παίξει έναν ρόλο ευρύτερης σταθερότητας, ώστε εκτός από το κύριο μέτωπο το οποίο αφορά το Ιράν, να μην ανοίξει ακόμα ένα μέτωπο, το οποίο θα είναι ακόμα κοντύτερα στην ελληνική και στην κυπριακή επικράτεια.

Σε κάθε περίπτωση -και αντιλαμβάνομαι ότι σήμερα θα το τοποθετηθούν και στην Ολομέλεια και αρχηγοί των κομμάτων- ο Υπουργός Εξωτερικών θα είναι έτοιμος να ενημερώσει θεσμικά και σε μεγαλύτερη λεπτομέρεια και με μεγαλύτερη εμπιστευτικότητα, όπου αυτό είναι απαραίτητο, όλα τα κόμματα.

Εγώ είμαι πάντα διαθέσιμος, όπως το έκανα ήδη χθες με τον Αρχηγό της Αντιπολίτευσης, να ενημερώσω κατ’ ιδίαν τους πολιτικούς αρχηγούς, αλλά προς το παρόν έχουμε την ευκαιρία σε αυτή την αίθουσα να δώσουμε ένα πρώτο δείγμα ευθύνης και εθνικής συστράτευσης με τη στάση μας στο νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων, το οποίο εξετάζουμε σήμερα.

Είναι, εξάλλου, και ένας από τους λόγους που επέμενα να μην αναβληθεί η συζήτηση, έτσι ώστε να μπορέσουμε σήμερα να ψηφίσουμε για ένα νέο σύστημα επιστολικής ψήφου, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος σε όλους όσοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και βρίσκονται εκτός της ελληνικής επικράτειας.

Σε τέτοιους καιρούς -και με αυτόν τον τρόπο, κ. Πρόεδρε, θέλω να κάνω και τη γέφυρα μεταξύ της εισαγωγής μου και του νομοσχεδίου το οποίο συζητούμε σήμερα-, σε τέτοιους καιρούς η συμμετοχή των ομογενών μας στα κοινά γίνεται ένας πανίσχυρος «κρίκος», που χαλυβδώνει τους δεσμούς μας με τον Ελληνισμό απανταχού της γης, κάνοντας την πατρίδα μας πιο δυνατή και την πορεία μας σε ένα αβέβαιο περιβάλλον πιο σίγουρη και πιο αισιόδοξη.

Κυρίες και κύριοι Βουλευτές, σήμερα δεν συζητούμε απλά ένα ακόμα σχέδιο νόμου. Θα έλεγα ότι με αυτό το σημαντικό νομοθέτημα, το οποίο θα γίνει νόμος του κράτους σε λίγο, επεκτείνουμε την εμβέλεια της Δημοκρατίας μας, διευρύνοντας τη συμμετοχή στα κοινά σε ακόμα περισσότερους συμπολίτες μας.

Είναι μία μεταρρύθμιση που υπερβαίνει τα στενά όρια των εκλογικών κύκλων και κυρίως απονέμει σε όλους τους Έλληνες ίδια δικαιώματα, ανεξάρτητα από όπου κατοικούν. Σήμερα θα αποφασίσουμε εάν η φωνή ενός συμπατριώτη μας στη Μελβούρνη, στο Λονδίνο, στη Φρανκφούρτη, στο Τορόντο θα έχει το ίδιο βάρος με αυτή των συμπολιτών τους στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη ή στο Ηράκλειο.

Είναι μία τομή που πραγματικά καθυστέρησε, είναι μία αυτονόητη υποχρέωση απέναντι στους συμπολίτες μας που κατοικούν εκτός της ελληνικής επικράτειας, που ακυρώθηκε επανειλημμένα, και μία απόδειξη ότι δυστυχώς το κράτος μας τιμούσε τη διασπορά συχνά μόνο στα λόγια, στη θεωρία, αλλά όχι στην πράξη. Γιατί στην πράξη δίσταζε να τους κάνει μέρος των εξελίξεων στη μητέρα πατρίδα.

Αυτό, όμως, στο εξής αλλάζει και από τις υποσχέσεις περνάμε στα έργα, με αυτή την κυβέρνηση, που άνοιξε τον δρόμο της συμμετοχής στους εκτός συνόρων ψηφοφόρους, να πραγματοποιεί σήμερα το δεύτερο και ιστορικό βήμα, καθοριστικό βήμα αυτής της σημαντικής πρωτοβουλίας.

Και όπως συζητήθηκε διεξοδικά και στην αρμόδια Επιτροπή, αλλά και στη διακομματική συζήτηση την οποία προκάλεσε ο Υπουργός Εσωτερικών, δύο είναι οι κομβικές αλλαγές οι οποίες εισάγονται με τις νέες ρυθμίσεις.

Η πρώτη, είναι η δυνατότητα όλων όσοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους να ψηφίζουν επιστολικά, όχι μόνο στις ευρωεκλογές, αλλά και στις εθνικές κάλπες.

Και η δεύτερη, αφορά την εκπροσώπησή τους στη Βουλή, όχι πλέον, κατά την άποψή μας, με τον γενικό και απρόσωπο τρόπο μέσω της λίστας Επικρατείας, αλλά με τον καθορισμό μιας ειδικής τριεδρικής περιφέρειας μόνο γι’ αυτούς. Είναι μια σημαντική πρωτοβουλία στην οποία θα επανέλθω, κ. Πρόεδρε, σε λίγο.

Γιατί θα μου επιτρέψετε να θυμίσω ότι αυτή η διαδικασία της δημοκρατικής ωρίμανσης δεν ξεκινά σήμερα. Τα τελευταία χρόνια αυτή η κυβέρνηση έχει προωθήσει διαδοχικές βελτιώσεις σε αυτή την κατεύθυνση.

Πρώτη απόπειρα έγινε το 2019, όταν κάναμε την προσπάθεια να διευκολύνουμε την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στους εκτός επικρατείας ψηφοφόρους, τότε με σημαντικούς περιορισμούς. Το θυμάστε, αναγκαστήκαμε να τους δεχτούμε, διότι χρειαζόταν να βρούμε τις 200 ψήφους ώστε η ρύθμιση αυτή να μην καθυστερήσει περισσότερο.

Ήταν βέβαιο, όμως, ότι στο τέλος τα εμπόδια τα οποία είχαν τεθεί από αυτή τη ρύθμιση ήταν πάρα πολλά, ανυπέρβλητα, θα έλεγα, για πολλούς. Για παράδειγμα, ποιος απόδημος θα φρόντιζε εκ των υστέρων να αποδείξει ότι τουλάχιστον για δύο χρόνια έμενε στην Ελλάδα την τελευταία 35ετία.

Επανήλθαμε τον Μάιο του 2021, επιδιώκοντας ακριβώς την άρση αυτών των κριτηρίων. Όμως, δυστυχώς και τότε η στάση των κομμάτων υπήρξε πάλι αρνητική.

Το 2023, όμως, με το πρώτο νομοσχέδιο, θέλω να θυμίσω, το πρώτο νομοσχέδιο το οποίο ψήφισε αυτή η Βουλή, οι περιορισμοί καταργήθηκαν. Εξάλλου, ήταν αδιάσειστα και τα δεδομένα των εθνικών εκλογών τα οποία είχαν προηγηθεί.

Σε αυτές, με το σύστημα το οποίο είχαμε δρομολογήσει, ψήφισαν ούτε 20.000 συμπολίτες μας από το εξωτερικό. Γιατί πράγματι, για σκεφτείτε το λίγο, ένας κάτοικος του Τόκιο θα έπρεπε να πάρει το αεροπλάνο, να δαπανήσει χιλιάδες ευρώ και να πετάξει μέχρι τη Σεούλ για να ψηφίσει. Ή οι συμπολίτες μας οι οποίοι διέμεναν στη Λατινική Αμερική, θα έπρεπε να πετάξουν πολλές ώρες έως τις Ηνωμένες Πολιτείες για να βρουν ένα εκλογικό τμήμα.

Κι έτσι τον Ιανουάριο του 2024 προχωρήσαμε σε μια νέα ρύθμιση, η οποία δοκιμάστηκε στην πράξη, καθιερώνοντας την επιστολική ψήφο, όπως το κάνουν, εξάλλου, σχεδόν όλες οι χώρες.

Καθιερώσαμε, λοιπόν, την επιστολική ψήφο στις ευρωεκλογές του 2024. Δεν νομίζω ότι υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το πείραμα αυτό ήταν απολύτως επιτυχημένο. Τον συγκεκριμένο δρόμο διάλεξαν σχεδόν 40.000 συμπολίτες μας από το εξωτερικό, αριθμός πολύ μεγαλύτερος από αυτόν ο οποίος ψήφισε στις εθνικές εκλογές, σε εκλογές που δυστυχώς για τους συμπολίτες μας στο εξωτερικό θεωρούνται μειωμένης σημασίας.

Έχουμε, λοιπόν, αυτή τη στιγμή ένα δοκιμασμένο σύστημα, το οποίο ερχόμαστε να το εφαρμόσουμε και στις επόμενες εθνικές εκλογές. Αδιάβλητο, οι λεπτομέρειες έχουν εξηγηθεί και αναλυθεί πολλές φορές. Και πράγματι, προσβλέπω ότι θα υπάρχει μία πολύ αυξημένη συμμετοχή των συμπολιτών μας εκτός επικρατείας, οι οποίοι θα έχουν τη δυνατότητα και πάλι να επιλέξουν μεταξύ παρουσίας σε φυσικό εκλογικό τμήμα ή επιλογής της επιστολικής ψήφου. Εικάζω ότι οι περισσότεροι θα διαλέξουν, για λόγους διευκόλυνσης, τη δεύτερη.

Μία κουβέντα μόνο για την τολμηρή θεσμική αλλαγή της ειδικής περιφέρειας των αποδήμων. Πράγματι, νομίζω, ότι συνιστά μία σημαντική τομή και έρχεται να αποκαταστήσει και το πνεύμα, θα έλεγα, του Συντάγματος, το οποίο επιζητεί την αυθεντική εκπροσώπηση της διασποράς στο ελληνικό κοινοβούλιο.

Οι ψηφοφόροι που θα ψηφίσουν εκτός Ελλάδος δεν εκφράζουν μόνο την κομματική τους προτίμηση, αλλά θα μπορούν μέσω του σταυρού προτίμησης, όπως εξάλλου το κάνουν και όλοι οι πολίτες οι οποίοι ψηφίζουν εντός της επικράτειας, να επιλέγουν τους δικούς τους ανθρώπους και να στέλνουν τον δικό τους παλμό στη Βουλή των Ελλήνων. Θα έχουν, με άλλα λόγια, ένα δικαίωμα το οποίο ως τώρα ανήκει μόνο σε όσους ψηφίζουν στην ελληνική επικράτεια.

Ενώ επιπλέον και οι εκατοντάδες κοινότητες του Ελληνισμού σε όλες τις ηπείρους, πιστεύω ότι θα συναγωνιστούν και σε μία άμιλλα δημοκρατικής επιρροής, η οποία τελικά θα οδηγήσει στην αυξημένη συμμετοχή στις εθνικές εκλογές, κάτι το οποίο φαντάζομαι ότι όλοι μας το επιζητούμε.

Θέλω να θυμίσω ότι είναι ένα μέτρο το οποίο ουσιαστικά μας φέρνει πίσω στις ρίζες μας. Στις εκλογές του 1862 δόθηκε για πρώτη φορά το δικαίωμα και του εκλέγειν αλλά και του εκλέγεσθαι στους πέραν της επικρατείας συμπατριώτες μας. Τότε, 34 «πληρεξούσιοι», όπως λεγόντουσαν, συμμετείχαν στη Β’ Εθνοσυνέλευση, εκλέχθηκαν από τις παροικίες της Κωνσταντινούπολης, της Οδησσού, του Λονδίνου, της Αλεξάνδρειας, του Βουκουρεστίου.

Τώρα, μαζί, λοιπόν, με την ισονομία στο παρόν αποκαθιστούμε και τη συνέχεια ενός θεσμού, ο οποίος έρχεται από το μακρινό αλλά τελικά από το τόσο πρόσφατο, ταυτόχρονα, παρελθόν.

Γι’ αυτό, κ. Πρόεδρε, η ουσία αυτού του νομοσχεδίου θεωρώ ότι εκτείνεται πολύ πέρα από τις όποιες τεχνικές ρυθμίσεις ενός εκλογικού συστήματος. Υπηρετεί, ουσιαστικά, μία διπλή αποστολή: από τη μία πλευρά γεφυρώνει, με έναν ακόμα ισχυρό «κρίκο», την ομογένεια με τη μητέρα πατρίδα, και από την άλλη ενσωματώνει στον κορμό των ενεργών πολιτών εκατοντάδες χιλιάδες, γιατί όχι και εκατομμύρια, αποδήμους.

Αυτούς οι οποίοι θα μεταφέρουν τη δική τους χρήσιμη εμπειρία, τη δική τους οπτική για το πώς βλέπουν την Ελλάδα από το εξωτερικό στο δικό μας πολιτικό περιβάλλον. Και οπλισμένοι καλύτερα με τις εθνικές μας θέσεις, θα μπορούν να τις προβάλλουν και πιο αποτελεσματικά στις δεύτερες πατρίδες τους.

Εκτός, λοιπόν, από εθνική, η κατεύθυνση αυτή είναι και βαθιά δημοκρατική. Και αυτό, διότι διευκολύνει τελικά τη συμμετοχή περισσότερων στη διαμόρφωση της δημόσιας ζωής και απαντά έτσι και σε αυτή την απόσταση από την πολιτική, στην αδιαφορία, στην αποχή.

Είναι προβλήματα τα οποία γιγαντώνονται παντού στον κόσμο, καθώς αναβιώνουν λαϊκίστικα φαινόμενα τα οποία υπονομεύουν τον ορθολογισμό. Με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συχνά να αλλοιώνουν την αλήθεια, παράγοντας σύγχυση, και τα αυταρχικά μοντέλα να «πολιορκούν», δυστυχώς, τον κοινοβουλευτισμό και τις ανοιχτές κοινωνίες.

Εκεί που βλέπω το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, το μεγαλύτερο πάθος, είναι, πράγματι, όταν συνομιλώ με συμπολίτες μας εκτός Ελλάδος. Με όλους αυτούς οι οποίοι κρατούν άσβεστη τη φλόγα του Ελληνισμού, τη σημασία της ελληνικής γλώσσας, τους εκατοντάδες συλλόγους, τους νέους επιστήμονες οι οποίοι έφυγαν από την κρίση και θέλουν να επιστρέψουν τώρα στην πατρίδα μας.

Όλα αυτά, λοιπόν, συντείνουν, κ. Πρόεδρε, στην ανάγκη το νομοσχέδιο αυτό να εγκριθεί από όλα τα κόμματα, ως μια επιλογή εθνικής ευθύνης και δημοκρατικής ευαισθησίας. Όχι γιατί το επιβάλλει το Σύνταγμα μόνο, γιατί αυτό είναι το σωστό και το υπεύθυνο απέναντι στον παγκόσμιο Ελληνισμό.

Και η στάση που θα τηρήσουμε σε λίγο, θα δηλώσει και τον τρόπο με τον οποίον αντιδρά κάθε πολιτική δύναμη απέναντι στη συγκυρία που ζούμε. Αν μπορούμε τελικά, παρά τις επί μέρους σημαντικές διαφωνίες μας, να συμφωνούμε, επιτέλους, στα μείζονα και στα σημαντικά.

Και δεν μπορώ να φανταστώ τίποτα σημαντικότερο από το να πιστοποιήσουμε στην πράξη το πώς αντιλαμβάνεται η ελληνική πολιτεία τις σχέσεις μας με την παγκόσμιά μας ομογένεια.

Σας ευχαριστώ πολύ.