Ενα προσωπικό ιστολόγιo για την πολιτική, την οικονομία, την κοινωνία, την καθημερινή μας ζωή και τα προβλήματά της..Η προσωπική μου ματιά στην επικαιρότητα, προς συμφωνία ή διαφωνία όσων με τιμούν και με "διαβάζουν".Σας ευχαριστώ!
Ανοιχτό το παράθυρο για πρόσθετα μέτρα στήριξης, αλλά κλειστή την πόρτα σε έναν προεκλογικό διαγωνισμό παροχών, κράτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τις Βρυξέλλες. Με την ενεργειακή κρίση να πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ο πρωθυπουργός διαβεβαίωσε ότι η κυβέρνηση δεν έχει εξαντλήσει τα περιθώρια παρέμβασης, στέλνοντας παράλληλα ένα ηχηρό μήνυμα στην αντιπολίτευση.
«Αν κάποιοι πιστεύουν ότι θα τινάξουμε την μπάνκα στον αέρα και θα μοιράσουμε χρήματα δεξιά και αριστερά για να γίνουμε πιο ευχάριστοι ενόψει εκλογών, λυπάμαι, αλλά έχω αποδείξει πολλές φορές ότι δεν είναι η δική μου πολιτική», ανέφερε, αφήνοντας αιχμές για όσους «στο παρελθόν έριξαν τη χώρα στα βράχια».
Η κυβερνητική γραμμή, όπως την περιέγραψε, είναι περισσότερη στήριξη όπου χρειάζεται, αλλά χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
«Η στήριξη δεν σταματά εδώ» – Τι είπε για νέα μέτρα
«Η στήριξη της κοινωνίας δεν σταματά σε αυτά τα οποία έχουμε εξαγγείλει», ξεκαθάρισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, ανάλογα με την πορεία της κρίσης.
Ο πρωθυπουργός εξήγησε ότι η Ελλάδα έχει σήμερα τη δυνατότητα να στηρίζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.
«Δεν περιμένω μαγικές ευρωπαϊκές λύσεις», είπε, περιγράφοντας τον στόχο της Αθήνας να εξασφαλίσει πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα, χωρίς να αλλάξουν οι στόχοι για τα πλεονάσματα.
Παράλληλα, υπερασπίστηκε τις παρεμβάσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση έκανε «πραγματικά το καλύτερο» που μπορούσε.
«Δεν είμαστε γαλατικό χωριό»
– Η προειδοποίηση για την ακρίβεια
Με μια χαρακτηριστική αναφορά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να προσγειώσει τις προσδοκίες για τις δυνατότητες προστασίας της ελληνικής οικονομίας από τη διεθνή αναταραχή.
«Αν πιστεύει κάποιος ότι η Ελλάδα θα είναι κάποιο γαλατικό χωριό που θα μείνει απομονωμένη και δεν θα πιεστεί καθόλου από αυτή την κρίση, λυπάμαι», ανέφερε.
Επικαλέστηκε τους δύο πολέμους και τη μεγάλη ενεργειακή κρίση, εξηγώντας ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να προβλέψει εκ των προτέρων όλες τις ανάγκες που θα δημιουργήσουν οι διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου και των υπόλοιπων προϊόντων.
«Καμία έκπτωση» σε αγρότες και συνοχή
– Το μέτωπο των 16χωρών
Σκληρή γραμμή χάραξε ο πρωθυπουργός και στη διαπραγμάτευση για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ελλάδα να συντάσσεται με άλλες 15 χώρες για την προστασία των κονδυλίων της αγροτικής πολιτικής και της συνοχής.
«Νομίζω ότι κατέστη απολύτως σαφές από τις συζητήσεις που είχαμε ότι η αγροτική πολιτική και η πολιτική συνοχής πρέπει να προστατευθούν τουλάχιστον στα ποσά που είχε προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή», τόνισε.
«Δεν είμαστε σε θέση να κάνουμε εκπτώσεις ως προς αυτό το πλάνο και άλλες 15 χώρες συντάσσονται με αυτήν την άποψη», πρόσθεσε.
Δεν απέκλεισε συμβιβασμούς σε άλλα πεδία της διαπραγμάτευσης, αναγνωρίζοντας ότι πρέπει να εξευρεθούν πόροι χωρίς να επιβαρυνθούν δυσανάλογα οι πλουσιότερες χώρες.
Για το χρονοδιάγραμμα εμφανίστηκε επιφυλακτικός, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να προεξοφλήσει συμφωνία έως τον Δεκέμβριο και προειδοποιώντας πως «το πρώτο εξάμηνο του 2027 θα είναι δύσκολο».
Η μπηχτή στον Ανδρουλάκη για τα «γαλάζια γράμματα»
Δεν έλειψε και η πολιτική αιχμή προς τον Νίκο Ανδρουλάκη, με αφορμή το μεταναστευτικό και τη συζήτηση για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.
«Βλέπετε ότι τα γαλάζια γράμματα έχουν συχνά ανταπόκριση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», σχολίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
«Είναι μία ελληνική πρωτοβουλία η οποία γίνεται ευρωπαϊκή πολιτική», πρόσθεσε, επιμένοντας ότι «το χρέος μας είναι να προστατέψουμε τα σύνορά μας».
Το μήνυμα για τη βιομηχανία και την πράσινη μετάβαση
Στο ενεργειακό μέτωπο, ο πρωθυπουργός επέμεινε στην ανάγκη να προχωρήσει η πράσινη μετάβαση χωρίς να υπονομευθεί η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
«Δεν πρέπει να επιβάλλουμε ένα πρόσθετο κόστος σε κλάδους της οικονομίας μας οι οποίοι δεν έχουν ακόμα τις τεχνικές λύσεις για να μπορέσουν να πετύχουν την απανθρακοποίηση», ανέφερε.
«Η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδυάζεται με τη στήριξη της παραγωγικής Ευρώπης και της παραγωγικής Ελλάδας», υπογράμμισε, επιμένοντας στην αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, ως βασική επιλογή για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.
Σεβασμιώτατε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, αγαπητέ Βαγγέλη, αγαπητέ Αντώνη, φίλες και φίλοι,
Μακάρι, Βαγγέλη, να βρισκόμαστε συχνά σε εγκαίνια σημαντικών επενδύσεων όπως αυτές που έχει υλοποιήσει ο Όμιλος Metlen. Εξάλλου, έχω μιλήσει πολλές φορές για την ανάγκη τα επόμενα χρόνια να είναι τα χρόνια του μεγάλου επενδυτικού άλματος της πατρίδας μας.
Σήμερα, εδώ, στις Νέες Καρυές, κάνουμε ένα ακόμα σοβαρό βήμα στο μέλλον, εγκαινιάζοντας τη μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα μπαταριών στην Ελλάδα, μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη. Και, όπως είπαν πριν ο Βαγγέλης και ο Αντώνης, ουσιαστικά τι κάνει αυτή η επένδυση, με πολύ απλά λόγια; Αποθηκεύει το πλεόνασμα της ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, πρωτίστως από τον ήλιο αλλά και από τον άνεμο, ώστε να διοχετευτεί στο σύστημα όποια στιγμή και αν χρειαστεί.
Να δώσω ένα πολύ απλό παράδειγμα: τις μεσημεριανές ώρες, ειδικά το καλοκαίρι, εδώ, στον Κάμπο, παράγουμε πολύ περισσότερη ενέργεια από φωτοβολταϊκά από αυτή που μπορούμε να καταναλώσουμε και με σχετικά πολύ χαμηλές, ενίοτε και αρνητικές τιμές. Όμως, όταν πέφτει ο ήλιος, μετά τις 8-9 το βράδυ, τα κλιματιστικά εξακολουθούν και λειτουργούν και το σύστημα έχει μεγάλη ανάγκη να καλύψει αυτές τις ώρες, έως ότου ο κόσμος να πάει να κοιμηθεί και πέσει η κατανάλωση της ενέργειας.
Είναι ένα παράδειγμα μόνο τού πώς πρέπει κανείς να έχει ευελιξία στη διαχείριση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγει από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Φυσικά, οι επενδύσεις σε μονάδες αποθήκευσης παίζουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο.
Είχαμε θέσει στη Θεσσαλονίκη έναν κεντρικό σκοπό: να μπορέσουμε να μειώσουμε την τιμή του ρεύματος έως το 2030 κατά τουλάχιστον 30%. Και, όσο γίνεται, να αποσυνδέουμε την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος από το φυσικό αέριο, το οποίο εξακολουθούμε και το χρειαζόμαστε στο φορτίο βάσης, στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όσο λιγότερο, όμως, το χρησιμοποιούμε τόσο καλύτερες τελικά θα είναι και οι τιμές.
Εδώ αξίζει τον κόπο να θυμίσουμε ότι τα τελευταία χρόνια έχει γίνει κάτι πάρα πολύ σημαντικό ως προς τον τρόπο με τον οποίο παράγουμε ηλεκτρική ενέργεια στη χώρα μας. Παράγουμε παραπάνω από τη μισή μας ηλεκτρική ενέργεια πια από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, έχουμε κάνει σημαντικότατες επενδύσεις στα δίκτυά μας, και στον ΑΔΜΗΕ και στον ΔΕΔΔΗΕ, και έχουμε φτάσει πια στο σημείο να είμαστε πλεονασματικοί ως χώρα ως προς την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
Ήμασταν πάντα ελλειμματικοί, πάντα χρειαζόταν να εισάγουμε ηλεκτρική ενέργεια, είτε από τη Βουλγαρία είτε από την Ιταλία είτε από άλλες χώρες. Αυτό, λοιπόν, το έλλειμμα, το οποίο συχνά άγγιζε τα 600 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο, έχει πια γίνει πλεόνασμα. Φυσικά, αυτό έχει παίξει πολύ σημαντικό ρόλο στο να μειώσουμε τις τιμές χονδρικής σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες.
Προσέξτε, οι τιμές ενέργειας έχουν φύγει προς τα πάνω παντού, αλλά θέλω να θυμίσω ότι το 2019 η χώρα μας είχε την ακριβότερη τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη την Ευρώπη. Αυτό έχει αλλάξει πια. Βρισκόμαστε στον μέσο όρο, συχνά και κάτω από τον μέσο όρο.
Συνεπώς, όπως είπαν ο Βαγγέλης και ο Αντώνης, οι παραπάνω επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν μονόδρομο. Θα πρέπει, όμως, να πλαισιώνονται από υποδομές αποθήκευσης, προκειμένου η παραγωγή τους να μεταφέρεται και να χρησιμοποιείται όπου και όταν τη χρειαζόμαστε.
Να γιατί έχει τόσο μεγάλη σημασία το έργο το οποίο εγκαινιάζουμε σήμερα, το έργο της Metlen και του Ομίλου Καράτζη, να γιατί στηρίξαμε συνολικά την αποθήκευση με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και να γιατί ακόμα διοχετεύουμε 200 εκατομμύρια ευρώ σε ανάλογες παρεμβάσεις.
Προφανώς και οι μπαταρίες δεν είναι πανάκεια, εάν δεν υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγή. Σίγουρα, όμως, είναι μια τεχνολογία η οποία θα εξελίσσεται και διαρκώς θα γίνεται φθηνότερη.
Οφείλουμε, λοιπόν, να είμαστε προσεκτικοί, πολύ περισσότερο καθώς αυτή η πράσινη μετάβαση την οποία όλοι οραματιζόμαστε και στην οποία όλοι πιστεύουμε πρέπει να ξέρουμε ότι δεν είναι ένα σπριντ, αλλά είναι ένας μαραθώνιος. Και όσο τρέχουμε προς τον τελικό προορισμό τόσο θα πρέπει να θυμόμαστε ότι στο μέσο διάστημα τα ορυκτά καύσιμα, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για την Ευρώπη συνολικά, θα συνεχίζουν να έχουν έναν σημαντικό ρόλο.
Γι’ αυτό και η συνολική μας προσέγγιση ως προς τον ενεργειακό μας σχεδιασμό θα πρέπει να είναι και ισόρροπη και ευέλικτη. Σε αυτό το πλαίσιο, άλλωστε, η χώρα μας προχωρά και στην πρώτη ερευνητική γεώτρηση για φυσικό αέριο εδώ και δεκαετίες, μια γεώτρηση η οποία θα ξεκινήσει στο Ιόνιο το β’ τρίμηνο του 2027.
Σε έναν πλανήτη που ακόμα θα χρειάζεται, για το άμεσο και μεσοπρόθεσμο μέλλον, ορυκτά καύσιμα, σε μία Ευρώπη, θέλω να το θυμίσω, η οποία είναι ακόμα απολύτως εξαρτημένη από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, σε μία Ευρώπη η οποία πληρώνει τώρα εκατοντάδες δισεκατομμύρια περισσότερα χρήματα για να εισάγει τα ίδια ορυκτά καύσιμα, θα ήταν τεράστιο πλεονέκτημα για τη χώρα -το αντιλαμβάνεστε και εσείς-, αν μπορούσαμε να έχουμε το δικό μας φυσικό αέριο.
Αυτός είναι και ο λόγος που στηρίζουμε τα διυλιστήριά μας, τα οποία, ιδίως εν μέσω γεωπολιτικών αναταραχών, ενισχύουν την ασφάλεια εφοδιασμού.
Μιλώ, συνεπώς, για μία πολυεπίπεδη ενεργειακή πολιτική, η οποία θα έλεγα ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, καθίσταται μία εθνική, οικονομική αλλά, τολμώ να πω, και κοινωνική προτεραιότητα.
Θα το επαναλάβω, το είπε και ο Βαγγέλης: ο χειμώνας αυτός θα είναι ένας δύσκολος χειμώνας. Κάθε νέα ένταση στο Ορμούζ ή στην Ερυθρά Θάλασσα, κάθε νέο χτύπημα στην Ουκρανία, όλα αυτά δημιουργούν μία μεγάλη αναταραχή. Κατά κανόνα σπρώχνουν τις τιμές προς τα πάνω και όχι προς τα κάτω, είτε μιλάμε για το πετρέλαιο είτε μιλάμε για το φυσικό αέριο είτε μιλάμε για την ηλεκτρική ενέργεια, η οποία, προφανώς, όπως είπα και πριν, σε έναν βαθμό συνδέεται με τις τιμές του φυσικού αερίου.
Όλα αυτά δημιουργούν ένα σπιράλ διεθνούς πληθωρισμού και ένα υψηλό κόστος ζωής για όλες τις χώρες. Δείτε, για παράδειγμα, τι συμβαίνει στην Ισπανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία. Καμία χώρα δεν είναι σήμερα ένα απομονωμένο «γαλατικό χωριό», το οποίο μπορεί να μείνει τελείως προστατευμένο από αυτή την παγκόσμια καταιγίδα.
Γι’ αυτό, όμως, και σε εθνικό επίπεδο έχουμε μία υποχρέωση να υψώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερα «αναχώματα»: τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, μέχρι αυτά τα οποία ανακοίνωσα πρόσφατα, συμπληρωματικά μέτρα για να στηρίξουμε τη βιομηχανία μας, μέχρι παρεμβάσεις που κάνουμε στο αγροτικό, στο αλιευτικό πετρέλαιο.
Σήμερα μάλιστα, το ξέρετε, πριν από λίγες ώρες ανακοινώθηκε και η παρέμβασή μας για να στηρίξουμε τους συμπολίτες μας ως προς τα ζητήματα που αφορούν τη θέρμανσή τους. Αυξάνουμε σημαντικά το επίδομα θέρμανσης από κάθε πηγή, -να το τονίσω αυτό: πετρέλαιο, ρεύμα, ξύλο, φυσικό αέριο-, κατά 30%. Φτάνουμε μέχρι τα 1.560 ευρώ.
Είναι μία παρέμβαση η οποία αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά σε όλη τη χώρα. Και είναι μία δίκαιη παρέμβαση, διότι άλλες οι ανάγκες της ορεινής Θεσσαλίας, των χωριών της Καρδίτσας ή των Τρικάλων, άλλες οι ανάγκες της Κρήτης, άλλες οι ανάγκες της βόρειας Ελλάδος, άλλες οι ανάγκες των Δωδεκανήσων. Γι’ αυτό και η παρέμβαση αυτή είναι μια παρέμβαση με βαθιά κοινωνικό πρόσημο.
Ταυτόχρονα, όμως, μειώνουμε και την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία. Εκτιμούμε ότι θα ανοίξει γύρω στα 1,55 ευρώ, με την επιδότηση από κρατικούς πόρους στα 20 λεπτά. Άλλα 20 λεπτά προσθέτουν τα διυλιστήρια. Είναι η συνεχιζόμενη συμμετοχή των διυλιστηρίων στην προσπάθεια να στηρίξουμε τους καταναλωτές με μέτρα άμεσης παρέμβασης.
Με αυτόν τον τρόπο, το πετρέλαιο θέρμανσης ανοίγει πολύ χαμηλότερα από εκεί όπου έκλεισε πέρυσι τον Απρίλιο. Θέλω να θυμίσω έκλεισε στα 1,75. Ανοίγει στα 1,55. Είναι το καλύτερο το οποίο μπορούμε να κάνουμε υπό τις παρούσες συνθήκες.
Νομίζω ότι είναι δίκαιες παρεμβάσεις. Ακολουθούν τις προτεραιότητες που είχα θέσει στην αρχή αυτής της ενεργειακής κρίσης: πρώτα στηρίζουμε τους συμπολίτες μας για να αντιμετωπίσουμε τις ανάγκες θέρμανσης, στη συνέχεια στηρίζουμε στο ντίζελ, στη συνέχεια στηρίζουμε τη βενζίνη. Και είναι, βέβαια, μέτρα τα οποία είναι κοστολογημένα και τα οποία επανεξετάζονται ανάλογα με τις εξελίξεις στα μέτωπα των διεθνών ανακατατάξεων.
Θα το ξαναπώ, κυρίες και κύριοι: εάν η ελληνική οικονομία δεν ήταν σε θέση να παράγει πλεονάσματα ως αποτέλεσμα της μεγάλης ανάπτυξης την οποία έχει, ως αποτέλεσμα της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, ως αποτέλεσμα της υπέρβασης των στόχων που είχαμε θέσει, δεν θα είχαμε σήμερα τις δημοσιονομικές δυνατότητες να στηρίξουμε την κοινωνία με παραπάνω από 1 δισεκατομμύριο ευρώ, γιατί τόσο κοστολογούνται συνολικά τα μέτρα τα οποία έχουμε λάβει από την αρχή της ενεργειακής κρίσης για να στηρίξουμε τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Το αποτέλεσμα, λοιπόν, αυτής της συνετής και επιτυχημένης δημοσιονομικής πολιτικής μεταφράζεται τελικά στη δυνατότητά μας να μπορούμε να στηρίζουμε τους πολίτες, πάντα -το τονίζω- στο μέτρο των εθνικών μας δυνατοτήτων και των αντοχών του προϋπολογισμού, για να μπορέσουμε να περάσουμε και αυτόν τον δύσκολο χειμώνα τον οποίο έχουμε μπροστά μας.
Όπως είπε και ο Βαγγέλης, θα φύγω σε λίγο από εδώ να πάω σε ένα πολύ σημαντικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, στο οποίο θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε ακριβώς αυτά τα θέματα. Τα θέματα της ανταγωνιστικότητας, της ευρωπαϊκής οικονομίας βρίσκονται πρώτα στην ατζέντα των διαβουλεύσεών μας.
Εκεί θα έχω την ευκαιρία να τοποθετηθώ σε τρία πεδία. Το πρώτο είναι ότι η στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απαιτεί περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία. Ξέρετε πολύ καλά ότι το πλαίσιο των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων θέτει συγκεκριμένες οροφές δαπανών από τις οποίες δεν μπορούμε να ξεφύγουμε, έστω και αν έχουμε παραπάνω πόρους τους οποίους θα μπορούσαμε να διαθέσουμε.
Παραπάνω δημοσιονομική ευελιξία, εάν θα μπορούσε να συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα μας έδινε τη δυνατότητα για περαιτέρω στοχευμένα και προσωρινά μέτρα -κρατήστε το αυτό: στοχευμένα και προσωρινά-, τα οποία θα συμπληρώσουν τις εθνικές πρωτοβουλίες για τις οποίες ήδη μίλησα.
Προφανώς δεν αρκούν οι απλές εκκλήσεις να σβήνουμε τα φώτα ή να καταναλώνουμε λιγότερη βενζίνη. Όταν αλλάζουν οι συγκυρίες, πρέπει να αλλάζουν και οι πολιτικοί χειρισμοί. Νομίζω ότι όχι μόνο εμείς, αλλά και άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα ζητήσουν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει συγκεκριμένα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Νομίζω ότι αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό, ειδικά σε ένα περιβάλλον πολιτικής αναταραχής σε όλη την Ευρώπη, όπου οι δυνάμεις του λαϊκισμού ενισχύονται. Πρέπει να αποδείξουμε, όχι μόνο ως Ελλάδα αλλά ως Ευρώπη, ότι μπορούμε να αντιμετωπίζουμε όχι μόνο τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις, όπως την πράσινη μετάβαση, τους φιλόδοξους στόχους για κλιματική ουδετερότητα, αλλά τελικά να στηρίζουμε και τους Ευρωπαίους πολίτες όταν αυτοί το έχουν περισσότερο ανάγκη.
Η δεύτερη προτεραιότητα για την οποία θα μιλήσω, και χαίρομαι γιατί αναφέρθηκαν ο Βαγγέλης και ο Αντώνης στο ζήτημα αυτό, αφορά την ανάγκη να στηρίξουμε την ευρωπαϊκή βιομηχανία. Και όταν μιλάμε για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, προφανώς μιλάμε και για την ελληνική βιομηχανία.
Ξέρετε ότι η κυβέρνηση αυτή έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα για να στηρίξει τη μεταποίηση τα τελευταία χρόνια και νομίζω τα αποτελέσματα τα βλέπουμε: περισσότερες επενδύσεις, περισσότερες εντάξεις στους αναπτυξιακούς νόμους, κυρίως περισσότερες καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, διότι οι μέσοι μισθοί στη μεταποίηση και τη βιομηχανία είναι σημαντικά υψηλότεροι από τον μέσο μισθό στην ελληνική οικονομία.
Άρα, για εμάς η επένδυση και η στήριξη στην ελληνική βιομηχανία αποτελεί μία εθνική προτεραιότητα, η οποία πρέπει όμως να συμβαδίζει και με τη βούληση της Ευρώπης να μπορέσει να θέσει την επαναβιομηχάνισή της ως πρώτη πολιτική προτεραιότητα.
Προσέξτε, όλη η ευρωπαϊκή βιομηχανία εκπέμπει σήμερα το 1,4% των παγκόσμιων ρύπων -επαναλαμβάνω, το 1,4% των παγκόσμιων ρύπων- και ζητούμε από την ευρωπαϊκή βιομηχανία, με γρήγορο ρυθμό, να μειώσει κι άλλο τους ρύπους της, να πάει στο 1%, στο 0,8%. Αλλά η ταχύτητα με την οποία θα το κάνει μπορεί να είναι η διαφορά μεταξύ της επιβίωσης ή του αφανισμού της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Τα πράγματα είναι πολύ απλά, λοιπόν: ή θα πατήσουμε λίγο φρένο -το λέω πολύ απλά για να γίνει κατανοητό-, ώστε να δώσουμε χώρο και χρόνο στη βιομηχανία μας να προσαρμοστεί, να δώσουμε χώρο και χρόνο στην τεχνολογία να μπορέσει να δώσει λύσεις οι οποίες να είναι οικονομικά βιώσιμες ως προς την απανθρακοποίηση ή θα πορευόμαστε μόνοι μας σε έναν κόσμο ο οποίος έχει αλλάξει δραματικά, με έναν βολονταρισμό ότι εμείς θα φτάσουμε πρώτοι στον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας, αλλά στην πορεία θα έχουμε καταστρέψει εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Αυτά, λοιπόν, είναι θέματα τα οποία θα τα θέσω στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ακριβώς με τον τρόπο με τον οποίο σας μιλώ σήμερα.
Και βέβαια, το τρίτο ζήτημα αφορά και τη ναυτιλία. Προσέξτε, η ναυτιλία είναι το 2% των παγκόσμιων ρύπων, μεταφέρει, όμως, το 90% του παγκόσμιου εμπορίου.
Άρα, αν επιβάλουμε στη ναυτιλία μια πολύ γρήγορη διαδικασία απανθρακοποίησης -αν ουσιαστικά τη φορολογήσουμε για να το κάνουμε αυτό-, τελικά το αποτέλεσμα θα είναι ότι αυτό το κόστος θα περάσει στον τελικό καταναλωτή, σε μια εποχή που ήδη αντιμετωπίζουμε υψηλό πληθωρισμό και σε μια εποχή που δεν φαίνεται ακόμα να υπάρχουν ξεκάθαρες τεχνολογικές λύσεις για το πώς μπορούμε να πάμε σε πλήρη απανθρακοποίηση όσον αφορά την εμπορική ναυτιλία.
Αυτές, λοιπόν, είναι κάποιες από τις προτεραιότητες οι οποίες θα μας απασχολήσουν στο επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και ήθελα να βρεθώ σήμερα μαζί σας γιατί θεωρώ ότι αυτό το οποίο κάνουμε είναι ουσιαστικά μια «γέφυρα» για τη συζήτηση η οποία θα γίνει αύριο και μεθαύριο.
Οι αποφάσεις που θα κληθούμε να πάρουμε, όχι μόνο ως Ελλάδα αλλά ως Ευρώπη, δεν είναι μόνο οικονομικές, είναι τελικά βαθιά πολιτικές. Πρέπει να πάρουμε αποφάσεις, να απαντήσουμε στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και στο κύμα πληθωρισμού και ακρίβειας. Μόνο οι απαντήσεις οι οποίες τελικά θα φέρνουν χειροπιαστά αποτελέσματα μπορούν να κλείσουν τον δρόμο στον αδιέξοδο λαϊκισμό και στα άκρα κάθε είδους.
Η επένδυση αυτή που εγκαινιάζουμε σήμερα, είναι ακριβώς μια εικόνα από το μέλλον το οποίο πιστεύω ότι θα έρθει πολύ νωρίτερα από ό,τι κάποιοι πιστεύουν. Θέλουμε μέχρι το 2028 να έχουμε 3-4GW έργα τα οποία να λειτουργούν ή να υλοποιούνται σε μονάδες αποθήκευσης. Και βέβαια, αυτά μπορεί να είναι είτε μπαταρίες είτε έργα αντλησιοταμίευσης.
Και, όπως ειπώθηκε πριν, είναι απολύτως κρίσιμα έργα για να μπορούν τελικά να παρέχουν την ενέργεια όταν αυτή χρειάζεται και με αυτόν τον τρόπο να μπορούμε να συγκρατούμε και τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, να παρέχουμε και στη βιομηχανία, τελικά, όπως είπε ο Βαγγέλης, ανταγωνιστικό ρεύμα για να μπορούμε να είμαστε σε μια θέση να παράγουμε προϊόντα τα οποία να είναι ανταγωνιστικά. Διότι, αν δείτε το κόστος της ενέργειας στις ΗΠΑ ή και στην Κίνα και το συγκρίνετε με την Ευρώπη, καταλαβαίνετε γιατί η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται σε μία τόσο δύσκολη θέση.
Θα επαναλάβω, ωστόσο, κλείνοντας, αυτό το οποίο είπα και στην αρχή, ως προς τη μεγάλη εικόνα: οι παρεμβάσεις της Ελληνικής Κυβέρνησης θα είναι διαρκείς, θα εξαντλήσουμε τα δημοσιονομικά περιθώρια, ωστόσο δεν θα υποκύψουμε σε ανεύθυνες εκκλήσεις να υπερβούμε αυτά τα περιθώρια.
Για εμάς η δημοσιονομική πειθαρχία είναι όρος αξιοπιστίας, είναι αυτή που τελικά συγκρατεί τα επιτόκια χαμηλότερα από εκείνα ισχυρών οικονομιών του G7. Είναι αυτά που επιτρέπουν και στις ελληνικές εταιρείες να δανείζονται, τελικά, με χαμηλότερο κόστος από αυτό με το οποίο θα δανείζονταν αν η Ελληνική Δημοκρατία με τη σειρά της δανειζόταν με υψηλότερο κόστος.
Αγωνιστήκαμε πάρα πολύ για να μπορέσουμε να κατακτήσουμε αυτή την αξιοπιστία και τη δημοσιονομική σταθερότητα και να μείνουμε μακριά πια από περιπέτειες, το κόστος των οποίων, δυστυχώς, η χώρα το έχει πληρώσει πολύ ακριβά.
Μέρα με τη μέρα η Ελλάδα αλλάζει, από την καθήλωση περνά στην ανάπτυξη, από το περιθώριο της Ευρώπης περνά στον πυρήνα της. Είναι σε θέση να διαμορφώνει θέσεις και απόψεις που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή ατζέντα των συζητήσεων.
Η Ελλάδα είναι πια μια χώρα ανθεκτική στις δυσκολίες του σήμερα και ελπιδοφόρα απέναντι στις προκλήσεις του αύριο. Είναι ένα κράτος το οποίο κινείται με σιγουριά, με συνέπεια, με συνέχεια στα ήρεμα αλλά και στα ταραγμένα νερά αυτού του κόσμου. Και χαράζουμε μια πορεία προόδου και ευημερίας, με ορίζοντα το 2030.
Έργα σαν και αυτά τα οποία εγκαινιάζουμε σήμερα ενισχύουν, συμπληρώνουν, αυτή τη νέα, τη θετική εικόνα του τόπου μας, δείχνοντας τον δρόμο για επενδύσεις σε τομείς αιχμής, εδώ, στη Θεσσαλία, όπου συνυπάρχει η παραδοσιακή αγροτική παραγωγή με νέες επενδύσεις, είτε μιλάμε για την ενέργεια είτε μιλάμε για την άμυνα είτε μιλάμε για τη μεταποίηση συνολικά. Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Θεσσαλία παραμένει μία Περιφέρεια η οποία έχει σημαντικές μονάδες και επενδύσεις όσον αφορά τη μεταποίηση.
Όλα αυτά είναι μια εικόνα από την Ελλάδα του μέλλοντος, είναι μια εικόνα από μία Ελλάδα η οποία θα μπορεί να δείχνει ανθεκτικότητα και προσαρμοστικότητα. Προσαρμοστικότητα που θα μας καθιστά πιο ασφαλείς απέναντι στους κραδασμούς και πιο ανταγωνιστικούς απέναντι στις αγορές.
Κλείνω, λοιπόν, με τα θερμά μου συγχαρητήρια στον Όμιλο Metlen και στον Όμιλο Καράτζη. Είναι δύο ελληνικές εταιρείες με παγκόσμιο αποτύπωμα, πρωτοπόρες και πολυσχιδείς.
Ειδικά για τον Όμιλο Καράτζη, χαίρομαι που έχει επεκταθεί πολύ πέρα από την Κρήτη, η οποία αποτέλεσε και τον τόπο στον οποίο ο Όμιλος ξεκίνησε την επιχειρηματική του δραστηριότητα.
Είναι δύο επιχειρήσεις με διαφορετική αφετηρία και διαδρομή, συναντώνται όμως σε μία επένδυση που ταυτίζεται με τις στρατηγικές προτεραιότητες και επιλογές της πατρίδας μας.
Καλορίζικη, λοιπόν, η νέα μονάδα -εύχομαι περισσότερη λιακάδα, αν και τη θέλουμε και τη βροχή, ειδικά εδώ, στη Θεσσαλία-, και με την ευχή να ακολουθήσουν αρκετές ακόμα.
«Πυρπολητής»: Αυτό είναι το ελληνικό σκάφος-drone που κατασκεύασε το ΠΝ -Ταχύτητα άνω των 40 κόμβων και δυνατότητες κρούσης
Ένα νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη μη επανδρωμένων ναυτικών συστημάτων ανοίγει για το Πολεμικό Ναυτικό με την παρουσίαση του «Πυρπολητή», ενός μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας (USV) ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής, το οποίο προορίζεται να ενισχύσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Στόλου.
Το νέο σύστημα παρουσιάστηκε στα εγκαίνια του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων, παρουσία του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, στο Κέντρο Εκπαίδευσης «ΠΑΛΑΣΚΑΣ».
Στο επίκεντρο ο «Πυρπολητής», που αποτελεί έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, με τη σχεδίαση, την ανάπτυξη και την κατασκευή του να έχουν πραγματοποιηθεί από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στις δυνατότητες πολλαπλών αποστολών που διαθέτει, καθώς μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για συλλογή πληροφοριών και θαλάσσια επιτήρηση όσο και για επιχειρήσεις κρούσης εναντίον στόχων επιφανείας.
Με μήκος μόλις πέντε μέτρα και μέγιστη ταχύτητα που ξεπερνά τους 40 κόμβους, δηλαδή περίπου 74 χιλιόμετρα την ώρα, ο «Πυρπολητής» αποτελεί ένα μικρό αλλά ταχύ μη επανδρωμένο σκάφος επιφανείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, διαθέτει υψηλή αυτονομία, ηλεκτροοπτικό σύστημα, ραντάρ επιφανείας, συστήματα επικοινωνιών και αισθητήρες που υποστηρίζουν την πλοήγηση και την επιχειρησιακή αξιοποίησή του. Παράλληλα, προβλέπεται η περαιτέρω εξέλιξη των δυνατοτήτων αυτόνομης λειτουργίας του, με τις σχετικές δοκιμές να βρίσκονται, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, σε προχωρημένο στάδιο.
Οι δυνατότητες του «Πυρπολητή»
Το βασικό χαρακτηριστικό του «Πυρπολητή» είναι ότι δεν περιορίζεται στον ρόλο ενός συμβατικού μέσου θαλάσσιας επιτήρησης.
Οι αποστολές για τις οποίες έχει σχεδιαστεί περιλαμβάνουν τη συλλογή πληροφοριών, την επιτήρηση και αναγνώριση θαλάσσιων περιοχών, καθώς και επιχειρήσεις αντιεπιφανείας. Επιπλέον, προβλέπεται η αξιοποίησή του σε αποστολές μονής κατεύθυνσης κρούσης (One Way Attack).
Σε αυτή την περίπτωση, το μη επανδρωμένο σκάφος χρησιμοποιείται ως μέσο προσβολής στόχου, χωρίς να απαιτείται πλήρωμα επί του σκάφους. Η συγκεκριμένη δυνατότητα εντάσσεται στη γενικότερη τάση ανάπτυξης μη επανδρωμένων συστημάτων που μπορούν να αναλάβουν αποστολές υψηλού κινδύνου, περιορίζοντας την έκθεση του προσωπικού.
Η συνδυασμένη αξιοποίηση αισθητήρων, συστημάτων επικοινωνίας και δυνατοτήτων πλοήγησης αποτελεί βασικό στοιχείο της επιχειρησιακής του φιλοσοφίας.
Δένδιας: Περισσότερες αποστολές
με μη επανδρωμένα συστήματα
Κατά την παρουσίαση, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στη δυνατότητα του νέου σκάφους να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί και να αναγνωρίζει στόχους, αλλά και να αναλαμβάνει αποστολές επίθεσης εναντίον πλοίων.
Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την προοπτική αξιοποίησης μη επανδρωμένων και αυτόνομων συστημάτων σε αποστολές που σήμερα απαιτούν την παρουσία επανδρωμένων μονάδων.
Η ενσωμάτωση τέτοιων μέσων θα μπορούσε να συμβάλει στην αποδέσμευση προσωπικού από ορισμένες αποστολές επιτήρησης και περιπολίας, περιορίζοντας τις απαιτούμενες ημέρες παραμονής των πληρωμάτων στη θάλασσα και επιτρέποντας την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων σε άλλες επιχειρησιακές ανάγκες.
Καθοριστικό ρόλο για την πρακτική εφαρμογή αυτής της προσέγγισης θα έχουν η αξιοπιστία των συστημάτων, η αυτονομία τους, η διασύνδεση με τις μονάδες του Στόλου και η ολοκλήρωση των απαιτούμενων δοκιμών.
Πώς πήρε το όνομά του
Η ονομασία του νέου σκάφους παραπέμπει στα πυρπολικά που χρησιμοποιήθηκαν από τους Έλληνες ναυτικούς κατά την Επανάσταση του 1821. Τα ιστορικά πυρπολικά ήταν μικρά σκάφη που χρησιμοποιούνταν για επιθέσεις εναντίον μεγαλύτερων εχθρικών πολεμικών πλοίων. Η τακτική βασιζόταν στην προσέγγιση του στόχου και στην πρόκληση πυρκαγιάς, ενώ το πλήρωμα απομακρυνόταν πριν από την ανάφλεξη.
Η ιστορική αυτή αναφορά συνδέεται με τη φιλοσοφία του σύγχρονου συστήματος: ένα μικρό σκάφος που μπορεί να αναλάβει αποστολές εναντίον μεγαλύτερων ναυτικών στόχων, χωρίς να μεταφέρει πλήρωμα.
Η διαφορά βρίσκεται στην τεχνολογία. Στη θέση των παραδοσιακών μέσων βρίσκονται πλέον τα ηλεκτρονικά συστήματα, οι αισθητήρες, οι επικοινωνίες και οι δυνατότητες μη επανδρωμένης πλοήγησης.
Το Πολεμικό Ναυτικό αποκτά νέες δυνατότητες
Στο πλαίσιο της παρουσίασης αναδείχθηκαν τα μη επανδρωμένα σκάφη επιφανείας (USV) και τα αυτόνομα υποβρύχια οχήματα (AUV) που διατίθενται για την εκπαίδευση και την εξοικείωση του προσωπικού με σύγχρονα θαλάσσια συστήματα, τα οποία υποστηρίζουν ένα ευρύ φάσμα αποστολών, από την επιτήρηση και τη συλλογή πληροφοριών έως τον εντοπισμμό ναρκών και τις επιχειρήσεις κρούσης.
Η ομιλία Δένδια
στην τελετή
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, ανέφερε σε χαιρετισμό του κατά την τελετή των εγκαινίων:
«Θα μου επιτρέψετε εδώ, κύριοι Επίτιμοι Αρχηγοί, να σημειώσω πόσο συγκινητική είναι η παρουσία σας σε όλες τις εκδηλώσεις του Πολεμικού Ναυτικού.
Η «Ατζέντα 2030» είναι μια επικεφαλίδα, αλλά αποκτά έννοια όταν κάτω από αυτή την επικεφαλίδα δημιουργούνται οι υποδομές εκείνες οι οποίες μπορούν να υποστηρίξουν τη μετάβαση στη Νέα Εποχή.
Όπως επανειλημμένα έχω πει, μεταρρυθμίζουμε και την οργάνωση και την εκπαίδευση και τη διακλαδικότητα.Ενσωματώνουμε τις νέες τεχνολογίες ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να μπορούν πάντοτε να υπηρετήσουν τη διαχρονική αποστολή τους.Υπάρχει μια σειρά σε όλα αυτά τα πράγματα. Τον Ιούνιο θεμελιώσαμε το 309 Εργοστάσιο Κατασκευής Μη Επανδρωμένων Μέσων. Τον Ιούλιο εγκαινιάσαμε στην Τρίπολη το Κέντρο Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων Αεροχημάτων.
Και σήμερα, εδώ, εγκαινιάζουμε τη Σχολή Μη Επανδρωμένων και Αυτονόμων Συστημάτων Θάλασσας. Θα σας παρακαλούσα να παρατηρήσετε τη διάζευξη: Μη Επανδρωμένων και Αυτονόμων. Το Αυτόνομο είναι ένα περαιτέρω βήμα από το Μη Επανδρωμένο, στο οποίο πρέπει να σπεύσουμε. Είναι ένα σύστημα το οποίο χρησιμοποιεί τη τεχνητή νοημοσύνη, βεβαίως κάτω από τον τελικό έλεγχο του ανθρώπινου παράγοντα, αλλά δημιουργώντας τεράστιες δυνατότητες για το Ναυτικό μας, ιδιαίτερα σε έναν αρχιπελαγικό χώρο όπως το Αιγαίο.
Δεν θα σας κρύψω την εδραία πεποίθηση ότι, βεβαίως, με τις νέες πλατφόρμες του Πολεμικού Ναυτικού, σε λίγες μέρες σηκώνουμε τη σημαία στον «Νέαρχο», στη Γαλλία,όμως, μαζί με τις νέες πλατφόρμες, μαζί με την κάλυψη των κενών που έχουμε—τις προηγούμενες μέρες στη Βενετία, είχαμε μια αρχική κατανόηση με τον Ιταλό ομόλογό μου και τον Αρχηγό του Ιταλικού Πολεμικού Ναυτικού για την παραχώρηση στην Ελλάδα, τη μεταβίβαση στην Ελλάδα, ενός αριθμού ναρκαλιευτικών οχημάτων για να καλύψουμε τα κενά μας—όμως, μαζί με αυτά, το αύριο στη θάλασσα απαιτεί τις νέες πλατφόρμες που είναι πίσω μου. Και όταν λέω «στη θάλασσα», είναι επί της επιφανείας και κάτω από αυτήν.
Αυτό το νέο Ναυτικό θα μπορεί να προστατεύει όχι μόνο την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά και τα ενεργειακά, τα επικοινωνιακά δίκτυα στον βυθό, τα οποία είναι επίσης απαραίτητα για την ασφάλεια της Πατρίδας.
Και επίσης, τα αυτόνομα συστήματα, το ξέρετε, μπορούν να προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες στην επιτήρηση, στην αναγνώριση, στην προστασία λιμένων, στον ναρκοπόλεμο, στην ασφάλεια—όπως είπα πριν—των υποδομών. Επίσης, όλα αυτά μπορούν να προσφέρουν και μια πολύ μεγάλη υπηρεσία στο προσωπικό μας στον Στόλο. Ένα κομμάτι των αποστολών επιτήρησης και περιπολιών του Στόλου μπορεί να περάσει στα Αυτόνομα και στα Μη Επανδρωμένα συστήματα, ξεκουράζοντας το προσωπικό μας, ελαττώνοντας σημαντικά τις απαιτήσεις ημερών παραμονής στη θάλασσα.
Για την Ελλάδα, αν πάρουμε την ευρύτερη εικόνα, όλα αυτά είναι απολύτως επιβεβλημένα.
Και, βεβαίως, αυτή η νέα αντίληψη, την οποία περιγράφω πολύ καιρό τώρα, αποκτά πια ένα πολύ απτό και σαφές και ορατό—τολμώ να πω—περιεχόμενο. Έχετε δεξιά μου εδώ ένα αυτόνομο σκάφος επιφανείας, με δυνατότητες επιτήρησης, αναγνώρισης, συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη—αυτό που αγγλικά λέγεται swarming—και το οποίο αξιολογήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες από το Πολεμικό Ναυτικό. Όμως, πρέπει να σας πω ότι δεν μπορούμε να περιοριστούμε στα συστήματα τα οποία μπορούμε να αποκτήσουμε, έστω κι αν η λογική μας, είναι η λογική της κτήσης κώδικα και της παραγωγής στην Ελλάδα.
Πρέπει να αναπτύξουμε τη δυνατότητα να σχεδιάζουμε οι ίδιοι συστήματα, να παράγουμε οι ίδιοι συστήματα. Και πάλι, δεξιά μου βλέπετε ένα τέτοιο: σύστημα τον «Πυρπολητή», ένα Μη Επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, ελληνικής σχεδίασης, έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και, βεβαίως, ελληνικής ανάπτυξης και κατασκευής.
Εμείς το φτιάξαμε. Με ενσωματωμένες δυνατότητες λειτουργίας και ως Αυτόνομου, που βρίσκονται στο τελικό στάδιο των δοκιμών του.Ένα σκάφος το οποίο μπορεί να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί—όπως το όνομά του- λέει σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων και γενικά να ενσωματώνει όλες τις δυνατότητες δράσης. Και το επόμενο βήμα, βεβαίως, είναι η παραγωγή του «Πυρπολητή»— σε μεγάλους αριθμούς για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά επίσης, θα ήθελα να πω, και στη σχεδίαση, σταδιακά, μεγαλύτερων Αυτόνομων και Μη Επανδρωμένων σκαφών στη θάλασσα.
Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες είναι ένα κομμάτι ενός ενιαίου σχεδιασμού, ο οποίος πιστά ακολουθείται, που συνδέει την καινοτομία με την εκπαίδευση, με την παραγωγή συστημάτων και με την επιχειρησιακή αξιοποίηση, ώστε το 2030 η Πατρίδα μας να είναι η ισχυρότερη—επαναλαμβάνω—η ισχυρότερη δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην επιχειρησιακή αξιοποίηση Αυτόνομων οχημάτων.
Και το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό να είναι το πρώτο—επαναλαμβάνω—το πρώτο στην Ευρώπη στην ανάπτυξη των Αυτόνομων πλατφορμών.
Πέρα από το ναυτικό, αυτό αφορά συνολικά τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Αφορά τη στεριά, αφορά τη θάλασσα—το είπαμε πριν—αφορά τον αέρα. Όλη αυτή η προσπάθεια διατηρεί τον ίδιο στόχο: την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα και την αποτρεπτική ισχύ των Ενόπλων μας Δυνάμεων.
Ουδένα απειλούμε. Υπερασπιζόμαστε μόνο τα συνταγματικά και νόμιμα δικαιώματα της Πατρίδας μας.
Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει στελέχη που έχουν γνώση, έχουν ικανότητα, έχουν θέληση, έχουν δυνατότητα.
Εμείς, η Πολιτεία, πρέπει να τους παράσχουμε την κατάλληλη εκπαίδευση. Αυτή είναι η ευθύνη μας. Και αυτό θα πραγματοποιήσει το κέντρο που εγκαινιάζουμε σήμερα.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας μετά την κοπή της κορδέλας, παρακολούθησε στατική επίδειξη Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων Επιφανείας, με πιο εμβληματικά τον «ΠΥΡΠΟΛΗΤΗ» – ο οποίος σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και κατασκευάστηκε εξ ολοκλήρου από το Πολεμικό Ναυτικό – και το «CORSAIR», καθώς και τα Υποεπιφανείας «PLUTO PLUS» και «PLUTINO».
Ακολούθως, περιηγήθηκε στις εγκαταστάσεις της Σχολής, όπου ενημερώθηκε από τον Διοικητή της Διοίκησης Ναυτικής Εκπαιδεύσεως Υποναύαρχο Στέφανο Σαρρή ΠΝ και τον Διοικητή του ΚΕ ΠΑΛΑΣΚΑΣ Πλοίαρχο Ελευθέριο Ζέρβα ΠΝ για την παρεχόμενη Διακλαδική εκπαίδευση και από αρμόδιους Αξιωματικούς για τη συντήρηση και το βασικό επίπεδο επισκευών των Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Συστημάτων και επί του τρόπου, των διαδικασιών και των μέσων διεξαγωγής της πρακτικής εκπαίδευσης.
Στη συνέχεια, ο ΥΕΘΑ παρακολούθησε επίδειξη των βασικών προσομοιωτών, καθώς και επιχειρησιακού σεναρίου μη επανδρωμένων σκαφών και υποβρυχίων στο Πεδίο Θαλάσσιων Δοκιμών της ΔΝΕ.
Στα εγκαίνια παρευρέθηκαν, επίσης, οι Βουλευτές Νικόλαος Βλαχάκος, Γεώργιος Βρεττάκος, Μιχαήλ Λιβανός, ο πρώην Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Ανεξάρτητος Βουλευτής Επικρατείας Ναύαρχος ε.α. Ευάγγελος Αποστολάκης ΠΝ, Σοφία – Χάιδω Ασημακοπούλου, ο Ειδικός Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας σε θέματα Άμυνας και Εξοπλισμών Αντιναύαρχος ε.α. Αθανάσιος Νασόπουλος ΠΝ, ο Αντιπεριφερειάρχης Πειραιώς Σταύρος Βοϊδονικόλας ως εκπρόσωπος του Περιφερειάρχη Αττικής, η Αναπληρώτρια Περιφερειάρχης Αττικής Χριστίνα Κεφαλογιάννη, ο Αντιπεριφερειάρχης Δυτικής Αττικής Χαράλαμπος Αλεξανδράτος καθ’ άλλων εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Εκ μέρους της στρατιωτικής ηγεσίας, παρέστησαν ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος–Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Αρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο Ά Υπαρχηγός Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. Αντιναύαρχος ΛΣ Φώτιος Κιάμος ως εκπρόσωπος του Αρχηγού του Λιμενικού Σώματος – Ελληνική Ακτοφυλακή, ο πρώην Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας και επίτιμος Αρχηγός ΓΕΝ Ναύαρχος ε.α. Δημήτριος Ελευσινιώτης ΠΝ, οι Επίτιμοι Αρχηγοί ΓΕΝ Ναύαρχοι ε.α. Γεώργιος Γιακουμάκης , Νικόλαος Τσούνης ΠΝ, Στυλιανός Πετράκης ΠΝ, καθώς και Ανώτατοι Αξιωματικοί του Πολεμικού Ναυτικού.
Από το ΑΠΕ/ΜΠΕ: https://youtu.be/seZ0NhkKGhY?si=MpvcoYSWjvMXA0zY
ΕΝΑ ΔΙΚΟ ΜΟΥ ΣΧΟΛΙΟ: Η παρουσία του ΥΕΘΑ στη σημερινή τελετή εις το ΚΕΠΑΛ και η σχετική ανακοίνωση από τη Διεύθυνση Ενημέρωσης του ΥΠΕΘΑ "ανανεώνει", ως εάν να πρόκειται γιά κάτι φυσιολογικό, την ακατανόητη ακολουθούμενη πρακτική οι εκδιδόμενες ανακοινώσεις να μονοπωλούνται από τα κατά περίπτωση αναφερόμενα από τον ΥΕΘΑ και να υποβαθμίζεται ο "οικοδεσπότης" ως απλώς παραστάς, καίτοι σημεία των όσων έχει πει να περιλαμβάνονται εις το σχετικό video που δημοσιοποιεί η υπό τον κ. Αλέξ. Διακόπουλο Δνση του ΥΠΕΘΑ, δημοσιογράφου ως προς το επάγγελμα. Εξηγούμαι: Ο "οικοδεσπότης" στην χθεσινή τελετή που βεβαίως δεν είναι άλλος από τον Αρχηγό ΓΕΝ, Αντιναύαρχο Δημήτριο-Ελευθέριο Κατάρα ΠΝ, ο οποίος και έλαβε πρώτος το λόγο σε αυτή, γιά να ακολουθήσει ο ΥΕΘΑ, παρουσιάζεται ως απλώς παραστάς, με εξόχως ενδιαφέροντα σημεία των όσων είπε να αποσιωπώνται από την σχετική γραπτή ανακοίνωση, καίτοι περιλαμβάνονται στο παρατιθέμενο video. Προφανώς δεν είναι τυχαίο, ότι στο συντομευμένο video από το ΑΠΕ, έχουν απαλειφθεί οι αναφορές από τον Αρχηγό ΓΕΝ. Πώς γίνεται να γίνονται τέτοια, στο όνομα ποιάς σκοπιμότητος, δηλαδή του να μονοπωλούνται "εικόνες", αντί να διαχέονται στους όλους δημιουργούς τους-συντελεστές, όπως βλέπουμε να γίνεται σεβαστό σε αντίστοιχες ανακοινώσεις από το Γραφείο του Πρωθυπουργού; Η πρακτική αυτή ουδένα ωφελεί και γεννά σκέψεις οιονεί αδικίας, με την αποσιώπηση, εις βάρος άλλων, πράγμα ασύμβατο με την πληρότητα στην παρουσίαση των πραγμάτων. Ποτέ δεν είναι αργά γιά να σταματήσουν αυτά. Και κάτι τελευταίο, ως προς τον Βουλευτή Επικρατείας, Ναύαρχο Ευάγ. Αποστολάκη, που περιγράφεται ως "ανεξάρτητος", ενδεικτικό προχειρότητος: Ας μάθουν όσοι συνέταξαν την ανακοίνωση, ότι, προ ολίγων ημερών, εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ.
ΓΡ.ΔΕΜΕΣΤΙΧΑ ΓΙΑ ΙΣΧΥΡΕΣ ΕΝΟΠΛΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΣΕ ΣΥΓΚΥΡΙΑ ΚΡΙΣΗΣ
O Eπίτιμος αρχηγός Στόλου ναύαρχος ε.α. κ. Γρ. Δεμέστιχας, αποτελεί ένα «όνομα» γιά το ΠΝ με ιδιαίτερο κύρος και βαρύτητα ως προς τις απόψεις του, ανεξαρτήτως των πολιτικών του προτιμήσεως του.
Η χθεσινή του επιστολή του προς την «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» υπό τον τίτλο «Οικονομία και Ε.Δ.» (φύλλο 13/10/2012) αποτελεί μία κατάθεση προτάσεων γιά συγκεκριμένες, ρεαλιστικές και ταχείας αποτελεσματικότητος πρωτοβουλίες, το αποτέλεσμα των οποίων θα μπορούσε η διατήρηση και επαύξηση της εθνικής ισχύος της χώρας, μέσω των Ενόπλων Δυνάμεων, παρά τη δεινή οικονομική δοκιμασία της χώρας.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της επιστολής του Ναυάρχου κ. Γρηγόρη Δεμέστιχα:
Κύριε διευθυντά
Η οικονομική κατάσταση της χώρας είναι και θα παραμείνει τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα κακή, με αποτέλεσμα να μειώνεται η εθνική ισχύς αφού η υγιής οικονομία είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη όλων των συνιστωσών της ισχύος.
Στην παρούσα περίοδο όλοι οφείλουμε να συνεισφέρουμε για την οικονομική ανόρθωση της χώρας προσφέροντας και από το υστέρημά μας.
Διαρκής όμως στόχος κυβερνώντων και λαού παραμένει η προάσπιση των εθνικών συμφερόντων που κατατάσσονται κατά προτεραιότητα αναλόγως της σπουδαιότητος, ενώ ορισμένα εξ αυτών, όπως η εθνική κυριαρχία, είναι αδιαπραγμάτευτη. Οι περικοπές σε δαπάνες σε όλα τα υπουργεία/οργανισμούς είναι μεγάλες αλλά μάλλον αναγκαίες. Το αυτό ισχύει και για το ΥΕΘΑ, ο νέος υπουργός του οποίου εξήγγειλε ορισμένα λογικά μέτρα που αφορούν την οικονομικότερη λειτουργία του Στρατεύματος, ενώ φαίνεται ότι δεν μπόρεσε να πείσει τους δανειστές μας για την αποφυγή μεγάλων περικοπών σε μισθούς και συντάξεις των στρατιωτικών, οι οποίοι έχουν τις χαμηλότερες αποδοχές στο Δημόσιο, με αρνητικό αποτέλεσμα στο ηθικό των στελεχών. Θα αναφέρουμε μερικές σκέψεις που εκτιμούμε ότι θα βελτιώσουν την απόδοση των Ε.Δ., χωρίς να επιβαρύνουν τον κρατικό προϋπολογισμό, με την ελπίδα να εξετασθούν από τον κ. ΥΕΘΑ.
Είναι γεγονός ότι τα εξοπλιστικά προγράμματα έχουν ανασταλεί ενώ τα υπό εξέλιξη, αποπληρωμένα κατά μεγάλο ποσοστό, δεν προχωρούν. Παράλληλα δε η οροφή του Στρατεύματος και ιδίως του Στρατού Ξηράς είναι εξαιρετικά μειωμένη. Ο ΥΕΘΑ θα πρέπει όμως να εξασφαλίζει στους κλάδους των Ε.Δ. τους πόρους για να λειτουργεί το υπάρχον υλικό και να συμπληρώνεται η οροφή σε προσωπικό που θα είναι επαρκώς εκπαιδευμένο προκειμένου να μη συμβούν δυσάρεστες και μη αναστρέψιμες καταστάσεις, δεδομένου ότι η Τουρκία δεν παύει να υπενθυμίζει τις άδικες διεκδικήσεις εις βάρος της χώρας μας και της Κύπρου, τις οποίες θα επιβάλει είτε με απειλή χρήσης βίας είτε με χρήση βίας όταν υπάρξουν οι κατάλληλες συνθήκες γι’ αυτήν και κυρίως απαλλαγεί από το κουρδικό πρόβλημα και επιλύσει τις σχέσεις και με τη Συρία.
Παραθέτουμε επιγραμματικά ορισμένα από τα θέματα που θα πρέπει να εξετάσει ο κ. ΥΕΘΑ που έχουν στόχο την αύξηση της ισχύος των Ε.Δ. χωρίς να αιτούνται πρόσθετοι πόροι από τον κρατικό προϋπολογισμό:
-Επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου λειτουργίας του ΥΕΘΑ: Ο υπουργός των Ιμίων δημιούργησε το 1994 (αλλά και όλοι οι επόμενοι υπουργοί διετήρησαν) ένα αναποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο που λειτουργεί σπάταλα με εκατοντάδες επιτελείς, ενώ δημιουργείται σύγχυση αρμοδιοτήτων μεταξύ ΥΕΘΑ - ΓΕΕΘΑ - Κλάδων των Ε.Δ. Αυτό το θεσμικό πλαίσιο λειτουργεί με αδιαφάνεια και επέτρεψε να δημιουργηθούν τεράστια οικονομικά σκάνδαλα, ενώ δεν εξασφαλίζει τη συνέχεια λειτουργίας του υπουργείου. Κατά τη γνώμη μας το επιτελείο του υπουργού πρέπει να περιορισθεί σε βασικές αρμοδιότητες που θα καλύπτουν θέματα Πολιτικής Εθνικής Αμύνης, προϋπολογισμού, διαφάνειας, εφαρμογής κυβερνητικής πολιτικής, νομικά, δημόσιες σχέσεις, εποπτεία οργανισμών που υπάγονται απευθείας στο ΥΕΘΑ, ενώ ο υπουργός θα έχει ως βασικά του επιτελεία το ΓΕΕΘΑ και τους Κλάδους των Ε.Δ. που εξασφαλίζουν διαχρονική συνέχεια και συγχρόνως θα επιτυγχάνει οικονομία αλλά και θα τονίζει την εμπιστοσύνη που έχει για το Στράτευμα.
-Εξεύρεση οικονομικών πόρων: Με δεδομένο ότι ο προϋπολογισμός του ΥΕΘΑ έχει περικοπεί, απαιτείται η εξεύρεση άλλων πόρων για την ορθή λειτουργία των Ε.Δ., τη συντήρηση του υλικού και τη μελλοντική προώθηση εξοπλιστικών προγραμμάτων, με την κατά προτεραιότητα υλοποίηση των εν εξελίξει προγραμμάτων. Προτείνουμε την αύξηση της παρακράτησης (φορολογίας) των τόκων των καταθέσεων κατά 5%-10% και την αποκλειστική διάθεση για τις Ε.Δ. Η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων καταθετών θα δεχθεί αγόγγυστα αυτήν την παρακράτηση γιατί θα ξέρει ότι τα χρήματά τους προορίζονται για την ασφάλεια της χώρας. Συμπληρωματικά θα μπορούσε να λειτουργήσει η έκδοση Λαχείου Ε.Δ., όπως είχε λειτουργήσει τον περασμένο αιώνα (Λαχείο Στόλου).
-Ουσιαστική αύξηση της θητείας των στρατευσίμων. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα την καλύτερη στελέχωση, βελτιωμένη εκπαίδευση, εκπαιδευμένη εφεδρεία, μείωση του αριθμού προσλήψεων επαγγελματιών οπλιτών με αντίστοιχη εξοικονόμηση δαπανών που θα χρησιμοποιηθούν για τη μερική αντιμετώπιση του κόστους των στρατευσίμων ενώ θα εδίδετο συγχρόνως το μήνυμα αποφασιστικότητας προς την Τουρκία.
-Περιορισμός βαθμολογικών αποκαταστάσεων: Να τεθεί φραγμός στις πολυπληθείς βαθμολογικές (και οικονομικές) αποκαταστάσεις, που πραγματοποιούνται μέσω του ΣτΕ, με νομοθετική ρύθμιση που δεν θα επιτρέπει την πέραν ενός βαθμού προαγωγή των τυχόν αδικηθέντων από τις κρίσεις. Σημειούται ότι η χώρα μας έχει σήμερα δεκάδες χιλιάδες ανώτατα εν αποστρατεία στελέχη των Ε.Δ. και Σ.Α., που μέσα σε μία ημέρα προήχθησαν αναδρομικά τρεις, τέσσερις ή και περισσότερους βαθμούς, που πέραν της οικονομικής αιμορραγίας στο κράτος επιφέρουν και την απαξίωση των βαθμών.
Οι παραπάνω σκέψεις δεν εξαντλούν τα θέματα που είναι δυνατόν να εξετάσει ο κ. ΥΕΘΑ για την αναβάθμιση των Ε.Δ., είναι όμως ενδεικτικά ότι μέσα στην οικονομική κρίση μπορούν να αναληφθούν πρωτοβουλίες ώστε να διατηρούνται ετοιμοπόλεμες Ε.Δ.
Δήλωση Πρωθυπουργού μετά το δρομολόγιο με τον πρώτο ανακατασκευασμένο συρμό του Ηλεκτρικού
Δρομολόγιο με τον πρώτο ανακατασκευασμένο συρμό του Ηλεκτρικού Σιδηρόδρομου (Γραμμή 1), ο οποίος τέθηκε σε κυκλοφορία την προηγούμενη εβδομάδα, είχε την ευκαιρία να κάνει το μεσημέρι ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Ο Πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από τον Αναπληρωτή Υπουργό Μεταφορών Γιώργο Κώτσηρα και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΣΤΑΣΥ Θανάση Κοτταρά, επιβιβάστηκε στον πρώτο από τους συνολικά 14 συρμούς που θα ανακατασκευαστούν και θα εκσυγχρονιστούν πλήρως, ακολουθώντας το δρομολόγιο από τον σταθμό του Θησείου έως το Μοσχάτο.
Οι ανακατασκευασμένες αμαξοστοιχίες έχουν βελτιωθεί στον τομέα της προσβασιμότητας, μεταξύ άλλων για την ασφαλή μεταφορά αμαξιδίων, διαθέτουν νέους κινητήρες, σύστημα κλειστού κυκλώματος παρακολούθησης για την ασφάλεια των επιβατών και αναβαθμισμένο σύστημα κλιματισμού. Το εσωτερικό των βαγονιών είναι πλήρως ανακαινισμένο, με φωτισμό LED, καινούργια καθίσματα, δάπεδα, παράθυρα και πλευρικές επενδύσεις, καθώς και νέες οθόνες και σύγχρονα συστήματα πληροφόρησης για τους επιβάτες.
«Η αλήθεια είναι ότι η Γραμμή 1 αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια πολύ προβληματική κατάσταση, λόγω εξαιρετικά παλιών συρμών. Αυτό αλλάζει, όμως. Παραλαμβάνουμε μέσα στον επόμενο χρόνο 14 πλήρως ανακατασκευασμένους, καινούργιους συρμούς, προσβάσιμους, με κλιματισμό, καθαρούς, με άνεση, με ειδικές θέσεις για τους συμπολίτες μας με αναπηρία. Και αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές κινήσεις που κάνουμε για να στηρίξουμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς της πρωτεύουσας», σημείωσε ο Πρωθυπουργός.
Στόχος του προγράμματος ανακατασκευής και εκσυγχρονισμού των 14 συρμών είναι η συνολική αναβάθμιση της ιστορικής Γραμμής 1, που εξυπηρετεί έναν κομβικό άξονα για τις δημόσιες μετακινήσεις στην Αθήνα, πετυχαίνοντας παράλληλα αυξημένη συχνότητα δρομολογίων. Το έργο είναι προγραμματισμένο να ολοκληρωθεί εντός του 2027, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο για τη Γραμμή 1, δεδομένου ότι είχαν μεσολαβήσει 22 χρόνια από την τελευταία προσθήκη τροχαίου υλικού.
Οι εργασίες αναβάθμισης των συρμών υλοποιούνται στον Βόλο, όπως έχει συμφωνηθεί με την ανάδοχο ισπανική εταιρεία CAF.
Ολόκληρη η δήλωση του Πρωθυπουργού μετά την αποβίβασή του:
«Η κυβέρνησή μας ανάγει την αναβάθμιση των μέσων μαζικής μεταφοράς της πρωτεύουσας σε πρώτη πολιτική προτεραιότητα.
Είχα την ευκαιρία, πριν από λίγο, να κάνω ένα δρομολόγιο με τον πρώτο ανακατασκευασμένο συρμό της Γραμμής 1, του παλιού Ηλεκτρικού.
Δεν νομίζω εδώ, Υπουργέ, ότι έχει νόημα να ωραιοποιούμε πολύ τα πράγματα. Η αλήθεια είναι ότι η Γραμμή 1 αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε μια πολύ προβληματική κατάσταση, λόγω εξαιρετικά παλιών συρμών. Αυτό αλλάζει, όμως.
Παραλαμβάνουμε μέσα στον επόμενο χρόνο 14 πλήρως ανακατασκευασμένους, καινούργιους συρμούς, προσβάσιμους, με κλιματισμό, καθαρούς, με άνεση, με ειδικές θέσεις για τους συμπολίτες μας με αναπηρία.
Και αυτή είναι μόνο μία από τις πολλές κινήσεις που κάνουμε για να στηρίξουμε τα μέσα μαζικής μεταφοράς της πρωτεύουσας. Ο κεντρικός στόχος που έχουμε θέσει με τον Υπουργό δεν είναι απλά να έχουμε καλύτερους, καινούργιους, ανακατασκευασμένους συρμούς, είναι να μειώσουμε και τις χρονοαποστάσεις, έτσι ώστε ολοένα και περισσότερος κόσμος να μπορεί να εξυπηρετείται, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, από τα μέσα σταθερής τροχιάς.
Προσθέστε σε αυτό και τον πολύ μεγάλο αριθμό των νέων λεωφορείων που ήδη έχουν ενταχθεί στο δίκτυο της πρωτεύουσας, και εκεί με καλύτερες χρονοαποστάσεις, για να διαπιστώσετε ότι όλη αυτή η επένδυση αρχίζει και αποδίδει καρπούς.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος της πρωτεύουσας χωρίς ουσιαστική στήριξη των μέσων μαζικής μεταφοράς. Εδώ, στον Ηλεκτρικό, στη Γραμμή 1, έχει γίνει ήδη ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα, ακολουθούν και άλλα».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας σημείωσε:
«Σήμερα είχαμε την ευκαιρία να υποδεχτούμε τον Πρωθυπουργό, κ. Μητσοτάκη, στον νέο πρώτο ανακατασκευασμένο συρμό που τέθηκε σε κυκλοφορία στη Γραμμή 1, του ΗΣΑΠ.
Το επόμενο χρονικό διάστημα θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιποι 13 ανακατασκευασμένοι συρμοί, οι οποίοι θα αναδείξουν ένα νέο περιβάλλον για τις αστικές συγκοινωνίες.
Θα μπορέσουμε να βελτιώσουμε την αξιοπιστία και την ποιότητα μετακίνησης των πολιτών. Στόχος μας είναι να μειωθούν οι χρόνοι, να έχουμε καλύτερες υπηρεσίες και ευκολότερη μετάβαση για κάθε Έλληνα πολίτη. Ήδη, οι χρόνοι τους οποίους έχουμε καθημερινά στις συγκοινωνίες, και στην πρώτη γραμμή και στη δεύτερη και στην τρίτη, μειώνονται.
Στόχος μας είναι, με καλύτερους συρμούς, καλύτερες υπηρεσίες και περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό, κ. Πρόεδρε, να μπορέσουμε να ενισχύσουμε αυτή την προσπάθεια, γιατί η προσπάθεια αυτή αφορά κάθε Έλληνα πολίτη. Στόχος μας είναι κάθε μέρα να κάνουμε την καθημερινότητά του ακόμα καλύτερη.
Σας καλωσορίζουμε, σας ευχαριστούμε για όλη την προσπάθεια που έχετε καταβάλει όλα αυτά τα χρόνια προκειμένου να έχουμε περισσότερους συρμούς, περισσότερο ανθρώπινο δυναμικό, καλύτερες υπηρεσίες για τον Έλληνα πολίτη. Αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε και το επόμενο διάστημα».
Κοινός στόχος της Αθήνας και της Ουάσιγκτον είναι η περαιτέρω εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας, με περισσότερο πρακτικό και απτό περιεχόμενο. Δύο από τα σημαντικότερα πεδία στα οποία αυτή αποτυπώνεται είναι η ενέργεια και η άμυνα. Στον ενεργειακό τομέα, ο Κάθετος Διάδρομος ενισχύει τις προοπτικές ανάδειξης της Ελλάδας σε κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά, δημιουργώντας παράλληλα δυνατότητες για μεγαλύτερη αξιοποίηση του αμερικανικού LNG.
Η ενεργειακή διάσταση της συνεργασίας συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και διαδρομών της Ευρώπης. Στον τομέα της άμυνας, η συνεργασία εκτείνεται από την αναβάθμιση των F-16 σε Viper και την ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία έως τα μακροπρόθεσμα προγράμματα προμήθειας αμυντικού υλικού και τη συμμετοχή της Ελλάδας στο Πρόγραμμα Κρατικής Συνεργασίας της Εθνοφρουράς των ΗΠΑ με την Πολιτεία της Φλόριντα. Πρόκειται για διαφορετικές πτυχές μιας σχέσης που συνδέει τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη διαλειτουργικότητα και τη στενότερη συνεργασία των δύο χωρών. Θέλω να δώσω, τέλος, συγχαρητήρια στον Υπουργό Εξωτερικών και σε όλη την ομάδα του Υπουργείου για την άρτια οργάνωση της επίσκεψης και του στρατηγικού διαλόγου.
Με παρεμβάσεις που δεν χωρούν
στον γρήγορο κύκλο της επικαιρότητας
Πριν περάσω στα όσα έγιναν αυτήν την εβδομάδα, σκέφτηκα πως ίσως είναι η ώρα να αλλάξουμε λίγο τη δομή της ανασκόπησης. Το εγχείρημα αυτό, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2022, το σκέφτηκα ως μια ευκαιρία να επικοινωνώ κάθε εβδομάδα, με πιο άμεσο τρόπο, όσα προχωρούν στη χώρα. Μικρές και μεγάλες αλλαγές, αποφάσεις, έργα, παρεμβάσεις που δεν χωρούν πάντα στον γρήγορο κύκλο της επικαιρότητας, αλλά έχουν σημασία για την καθημερινότητα και για την πορεία μας συνολικά.
Πιστεύω ότι αυτό παραμένει χρήσιμο. Ξέρω όμως, γιατί μου το λένε και πολίτες που συναντώ, ότι πολλές φορές η έκτασή της κουράζει. Γι’ αυτό σήμερα δοκιμάζω μια νέα «φόρμουλα»: πιο σύντομη, πιο καθαρή, πιο κοντά ίσως στον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε. Θα δούμε αν λειτουργεί καλύτερα έτσι. Θέλω και τη δική σας γνώμη.
Πάμε, λοιπόν, να δούμε τι έγινε αυτήν την εβδομάδα.
-Ξεκινώ με ενέργεια, όπου προχωρούμε σε άμεση επιδότηση του ρεύματος για την ενεργοβόρο βιομηχανία, αξιοποιώντας τα νέα ευρωπαϊκά εργαλεία για κρατικές ενισχύσεις. Η παρέμβαση εκτιμάται ότι θα αφαιρέσει από την ελληνική παραγωγή βάρη 95 εκ. ευρώ. Το μέτρο αφορά κλάδους όπως τα τρόφιμα, τα χαρτικά, τα πλαστικά και τα τσιμέντα, δηλαδή προϊόντα που συνδέονται άμεσα με την παραγωγή, τις μεταφορές και τελικά με την τιμή στο ράφι για κάθε νοικοκυριό.
-Στην Κρήτη, μετά το ακραίο καιρικό φαινόμενο, το πρώτο μέλημά μας είναι οι άνθρωποι να στηριχθούν γρήγορα και να ξανασταθούν στα πόδια τους. Οι αυτοψίες έχουν ήδη ξεκινήσει, ενώ η κρατική ενίσχυση φτάνει στο 100% για τις πληγείσες κατοικίες και στο 70% για τον εξοπλισμό των επιχειρήσεων. Παράλληλα, ενεργοποιούμε φορολογικές, ασφαλιστικές και τραπεζικές διευκολύνσεις, καθώς και μέριμνα από τον ΕΛΓΑ για το φυτικό και το ζωικό κεφάλαιο. Επίσης, μέσω κρατικής αρωγής κατανέμονται πόροι 97,8 εκ. ευρώ σε Δήμους και Περιφέρειες για έργα αποκατάστασης ζημιών και ενίσχυσης κρίσιμων υποδομών που έχουν πληγεί από φυσικά φαινόμενα.
- Με αφορμή και όσα έγιναν στην Κρήτη, να θυμίσω πόσο κρίσιμο είναι το 112 για την έγκαιρη απομάκρυνση πολιτών από περιοχές μεγάλου κινδύνου. Το επόμενο βήμα που κάνουμε ώστε να γίνει ακόμα πιο σύγχρονο και διαλειτουργικό, είναι το νέο e112: επικοινωνία με τις αρχές με μήνυμα ή βίντεο, αθόρυβο κουμπί ειδοποίησης και αυτόνομη πρόσβαση για άτομα με προβλήματα ακοής ή ομιλίας. Το σύστημα θα συνδέει σε πραγματικό χρόνο Αστυνομία, Πυροσβεστική, ΕΚΑΒ και Λιμενικό.
-Διπλασιάζουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου για το διάστημα Απριλίου-Αυγούστου, έως τα 32 λεπτά το λίτρο, ώστε να στηρίξουμε τους αλιείς μας. Να πω ότι ήδη εξετάζουμε και άλλες δυνατότητες στήριξης του κλάδου, αλλά περισσότερα γι’ αυτό θα έχω να σας πω προς το τέλους του μήνα.
-Στην παιδεία, ξεκίνησε στο Πανεπιστήμιο Πατρών το νέο αγγλόφωνο προπτυχιακό πρόγραμμα Ιατρικής, το 16ο αγγλόφωνο πρόγραμμα σε ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, ενώ λειτουργούν ήδη και 200 αγγλόφωνα μεταπτυχιακά. Το ενδιαφέρον ήταν μεγάλο, με 168 αιτήσεις από 23 χώρες. Χαίρομαι που τα δημόσια πανεπιστήμιά μας ανοίγονται περισσότερο στον κόσμο, προσελκύοντας νέους ανθρώπους, ακαδημαϊκούς και ερευνητές από το εξωτερικό.
-Ακόμα ένα έργο αναβάθμισης του ΕΣΥ ολοκληρώθηκε, αυτήν τη φορά στην Κάλυμνο: μια πλήρως ανακαινισμένη Καρδιολογική Κλινική, δίπλα στα πρόσφατα ανακαινισμένα ΤΕΠ του νοσοκομείου. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης, με τη δωρεά των αδελφών Κατερίνας και Ηλία Καθοπούλη για τον εξοπλισμό της Κλινικής.
-Για τη στήριξη της περιφέρειας, προχώρησαν αυτήν την εβδομάδα πολλές σημαντικές παρεμβάσεις: 2 εκ. ευρώ για τη στέγαση γιατρών και εκπαιδευτικών σε Άγιο Ευστράτιο, Αμάρι και Δυτική Σάμο, 5,13 εκ. ευρώ για μαθητικές εστίες σε 20 Δήμους και 6 εκ. ευρώ για τα νοσοκομεία Βόλου, Καρδίτσας, Τρικάλων και Λάρισας. Παράλληλα, ξεκίνησαν οι εργασίες για αρδευτικό δίκτυο στη Νέα Μεσημβρία, υπογράφηκε η σύμβαση για αντιπλημμυρικό έργο στην Καλαμάτα, προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για την αναβάθμιση του Αθλητικού Κέντρου «Μίλτος Τεντόγλου» στα Γρεβενά και προχωρά η αναβάθμιση του αεροδρομίου Καρπάθου.
-Στις Σκουριές Χαλκιδικής εγκαινιάστηκε η επένδυση της «Ελληνικός Χρυσός», ύψους 2 δισ. δολαρίων, για το νέο μεταλλείο χρυσού και χαλκού, με αυστηρές περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Πάνω από 5.000 άνθρωποι εργάστηκαν στην κατασκευή και 3.000 μόνιμες θέσεις θα δημιουργηθούν στη λειτουργία και το σημαντικό είναι ότι η συμφωνία δίνει προτεραιότητα σε εργαζομένους και προμηθευτές από τη Χαλκιδική, ώστε η ανάπτυξη να μένει και να φαίνεται στον τόπο.
-Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, ειδικά για την Ελλάδα, την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής και σε δαπάνες ενεργειακής ανθεκτικότητας. Αυτό μας δίνει πρόσθετο χώρο για επενδύσεις σχεδόν 1 δισ. ευρώ έως το 2028, χωρίς να πιέζονται οι δημοσιονομικοί μας στόχοι. Με αυτούς τους πόρους θα χρηματοδοτήσουμε παρεμβάσεις όπως αντλίες θερμότητας και ηλιακοί θερμοσίφωνες για 100.000 δικαιούχους, αποθήκευση καθαρής ενέργειας και ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτηρίων.
-Σημαντική επιτυχία για την Ελληνική Αστυνομία και την Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων του ελληνικού FBI ήταν η εξάρθρωση οργάνωσης που, σύμφωνα με τις αρχές, φέρεται να εξαπατούσε τον e-ΕΦΚΑ και να εμπλεκόταν σε εκτεταμένη φοροδιαφυγή, ζημιώνοντας το Δημόσιο με πάνω από 5 εκ. ευρώ. Έχουν ήδη γίνει 8 συλλήψεις, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται. Παράλληλα, οι αρμόδιες υπηρεσίες υπέβαλαν μηνύσεις σε 18 influencers, τράπερ και δημιουργούς περιεχομένου για προώθηση παράνομου τζόγου στα social media. Η μάχη με την ανομία δεν σταματά.
-Ένα ακόμη βήμα έγινε αυτήν την εβδομάδα για την αναβάθμιση του «Γεώργιος Καραϊσκάκης», της ιστορικής έδρας του Ολυμπιακού. Πρόκειται για ιδιωτική επένδυση 250 εκ. ευρώ, με στόχο ένα νέο γήπεδο 53.000 θέσεων, αντάξιο της ιστορίας της ομάδας. Οι αναγκαίες νομοθετικές πρωτοβουλίες δρομολογούνται, ώστε οι εργασίες να ξεκινήσουν τον Μάιο του 2027.
-Να κλείσω με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2027 που κατατέθηκε αυτή την εβδομάδα. Η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί, για έβδομη συνεχόμενη χρονιά, με ρυθμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, 2% το 2026 και 2,3% το 2027. Αυτό είναι που μας επιτρέπει να στηρίζουμε την κοινωνία, να αποπληρώνουμε νωρίτερα χρέη αλλά και να κρατάμε εφεδρείες για ό,τι μπορεί να φέρει ένας δύσκολος χειμώνας. Έχουμε καταφέρει πολλά τα τελευταία χρόνια. Και ακριβώς γι’ αυτό έχουμε ευθύνη να μην χάσουμε τον δρόμο, αλλά να συνεχίσουμε με την ίδια σοβαρότητα, ώστε όσα πετύχαμε να γίνουν η βάση για όσα ακόμη πρέπει να γίνουν.
Πώς σας φαίνεται η ανασκόπηση με αυτήν τη δομή; Ελπίζω να είναι πιο βοηθητική έτσι. Περιμένω, όπως πάντα, τα σχόλιά σας. Καλή σας ημέρα!
Ομιλία Πρωθυπουργού στην εκδήλωση του ΦιλολογικούΣυλλόγου Χανίων «Ο Χρυσόστομος»προς τιμήν του Μίνου Ζομπανάκη
Χανιά, 10 Οκτωβρίου 2026
Καταρχάς, κ. Πρόεδρε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ που μου δώσατε την ευκαιρία να βρεθώ σήμερα μαζί σας και να ενημερωθώ για μια πτυχή της ιστορίας της οικογενείας μου, την οποία οφείλω να πω ότι δεν γνώριζα.
Με πολύ μεγάλο, λοιπόν, ενδιαφέρον θα προσθέσω στα οικογενειακά μας αρχεία τα αποδεικτικά στοιχεία από τη διδακτική δραστηριότητα του παππού μου, του Κυριάκου Μητσοτάκη. Στο μυαλό μου τον είχα πάντα κατατάξει ως έναν σπουδαίο άνθρωπο, ο οποίος πολέμησε στη Μακεδονία, αλλά προφανώς απεδείχθη ότι ήταν μια πολύ πιο πολυσχιδής προσωπικότητα από αυτό το οποίο και εγώ φανταζόμουν.
Σας ευχαριστώ επίσης που μου δίνετε την ευκαιρία σήμερα να βρεθώ μαζί σας, να μοιραστώ και εγώ κάποιες σκέψεις για τον Μίνω Ζομπανάκη, ο οποίος φαντάζομαι ότι, αν απόψε καθόταν σε μια γωνιά αυτής της αίθουσας, είμαι σίγουρος ότι θα χαμογελούσε πολύ περιπαιχτικά, ζητώντας να προσπεράσουμε τις όποιες επισημότητες, να αποφύγουμε τους επαίνους και να ασχοληθούμε αμέσως με την ουσία.
Ολόκληρη η ζωή του, άλλωστε, υπήρξε μια διαρκής άσκηση τόλμης και διορατικότητας όπου η ιδέα έπρεπε να γίνει πράξη χωρίς περιττά λόγια. Ουδέποτε, μάλιστα, υπήρξε χαμηλόφωνος, καθώς ήθελε να πρωταγωνιστεί με «όπλο» πάντα τα επιχειρήματά του. Έτσι, σε κάθε επαγγελματική ή κοινωνική ευκαιρία επέβαλε το εκτόπισμά του και το έκανε, θα έλεγα, σχεδόν αβίαστα, γιατί μπορούσε να εκπέμπει μια σπάνια σιγουριά, δίχως να αναζητά την επιβεβαίωση των άλλων. Ίσως γιατί πολύ απλά ο ίδιος ήξερε καλά ποιος ήταν και τι μπορούσε να καταφέρει.
Απόψε, λοιπόν, τιμούμε αυτήν ακριβώς τη στάση ζωής ενός ξεχωριστού Έλληνα και Κρητικού, με τη δική μου παρουσία σήμερα να υπερβαίνει τα όρια απλά ενός θεσμικού καθήκοντος. Δεν είμαι εδώ ως Πρωθυπουργός, είμαι εδώ ως ένας άνθρωπος ο οποίος είχε την τύχη να τον γνωρίσει από κοντά. Να μοιραστώ την «αιρετική» σκέψη του και να παρακολουθήσω την μακρά, ειλικρινή φιλία που τον έδενε με τον πατέρα μου.
Ήταν μια σχέση εμπιστοσύνης, παράλληλη, ωστόσο, με την ευρύτερη προσφορά του Ζομπανάκη, ο οποίος διαχρονικά υπήρξε άτυπος σύμβουλος τόσο του Κωνσταντίνου Καραμανλή όσο και του Ανδρέα Παπανδρέου. Μία πηγή ιδεών, κύρους και χρήσιμων διεθνών διασυνδέσεων, στη διάθεση κάθε Πρωθυπουργού ή Υπουργού της πατρίδας που ζητούσε τη συνδρομή του.
Και όλα αυτά χωρίς να διεκδικήσει ποτέ τίτλους ή αξιώματα. Κατά καιρούς του προσφέρθηκαν πολλά. Του αρκούσε, όπως έλεγε, να βοηθά αθόρυβα και ιδίως σε δύσκολες στιγμές. Σε μία αποστολή δίχως κομματικό χρώμα και μοναδικό στόχο να θωρακίζει την Ελλάδα δημιουργώντας, θα έλεγα, ως ρομαντικός πολίτης, αλλά και ταυτόχρονα ως ένας αυθεντικός πατριώτης της δράσης και του αποτελέσματος.
Όσα πέτυχε στη διαδρομή του θεμελιώθηκαν στα «πρωτογενή υλικά» του νησιού μας: τη λεβεντιά, την ευθύτητα, τη στιβαρότητα. Ήταν μια πάστα ανέγγιχτη στον χρόνο και έκδηλη σε κάθε του κίνηση. Μέχρι και το πυκνό του μουστάκι θεωρώ πως ήταν ένας αιχμηρός τρόπος να θυμίζει σε όλους ότι απέναντί τους δεν έχουν απλά ένα τεχνοκράτη αλλά έναν Κρητικό που δεν αστειεύεται.
Θα μιλήσουν στη συνέχεια και ο Ηλίας και ο Γκίκας για τη διαδρομή της ζωής του, για το πώς ξεκίνησε γεννημένος στις Καλύβες, για όλα αυτά τα οποία πέτυχε, για το πώς έφτασε στο Χάρβαρντ. Τότε τον πήραν χωρίς, μάλιστα, να έχει πτυχίο. Δεν ξέρω πώς τα κατάφερε ακριβώς. Πήρε δύο masters και ένα διδακτορικό.
Θα μιλήσουν για την εντυπωσιακή διαδρομή του ως κορυφαίου τραπεζίτη. Άφησε μία σφραγίδα στην παγκόσμια οικονομία, ονομαζόταν Libor. Θα μιλήσει, φαντάζομαι, ο Γκίκας γι’ αυτό. Ήταν μία ιδιοφυής ιδέα που επέτρεπε σε κράτη και σε επιχειρήσεις να δανείζονται μεγάλα ποσά επιμερίζοντας το ρίσκο σε περισσότερες τράπεζες. Ένα κυμαινόμενο επιτόκιο που προκύπτει από τις εκτιμήσεις των μεγαλύτερων τραπεζών και επιμερίζει το κόστος με το οποίο δανείζονται οι τράπεζες.
...Κλείνω αναλογιζόμενος τρεις ακόμα σκέψεις του μεγάλου συμπατριώτη, που έχω συγκρατήσει από το βιβλίο.Η πρώτη είναι ότι η οικονομία και το τραπεζικό σύστημα έχουν χρέος να υπηρετούν την κοινωνία και όχι το αντίθετο.Η δεύτερη, ίσως και η πιο ενδιαφέρουσα, είναι ότι την πραγματική ιστορία δεν την γράφουν όσοι κάθονται στις πρώτες σειρές, αλλά συχνά αυτοί που ζουν μακριά από τα φώτα της δημοσιοτητας.Ενώ η τρίτη θέση του Ζομπανάκη πιστεύω ότι αφορά όλους μας εδώ. «Την προσωπικότητά μου», έλεγε, «χαρακτηρίζουν η φιλοδοξία, η μετριοπάθεια και η συμπόνια. Δεν μπορείς να είσαι ευτυχής αν οι συνάνθρωποι σου υποφέρουν. Γι’ αυτό και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε όλοι συνοδοιπόροι και συνέταιροι ζώντας στην ίδια κοινωνία...
Έχει όμως μία αξία να πούμε ότι αυτό το οποίο δημιούργησε, έναν καινούργιο μηχανισμό κινητοποίησης κεφαλαίων, ο ίδιος είχε το θάρρος να διαγνώσει τα όριά του. Ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 σήμανε έναν συναγερμό, αποκαλώντας αυτή τη δανειακή εξάπλωση ένα «τέρας του Φρανκεστάιν» και προειδοποιώντας πως η ανεξέλεγκτη χορήγηση κεφαλαίων προς δικαιούχους χωρίς πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής θα οδηγούσε σε αδιέξοδο.
Γιατί αν πρέπει, νομίζω, να κρατήσουμε κάτι από τη διαδρομή του Μίνου Ζομπανάκη, είναι ότι αντιλαμβανόταν την οικονομία ως ένα πεδίο δράσης για καλύτερη ζωή των πολλών και όχι ως μία αυτοαναφορική άσκηση απληστίας των λίγων.
Όπως και, για εκείνον, το χρηματοπιστωτικό σύστημα ήταν ένα εργαλείο ανάπτυξης και ισορροπίας, όχι ένα ρινγκ σκληρής κερδοσκοπίας. Με άλλα λόγια, στη σκέψη του συνυπήρχαν πάντα η οικονομική δικαιοσύνη και ο πολιτικός ρεαλισμός.
Ήταν μία, θα έλεγα, νοοτροπία που σμιλεύτηκε στην εμπειρία. Τον κράτησε γειωμένο ακόμα κι όταν βρέθηκε στην ελίτ του παγκόσμιου πλούτου και παρά το γεγονός ότι για χρόνια κινήθηκε στα κέντρα των αποφάσεων, συνομίλησε με ηγέτες, με μεγιστάνες, ποτέ δεν «μέθυσε» από τη δύναμη του χρήματος ούτε έχασε την εσωτερική του πυξίδα, που έδειχνε σταθερά προς την κοινωνική ευθύνη και προς τον πατριωτισμό.
Και όποτε η Ελλάδα τον χρειάστηκε εκείνος δήλωσε «παρών», πάντα ουσιαστικά και πάντα διακριτικά. Στη Μεταπολίτευση, όταν η χώρα αγωνιζόταν να σταθεί όρθια, ήταν η προσωπική επιρροή του που άνοιξε τότε πόρτες στις διεθνείς αγορές. Και αργότερα, σε φάσεις αναταράξεων, πάντα υπερασπιζόταν τρεις αρχές: την ψυχραιμία, τη θεσμική σοβαρότητα και το ξεκάθαρο σχέδιο.
Θα έλεγα ότι είναι ακριβώς αυτή η μυθιστορηματική ζωή του Ζομπανάκη που μας γεμίζει αυτοπεποίθηση ως η καλύτερη εκδοχή του Ελληνισμού. Ένα παιδί από τις Καλύβες του Αποκόρωνα, οπλισμένο μόνο με την οξύνοια και το πείσμα του, πέτυχε να συνδιαμορφώσει μια παγκόσμια χρηματοπιστωτική πραγματικότητα.
Και ενώ το αντικείμενο του ήταν οι ψυχροί αριθμοί, ποτέ δεν έχασε τη ζεστασιά του συναισθήματος. Θυμάμαι καλά τις συζητήσεις με τον πατέρα μου, όπου και οι δυο σπάνια αναλώνονταν σε δείκτες και σε λεπτομέρειες. Τους ενδιέφερε κατά κανόνα η μεγάλη εικόνα, η ευθύνη της ηγεσίας, οι προτεραιότητες κάθε πολιτικής στροφής και η ανάγκη οι Έλληνες να βαδίζουν με αυτογνωσία.
Για να καταλήξουν, σταθερά, πού αλλού; Στην Κρήτη, στα νέα της και τους ανθρώπους της. Γιατί ο Μίνως, επαναλαμβάνω, αντλούσε καθημερινά έμπνευση, δύναμη, χαρά από τις ρίζες του. Γι’ αυτό και τα Χανιά δεν πρόκειται να λησμονήσουν ποτέ ένα από τα πιο φωτισμένα τέκνα τους. Τον οικουμενικό Κρητικό, που στο πέρασμα από τη ζωή δικαίωσε όσα διδάγματα διαχρονικά διδάσκει ο τόπος μας: ότι όσο πιο ψηλά ανεβαίνεις τόσο πιο γερά οφείλεις να πατάς στη γη.
Έτσι, θα έλεγα, είναι ένα μέταλλο που ακτινοβολεί στον χρόνο, μέσα από τις σελίδες της βιογραφίας από τον αγαπητό μας Ηλία Γαβριλάκη, ένα έργο με γνώση, μεράκι και σεβασμό, που φώτισε, όχι τόσο τον διεθνή τεχνοκράτη, αλλά τον άνθρωπο Ζομπανάκη. Αποδεικνύοντας ότι οι καλοί γιατροί, αγαπητέ μου Ηλία, δεν θεραπεύουν μόνο το σώμα αλλά, με την ίδια φροντίδα, μπορούν να διασώζουν και τη μνήμη.
Είναι αξιέπαινο, μάλιστα, να το γιορτάζουμε αυτό σε αυτό το ιστορικό χανιώτικο τοπόσημο, με την πρωτοβουλία του «Χρυσόστομου», του παλαιότερου Πολιτιστικού Συλλόγου του νησιού.
Και αν ο «Χρυσόστομος» εκφράζει τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, οι δυο του γιοι, ο Ανδρέας και ο Κωστής, ενσαρκώνουν τη συνέχεια της παρακαταθήκης του. Με τέτοιο ανήσυχο πατέρα, είναι φυσικό να έχουν ήδη χαράξει τη δική τους αυτόφωτη και επιτυχημένη πορεία. Σε αυτή, ωστόσο, είναι διακριτές ως σημείο αναφοράς, οι στέρεες αρχές που πήραν από το σπίτι τους.
Κλείνω αναλογιζόμενος τρεις ακόμα σκέψεις του μεγάλου συμπατριώτη, που έχω συγκρατήσει από το βιβλίο.
Η πρώτη είναι ότι η οικονομία και το τραπεζικό σύστημα έχουν χρέος να υπηρετούν την κοινωνία και όχι το αντίθετο.
Η δεύτερη, ίσως και η πιο ενδιαφέρουσα, είναι ότι την πραγματική ιστορία δεν την γράφουν όσοι κάθονται στις πρώτες σειρές, αλλά συχνά αυτοί που ζουν μακριά από τα φώτα της δημοσιοτητας.
Ενώ η τρίτη θέση του Ζομπανάκη πιστεύω ότι αφορά όλους μας εδώ. «Την προσωπικότητά μου», έλεγε, «χαρακτηρίζουν η φιλοδοξία, η μετριοπάθεια και η συμπόνια. Δεν μπορείς να είσαι ευτυχής αν οι συνάνθρωποι σου υποφέρουν».
Γι’ αυτό και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είμαστε όλοι συνοδοιπόροι και συνέταιροι ζώντας στην ίδια κοινωνία.
Σας ευχαριστώ από καρδιάς που μου δώσατε την ευκαιρία να μιλήσω για τον Μίνω Ζομπανάκη.
Στις εορταστικές εκδηλώσεις για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να συμμετάσχει η φρεγάτα FDI «Κίμων», σηματοδοτώντας τη νέα εποχή του Στόλου, η οποία μόλις έχει αρχίσει. Με φρεγάτες FDI Bergamini, drones και νέα όπλα, η προβολή ισχύος της χώρας στη θάλασσα έχει αλλάξει πίστα, τη στιγμή που καθ’ οδόν βρίσκονται άλλα δύο, υπερσύγχρονα πολεμικά πλοία. Στόχος της συμμετοχής του «Κίμωνα» στις εορταστικές εκδηλώσεις δεν είναι άλλος από τη γνωριμία για το ευρύ κοινό με το «διαμάντι του στέμματος» για τον ελληνικό στόλο, όπως και η προσέλκυση της νέας γενιάς, προκειμένου να πληροφορηθεί από κοντά τις δυνατότητες που ανοίγονται υπηρετώντας στο Πολεμικό Ναυτικό.
Δεν επρόκειτο για την παραλαβή ενός ακόμη πολεμικού πλοίου, αλλά για μια εικόνα από το μέλλον, αφού το Πολεμικό Ναυτικό της επόμενης εποχής έχει αρχίσει να γίνεται ορατό και θα καταστεί ακόμη περισσότερο, ακριβώς μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής παρέλασης στη συμπρωτεύουσα για την 28η Οκτωβρίου.
Συγκεκριμένα, δύο ημέρες μετά, στις 30 Οκτωβρίου 2026, έχει προγραμματιστεί η παραλαβή της δεύτερης FDI, της φρεγάτας «Νέαρχος», ενώ στα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται να υψωθεί η ελληνική σημαία και στον «Φορμίωνα», εξελίξεις που μαρτυρούν την ταχύτητα με την οποία ο ελληνικός Στόλος απέκτησε τρεις φρεγάτες νέας γενιάς.
Φρεγάτα «Νέαρχος»Την ίδια ώρα, η πρόσκτησή τους δεν εξαντλείται στην αντικατάσταση παλαιότερων μονάδων, αφού οι FDI σηματοδοτούν την αρχή μιας βαθύτερης αλλαγής στον τρόπο με τον οποίο το Πολεμικό Ναυτικό σχεδιάζει να επιχειρεί τις επόμενες δεκαετίες. Ισχυρότερες μονάδες κρούσης, προηγμένοι αισθητήρες και όπλα, αυξημένη δικτύωση και δυνατότητα ταχύτερης ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών είναι στοιχεία αυτής της μετάβασης και ταυτόχρονα μόνο η αρχή, αφού το νέο ναυτικό «δόγμα» φτάνει μέχρι το... ΑΙ.
Η μεταβίβαση των δύο πλοίων προβλέπεται για το πρώτο εξάμηνο του 2028 και του 2029 αντίστοιχα, αλλά στον σχεδιασμό του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού, οι Bergamini δεν αντιμετωπίζονται ως ένα αποσπασματικό πρόγραμμα. Απεναντίας, εντάσσονται στη συνολικότερη αναδιάταξη του Στόλου επιφανείας, μαζί με τις FDI και τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων MEKO 200HN κλάσης «ΥΔΡΑ».
Φρεγάτα Bergamini
Και αυτό γιατί η πρόσκτηση των νέων πλοίων δεν ακυρώνει τη σημασία παλιότερων μονάδων του Στόλου, αφού οι φρεγάτες ΜΕΚΟ καλούνται να λειτουργήσουν ως γέφυρα ανάμεσα στη σημερινή και την επόμενη γενιά μονάδων, παραμένοντας αξιόμαχες και επιχειρησιακά επίκαιρες δίπλα στα νεότερα πλοία.
Σταδιακά διαμορφώνεται έτσι μια νέα σύνθεση δυνάμεων επιφανείας, με πλοία διαφορετικών γενεών, αλλά με σαφώς αναβαθμισμένες δυνατότητες στους αισθητήρες στη μάχη, στην αντιαεροπορική άμυνα και τη δικτυοκεντρική λειτουργία.
Εξελίξεις, ωστόσο, καταγράφονται και... κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, αφού τέσσερα Type 214, τα «αθόρυβα» υποβρύχια του Πολεμικού Ναυτικού, μαζί με το εκσυγχρονισμένο Type 209 «ΩΚΕΑΝΟΣ», εισέρχονται σε νέο κύκλο συντήρησης και υποστήριξης. Την ίδια ώρα, η παραλαβή και η ενσωμάτωση των σύγχρονων βαρέων τορπιλών SeaHake δίνει στα ελληνικά υποβρύχια ένα όπλο αντάξιο των προηγμένων δυνατοτήτων τους.
Πέρα, όμως, από τις αλλαγές στις μεγάλες μονάδες, η εγκατάσταση των SPIKE NLOS στις κανονιοφόρους και των SPIKE ER στα Mark V της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών προσθέτει δυνατότητες ακριβούς προσβολής σε πλατφόρμες με διαφορετικό επιχειρησιακό ρόλο.
Drones και ρομποτικήΗ πιο καθαρή εικόνα για το μέλλον του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού αντανακλάται, σε κάθε περίπτωση, στα μη επανδρωμένα και αυτόνομα συστήματα. Μέρος των Camcopter S-100 έχει ήδη παραληφθεί, ανοίγοντας νέες δυνατότητες στην επιτήρηση, στην αναγνώριση και τη συλλογή πληροφοριών. Την ίδια κατεύθυνση δείχνει και η δημιουργία οργανωμένης δομής για τα μη επανδρωμένα συστήματα στο Αρχηγείο Στόλου.
Τα συγκεκριμένα μέσα παύουν σταδιακά να αντιμετωπίζονται ως συμπληρωματικές δυνατότητες και εντάσσονται ουσιαστικότερα στην επιχειρησιακή σχεδίαση. Τη νέα αυτή προσέγγιση σηματοδότησε, άλλωστε, η επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στις εγκαταστάσεις του Πολεμικού Ναυτικού, με αφορμή τη συνεργασία με το Massachusetts Institute of Technology στον τομέα της θαλάσσιας ρομποτικής και των αυτόνομων συστημάτων.
Ζητούμενο για την ελληνική πλευρά δεν αποτελεί απλά η απόκτηση νέων μέσων, αλλά η μεταφορά τεχνογνωσίας, δομών και ανθρώπινου δυναμικού που θα μπορεί να κατανοήσει, να ενσωματώσει και να αξιοποιήσει επιχειρησιακά τις τεχνολογίες. Αυτό το ανθρώπινο δυναμικό αναζητά πλέον το Πολεμικό Ναυτικό, αφήνοντας το κοινό να απαθανατίσει την παραλία της Θεσσαλονίκης στη διάρκεια της στρατιωτικής παρέλασης από το κατάστρωμα του «Κίμωνα».
Φρεγάτα «Κίμων»Συναγερμός στην Ε.Ε. για «μαύρο χειμώνα», Ρωσία και Χούθι Προειδοποιητικά μηνύματα στις χώρες-μέλη της αναφορικά με το επίπεδο αμυντικής προετοιμασίας εκπέμπουν πλέον οι Βρυξέλλες, την ώρα που τα γκρίζα σύννεφα απλώνονται πάνω από τη Γηραιά Ηπειρο. Η «παγωμένη» σύγκρουση στην Ουκρανία και οι επιχειρήσεις στο Ιράν δεν αποτελούν τους μόνους πονοκεφάλους για την Ε.Ε., αφού η κλιμάκωση της επιθετικότητας των Χούθι στρέφει το βλέμμα των Βρυξελλών και προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Σε αυτή την κατεύθυνση κινήθηκε στις αρχές της εβδομάδας -για πρώτη φορά τόσο επικακτικά- η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ενωσης Κάγια Κάλλας, απευθύνοντας ταυτόχρονη προειδοποίηση για την επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά και για τις νέες απόπειρες δολιοφθοράς από τη ρωσική πλευρά. Συγκεκριμένα, προσερχόμενη στην τελευταία σύνοδο των υπουργών Αμυνας της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, η κυρία Κάλλας δήλωσε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στην αποστολή, δηλαδή στις «Ασπίδες».
Το επείγον της αντιμετώπισης του προβλήματος στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου εξελίσσεται η ευρωπαϊκή επιχείρηση, έχουν αρχίσει να αναδεικνύουν, άλλωστε, σειρά Ευρωπαίων αξιωματούχων, με τον Βέλγο υπουργό Αμυνας Τέο Φράνκεν να κάνει λόγο για «μαύρο χειμώνα στην Ευρώπη» εξαιτίας της κλιμάκωσης των ρωσικών παρεμβάσεων στις χώρες-μέλη της Ε.Ε., υπό τη μορφή υβριδικής απειλής.
Ελληνική πρωτοκαθεδρία Σε αυτό το κλίμα, θέμα διεύρυνσης της ευρωπαϊκής συμμετοχής στην επιχείρηση «Ασπίδες» έθεσε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, προειδοποιώντας ότι οι κίνδυνοι για την Ε.Ε. δεν εκπορεύονται μόνο από τον ευρωπαϊκό Βορρά.
«Είναι, λοιπόν, η στιγμή η Ε.Ε. να αντιληφθεί πλήρως ότι οι προκλήσεις δεν προέρχονται μόνο από τον Βορρά, αλλά επίσης και από τον Νότο και να προσφέρει τους απαραίτητους πόρους που χρειάζονται ώστε να πραγματοποιηθεί η πολιτική των 360 μοιρών που επαγγελλόμαστε εδώ και πολλά χρόνια», τόνισε, κατά τη Σύνοδο των Υπουργών Αμυνας, βρίσκοντας ευήκοα ώτα στην ιταλική πλευρά.
Σημειωτέον ότι η ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR Aspides («Ασπίδες») ξεκίνησε επίσημα στις 19 Φεβρουαρίου 2024, με την Αθήνα να κατανοεί πρώτη και σε έκταση την επιχειρησιακή και γεωπολιτική ευκαιρία. Ωστόσο, οι κινήσεις ήταν άμεσες και η φρεγάτα «Υδρα» (F-452) απέπλευσε από τον Ναύσταθμο Σαλαμίνας στις 26 Φεβρουαρίου 2024.
Τρία χρόνια μετά, η διεθνής παρουσία της χώρας, τόσο στην Ερυθρά Θάλασσα στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδες» όσο και στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Irini» για τη Λιβύη, στην Ανατολική Μεσόγειο και στην περιοχή της Κύπρου, αλλά και στις Μόνιμες Ναυτικές Δυνάμεις του ΝΑΤΟ έχει δημιουργήσει ένα στρατηγικό πλεονέκτημα για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό. Πλεονέκτημα που έγινε σαφές τον περασμένο Ιούνιο, όταν η Ελλάδα ανέλαβε τη διοίκηση της Standing NATO Maritime Group 2.
Τα πέντε πρώτα βήματα Ταυτόχρονα, η αύξηση των επιπέδων συναγερμού στις Βρυξέλλες άρχισε να κινητοποιεί τις ευρωπαϊκές δυνάμεις και στο επίπεδο της αμυντικής βιομηχανίας, με το Συμβούλιο της Ε.Ε. να εγκρίνει στις 28 Σεπτεμβρίου τα πρώτα «πέντε Ευρωπαϊκά Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος στον τομέα της Αμυνας (EDPCIs) για την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας και της βιομηχανικής ικανότητας της Ευρώπης», τα οποία επικεντρώνονται: στην ανάπτυξη κρίσιμων ικανοτήτων σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και συστήματα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones), στη θαλάσσια άμυνα και την άμυνα του βυθού, στη διαστημική, αεροπορική και πυραυλική άμυνα, καθώς και στην προστασία της ανατολικής πλευράς της Ευρώπης.Συγκεκριμένα:
- DronE και Counter-Drone European Resolve (DECODER) - Ολοκληρωμένη Ναυτική Αμυνα και Αμυνα Βυθού (IMSD) - Το SPACE - Ομοσπονδιακή Ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., συμπεριλαμβανομένης της Εγκαιρης Προειδοποίησης (EU-FIAMD) - Η Επιτήρηση Ανατολικής Πλευράς (EFW) Για την ελληνική πλευρά, ωστόσο, το ενδιαφέρον εστιάζεται, πέρα από την ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες», στο τέταρτο από τα εγκριθέντα έργα, το οποίο αφορά στην ομοσπονδιακή ολοκληρωμένη Αεροπορική και Πυραυλική Αμυνα της Ε.Ε., παράμετρος που αποκτά για πρώτη φορά θεσμική διάσταση.
Με δεδομένο ότι η Αθήνα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση για την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα», ύψους 3,1 δισ. ευρώ, τυχόν ένταξη μέρους του έργου σε μια μελλοντική ευρωπαϊκή ασπίδα είναι ένα ενδεχόμενο που απασχολεί σοβαρά το ελληνικό Πεντάγωνο, καθώς θα λειτουργούσε αποτρεπτικά απέναντι σε δυνητικές απειλές.
Φρεγάτα «Νέαρχος»
Φρεγάτα Bergamini
Φρεγάτα «Κίμων»