Το σύγχρονο ναυτικό περιβάλλον έχει υπερβεί τη γραμμική αντίληψη της αντιπαράθεσης μονάδων επιφανείας. Η απειλή δύναται να εκδηλωθεί ως πυραυλικό πλήγμα, μη επανδρωμένο μέσο, ηλεκτρονική παρεμβολή, κυβερνοεπίθεση, υπονόμευση λιμενικής λειτουργίας, στοχοποίηση ενεργειακής εγκατάστασης ή προσβολή υποθαλάσσιου δικτύου. Ιδίως ο βυθός αναδεικνύεται σε αυτοτελή και κρίσιμη διάσταση των σύγχρονων ναυτικών επιχειρήσεων: καλώδια επικοινωνιών, αγωγοί, δίκτυα αισθητήρων, αυτόνομα συστήματα επιτήρησης, μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUVs), έξυπνα sonar και συστήματα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων σε πραγματικό χρόνο διαμορφώνουν ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού, η προστασία του οποίου καθίσταται εξίσου ζωτική με εκείνη του χερσαίου και εναέριου χώρου. Η διατήρηση ανοικτών εμπορικών διαύλων, η αντιμετώπιση παράνομων ή αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων, όπως η πειρατεία, η παράνομη αλιεία και η εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, καθώς και η θωράκιση νευραλγικών εγκαταστάσεων, απαιτούν συνεκτική δράση των Ενόπλων Δυνάμεων, του Λιμενικού Σώματος, των αρμόδιων κρατικών φορέων και των διεθνών μας εταίρων....

ΟΜΙΛΙΑ ΑΡΧΗΓΟΥ ΓΕΕΘΑ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΔΗΜ. ΧΟΥΠΗ ΣΤΟ BLUE STRATEGY SUMMIT 2026 

Η Ελλάδα στρατηγικός κρίκος 

Ευρώπης – Αμερικής – Ασίας 

Περιποιεί ιδιαίτερη τιμή η συμμετοχή μου στο Blue Strategy Summit 2026, μία θεσμική συνάντηση η οποία προσεγγίζει, υπό ενιαίο στρατηγικό πρίσμα, τη σύζευξη της θαλάσσιας ισχύος με τη ναυπηγική, την εθνική άμυνα και αμυντική βιομηχανία, την τεχνολογική υπεροχή και την εν συνόλω ανθεκτικότητα της Χώρας. 

Η θάλασσα, για την Ελλάδα, υπήρξε διαχρονικά ο πλέον θεμελιώδης πυλώνας της ιστορικής της ταυτότητας και της εθνικής της αυτοσυνειδησίας, καθώς και πεδίο οικονομικής εξωστρέφειας, κυριαρχικής παρουσίας και στρατηγικής αναμέτρησης. Σήμερα, υπό το βάρος νέων γεωπολιτικών, ενεργειακών, τεχνολογικών και υβριδικών προκλήσεων, η ναυτική διάσταση της εθνικής ισχύος προσλαμβάνει έτι κρισιμότερο περιεχόμενο, καθόσον συναρτάται ευθέως προς την αποτροπή, τη στρατηγική κινητικότητα, την ασφάλεια των θαλασσίων γραμμών επικοινωνίας, την προστασία κρίσιμων υποδομών και τη δυνατότητα του Κράτους να ενεργεί με συνέπεια, ταχύτητα και αξιοπιστία. 

Η θεματική του Συνεδρίου, «Η Ελλάδα ως στρατηγικός κρίκος Ευρώπης – Αμερικής – Ασίας», αναδεικνύει εναργώς τη στρατηγική ευθύνη της Χώρας σε έναν χώρο όπου η ασφάλεια στη θάλασσα, η ενεργειακή συνέχεια, οι συμμαχικές δεσμεύσεις και η εθνική άμυνα συνδέονται αδιάρρηκτα. Ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα ευρίσκεται εντός διττού στρατηγικού περιβάλλοντος: 2 αφενός μετέχει σε χώρο θεσμικής «ασταθούς σταθερότητας» και ισχνής συμμαχικής ασφάλειας· αφετέρου γειτνιάζει με γεωστρατηγικό τόξο ενδημικής «σταθερής αστάθειας», μία «διακεκαυμένη ζώνη» από τη Μέση Ανατολή έως τη Βόρεια Αφρική, όπου συναρθρώνονται αναθεωρητισμός, υβριδικές απειλές, ενεργειακοί ανταγωνισμοί, κρίσεις δια θαλάσσης και σύνθετες προκλήσεις ασφαλείας. 

Για τις Ένοπλες Δυνάμεις, η αξία της γεωγραφικής θέσης της Χώρας κρίνεται στην ικανότητα άμεσης αξιοποίησής της στο πεδίο: στην επίγνωση του χώρου, στην ταχύτητα λήψης απόφασης, στη διακλαδική συνέργεια, στην υπεροχή μέσων και πληροφοριών και στην αξιόπιστη παραγωγή αποτρεπτικού αποτελέσματος. Η μετάβαση από τη γεωγραφική θέση στη δυνατότητα και από τη δυνατότητα στην ισχύ ευρίσκεται στον πυρήνα της σημερινής συζήτησης. 

Το σύγχρονο ναυτικό περιβάλλον έχει υπερβεί τη γραμμική αντίληψη της αντιπαράθεσης μονάδων επιφανείας. Η απειλή δύναται να εκδηλωθεί ως πυραυλικό πλήγμα, μη επανδρωμένο μέσο, ηλεκτρονική παρεμβολή, κυβερνοεπίθεση, υπονόμευση λιμενικής λειτουργίας, στοχοποίηση ενεργειακής εγκατάστασης ή προσβολή υποθαλάσσιου δικτύου. Ιδίως ο βυθός αναδεικνύεται σε αυτοτελή και κρίσιμη διάσταση των σύγχρονων ναυτικών επιχειρήσεων: καλώδια επικοινωνιών, αγωγοί, δίκτυα αισθητήρων, αυτόνομα συστήματα επιτήρησης, μη επανδρωμένα υποβρύχια οχήματα (UUVs), έξυπνα sonar και συστήματα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων σε πραγματικό χρόνο διαμορφώνουν ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού, η προστασία του οποίου καθίσταται εξίσου ζωτική με εκείνη του χερσαίου και εναέριου χώρου.  

Η διατήρηση ανοικτών εμπορικών διαύλων, η αντιμετώπιση παράνομων ή αποσταθεροποιητικών δραστηριοτήτων, όπως η πειρατεία, η παράνομη αλιεία και η εργαλειοποίηση μεταναστευτικών ροών, καθώς και η θωράκιση νευραλγικών εγκαταστάσεων, απαιτούν συνεκτική δράση των Ενόπλων Δυνάμεων, του Λιμενικού Σώματος, των αρμόδιων κρατικών φορέων και των διεθνών μας εταίρων. 

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται η προσήλωσή μας στο Δίκαιο της Θάλασσας, ως όρος ασφαλούς ναυσιπλοΐας και στρατηγικής προβλεψιμότητας, καθώς και η συμμετοχή του Πολεμικού μας Ναυτικού σε επιχειρήσεις και δραστηριότητες διεθνούς βεληνεκούς, όπως οι EUNAVFOR ASPIDES, EUNAVFOR MED IRINI και EUNAVFOR ATALANTA στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι Sea Guardian και Aegean Activity σε νατοϊκό πλαίσιο, οι οποίες αποτυπώνουν εν τοις πράγμασι την ελληνική ναυτική παρουσία σε εθνικό, ευρωπαϊκό και συμμαχικό επίπεδο. 

Εντός αυτού του περιβάλλοντος, το Πολεμικό Ναυτικό συνιστά κεφαλαιώδη πυλώνα της εθνικής αποτροπής. Η αποστολή του στο Αιγαίο, στην Ανατολική Μεσόγειο και στους ευρύτερους χώρους συμμαχικού ενδιαφέροντος συμπυκνώνει την επιτήρηση των συνόρων, την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών, ασύμμετρων και υβριδικών απειλών και πάσης φύσεως προκλητικών ενεργειών, την προστασία κρίσιμων διαύλων, την υποστήριξη διακλαδικών επιχειρήσεων και την προβολή αξιόπιστης ισχύος όπου και όποτε διακυβεύονται ζωτικά εθνικά συμφέροντα. 

Η ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 και της νέας Δομής Δυνάμεων, συνιστά κομβικό στοιχείο συνολικής μεταβολής της αποτρεπτικής μας αρχιτεκτονικής. Στο νέο περιβάλλον, οι δυνατότητες μη επανδρωμένων μέσων αποκτούν στρατηγικό νόημα ως οργανικά στοιχεία πλέγματος ναυτικής ισχύος, ικανού να παράγει επίγνωση, ταχεία αντίδραση, κρούση σε βάθος και αξιόπιστη αποτροπή. 

Στην ίδια λογική εγγράφεται και η «Ασπίδα του Αχιλλέα». Οι αντιαεροπορικές και αντιβαλλιστικές δυνατότητες, η αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών, η πυραυλική αποτροπή στα Πελάγη, η προστασία κρίσιμων υποδομών και η διασύνδεση αισθητήρων, μέσων και κέντρων λήψης απόφασης συνιστούν εκφάνσεις ενιαίου διακλαδικού αμυντικού σχεδιασμού. Το ζητούμενο είναι η προληπτική συγκρότηση αρχιτεκτονικής που επιτρέπει έγκαιρη αναγνώριση, ασφαλή διακίνηση της πληροφορίας, ταχεία απόφαση και επιβολή κόστους στον αντίπαλο πριν αυτός διαμορφώσει τετελεσμένα. 

Στο αυτό πλαίσιο, η προοπτική ναυπήγησης ενός ελληνικού πλοίου κοινής επιχειρησιακής χρήσης και η διαρκής συνέργεια των Ενόπλων Δυνάμεων και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής αποκτά ιδιαιτέρως κρίσιμη διάσταση. 

Εντός αυτής της ολιστικής αντίληψης, η εθνική ναυπηγική και αμυντική βιομηχανική βάση αναδεικνύεται σε κρίσιμη υποδομή εθνικής ασφάλειας και σε οργανικό συντελεστή αυτονομίας, διαθεσιμότητας και αποτροπής. Για τις Ένοπλες Δυνάμεις, η συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας σε εξοπλιστικά προγράμματα συνέχεται άρρηκτα με την αναγκαιότητα συγκρότησης εγχώριας ικανότητας τεχνικής υποστήριξης, συντήρησης, αναβάθμισης λογισμικού, κυβερνοπροστασίας και άμεσης επισκευαστικής ανταπόκρισης των κύριων οπλικών συστημάτων και ναυτικών υποδομών μας. 

Υπό το πρίσμα αυτό, οι στοχευμένες επενδύσεις σε παραγωγικές δυνατότητες, εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογίες διττής χρήσης (dual-use technologies) –όπως αισθητήρες, αυτόνομα συστήματα, δορυφορικές επικοινωνίες, κυβερνοασφάλεια και τεχνητή νοημοσύνη– καθώς και σε συνέργειες με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και ταχέως αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, start-ups και scale-ups, συνιστούν προϋποθέσεις ασφάλειας εφοδιασμού και επιχειρησιακής ανθεκτικότητας. 

Σε αυτή την κατεύθυνση, ο ΣΤ΄ Κλάδος του ΓΕΕΘΑ και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας λειτουργούν ως μηχανισμοί επιχειρησιακής ωρίμανσης της καινοτομίας, μετατρέποντας τις ανάγκες του πεδίου σε τεχνολογικές προτεραιότητες, ερευνητικά προγράμματα, πρωτότυπα και, τελικώς, αξιοποιήσιμες επιχειρησιακές δυνατότητες. 

Συναφώς διατείνομαι ότι η μελλοντική μας στρατηγική οφείλει να κινηθεί σε τέσσερις κομβικής σημασίας, αλληλένδετους άξονες: 

• Πρώτον, στην περαιτέρω ενίσχυση της εθνικής ναυπηγικής ικανότητας, όχι μόνο ως δυνατότητας ναυπήγησης νέων μονάδων, αλλά κυρίως ως εγχώριας δυνατότητας και επάρκειας υποστήριξης, επισκευής, εκσυγχρονισμού και ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών καθ’ όλο τον κύκλο ζωής των μέσων· 
• Δεύτερον, στην επιτάχυνση της ανάπτυξης αυτόνομων συστημάτων χαμηλού κόστους και υψηλής επιχειρησιακής αξίας, τα οποία δύνανται να παραχθούν, να δοκιμασθούν και να ενταχθούν 6 ταχέως στο πεδίο, λειτουργώντας ως πολλαπλασιαστές ισχύος για την επιτήρηση, την προστασία κρίσιμων υποδομών και την αποτροπή· 
• Τρίτον, στη μετάβαση σε δικτυοκεντρικά συστήματα ανοικτής αρχιτεκτονικής, ώστε η αναβάθμιση λογισμικού, η διασύνδεση αισθητήρων, η αξιοποίηση δεδομένων και η επιχειρησιακή προσαρμογή να μπορούν να υποστηρίζονται από το εγχώριο τεχνολογικό οικοσύστημα· 
• Τέλος, στην αποφασιστική ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας, της ηλεκτρονικής προστασίας και των συστημάτων Διοίκησης και Ελέγχου, ως κρίσιμων προϋποθέσεων ανθεκτικότητας, συνέχειας και υπεροχής σε ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία, το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα και τα δίκτυα αποτελούν πλέον πεδία ισχύος ισότιμα με την πλατφόρμα και το όπλο. 

Εκ των ανωτέρω καθίσταται πρόδηλο ότι η Ελληνική Γαλάζια Στρατηγική προς το 2035 οφείλει να ανταποκριθεί στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού οικοσυστήματος ναυτικής ισχύος, εντός του οποίου η ναυπηγική ικανότητα, η διαθεσιμότητα, η καινοτομία, η στρατηγική κινητικότητα και η διακλαδική αποτροπή θα λειτουργούν ως αλληλένδετες συνιστώσες κοινής εθνικής επιδίωξης. 

Στον σύγχρονο ανταγωνισμό ισχύος, το διακύβευμα, τελικώς, είναι σαφές: μία Ελλάδα η οποία αναβαθμίζει τη γεωγραφική της θέση σε διαρκές επιχειρησιακό και τεχνολογικό πλεονέκτημα, τη ναυτική της παράδοση σε σύγχρονη αποτρεπτική ισχύ, συμπεριλαμβανομένης της υβριδικής τοιαύτης, τη ναυπηγική της ανασυγκρότηση σε πυλώνα βιομηχανικής ανθεκτικότητας και την τεχνολογική της φιλοδοξία σε πραγματική υπεροχή, επιβεβαιώνοντας εμπράκτως τον ρόλο της ως διαχρονικού θεματοφύλακα ασφάλειας, αξιοπιστίας και σταθερότητας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. 

Σας ευχαριστώ.

Το επάγγελμα του αεροπόρου μαχητικών είναι από τα πιο δύσκολα και απαιτητικά στον κόσμο. Χρειάζονται χρόνια εξαντλητικής εκπαίδευσης, ατσάλινα νεύρα και απόλυτη πειθαρχία. Οι χειριστές καλούνται να παίρνουν αποφάσεις μέσα σε δευτερόλεπτα, πετώντας με πολύ υψηλές ταχύτητες και πολλές φορές σε συνθήκες ακραίας πίεσης. Στο Αιγαίο, μάλιστα, το περιθώριο λάθους είναι σχεδόν μηδενικό. Μια λανθασμένη εκτίμηση, ένας επικίνδυνος ελιγμός ή μια στιγμή απροσεξίας μπορούν να οδηγήσουν στον θάνατο. Κι όμως, αυτοί οι άνθρωποι συνεχίζουν καθημερινά να απογειώνονται. Οχι για τη δόξα ή τις τιμές, αλλά γιατί αυτό επιβάλλει το καθήκον τους. Οι περισσότεροι Ελληνες κοιμούνται ήσυχοι τα βράδια χωρίς να γνωρίζουν ότι υπάρχουν πιλότοι που βρίσκονται σε επιφυλακή έτοιμοι μέσα σε λίγα λεπτά να σηκωθούν στον αέρα για να αντιμετωπίσουν μια νέα παραβίαση. Είναι μια αθέατη μάχη που δίνεται κάθε μέρα πάνω από το Αιγαίο. Ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης ανήκε σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία αεροπόρων που δεν ξεχώριζαν μόνο για τις ικανότητές τους, αλλά και για το ήθος τους. Συνάδελφοί του τον περιέγραφαν ως χαμηλών τόνων, σοβαρό και απόλυτα αφοσιωμένο στην αποστολή του. Δεν ήταν άνθρωπος των μεγάλων λόγων. Ηταν άνθρωπος της πράξης. Και ίσως γι’ αυτό η απώλειά του άφησε τόσο βαθύ αποτύπωμα στην Πολεμική Αεροπορία....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ",23-24/05/26

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΙΑΤΡΙΔΗ

Η 23η Μαΐου του 2006 δεν ήταν απλώς άλλη μία δύσκολη ημέρα στο Αιγαίο. Ηταν η ημέρα που η Ελλάδα έχασε έναν από τους πιο έμπειρους και ικανότερους αεροπόρους της. Ο σμηναγός Κωνσταντίνος Ηλιάκης έπεσε εν ώρα καθήκοντος πάνω από την Κάρπαθο, υπερασπιζόμενος τον ελληνικό εναέριο χώρο απέναντι σε μια ακόμη τουρκική πρόκληση. Είκοσι χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να προκαλεί συγκίνηση, αλλά και οργή, γιατί ο θάνατός του υπενθύμισε με τον πιο σκληρό τρόπο ότι στο Αιγαίο ο κίνδυνος δεν είναι θεωρητικός. Είναι καθημερινός, πραγματικός και πολλές φορές θανατηφόρος.

Το πρωινό εκείνης της ημέρας σήμανε συναγερμός στη βάση της Σούδας. Τουρκικά μαχητικά, συνοδεύοντας αεροσκάφος ηλεκτρονικής αναγνώρισης, είχαν εισέλθει παράνομα στο FIR Αθηνών πραγματοποιώντας αποστολή καταγραφής στρατιωτικών εγκαταστάσεων στην περιοχή της Κρήτης. Για τους έλληνες χειριστές αυτό δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο. Οι παραβιάσεις και οι αναχαιτίσεις αποτελούν εδώ και δεκαετίες μέρος μιας επικίνδυνης καθημερινότητας που εκτυλίσσεται μακριά από τις κάμερες και τα δελτία ειδήσεων.

Ανάμεσα στους πιλότους που απογειώθηκαν ήταν και ο Κώστας Ηλιάκης. Ενας άνθρωπος με χιλιάδες ώρες πτήσης, ψυχραιμία και βαθιά γνώση του επιχειρησιακού περιβάλλοντος του Αιγαίου. Στον ουρανό νοτίως της Καρπάθου εκτυλίχθηκαν δραματικές στιγμές. Κατά τη διαδικασία αναγνώρισης των τουρκικών αεροσκαφών, ο τούρκος χειριστής πραγματοποίησε επικίνδυνο ελιγμό, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το ελληνικό F-16 του Ηλιάκη. Η σύγκρουση ήταν καταστροφική. Ο έλληνας σμηναγός δεν πρόλαβε να εγκαταλείψει το αεροσκάφος του και σκοτώθηκε ακαριαία, πέφτοντας στο Αιγαίο που υπηρέτησε μέχρι την τελευταία στιγμή της ζωής του.

Πίσω όμως από τον τίτλο του ήρωα υπήρχε ένας άνθρωπος. Ενας πατέρας, ένας σύζυγος, ένας αξιωματικός που είχε οικογένεια, όνειρα και δύο μικρά παιδιά που μεγάλωσαν χωρίς τον πατέρα τους. Και αυτή είναι ίσως η πιο σκληρή πλευρά της ιστορίας. Οι πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας δεν είναι άτρωτοι ούτε ζουν μέσα σε κινηματογραφικές εικόνες ηρωισμού. Είναι άνθρωποι που κάθε φορά που φορούν τη φόρμα πτήσης γνωρίζουν πως μπορεί να μην επιστρέψουν σπίτι τους.

Το επάγγελμα του αεροπόρου μαχητικών είναι από τα πιο δύσκολα και απαιτητικά στον κόσμο. Χρειάζονται χρόνια εξαντλητικής εκπαίδευσης, ατσάλινα νεύρα και απόλυτη πειθαρχία. Οι χειριστές καλούνται να παίρνουν αποφάσεις μέσα σε δευτερόλεπτα, πετώντας με πολύ υψηλές ταχύτητες και πολλές φορές σε συνθήκες ακραίας πίεσης. Στο Αιγαίο, μάλιστα, το περιθώριο λάθους είναι σχεδόν μηδενικό. Μια λανθασμένη εκτίμηση, ένας επικίνδυνος ελιγμός ή μια στιγμή απροσεξίας μπορούν να οδηγήσουν στον θάνατο.

Κι όμως, αυτοί οι άνθρωποι συνεχίζουν καθημερινά να απογειώνονται. Οχι για τη δόξα ή τις τιμές, αλλά γιατί αυτό επιβάλλει το καθήκον τους. Οι περισσότεροι Ελληνες κοιμούνται ήσυχοι τα βράδια χωρίς να γνωρίζουν ότι υπάρχουν πιλότοι που βρίσκονται σε επιφυλακή έτοιμοι μέσα σε λίγα λεπτά να σηκωθούν στον αέρα για να αντιμετωπίσουν μια νέα παραβίαση. Είναι μια αθέατη μάχη που δίνεται κάθε μέρα πάνω από το Αιγαίο.

Ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης ανήκε σε εκείνη τη σπάνια κατηγορία αεροπόρων που δεν ξεχώριζαν μόνο για τις ικανότητές τους, αλλά και για το ήθος τους. Συνάδελφοί του τον περιέγραφαν ως χαμηλών τόνων, σοβαρό και απόλυτα αφοσιωμένο στην αποστολή του. Δεν ήταν άνθρωπος των μεγάλων λόγων. Ηταν άνθρωπος της πράξης. Και ίσως γι’ αυτό η απώλειά του άφησε τόσο βαθύ αποτύπωμα στην Πολεμική Αεροπορία.

Αν ο Ηλιάκης ζούσε σήμερα, πιθανότατα θα βρισκόταν στις ανώτερες βαθμίδες της Πολεμικής Αεροπορίας. Θα ήταν ένας από εκείνους τους πολύτιμους αξιωματικούς που μεταφέρουν την εμπειρία τους στις νεότερες γενιές χειριστών. Οι νέοι Ικαροι θα μάθαιναν από έναν άνθρωπο που είχε ζήσει πραγματικές εμπλοκές στο Αιγαίο και γνώριζε όσο λίγοι τι σημαίνει επιχειρησιακή ετοιμότητα. Ανθρωποι σαν τον Ηλιάκη δεν αντικαθίστανται εύκολα. Η εμπειρία τους είναι ανεκτίμητη και η απώλειά τους αφήνει κενό που δύσκολα καλύπτεται.

Ο θάνατός του αποκάλυψε και κάτι ακόμη. Πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία στο Αιγαίο. Οι αερομαχίες μπορεί να μη χαρακτηρίζονται επίσημα πολεμικές συγκρούσεις, όμως για τους ανθρώπους που πετούν εκεί πάνω, ο κίνδυνος είναι απολύτως αληθινός. Κάθε αναχαίτιση μπορεί να εξελιχθεί σε τραγωδία μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.

Η ελληνική πολιτεία τίμησε τη μνήμη του όπως άρμοζε σε έναν πεσόντα αξιωματικό. Του απονεµήθηκε µεταθανάτια ο βαθµός του αντιπτεράρχου, ενώ μνημεία, πλατείες και δρόμοι σε πολλές περιοχές της χώρας φέρουν το όνομά του. Στην Κάρπαθο, εκεί όπου χάθηκε, δεσπόζει το μνημείο του, κοιτάζοντας συμβολικά το Αιγαίο που υπερασπίστηκε μέχρι τέλους.

Είκοσι χρόνια μετά, ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης δεν αποτελεί απλώς μια ιστορική ανάμνηση. Είναι σύμβολο καθήκοντος, αυταπάρνησης και εθνικής αξιοπρέπειας. Σε μια εποχή όπου οι αξίες συχνά ξεθωριάζουν και η έννοια της προσφοράς αμφισβητείται, η θυσία του υπενθυμίζει ότι υπάρχουν ακόμη άνθρωποι που βάζουν την πατρίδα πάνω από τον εαυτό τους.

Δεν αποτελεί απλώς ένα μνημόσυνο στη μνήμη ενός πεσόντος αξιωματικού. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ελευθερία δεν είναι δεδομένη. Κερδίζεται και διατηρείται καθημερινά χάρη σε ανθρώπους όπως ο Ηλιάκης, που αρνήθηκαν να κάνουν πίσω, που επέλεξαν να κοιτάξουν τον κίνδυνο στα μάτια και να θυσιάσουν το δικό τους αύριο για το δικό μας σήμερα.

Οι ήρωες δεν ζητούν ανταμοιβή. Ούτε επιδιώκουν να γίνουν σύμβολα. Απλώς κάνουν το καθήκον τους. Και ο Κώστας Ηλιάκης το έκανε μέχρι την τελευταία του πτήση.

Ο Κωνσταντίνος Ιατρίδης είναι αντιπτέραρχος (Ι) ε.α., επίτιμος διοικητής ΔΑΥ, επίτιμος πρόεδρος Ενωσης Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας και αμυντικός αναλυτής

Το ζήτημα αφορά πρωτίστως τον κόσμο που παρακολουθεί τα αντιπολιτευτικά κόμματα γιατί αυτός έχει συσσωρεύσει μια συναισθηματική απογοήτευση από τη διάψευση των προσδοκιών που επένδυσε κατά την περίοδο της χρεοκοπίας στην αντιμνημονιακή υπόσχεση. Αυτός ο κόσμος έμεινε ακαθοδήγητος μετά το 2019, οι πολιτικοί του ηγέτες, αντί να του προσφέρουν μια πειστική ιστορική και πολιτική ερμηνεία της εθνικής μας περιπέτειας, επιδόθηκαν σε μια δαιμονοποίηση του αντιπάλου, με ακραία τοξικότητα και φτηνή προπαγάνδα. Κυριολεκτικά trash talking democracy που δεν έπεισε ούτε τους δικούς τους, όπως φάνηκε στις εκλογές του 2023-2024 και τη μετέπειτα διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτός ο χώρος σήμερα αναδεύεται και πάλι με την εμφάνιση δύο νέων κομμάτων. Ποια μπορεί να είναι η επίδρασή τους; Δεν αναφέρομαι στα ποσοστά και στους συσχετισμούς. Αναφέρομαι στο πολιτικό κλίμα και στον δημόσιο λόγο που εδώ μας ενδιαφέρουν. Από αυτή την άποψη, το κόμμα Καρυστιανού δεν νομίζω ότι μας επιφυλάσσει εκπλήξεις. Ενας λόγος ακροδεξιού «αντισυστημισμού», με έντονες νότες ψεκασμού και συνωμοσιολογίας, είναι το πιθανότερο σενάριο. Αυτό που εκπλήσσει και ανησυχεί είναι ότι η ελληνική πολιτική ζωή περιλαμβάνεται ευθέως στην προσπάθεια επηρεασμού που επιχειρεί με ποικίλα μέσα το πουτινικό καθεστώς, όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Διαφορετική είναι προφανώς η κουβέντα για το κόμμα Τσίπρα λόγω του προσωπικού βάρους και της πορείας του προσώπου. Αλλά και λόγω της αδιευκρίνιστης ακόμα επιλογής που θα κάνει. Οι σχολιαστές εστιάζουν κυρίως στον ανταγωνισμό που θα έχει για τη δεύτερη θέση με τον Ανδρουλάκη και το ΠΑΣΟΚ. Εξίσου όμως σημαντικό και αδιευκρίνιστο είναι αν θα διαφοροποιηθεί πολιτικά και αισθητικά ως προς τον αντιπολιτευτικό λόγο. Μία περίπτωση είναι να ενταχθεί απλώς στο γενικό αντιπολιτευτικό κλίμα του κραυγάζοντος «αντιμητσοτακισμού» και της γενικευμένης καταγγελίας. Μια άλλη όμως περίπτωση θα είναι να πολιτικοποιήσει τον αντιπολιτευτικό λόγο διαφοροποιούμενος από τον χύμα «αντισυστημισμό» και από τη μονομέρεια του πασοκικού λόγου που, κατά πολλούς, συχνά δικηγορεί αντί να πολιτεύεται. Είναι δυνατόν να υπάρξει ένας πιο «θεσμικός» Τσίπρας; Δεν είναι πολλοί που το πιστεύουν, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα ωθείτο και το ΠΑΣΟΚ να αναπροσανατολίσει τον λόγο του και την πολιτική του παρουσία. Υπό αυτή την έννοια, ο χαρακτήρας που θα πάρει η αντιπαράθεση Τσίπρα – Ανδρουλάκη αφορά το συνολικό πολιτικό σύστημα γιατί μπορεί να διευρύνει την περίμετρο των θεσμικών παικτών και της αντίστοιχης εκλογικής τους βάσης, σπρώχνοντας στο περιθώριο τις δυνάμεις και τους πρωταγωνιστές του ψεκασμένου «αντισυστημισμού» και της τοξικής πόλωσης...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/05/26

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Το έχουμε πλέον εμπεδώσει εδώ και δεκαετίες. Εκτός από τη σωματική βία υπάρχει και η λεκτική βία. Δεν ασκείται μόνο κατά προσώπων. Ασκείται και κατά των δημοκρατικών θεσμών. Και το πρόβλημα δεν είναι η έκφραση αγανάκτησης του απλού πολίτη κατά του κράτους, των πολιτικών, των κομμάτων, της Βουλής ή όποιου άλλου. Το σημαντικό είναι όταν η λεκτική βία κατά των δημοκρατικών θεσμών εκφέρεται από τους ίδιους τους πολιτικούς.

Οταν δηλαδή ο δημόσιος λόγος κατακλύζεται από επιθέσεις και ύβρεις κατά των αντιπάλων, των θεσμών και των καθιερωμένων διαδικασιών. Δεν είναι τυχαίο ότι στο λεξιλόγιο της Πολιτικής Επιστήμης εμφανίζεται προσφάτως ο όρος trash talking democracy (Stokes Susan, Why Elected Leaders Subvert Democracy, Journal of Democracy, αρ. 2, Απρίλιος 2026). Δημοκρατικό ξεκατίνιασμα είναι μία από τις μεταφράσεις που θα βρείτε αν το γκουγκλάρετε.

Ο όρος περιγράφει κατ’ αρχάς την υπόσκαψη της εμπιστοσύνης προς τη δημοκρατία που προκαλεί η εξαχρείωση του δημόσιου λόγου και της κομματικής αντιπαράθεσης. Επιπλέον όμως αναλύει πώς αυτού του είδους ο λόγος υιοθετείται συνειδητά και εμπρόθετα από πολιτικούς για να απαξιώσει συγκεκριμένους θεσμούς και διαδικασίες όταν θεωρούν ότι εμποδίζουν την επίτευξη κάποιου στόχου τους. Χαρακτηριστικά πεδία μελέτης αυτών των φαινομένων είναι χώρες της Λατινικής Αμερικής, οι ΗΠΑ, η Τουρκία, η Ουγγαρία του Ορμπαν κ.ά. Και στη χώρα μας όμως συναντάμε όλο και πιο συχνά ανάλογες συμπεριφορές με προτιμώμενους στόχους εσχάτως τους δικαστές και κορύφωση τις επιθέσεις που δέχτηκαν στην υπόθεση των Τεμπών.

Είναι προφανές ότι η λεκτική βία και το trash talking αποτελούν κεφάλαιο του γενικότερου προβλήματος της οξύτατης πολιτικής και συναισθηματικής πόλωσης που εκδηλώνεται σε πολλές δυτικές κοινωνίες. Πρόβλημα που με τη σειρά του συνδέεται με την ποιότητα της δημοκρατίας και τη γνωστή διαπίστωση ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία βρίσκεται σε φάση οπισθοχώρησης. Στη δημοκρατία υπάρχει μια υγιής και αναγκαία μορφή πολιτικής πόλωσης που οργανώνει την κοινωνική διαλεκτική, εξασφαλίζει αντιπροσώπευση στις αντιτιθέμενες ταξικές και πολιτισμικές δυνάμεις, προσφέρει ιστορικότητα στις επιμέρους πολιτικές παρατάξεις. Στην εποχή μας όμως, όλο και περισσότερο, επικρατεί μια τοξική πόλωση που εκμηδενίζει τον εποικοδομητικό ρόλο του κομματικού ανταγωνισμού, παράγει κοινωνική εχθροπάθεια, στερείται οραμάτων για το μέλλον, υποσκάπτει την αποτελεσματική διακυβέρνηση των χωρών.

Στην Ελλάδα την περίοδο της χρεοκοπίας ζήσαμε μια τέτοια κατάσταση πληρώνοντας το αντίστοιχο κόστος. Εκτοτε προσπαθούμε να ανακτήσουμε τις οικονομικές απώλειες, αλλά υποτιμούμε και παραβλέπουμε τις πολιτικές. Οχι μόνο την παραμένουσα τοξικότητα, αλλά και τη διάχυτη αποθάρρυνση, την έλλειψη εμπιστοσύνης στους δημοκρατικούς θεσμούς που ουσιαστικά είναι έλλειψη εμπιστοσύνης στις ίδιες μας τις δυνάμεις. Και αυτό παρά τα μεγάλα και ουσιαστικά βήματα που έγιναν σε πολλούς τομείς, όπως η γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας και η δημοσιονομική σταθερότητα.

Η τοξική πόλωση είναι μια απειλή που πρέπει να συνυπολογίσουμε τώρα που ανοίγει η προεκλογική φάση, όποτε και αν γίνουν οι εκλογές. Το μείζον θέμα θα είναι ασφαλώς η κυβερνησιμότητα στην οποία θα κληθούν να απαντήσουν όλα τα θεσμικά κόμματα, το καθένα με τον δικό του τρόπο. Τα ίδια αυτά κόμματα έχουν όμως την ευθύνη να συμβάλουν κατά την προεκλογική περίοδο ώστε η τοξικότητα, είτε κληρονομημένη είτε διαρκώς τροφοδοτούμενη από τις δήθεν «αντισυστημικές» φωνές, να μην επιδεινωθεί ακόμα περισσότερο. Κοντολογίς, κυβερνησιμότητα και εξορθολογισμός του κομματικού ανταγωνισμού αλληλεπιδρούν και αλληλενισχύονται. Αντιθέτως, η αχαλίνωτη τοξικότητα θα τραυματίσει ακόμα περισσότερο τους δημοκρατικούς θεσμούς και την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ικανότητα της δημοκρατίας να λύνει τα προβλήματα της ζωής τους.

Το ζήτημα αφορά πρωτίστως τον κόσμο που παρακολουθεί τα αντιπολιτευτικά κόμματα γιατί αυτός έχει συσσωρεύσει μια συναισθηματική απογοήτευση από τη διάψευση των προσδοκιών που επένδυσε κατά την περίοδο της χρεοκοπίας στην αντιμνημονιακή υπόσχεση. Αυτός ο κόσμος έμεινε ακαθοδήγητος μετά το 2019, οι πολιτικοί του ηγέτες, αντί να του προσφέρουν μια πειστική ιστορική και πολιτική ερμηνεία της εθνικής μας περιπέτειας, επιδόθηκαν σε μια δαιμονοποίηση του αντιπάλου, με ακραία τοξικότητα και φτηνή προπαγάνδα. Κυριολεκτικά trash talking democracy που δεν έπεισε ούτε τους δικούς τους, όπως φάνηκε στις εκλογές του 2023-2024 και τη μετέπειτα διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ.

Αυτός ο χώρος σήμερα αναδεύεται και πάλι με την εμφάνιση δύο νέων κομμάτων. Ποια μπορεί να είναι η επίδρασή τους; Δεν αναφέρομαι στα ποσοστά και στους συσχετισμούς. Αναφέρομαι στο πολιτικό κλίμα και στον δημόσιο λόγο που εδώ μας ενδιαφέρουν. Από αυτή την άποψη, το κόμμα Καρυστιανού δεν νομίζω ότι μας επιφυλάσσει εκπλήξεις. Ενας λόγος ακροδεξιού «αντισυστημισμού», με έντονες νότες ψεκασμού και συνωμοσιολογίας, είναι το πιθανότερο σενάριο. Αυτό που εκπλήσσει και ανησυχεί είναι ότι η ελληνική πολιτική ζωή περιλαμβάνεται ευθέως στην προσπάθεια επηρεασμού που επιχειρεί με ποικίλα μέσα το πουτινικό καθεστώς, όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Διαφορετική είναι προφανώς η κουβέντα για το κόμμα Τσίπρα λόγω του προσωπικού βάρους και της πορείας του προσώπου. Αλλά και λόγω της αδιευκρίνιστης ακόμα επιλογής που θα κάνει.

Οι σχολιαστές εστιάζουν κυρίως στον ανταγωνισμό που θα έχει για τη δεύτερη θέση με τον Ανδρουλάκη και το ΠΑΣΟΚ. Εξίσου όμως σημαντικό και αδιευκρίνιστο είναι αν θα διαφοροποιηθεί πολιτικά και αισθητικά ως προς τον αντιπολιτευτικό λόγο. Μία περίπτωση είναι να ενταχθεί απλώς στο γενικό αντιπολιτευτικό κλίμα του κραυγάζοντος «αντιμητσοτακισμού» και της γενικευμένης καταγγελίας. Μια άλλη όμως περίπτωση θα είναι να πολιτικοποιήσει τον αντιπολιτευτικό λόγο διαφοροποιούμενος από τον χύμα «αντισυστημισμό» και από τη μονομέρεια του πασοκικού λόγου που, κατά πολλούς, συχνά δικηγορεί αντί να πολιτεύεται. Είναι δυνατόν να υπάρξει ένας πιο «θεσμικός» Τσίπρας;

Δεν είναι πολλοί που το πιστεύουν, αλλά σε αυτή την περίπτωση θα ωθείτο και το ΠΑΣΟΚ να αναπροσανατολίσει τον λόγο του και την πολιτική του παρουσία. Υπό αυτή την έννοια, ο χαρακτήρας που θα πάρει η αντιπαράθεση Τσίπρα – Ανδρουλάκη αφορά το συνολικό πολιτικό σύστημα γιατί μπορεί να διευρύνει την περίμετρο των θεσμικών παικτών και της αντίστοιχης εκλογικής τους βάσης, σπρώχνοντας στο περιθώριο τις δυνάμεις και τους πρωταγωνιστές του ψεκασμένου «αντισυστημισμού» και της τοξικής πόλωσης.

Τελικά, στην εποχή της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας που ζούμε, η ποιότητα της δημοκρατίας και του δημόσιου λόγου πηγαίνει αντάμα με την κυβερνησιμότητα της χώρας. Ο εκφυλισμός και ο εκτραχηλισμός του κομματικού ανταγωνισμού, η απαξίωση του πολιτικού προσωπικού δεν μας επιτρέπουν να σηκώνουμε αδιάφορα τις πλάτες λέγοντας «δεν βαριέσαι, έτσι είναι στην Ελλάδα η πολιτική». Μια κοινωνία και ένα πολιτικό σύστημα που δεν μπορεί να συζητήσει τις μεγάλες προκλήσεις που έχουν μπροστά τους, κάποια στιγμή θα πληρώσουν τον λογαριασμό.

Υστερόγραφο. Ως γνωστόν, η Ελλάδα παράγει περισσότερους συνταγματολόγους και συνταγματικές αναθεωρήσεις από όσο μπορεί να καταναλώσει. Ας το θυμόμαστε γιατί ο τρόπος που ξεκίνησε η συζήτηση και η βροχή προτάσεων που εμφανίζονται ευτελίζουν συχνά το εγχείρημα.

-Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Κανείς δεν περιμένει από την κυρία Καρυστιανού να πάρει σβάρνα την Ελλάδα και να χοροπηδάει φωνάζοντας: – Ζήτω η λεβέντισσα η Μαρία! Τούτων δοθέντων όμως η ανασύσταση ενός Ρωσικού Κόμματος φαίνεται πως επανήλθε στην ημερήσια διάταξη με το «κόμμα Καρυστιανού». Δεν είναι μεμονωμένο, ούτε αθώο γεγονός. Ούτε καν τυχαίο. Ούτως ή άλλως, η προσπάθεια διείσδυσης και επηρεασμού των πραγμάτων στη Δυτική Ευρώπη από τη Ρωσία φαίνεται ότι αποτελεί συντεταγμένο σχέδιο της Μόσχας και έχει αποκαλυφθεί και καταγγελθεί από πολλές ευρωπαϊκές δημοκρατίες. Ακόμη και σε εκλογές προσπάθησαν οι Ρώσοι να βάλουν χέρι (Ρουμανία, Μολδαβία). Από ένα τέτοιο σχέδιο αποσταθεροποίησης δεν θα μπορούσε να απουσιάζει ως στόχος η Ελλάδα. Για πολλούς λόγους. Υπάρχει κατ’ αρχήν στην ελληνική κοινή γνώμη ένα ρεύμα ακατανόητα φιλικό για τη Ρωσία, κυρίως ακροαριστερό και ακροδεξιό. Εχουν καλλιεργηθεί σχέσεις με εκκλησιαστικούς και μοναστικούς κύκλους ιδίως στη Βόρειο Ελλάδα. Η Ορθοδοξία λειτουργεί σαν άλλοθι κάλυψης σε κάθε λογιών νταραβέρια. Ενώ ο τετριμμένος αντιαμερικανισμός και αντιδυτικισμός της ελληνικής κοινωνίας βρίσκει εύκολα θαλπωρή στη ρωσική αγκαλιά. Ακόμη κι αν είναι η αγκαλιά του Πούτιν ή της Ζαχάροβα! Φυσικά η ελληνική κοινή γνώμη ήταν προφανώς αρνητική απέναντι στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αλλά όχι στον βαθμό και με την ένταση των άλλων ευρωπαϊκών δημοκρατιών (2022). Μόνο στη χώρα μας είχαμε συναυλίες και εκδηλώσεις από το ΚΚΕ ή διάφορους καλλιτέχνες που δεν δήλωναν μεν φιλορώσοι αλλά «με τον άνθρωπο». Λίγο αργότερα εμφανίστηκαν και πολιτικοί που αμφισβήτησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την υποστήριξη στην Ουκρανία ή διαφώνησαν με τη διατάραξη των ελληνορωσικών σχέσεων (Α. Τσίπρας, Κ. Καραμανλής κ.ά.). Και φυσικά δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε ένα τσούρμο τσαρλατάνων «αναλυτών» της άμυνας ή της γεωπολιτικής που περιφέρονται στα κανάλια κι αραδιάζουν ό,τι κουταμάρα κατεβάζει το κεφάλι τους. Θυμάμαι έναν καθηγητή που αμέσως μετά την εισβολή προέβλεπε ότι οι Ρώσοι θα μπουν στο Κίεβο σε… πέντε μέρες και τόσους άλλους που ενδόμυχα ή ακόμη και απροκάλυπτα εύχονταν την κατάρρευση της Ουκρανίας. Αλλωστε όλο αυτό το διάστημα είχαμε πραγματικές ρωσικές εστίες στα μέσα ενημέρωσης που λειτουργούσαν σαν αναμεταδότες της «φωνής του Κρεμλίνου». Δεν υπάρχει φυσικά αμφιβολία πως οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις (που δεν είναι λίγες…) θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ικανοποιητική νοσηλεία σε πολλά ψυχιατρικά ιδρύματα. Αλλά αυτό δεν αλλάζει το επιχείρημα για ποιον λόγο η Ελλάδα μπορεί να αποτελεί πρόσφορο έδαφος σε μια ρωσική επιχείρηση αποσταθεροποίησης....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/05/26

ΤΟΥ Ι .Κ. ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗ

Το Ρωσικό Κόμμα, όπως το Αγγλικό και το (κάπως μακροβιότερο) Γαλλικό, είχαμε να το ακούσουμε από τη δεκαετία του 1840, άντε και του 1850.

Δεν ξέρουμε ούτε πότε ιδρύθηκαν, ούτε πότε διαλύθηκαν, άλλωστε δεν ήταν «κόμματα» με τη σύγχρονη έννοια του όρου. Περισσότερο έμοιαζαν με φατρίες, χωρίς καταστατικά, συνέδρια, όργανα και προγράμματα.

Είναι λογικό λοιπόν να έχουν χάσει επεισόδια όσοι επιχειρούν να τα αναβιώσουν τώρα.

Στην πραγματικότητα δεν τα έλεγαν καν όπως τα έχουμε συνηθίσει. Το Ρωσικό Κόμμα για παράδειγμα ήταν το «κόμμα των Ναπαίων» από το όνομα κάποιου «κόντε Νάπα», υποτίθεται Κερκυραίου και οπαδού του Καποδίστρια.

Μερικοί θεωρούν ότι ο «κόντε Νάπας» που καυχιόταν για τα ανύπαρκτα κατορθώματά του ήταν το κοροϊδευτικό προσωνύμιο του Αυγουστίνου Καποδίστρια, του αδελφού του Κυβερνήτη.

Αλλοι υποστηρίζουν πως υπήρχε όντως κάποιος Νάπας, ημίτρελος και μεθύστακας, που τριγύριζε στο Ναύπλιο και καμάρωνε για τις παλικαριές του.

Οταν του έδιναν μερικά κέρματα χόρευε, πηδούσε και φώναζε:

– Ζήτω το παλικάρι ο Νάπας!

Δεν μπορώ να πω ποια εκδοχή ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα διότι εκείνα τα χρόνια οι μύθοι και τα γεγονότα βάδιζαν χέρι-χέρι.

Αλλωστε μικρή σημασία έχει. Κανείς δεν περιμένει από την κυρία Καρυστιανού να πάρει σβάρνα την Ελλάδα και να χοροπηδάει φωνάζοντας:

– Ζήτω η λεβέντισσα η Μαρία!

Τούτων δοθέντων όμως η ανασύσταση ενός Ρωσικού Κόμματος φαίνεται πως επανήλθε στην ημερήσια διάταξη με το «κόμμα Καρυστιανού».

Δεν είναι μεμονωμένο, ούτε αθώο γεγονός. Ούτε καν τυχαίο.

Ούτως ή άλλως, η προσπάθεια διείσδυσης και επηρεασμού των πραγμάτων στη Δυτική Ευρώπη από τη Ρωσία φαίνεται ότι αποτελεί συντεταγμένο σχέδιο της Μόσχας και έχει αποκαλυφθεί και καταγγελθεί από πολλές ευρωπαϊκές δημοκρατίες.

Ακόμη και σε εκλογές προσπάθησαν οι Ρώσοι να βάλουν χέρι (Ρουμανία, Μολδαβία).

Από ένα τέτοιο σχέδιο αποσταθεροποίησης δεν θα μπορούσε να απουσιάζει ως στόχος η Ελλάδα.

Για πολλούς λόγους. Υπάρχει κατ’ αρχήν στην ελληνική κοινή γνώμη ένα ρεύμα ακατανόητα φιλικό για τη Ρωσία, κυρίως ακροαριστερό και ακροδεξιό. Εχουν καλλιεργηθεί σχέσεις με εκκλησιαστικούς και μοναστικούς κύκλους ιδίως στη Βόρειο Ελλάδα. Η Ορθοδοξία λειτουργεί σαν άλλοθι κάλυψης σε κάθε λογιών νταραβέρια.

Ενώ ο τετριμμένος αντιαμερικανισμός και αντιδυτικισμός της ελληνικής κοινωνίας βρίσκει εύκολα θαλπωρή στη ρωσική αγκαλιά.

Ακόμη κι αν είναι η αγκαλιά του Πούτιν ή της Ζαχάροβα!

Φυσικά η ελληνική κοινή γνώμη ήταν προφανώς αρνητική απέναντι στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αλλά όχι στον βαθμό και με την ένταση των άλλων ευρωπαϊκών δημοκρατιών (2022).

Μόνο στη χώρα μας είχαμε συναυλίες και εκδηλώσεις από το ΚΚΕ ή διάφορους καλλιτέχνες που δεν δήλωναν μεν φιλορώσοι αλλά «με τον άνθρωπο».

Λίγο αργότερα εμφανίστηκαν και πολιτικοί που αμφισβήτησαν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο την υποστήριξη στην Ουκρανία ή διαφώνησαν με τη διατάραξη των ελληνορωσικών σχέσεων (Α. Τσίπρας, Κ. Καραμανλής κ.ά.).

Και φυσικά δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε ένα τσούρμο τσαρλατάνων «αναλυτών» της άμυνας ή της γεωπολιτικής που περιφέρονται στα κανάλια κι αραδιάζουν ό,τι κουταμάρα κατεβάζει το κεφάλι τους.

Θυμάμαι έναν καθηγητή που αμέσως μετά την εισβολή προέβλεπε ότι οι Ρώσοι θα μπουν στο Κίεβο σε… πέντε μέρες και τόσους άλλους που ενδόμυχα ή ακόμη και απροκάλυπτα εύχονταν την κατάρρευση της Ουκρανίας.

Αλλωστε όλο αυτό το διάστημα είχαμε πραγματικές ρωσικές εστίες στα μέσα ενημέρωσης που λειτουργούσαν σαν αναμεταδότες της «φωνής του Κρεμλίνου».

Δεν υπάρχει φυσικά αμφιβολία πως οι περισσότερες από αυτές τις περιπτώσεις (που δεν είναι λίγες…) θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν ικανοποιητική νοσηλεία σε πολλά ψυχιατρικά ιδρύματα.

Αλλά αυτό δεν αλλάζει το επιχείρημα για ποιον λόγο η Ελλάδα μπορεί να αποτελεί πρόσφορο έδαφος σε μια ρωσική επιχείρηση αποσταθεροποίησης.

Φυσικά μπορεί να θεωρείται κάτι σαν «αδύναμος κρίκος» σε όλο το δημοκρατικό ευρωπαϊκό σύστημα. Αλλά από την άλλη, η προσπάθεια δεν θα είναι τόσο απλή.

Για τρεις λόγους:

-Πρώτον, το φιλορωσικό ρεύμα εξακολουθεί να παραμένει μειοψηφικό όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας.

Παρ’ όλο που είναι υπαρκτό. Θα μπορούσε θαυμάσια να τροφοδοτήσει ένα κόμμα μικρομεσαίου μεγέθους με τη φιλοδοξία να διαδραματίσει κάποιον ρυθμιστικό ρόλο σε κάποια κρίσιμη στιγμή.

-Δεύτερον, ακόμη κι ένα μικρομεσαίο κόμμα δεν είναι εύκολη υπόθεση να δημιουργηθεί και να στηθεί στα πόδια του.

Πέρα από την ίδια την κυρία Καρυστιανού, κάποιον δημοσιογράφο των ρωσικών υπηρεσιών, τον πρόεδρο της ελληνικής κοινότητας Αγίας Πετρούπολης, έναν αμφιλεγόμενο εμπειρογνώμονα δυστυχημάτων κι όσους ψεκασμένους μπορούν να μαζέψουν δεξιά κι αριστερά, χρειάζονται κι άλλα πράγματα.

Τα περισσότερα προς το παρόν λείπουν.

-Τρίτον, σε κάθε περίπτωση για να παίξει ένα τέτοιο κόμμα τον ρόλο για τον οποίο το προορίζουν δεν αρκεί μόνο η πρόθεση, άντε και λίγο χρήμα. Δεν αρκούν καν οι (προς απόδειξη) ικανότητες εκείνων που το διευθύνουν.

Χρειάζεται να δημιουργηθούν και οι συνθήκες. Συνθήκες αναταραχής και καταστάσεις απώλειας της πολιτικής σταθερότητας.

Προς το παρόν δεν βλέπουμε κάτι τέτοιο. Και οι συνθήκες αυτές θα είναι δύσκολο να δημιουργηθούν τουλάχιστον στο ορατό μέλλον.

Μπορεί οι περσινές διαδηλώσεις για τα Τέμπη να δημιούργησαν κάποια στιγμή την ψευδαίσθηση ότι «κάτι συμβαίνει». Αλλά τελικά δεν συνέβη τίποτα περισσότερο από την ολοκλήρωση της ανάκρισης και την έναρξη της δίκης.

Με άλλα λόγια, μπορεί όντως η Ελλάδα να θεωρηθεί «ένας αδύναμος κρίκος». Αλλά αδύναμος κρίκος ποιου πράγματος;

Και για ποιον λόγο να πρέπει να βάλουμε τα γιορτινά μας και να τρέξουμε στις πλατείες μιας αλλοπρόσαλλης οργής;

Για να χοροπηδάμε και να φωνάζουμε:

– Ζήτω το παλικάρι ο Νάπας;

Η Μαρία Καρυστιανού δεν έχει το μονοπώλιο στην επίκληση της τιμιότητας (αν και για την ίδια εκκρεμεί μια εξήγηση στις φορολογικές Αρχές, σχετική με τα χρήματα της μεγάλης συναυλίας στο Παναθηναϊκό Στάδιο για τα Τέμπη – και πιθανόν στο άμεσο μέλλον θα κληθεί να εξηγήσει πόθεν τα χρήματα για τη δημιουργία κόμματος). Οι παλιότεροι θυμόμαστε τον Ιωάννη Λαδά, υφυπουργό Εσωτερικών της χούντας, ο οποίος είχε κερδίσει το προσωνύμιο «κύριος καθαρά χέρια». Ηθελε να δείχνει ότι διαχειρίστηκε έντιμα το δημόσιο χρήμα, αν και κάποια στιγμή υπήρξε πρωταγωνιστής οικονομικού σκανδάλου, του σκανδάλου με τα θαλασσοδάνεια, όπως ονομάστηκε. Παρά τη δημόσια εικόνα του, ως «αδιάφθορου», το όνομά του συνδέθηκε με προνομιακά δάνεια εκατομμυρίων που δόθηκαν χωρίς εγγυήσεις σε ημετέρους της χούντας.

Ανάλογη ήταν η στάση του περίφημου Νίκου Μιχαλολιάκου, ηγέτη της Χρυσής Αυγής ο οποίος τα σκληρά χρόνια, όταν τα μέλη της οργάνωσης διέχεαν τη βία στην κοινωνία μαχαιρώνοντας μετανάστες και όσους θεωρούσαν διαφορετικούς, φρόντιζε να διακηρύξει: «δεν κλέψαμε». Διεκδικούσε την αποδοχή των ψηφοφόρων στο όνομα της προβολής μιας επιφανειακής τιμιότητας. Δεν είναι πάντως παράξενο ότι ο αρχηγός μιας εγκληματικής συμμορίας επικαλούνταν την πιραντελική ηδονή της τιμιότητας· ιδίως την εποχή του ωμά αυτοκριτικού «μαζί τα φάγαμε», που είχε πει ο Θόδωρος Πάγκαλος, οι λαϊκιστές επιχειρούν να ταυτιστούν με έναν λαό, άφθαρτο, αμόλυντο, άχραντο, σε μια μεταφυσική ερμηνεία του κόσμου και της πολιτικής.

Μήπως το ίδιο μοντέλο δεν κανοναρχεί τη στάση της Αριστεράς; Ακόμα και σήμερα, οι πρώην κι οι επόμενοι στο περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα συνεχίζουν να επικαλούνται μια υπερβατική τιμιότητα – την οποία, βεβαίως, περιορίζουν στην οικονομική διαχείριση (η καταδίκη, π.χ., του Νίκου Παππά, για φαλκίδευση των δημοκρατικών θεσμών, με έναν μεταφυσικό τρόπο, από συριζαίους και συγγενείς προβάλλεται ως αγωνιστικός διωγμός).

Υποτίθεται ότι η Αριστερά δεν χρησιμοποιεί το δημόσιο χρήμα, ο ΣΥΡΙΖΑ υποτίθεται δεν είναι εκτεθειμένος σε τραπεζικό δανεισμό, όπως τα άλλα μεγάλα κόμματα. Ωστόσο ούτε αυτή η εικόνα είναι καθαρή – και για να τη δει κανείς ολόκληρη οφείλει να συνυπολογίσει τα παράπονα των εργαζομένων στις κομματικές επιχειρήσεις, ιδίως στα χρεοκοπημένα κομματικά ΜΜΕ, όπου οι οφειλές είναι πολλές και σοβαρές.

Η πολιτική είναι ένα περίεργο άθλημα. Περικυκλωμένη από ένα ηθικολογικό αντισύστημα, η ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη θα αντιπαραβάλει επιτεύγματα και προοπτικές. Κυρίως, την ανασυγκρότηση της χώρας και την ανάγκη της αδιατάρακτης συνέχειας της πολιτικής ζωής, σε μια συγκυρία διεθνούς αστάθειας και αλλαγής συσχετισμών. Η ηθικολογία δεν φτάνει να εξηγηθεί αυτός ο περίπλοκος κόσμος. Ούτε να κυβερνηθεί η χώρα. Κι αυτό είναι το στρατηγικό πλεονέκτημα των θεσμικών πολιτικών χώρων, έναντι όσων δεν έχουν να προβάλουν κάτι άλλο πλην της ηδονής της τιμιότητας.

Ακούσαμε όμως τις ανησυχίες πολιτών που έχουν ήδη εγκριθεί για το πρόγραμμα, αλλά αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις σε συμβόλαια, ελέγχους ή μεταβιβάσεις ακινήτων. Γι’ αυτό δίνουμε πλέον τη δυνατότητα να ολοκληρωθούν έως το τέλος Αυγούστου οι ήδη εγκεκριμένες αιτήσεις, με χρηματοδότηση από εθνικούς πόρους μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Με απλά λόγια, όσοι έχουν ήδη μπει στο πρόγραμμα δεν θα χάσουν την ευκαιρία να αποκτήσουν το σπίτι τους λόγω διαδικαστικών καθυστερήσεων. Επιπρόσθετα στο στεγαστικό ζήτημα, να πω ότι «κλείδωσαν» και τα πρώτα 8 ακίνητα της ΔΥΠΑ σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία θα αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Από αυτά εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 400 νέα διαμερίσματα, εκ των οποίων περίπου 130 θα διατεθούν σε ευάλωτους συμπολίτες μας. Ένα άλλο πρόγραμμα κοινωνικής υποστήριξης, ο «Προσωπικός Βοηθός», ενισχύεται ενόψει της επέκτασής του από τον Ιούνιο, με συνολικούς πόρους 55 εκ. ευρώ -50 εκ. ευρώ ετησίως και επιπλέον 5 εκ. ευρώ για τα υποστηρικτικά έργα. Η πιλοτική φάση του προγράμματος έδειξε στην πράξη πόσο σημαντική είναι αυτή η υπηρεσία για άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους, τόσο μέσα στο σπίτι όσο και στην καθημερινή κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Για πολλούς συμπολίτες μας, ο «Προσωπικός Βοηθός» σημαίνει μεγαλύτερη αυτονομία, περισσότερη ελευθερία κινήσεων και ουσιαστικότερη συμμετοχή στην κοινωνία. Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο....

Εβδομαδιαία ανασκόπηση
Πρωθυπουργού (24/05/26) 

λόγια, όσοι έχουν ήδη μπει στο πρόγραμμα δεν θα χάσουν την ευκαιρία να αποκτήσουν το σπίτι τους λόγω διαδικαστικών καθυστερήσεων. Επιπρόσθετα στο στεγαστικό ζήτημα, να πω ότι «κλείδωσαν» και τα πρώτα 8 ακίνητα της ΔΥΠΑ σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία θα αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικής αντιπαροχής. Από αυτά εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περίπου 400 νέα διαμερίσματα, εκ των οποίων περίπου 130 θα διατεθούν σε ευάλωτους συμπολίτες μας.

Ένα άλλο πρόγραμμα κοινωνικής υποστήριξης, ο «Προσωπικός Βοηθός», ενισχύεται ενόψει της επέκτασής του από τον Ιούνιο, με συνολικούς πόρους 55 εκ. ευρώ -50 εκ. ευρώ ετησίως και επιπλέον 5 εκ. ευρώ για τα υποστηρικτικά έργα. Η πιλοτική φάση του προγράμματος έδειξε στην πράξη πόσο σημαντική είναι αυτή η υπηρεσία για άτομα με αναπηρία και τις οικογένειές τους, τόσο μέσα στο σπίτι όσο και στην καθημερινή κοινωνική και επαγγελματική ζωή. Για πολλούς συμπολίτες μας, ο «Προσωπικός Βοηθός» σημαίνει μεγαλύτερη αυτονομία, περισσότερη ελευθερία κινήσεων και ουσιαστικότερη συμμετοχή στην κοινωνία. Και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο.

Στον τομέα

της δημόσιας υγείας

Να έρθω στον χώρο της δημόσιας υγείας, όπου έχουμε παραλάβει ήδη 28 ανακαινισμένα ΤΕΠ και 55 Κέντρα Υγείας μέχρι σήμερα, με τελευταία αυτήν την εβδομάδα τα δύο αναβαθμισμένα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών σε νοσοκομεία εκτός λεκανοπεδίου, στο «Γ. Γεννηματάς» της Θεσσαλονίκης και στο Γενικό Νοσοκομείο Νάουσας. Βέβαια, η ενίσχυση του ΕΣΥ δεν περιορίζεται μόνο στις κτηριακές υποδομές και τον εξοπλισμό, αλλά και στο προσωπικό. Μερικά από όσα έχουμε κάνει: προ ημερών βγήκε η μεγαλύτερη προκήρυξη θέσεων για μόνιμο ιατρικό προσωπικό στην ιστορία του ΕΣΥ, 1.131 θέσεις σε μία ημέρα. Επιπλέον, οι γιατροί του ΕΣΥ είδαν στα εκκαθαριστικά τους σημειώματα τη διαφορά από την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών που ψήφισε η κυβέρνησή μας, με τον μέσο όρο της ετήσιας φορολογικής ελάφρυνσης να φτάνει περίπου τα 7.000 ευρώ. 

Πρόκειται για μια ουσιαστική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματός τους, ίσως τη μεγαλύτερη των τελευταίων ετών. Και πολύ σύντομα καταθέτουμε και τη διάταξη για την ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά του νοσηλευτικού προσωπικού του ΕΣΥ και του ΕΚΑΒ, ικανοποιώντας ένα δίκαιο και διαχρονικό αίτημά τους.
Πολύ σημαντική όμως είναι και η απόφασή μας να επεκτείνουμε για έναν ακόμη χρόνο το πρόγραμμα της ΔΥΠΑ μέσω του οποίου προσλήφθηκαν πέρυσι 500 τραυματιοφορείς στα νοσοκομεία του ΕΣΥ. Η συμβολή τους ήταν ουσιαστική στη μείωση των καθυστερήσεων στις διακομιδές ασθενών και στην καλύτερη λειτουργία των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών, ιδιαίτερα σε νοσοκομεία με αυξημένη πίεση. Ταυτόχρονα, αυτό σημαίνει ότι έχουν εργασία 500 άνεργοι συμπολίτες μας, νέοι αλλά και αρκετοί ηλικίας άνω των 50 ετών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες επανένταξης στην αγορά εργασίας.

Το ένα θέμα με πάει στο άλλο και κάπως έτσι έρχομαι στην αγορά εργασίας και στην επέκταση των Συλλογικών Συμβάσεων στους κλάδους του Επισιτισμού και των Ζαχαρωδών Προϊόντων που επηρεάζει 400.000 και πλέον εργαζόμενους. Οι δύο νέες Συμβάσεις καλύπτουν την τριετία 2026-2028 και, για τους απασχολούμενους στα τουριστικά και επισιτιστικά καταστήματα της χώρας -που είναι οι περισσότεροι- οι αποδοχές αυξάνονται έως και σχεδόν 20% από τον νόμιμο κατώτατο μισθό με προσαυξήσεις και στα επιδόματα, ενώ περίπου 23.000 είναι οι ωφελούμενοι στον κλάδο των Ζαχαρωδών Προϊόντων που επίσης θα έχουν αυξήσεις στο ημερομίσθιο 9% την τριετία και αναπροσαρμοσμένα προς τα πάνω όλα τα επιδόματα.

Σημαντική για την αγορά εργασίας, όμως, είναι και η σύνδεσή της με την εκπαίδευση. Ένας τρόπος να χτίζουμε αυτή τη σύνδεση είναι και το «Μεταλυκειακό Έτος-Τάξη Μαθητείας», όπου για το 2026-2027 ξεκίνησε νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά η υποβολή θέσεων από επιχειρήσεις και φορείς του ιδιωτικού τομέα. Στόχος μας είναι όλο και περισσότεροι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ να αποκτούν πραγματική εργασιακή εμπειρία και ουσιαστικές επαγγελματικές προοπτικές σε ειδικότητες που έχει ανάγκη η οικονομία και η παραγωγή.

Αλλάζει η εικόνα

των συγκοινωνικών στην Αθήνσ

Τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς είναι το επόμενο θέμα για σήμερα. Και εδώ μπορώ να πω ότι κάτι αρχίζει επιτέλους να αλλάζει στην εικόνα των συγκοινωνιών της Αθήνας. Το 2023 είχαμε δεσμευτεί ότι στους δρόμους της πρωτεύουσας θα κυκλοφορούν πάνω από 1.000 νέα λεωφορεία μέχρι το τέλος της τετραετίας. Σήμερα έχουν ήδη φτάσει τα 1.076. Ταυτόχρονα, ξεκινά και η ουσιαστική αναβάθμιση του παλιού «Ηλεκτρικού» και από τον επόμενο μήνα μπαίνει σε λειτουργία ο πρώτος πλήρως ανακατασκευασμένος συρμός, ενώ μέσα στον επόμενο χρόνο θα προστεθούν άλλοι 13. Δεν ισχυρίζομαι προφανώς ότι λύθηκαν όλα τα προβλήματα από τη μία μέρα στην άλλη. Είναι όμως η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια που γίνεται μια τόσο μεγάλη και οργανωμένη προσπάθεια ανανέωσης του στόλου και συνολικά των δημόσιων συγκοινωνιών της Αθήνας.

Θα αλλάξω θέμα και θα έρθω στη λύση που δώσαμε σε ένα πρόβλημα που ταλαιπωρούσε χιλιάδες ενεργούς αγρότες, κυρίως στη Θεσσαλία και τη Μακεδονία, αλλά και άλλων περιοχών. Με τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή, δίνεται πλέον η δυνατότητα να λαμβάνουν κανονικά τις ενισχύσεις παραγωγοί που καλλιεργούν εκτάσεις οι οποίες εμφανίζονται στο Κτηματολόγιο ως αρχική ιδιοκτησία του Δημοσίου και μέχρι σήμερα εξαιρούνταν από τις επιδοτήσεις. 

Πρόκειται για μια χρόνια στρέβλωση που διορθώνουμε με αντικειμενικά κριτήρια, ώστε άνθρωποι που καλλιεργούν πραγματικά τη γη να μην χάνουν τις ενισχύσεις που δικαιούνται λόγω γραφειοκρατικών εκκρεμοτήτων δεκαετιών. Μάλιστα, η ρύθμιση έχει και αναδρομική ισχύ για τις αιτήσεις του 2025, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Ξεκαθαρίζω, πάντως, ότι η ρύθμιση αφορά αποκλειστικά την καταβολή των ενισχύσεων και δεν αλλάζει τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα του Δημοσίου ή τρίτων.

Συνεχίζω με μια σημαντική μεταρρύθμιση που αφορά το πώς οργανώνουμε χωρικά συνολικά την ανάπτυξη της χώρας μας: τον ταυτόχρονο σχεδιασμό των νέων Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων για τον Τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία, κάτι που γίνεται πρώτη φορά στην Ελλάδα. Ξεκινώ από το νέο Χωροταξικό για τον Τουρισμό, που βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση. Στόχος είναι να μπει τάξη και σαφείς κανόνες στην τουριστική ανάπτυξη, ώστε να προστατεύονται το περιβάλλον, οι τοπικές κοινωνίες και ο χαρακτήρας κάθε περιοχής, χωρίς να σταματήσει η ανάπτυξη ενός κλάδου που αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομίας μας. 

Το δεύτερο εκ των Χωροταξικών, αυτό για τις ΑΠΕ, μπήκε και αυτό σε διαβούλευση, με νέους κανόνες και περιορισμούς για περιοχές Natura, δάση, μικρά νησιά και τουριστικές ζώνες, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να προχωρά με μεγαλύτερη ισορροπία και κοινωνική συναίνεση, ενώ σύντομα θα παρουσιάσουμε και το Χωροταξικό για τη Βιομηχανία, στόχος του οποίου είναι οι μεγάλες αναπτυξιακές πολιτικές να λειτουργούν συντονισμένα και όχι αποσπασματικά, αποφεύγοντας αντιθέσεις του παρελθόντος: τις συγκρούσεις χρήσεων γης, την απουσία σχεδίου και την αβεβαιότητα.

Γάλλιο από την Ελλάδα γιά

το σύνολο των αναγκών Ευρώπης

Και μιας και μιλάμε για βιομηχανία και στρατηγικές επενδύσεις, εγκρίθηκε την προηγούμενη εβδομάδα μια ιδιαίτερα σημαντική επένδυση της Metlen, ύψους 340 εκ. ευρώ, που δίνει στη χώρα μας τη δυνατότητα να παράγει γάλλιο, μια κρίσιμη πρώτη ύλη για τεχνολογίες όπως οι ημιαγωγοί, τα αμυντικά συστήματα, η τεχνητή νοημοσύνη και τα σύγχρονα φωτοβολταϊκά. Και για να καταλάβουμε τη σημασία της: η Ελλάδα θα μπορεί πλέον να καλύπτει το σύνολο των αναγκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε γάλλιο.

Η φιλοσοφία μας γύρω από τις επενδύσεις είναι να στηρίζουμε παρεμβάσεις που δεν αφορούν μόνο το σήμερα, αλλά ενισχύουν τη θέση της χώρα μας για τα επόμενα χρόνια. Σε αυτήν, λοιπόν, την κατεύθυνση, πετύχαμε αυτήν την εβδομάδα να κατακτήσουμε έναν ιδιαίτερα σημαντικό στόχο: να αξιοποιηθεί στο 100% το δανειακό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Με απλά λόγια, τα 17,7 δισ. ευρώ που εξασφαλίσαμε περνούν όλα πια στην πραγματική οικονομία και γίνονται επενδύσεις που δημιουργούν ανάπτυξη και νέες δουλειές. Με την ολοκλήρωση των συμβασιοποιήσεων από τα πιστωτικά ιδρύματα, οι συνολικές επενδύσεις θα ξεπεράσουν τα 30 δισ. ευρώ, με το 60% των επιχειρήσεων που συμμετέχουν να είναι μικρομεσαίες, και να απορροφούν 5,6 δισ. ευρώ. Παράλληλα, μέσω του InvestEU, περισσότερες από 15.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις έλαβαν δάνεια ύψους 3 δισ. ευρώ. 

Συνολικά, επομένως, οι ΜμΕ έχουν στηριχθεί με σχεδόν 10 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, αν προστεθούν και οι απευθείας ενισχύσεις που έχουν λάβει. Και δεν σταματάμε εδώ: η πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε φθηνό δανεισμό θα συνεχιστεί και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, με επιπλέον 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, ενώ για startups και εταιρείες με γρήγορη ανάπτυξη υπάρχουν πλέον 10 επενδυτικά σχήματα που έχουν ήδη επενδύσει 220 εκ. ευρώ και συνεχίζουν. Η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα που αξιοποίησε πλήρως τα δάνεια του ΤΑΑ, κατευθύνοντάς τα σε επενδύσεις της ιδιωτικής οικονομίας, για να δημιουργήσει αυτό που μας έλειπε χρόνια: επενδύσεις.

Άλλη μία ανασκόπηση με κάτι από τον ψηφιακό κόσμο και αυτήν τη φορά η είδηση είναι ότι ψηφιοποιείται ακόμη μία συναλλαγή με το κράτος, η έκδοση του ποινικού μητρώου που, μέχρι πρότινος, απαιτούσε ημέρες και γινόταν ασύγχρονα. Στο εξής όμως, για το 50% των πολιτών ολοκληρώνεται μέσα σε μόλις πέντε λεπτά. Γιατί όχι ακόμη για όλους; Επειδή σε αρκετές περιπτώσεις απαιτείται πρόσθετη διασταύρωση στοιχείων ή χειροκίνητος έλεγχος, όταν υπάρχουν αποκλίσεις ή διαφορετικές εγγραφές στα μητρώα του Δημοσίου. Όπου όμως η ταυτοποίηση γίνεται με πλήρη βεβαιότητα, το πιστοποιητικό εκδίδεται αυτόματα και άμεσα.

 Είναι ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς ένα κράτος πιο γρήγορο.Μην ξεχνάμε όμως ότι το κράτος δεν είναι μόνο υπηρεσίες και καθημερινές συναλλαγές. Είναι και η προστασία της ιστορίας, της ταυτότητας και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Με χαρά, λοιπόν, παραδώσαμε στους επισκέπτες το Παλάτι των Δεσποτών στην Καστροπολιτεία του Μυστρά, το μοναδικό σε ευρωπαϊκό έδαφος βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα και ένα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς με ξεχωριστή σημασία για τη Λακωνία και συνολικά την Πελοπόννησο. Είδα από κοντά την εντυπωσιακή δουλειά που έχει γίνει. Οι χώροι αναδείχθηκαν και έγιναν καθολικά προσβάσιμοι, ενσωματώθηκαν νέες τεχνολογίες και ψηφιακά εργαλεία που αναβαθμίζουν την εμπειρία του επισκέπτη, ενώ το νέο σύστημα πυρόσβεσης θωρακίζει καλύτερα τον μνημειακό χώρο. Είναι ο 30ός μουσειακός και πολιτιστικός χώρος που αποδίδεται στο κοινό από το καλοκαίρι του 2019 μέχρι σήμερα.

Και ακόμη....

 Εξαιρετική είναι και η έκθεση «Στο φως της Αυλής: Απείκασμα ενδόξου περιβολής», που φιλοξενείται στην αίθουσα του θρόνου στο Παλάτι των Δεσποτών και υλοποιήθηκε χάρη στη γενναιόδωρη χορηγία του ζεύγους Μαρτίνου. Προτείνω να τα επισκεφθείτε αμφότερα!

Ακόμα δύο ειδήσεις θα αναφέρω. Η πρώτη αφορά την ενίσχυση της Άμεσης Δράσης με 45 νέα περιπολικά και 45 νέες μοτοσικλέτες μέσω δωρεάς του Ομίλου ΔΕΗ, τα οποία θα αξιοποιηθούν στις περιπολίες εμφανούς αστυνόμευσης στις γειτονιές της Αττικής όπου υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες.

Η δεύτερη αφορά την περαιτέρω ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεών μας. Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε την αναβάθμιση των φρεγατών ΜΕΚΟ και την απόκτηση δύο ιταλικών φρεγατών Bergamini (FREMM), που θα ενισχύσουν σημαντικά τις δυνατότητες του Πολεμικού Ναυτικού τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, προχωράμε στην αγορά νέων κρυπτοσυσκευών για την ενίσχυση του απορρήτου των επικοινωνιών των Ενόπλων Δυνάμεων.

Η εβδομάδα, πάντως, επιβάλλει να κλείσω με αθλητισμό. Για πρώτη φορά έπειτα από δύο δεκαετίες, η οικονομική στήριξη προς τις αθλητικές ομοσπονδίες φτάνει τα 31,3 εκ. ευρώ. Μόνο φέτος διατέθηκαν 4,2 εκ. ευρώ περισσότερα από πέρυσι, ενώ συνολικά η χρηματοδότηση είναι σχεδόν διπλάσια από εκείνη που παραλάβαμε το 2019. Ο ερασιτεχνικός αθλητισμός χρειάζεται σταθερή ενίσχυση, σχέδιο και προοπτική και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε πράξη.

Ένα από τα δύο πράγματα που μάλλον θα κάνετε σήμερα, το κάνατε ήδη: διαβάσατε την ανασκόπηση. Τώρα μένει ο τελικός της Ευρωλίγκας, που φέρνει φέτος το βλέμμα όλης της μπασκετικής Ευρώπης στη χώρα μας. Είναι μεγάλη επιτυχία για την Ελλάδα που, μετά από τόσα χρόνια, φιλοξενεί ξανά αυτήν τη μεγάλη διοργάνωση, με τον Ολυμπιακό να δίνει το «παρών» στον μεγάλο τελικό. Καλή επιτυχία, λοιπόν, στους ερυθρόλευκους. 

Καλή Κυριακή!

Ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης δεν έγινε ήρωας τη στιγμή της θυσίας του. Εκείνη τη στιγμή απλώς ολοκλήρωσε με τον πιο υψηλό τρόπο μια πορεία ζωής που ήταν ήδη ποτισμένη με ήθος, αυταπάρνηση και αφοσίωση στην αποστολή. Ήρωας είχε γίνει μέσα από τις αμέτρητες ώρες εκπαίδευσης, μέσα από τις αλλεπάλληλες απογειώσεις για αναχαίτιση, μέσα από τις νύχτες αγωνίας που μόνο οι οικογένειες των αεροπόρων γνωρίζουν πραγματικά. Είχε γίνει ήρωας κάθε φορά που έκλεινε την καλύπτρα γνωρίζοντας ότι πετά σε έναν ουρανό όπου το καθήκον δεν επιτρέπει δεύτερες σκέψεις και όπου η ευθύνη απέναντι στην πατρίδα υπερβαίνει το προσωπικό κόστος. Την ημέρα εκείνη δεν δοκιμάστηκε μόνο ένας αεροπόρος αλλά το ίδιο το φρόνημα της Ελλάδας. Και η απάντηση που δόθηκε ήταν η απάντηση που διαχρονικά δίνει αυτός ο λαός όταν βρίσκεται μπροστά στην πρόκληση της ιστορίας: «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ»!

Εκδηλώσεις Μνήμης 

Σμηναγού (Ι) 

Κωνσταντίνου Ηλιάκη

Πραγματοποιήθηκαν σήμερα, Σάββατο-23 Μαΐου 2026, στο Αθλητικό Κέντρο Κουμπέ Χανίων, εκδηλώσεις Τιμής και Μνήμης για τον Σμηναγό (Ι) Κωνσταντίνο Ηλιάκη.

Φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από τον θάνατο του Σμηναγού (Ι) Κωνσταντίνου Ηλιάκη, ο οποίος έχασε τη ζωή του, στις 23 Μαΐου 2006, κατά τη διάρκεια διατεταγμένης αποστολής αναχαίτισης τουρκικών F-16 που είχαν εισέλθει παράνομα στο FIR Αθηνών.

Οι εκδηλώσεις συνδιοργανώθηκαν από τους Δήμους Χανίων και Καρπάθου, σε συνεργασία με το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (ΓΕΑ).

Το πρόγραμμα περιελάμβανε επιμνημόσυνη δέηση, αποκαλυπτήρια της προτομής του Σμηναγού (Ι) Κωνσταντίνου Ηλιάκη, επίσημη ονοματοδοσία του Αθλητικού Κέντρου Κουμπέ σε «Αθλητικό Κέντρο Κώστας Ηλιάκης» με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Χανίων, καθώς και κατάθεση στεφάνων.

Στις εκδηλώσεις παραβρέθηκαν η Υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου και εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, Σέβη Βολουδάκη, ο Βουλευτής Χανίων κ. Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης, ο Αρχηγός ΓΕΑ, Αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης και ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημήτριου Χούπη, ο Αντιπεριφερειάρχης Χανιών,  Νίκος Καλογερής, οι Δήμαρχοι Χανίων και Καρπάθου, Παναγιώτης Σημανδηράκης και Μιχαήλ Φελλουζής αντίστοιχα, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κυδωνίας και Αποκορώνου, κ.κ. Τίτος, εκπρόσωποι των Αρχηγών των Γενικών Επιτελείων Στρατού και Ναυτικού, ο Αρχηγός Τακτικής Αεροπορίας, Αντιπτέραρχος (Ι) Παναγιώτης Γεωργακόπουλος, εκπρόσωποι Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, μέλη της οικογένειας του εκλιπόντος, αντιπροσωπείες Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, επίτιμοι Αρχηγοί ΓΕΑ, μέλη Ενώσεων Αποστράτων Αξιωματικών, εκπρόσωποι συλλόγων και πλήθος πολιτών.

Χαιρετισμός Αρχηγού ΓΕΑ, 

Αντιπτέραρχου (Ι) Δημοσθένους Γρηγοριάδη

Υπάρχουν άνθρωποι που, ενώ έφυγαν νωρίς από τη ζωή, κατάφεραν με το παράδειγμά τους να νικήσουν τη λήθη και να περάσουν στην αθανασία. Άνθρωποι που δεν έπεσαν ποτέ πραγματικά… γιατί συνεχίζουν να πετούν στις ψυχές όσων σηκώνουν ακόμη το βλέμμα στον ουρανό. 

Είναι κάποια ονόματα που δεν σβήνουν με το πέρασμα του χρόνου, γιατί χαράσσονται βαθιά μέσα στη συλλογική μνήμη ενός Έθνους και συνεχίζουν να φωτίζουν τον δρόμο των επόμενων γενεών. 

Κι όταν η Ιστορία τους αναζητά για να γράψει τις πιο ένδοξες σελίδες της, διαλέγει εκείνους που ταπεινά και απλόχερα θυσιάζονται για κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό τους, για τις υψηλές αξίες και ιδανικά που σηματοδοτούν την ταυτότητά μας ως Έθνος. Έναν τέτοιο Έλληνα αεροπόρο τιμούμε σήμερα με βαθιά συγκίνηση, με υπερηφάνεια αλλά και με εκείνο το βαρύ αίσθημα ευθύνης που γεννά η αναφορά στους ήρωες, τον Σμηναγό (Ι) Κωνσταντίνο Ηλιάκη. 

Έναν αεροπόρο που τίμησε μέχρι την τελευταία του πνοή τον όρκο προς την πατρίδα, έναν άνθρωπο που ύψωσε το καθήκον πάνω από τον φόβο και τη θυσία πάνω από την προσωπική ασφάλεια. 

Είκοσι χρόνια έχουν περάσει από εκείνη τη στιγμή που η σειρήνα ήχησε στα Readiness της 343 Μοίρας με την εντολή για «Scramble», εδώ στα Χανιά, στη γενέτειρα γη του, σκίζοντας τη σιωπή μίας συνηθισμένης ημέρας, της 23ης Μαΐου 2006 που έμελλε να είναι η ημέρα που θα τον κατέτασσε στο πάνθεον των αθανάτων, σε αυτούς που τολμούν, αγωνίζονται και όταν χρειαστεί, προσφέρουν ό,τι πολυτιμότερο έχουν: τη ζωή τους. 

Ο Κωνσταντίνος απογειώθηκε για ακόμη μία αποστολή αναχαίτισης, χωρίς να γνωρίζει ότι έγραφε τις τελευταίες γραμμές της επίγειας πορείας του και τις πρώτες της αθανασίας του. Πέταξε έχοντας στο μυαλό και την καρδιά του την Ελλάδα, με μοναδικό μέλημα να δώσει το μήνυμα σε όλους όσοι επιβουλεύονται την ακεραιότητα της Χώρας μας, ότι θα μας βρίσκουν πάντα «εκεί», παρόντες και έτοιμους, οποιαδήποτε ώρα, σε οποιοδήποτε σημείο. Το «Αστέρι» της 343 Μοίρας, προσέφερε την ίδια του τη ζωή, γιατί δεν έκανε σπιθαμή πίσω, δεν διαπραγματεύτηκε, αλλά έπεσε ηρωικά και ανέδειξε τι σημαίνει να παραμένει κανείς πιστός στον όρκο του, τι σημαίνει το να υπηρετεί πατρίδα με λεβεντιά μέχρι της τελευταίας ρανίδος του αίματός σου. Ήταν «εκεί» για να βροντοφωνάξει ότι «Η μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα… με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα». 

Ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης δεν έγινε ήρωας τη στιγμή της θυσίας του. Εκείνη τη στιγμή απλώς ολοκλήρωσε με τον πιο υψηλό τρόπο μια πορεία ζωής που ήταν ήδη ποτισμένη με ήθος, αυταπάρνηση και αφοσίωση στην αποστολή. Ήρωας είχε γίνει μέσα από τις αμέτρητες ώρες εκπαίδευσης, μέσα από τις αλλεπάλληλες απογειώσεις για αναχαίτιση, μέσα από τις νύχτες αγωνίας που μόνο οι οικογένειες των αεροπόρων γνωρίζουν πραγματικά. Είχε γίνει ήρωας κάθε φορά που έκλεινε την καλύπτρα γνωρίζοντας ότι πετά σε έναν ουρανό όπου το καθήκον δεν επιτρέπει δεύτερες σκέψεις και όπου η ευθύνη απέναντι στην πατρίδα υπερβαίνει το προσωπικό κόστος. Την ημέρα εκείνη δεν δοκιμάστηκε μόνο ένας αεροπόρος αλλά το ίδιο το φρόνημα της Ελλάδας. Και η απάντηση που δόθηκε ήταν η απάντηση που διαχρονικά δίνει αυτός ο λαός όταν βρίσκεται μπροστά στην πρόκληση της ιστορίας: «ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ»! 

Η προτομή που αποκαλύπτουμε σήμερα, η φιλοτέχνηση της οποίας αποτέλεσε για την Πολεμική Αεροπορία ένα ιερό χρέος τιμής, αποτελεί μια άγρυπνη υπενθύμιση προς όλους μας, μια σιωπηλή αλλά διαρκή φωνή που θα υπογραμμίζει στις επόμενες γενιές ότι η ελευθερία αυτού του τόπου δεν υπήρξε ποτέ δεδομένη, αλλά διαφυλάχθηκε από ανθρώπους που ήταν έτοιμοι να προσφέρουν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή για να παραμείνει η γαλανόλευκη ψηλά και το Αιγαίο ελεύθερο. 

Σεβαστή Οικογένεια, 

Κανένας λόγος δεν μπορεί να απαλύνει πλήρως το βάρος μιας τόσο μεγάλης απώλειας. Ωστόσο, να γνωρίζετε ότι ο Κωνσταντίνος Ηλιάκης δεν ανήκει πλέον μόνο στη δική σας οικογένεια. Ανήκει στην οικογένεια ολόκληρου του Ελληνισμού! Σήμερα, είκοσι χρόνια μετά, το όνομά του εξακολουθεί να ακούγεται σαν υπόμνηση καθήκοντος μέσα στις αίθουσες επιχειρήσεων, στα οικήματα ετοιμότητας, στα υπόστεγα των μαχητικών, στους διαδρόμους των Μοιρών. Γιατί οι αεροπόροι γνωρίζουν καλά ότι υπάρχουν συνάδελφοι που δεν θεωρούνται ποτέ απόντες. Συνεχίζουν να πετούν δίπλα μας, συνεχίζουν να βρίσκονται νοερά σε κάθε αποστολή, συνεχίζουν να υπενθυμίζουν ότι η τιμή της πατρίδας απαιτεί διαρκή εγρήγορση και πίστη. Να είστε βέβαιοι ότι δεν θα τον ξεχάσουμε ποτέ!

Κυρίες και κύριοι, 

Τα Έθνη επιβιώνουν όχι μόνο χάρη στη δύναμη των όπλων τους, αλλά κυρίως χάρη στη δύναμη της μνήμης τους. Όσο θυμόμαστε τους ήρωες μας, όσο κρατάμε ζωντανά τα παραδείγματά τους, τόσο θα παραμένει άσβεστη η ψυχή της πατρίδας μας. Και αν κάποτε η ιστορία αναζητήσει πώς γράφεται η λέξη «Πατρίδα», η Ελλάδα θα δείξει έναν αεροπόρο που πέταξε ανατολικά χωρίς δεύτερη σκέψη, κρατώντας στα χέρια του όχι μόνο το χειριστήριο και τη μανέτα ενός μαχητικού, αλλά την τιμή ενός ολόκληρου Έθνους… 

«ενός Έθνους που όταν κοιτά τον ουρανό τη νύχτα, δεν βλέπει αστέρια. Βλέπει τους αεροπόρους της να συνεχίζουν την αιώνια περιπολία».

 Αθάνατος!

Εσείς εδώ στα Επτάνησα, κύριε Δήμαρχε, δεν είχατε μόνο έναν που μπορούσε να δώσει νόημα στων πολλών την ύπαρξη. Είχατε πολλούς που έδωσαν νόημα στων πολλών την ύπαρξη και όχι μόνον αυτούς που ανέφερα. Είχατε τον Μητροπολίτη σας τον Αθανάσιο, είχατε τους ριζοσπάστες βουλευτές, είχατε τους αγωνιστές από τα υπόλοιπα νησιά, την Κεφαλονιά, τη Λευκάδα, τα υπόλοιπα νησιά της Επτανήσου, που έδιναν νόημα στων πολλών την ύπαρξη και στο όνειρο των πολλών. Και φτάσαμε σήμερα που καμαρώσαμε υπό τη σκιά του Ιωάννη Καποδίστρια, ένα πολεμικό αεροπλάνο, της Πολεμικής μας Αεροπορίας, να μας εντυπωσιάζει, να μας κάνει υπερήφανους, να μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς, να μας κάνει να νιώθουμε ότι η άμυνα της χώρας μας είναι σε πολύ καλά χέρια. Όταν οι πρόγονοί σας πριν 162 χρόνια ενώθηκαν με την Ελλάδα, ενώθηκαν με μια Ελλάδα, η οποία είχε τη Μεγάλη Ιδέα της εδαφικής επεκτάσεώς της. Και αυτή η Μεγάλη Ιδέα είχε αδιαμφισβήτητες βάσεις και τίτλους εθνοτικούς και ιστορικούς, είχε νόημα. Δεν ήταν μια επεκτατική, ιμπεριαλιστική τάση. Ήταν η δικαίωση εθνοτικών και ιστορικών τίτλων. Και όταν αυτό ολοκληρώθηκε, με τελευταία την προσάρτηση των Δωδεκανήσων το 1947, στρέφουμε το βλέμμα μας και το ενδιαφέρον μας σε μια άλλη μεγάλη ιδέα. Στην ιδέα της προκοπής, της ανασυγκρότησης και της ασφάλειας της χώρας. Και σήμερα εδώ, στην Κέρκυρα, χάρη στο άγημα το στρατιωτικό που παρέλασε, το άψογο, χάρη στην επίδειξη του πολεμικού αεροσκάφους, χάρη στην αίσθηση που εκπέμπουν όλα αυτά τα μηνύματα, νιώσαμε ότι δικαιώνονται οι αγώνες των προγόνων σας. Ήλθαν και ενώθηκαν με μια πατρίδα που 162 χρόνια μετά, διεκδικεί ολοένα και περισσότερο την προκοπή της και κατοχυρώνει ολοένα και περισσότερο την ασφάλειά της....

 

Αντιφώνηση Προέδρου 

της Δημοκρατίας στο γεύμα 

που παρέθεσε προς τιμήν του 

ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας 

και Διαποντίων Νήσων

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας, κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Κέρκυρα για τον εορτασμό της 162ης επετείου της Ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα, παρακάθησε σε γεύμα που παρέθεσε προς τιμήν του ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων Στέφανος Πενηντάρχου Πουλημένος.

Ακολουθεί η αντιφώνηση του κ. Τασούλα:

«Κυρίες και κύριοι,

Τι ήταν αυτό, το οποίο έδρασε ώστε αυτούς τους έξι αιώνες, που η Κέρκυρα και τα Επτάνησα είχαν διαδοχικά κυρίαρχους, χωρίς τελικά να γίνονται υπόδουλα, τι ήταν αυτό που επέδρασε και καλλιεργήθηκε μέσα στον χρόνο, μέσα στους αιώνες και έφτασε στην κορυφαία στιγμή πριν 162 χρόνια, όπου όλοι αυτοί οι αγώνες, από το πρώτο σάλεμά τους, στα βάθη, στα έγκατα του χρόνου, μέχρι την ενεργοποίηση ακόμη μεγαλύτερων αντιδράσεων και προσπαθειών, τι ήταν αυτό που κράτησε τη φλόγα του ότι είμαστε Έλληνες και προφανώς δεν γίναμε Έλληνες με την Ένωση;
Υπάρχει, κυρίες και κύριοι, κάτι το οποίο συντήρησε τον Ελληνισμό μέσα από τις περιπέτειες που προηγήθηκαν και ακολούθησαν της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης, γιατί πολλά μέρη κατελήφθησαν νωρίτερα, υπάρχει ένα στοιχείο μαγικό, το οποίο έχει να κάνει με μία νοσταλγία εθνοτική, με μία νοσταλγία εθνική, με μία νοσταλγία πατριωτική.

Πριν καν ο Ιωάννης Κωλέττης εκφράσει στην Εθνοσυνέλευση του 1844 για πρώτη φορά τις λέξεις “Μεγάλη Ιδέα”, αποκατάσταση δηλαδή, πριν καν το πει ο Κωλέττης αυτό, ο Θεόδωρος Λάσκαρης, ο Αυτοκράτωρ της Νίκαιας, ο Αυτοκράτωρ ενός τμήματος του Βυζαντίου, στη στέψη του, δύο χρόνια μετά την κατάληψη της Κωνσταντινούπολεως από τους Φράγκους το 1204, εξέφρασε το προανάκρουσμα της “Μεγάλης Ιδέας”.

Τι είπε ο Θεόδωρος Λάσκαρης: “Και των πατρίδων αύθις λαβώμεθα, ών λανθάνοντες απεσφαιρίσθημεν”. Και τις πατρίδες μας θα τις ξαναπάρουμε πίσω, τις οποίες χάσαμε κάνοντας λάθη.

Αυτό το πνεύμα, είτε το λες “Μεγάλη Ιδέα”, είτε το λες προσανατολισμό προς ένα εθνικό κράτος, είτε το λες προσανατολισμό προς την ένωση με το εθνικό κράτος της Ελλάδος, αυτή η “Μεγάλη Ιδέα” ήτανε το ζώπυρο, χάρη στο οποίο διατηρήθηκε η ελληνικότητα και η νοσταλγία της επιστροφής, της επανασύνδεσης του ελληνικού στοιχείου μέσα από τις περιπέτειες και τις υποδουλώσεις των αιώνων. Δεν άρκεσαν οι Βενετοί, δεν άρκεσαν οι Γάλλοι, δεν άρκεσαν οι Άγγλοι, δεν άρκεσαν οι Ρώσοι και οι Οθωμανοί για να σβήσουν αυτή τη φλόγα. Τίποτα δεν θα αρκούσε.

Και όταν κορυφώθηκε και ήρθε η κατάλληλη στιγμή, όταν αυτός ο αγώνας έφερε τους καρπούς του, υπεστάλησαν οι βρετανικές σημαίες από τα φρούρια των Επτανήσων και υψώθηκαν οι ελληνικές. Και το Εθνικό Κοινοβούλιο, που τότε λεγόταν Εθνοσυνέλευση, τον Ιούλιο του 1864, εν μέσω πανηγυρικού κλίματος εδέχθη τους πρώτους εκλεγμένους πληρεξουσίους της Επτανήσου ως μέλη του.

Αυτή την επέτειο τιμούμε και γιορτάζουμε σήμερα με όλες τις πρέπουσες τιμές, με μια καταπληκτική παρέλαση της μαθητικής και της στρατιωτικής νεολαίας. Αυτή την επέτειο θυμόμαστε κάθε χρόνο, αλλά, όχι μόνο μια φορά κάθε χρόνο.

Την θυμόμαστε γιατί η ίδια η επέτειος, μας εμπνέει και μας καλεί για έργα καλά. Για έργα τα οποία θα μας κάνουν αντάξιους αυτής της ένωσης, αυτής της επαφής, αυτής της ενσωμάτωσης. Τα έργα καλά, τα ξέρουν οι τοπικοί σας άρχοντες, τα ξέρει ο λαός σας. Είναι έργα τα οποία θα αναδείξουν την εικόνα, τη μορφή, τα προτερήματα της Κέρκυρας χωρίς να τα υπονομεύσουν, θα τα προστατεύσουν.

Και έτσι η Κέρκυρα με έργα υποδομής, με τουρισμό αξιόλογο, ο οποίος θα έρχεται και δεν θα χάσει ποτέ από τα μάτια του αυτό για το οποίο ήρθε, γιατί πρέπει εμείς πρώτοι να το προστατεύσουμε. Όλα αυτά λοιπόν θα αποτελέσουν τον λόγο για τον οποίο εμείς εμπνεόμαστε από αυτό το οποίο γιορτάζουμε σήμερα.

Υπήρξαν προσωπικότητες εδώ, ακούστηκαν τα ονόματά τους, ο Καποδίστριας, ο Σολωμός, ο Μάντζαρος, ο καθένας απ’ τη δική του έπαλξη έπαιξε τον σημαντικό του ρόλο και ενέπνευσαν με τη δράση τους, την ποίησή τους, τη μουσική τους όλο αυτό το πατριωτικό αίσθημα της ένωσης. Και εδώ, ισχύει απόλυτα για αυτές τις προσωπικότητες αυτό που έχει γράψει ο Κωστής Παλαμάς “Κι αν πλήθος τ’ άσχημα, κι αν είναι τ’ άδεια αφέντες, φτάνει μια σκέψη, μια ψυχή, φτάνεις εσύ, εγώ φτάνω, να δώσει νόημα στων πολλών την ύπαρξη. Ένας φτάνει”.

Εσείς εδώ στα Επτάνησα, κύριε Δήμαρχε, δεν είχατε μόνο έναν που μπορούσε να δώσει νόημα στων πολλών την ύπαρξη. Είχατε πολλούς που έδωσαν νόημα στων πολλών την ύπαρξη και όχι μόνον αυτούς που ανέφερα.

Είχατε τον Μητροπολίτη σας τον Αθανάσιο, είχατε τους ριζοσπάστες βουλευτές, είχατε τους αγωνιστές από τα υπόλοιπα νησιά, την Κεφαλονιά, τη Λευκάδα, τα υπόλοιπα νησιά της Επτανήσου, που έδιναν νόημα στων πολλών την ύπαρξη και στο όνειρο των πολλών.

Και φτάσαμε σήμερα που καμαρώσαμε υπό τη σκιά του Ιωάννη Καποδίστρια, ένα πολεμικό αεροπλάνο, της Πολεμικής μας Αεροπορίας, να μας εντυπωσιάζει, να μας κάνει υπερήφανους, να μας κάνει να νιώθουμε ασφαλείς, να μας κάνει να νιώθουμε ότι η άμυνα της χώρας μας είναι σε πολύ καλά χέρια.

Όταν οι πρόγονοί σας πριν 162 χρόνια ενώθηκαν με την Ελλάδα, ενώθηκαν με μια Ελλάδα, η οποία είχε τη Μεγάλη Ιδέα της εδαφικής επεκτάσεώς της. Και αυτή η Μεγάλη Ιδέα είχε αδιαμφισβήτητες βάσεις και τίτλους εθνοτικούς και ιστορικούς, είχε νόημα. Δεν ήταν μια επεκτατική, ιμπεριαλιστική τάση. Ήταν η δικαίωση εθνοτικών και ιστορικών τίτλων.
Και όταν αυτό ολοκληρώθηκε, με τελευταία την προσάρτηση των Δωδεκανήσων το 1947, στρέφουμε το βλέμμα μας και το ενδιαφέρον μας σε μια άλλη μεγάλη ιδέα. Στην ιδέα της προκοπής, της ανασυγκρότησης και της ασφάλειας της χώρας.

Και σήμερα εδώ, στην Κέρκυρα, χάρη στο άγημα το στρατιωτικό που παρέλασε, το άψογο, χάρη στην επίδειξη του πολεμικού αεροσκάφους, χάρη στην αίσθηση που εκπέμπουν όλα αυτά τα μηνύματα, νιώσαμε ότι δικαιώνονται οι αγώνες των προγόνων σας.

Ήλθαν και ενώθηκαν με μια πατρίδα που 162 χρόνια μετά, διεκδικεί ολοένα και περισσότερο την προκοπή της και κατοχυρώνει ολοένα και περισσότερο την ασφάλειά της.

Κύριε Δήμαρχε, με αυτές τις σκέψεις εγείρω πρόποση και εύχομαι χρόνια πολλά για την ημέρα, υγεία και προκοπή στην Κέρκυρα και στα Επτάνησα.
Να είστε καλά».

Ο ΥΕΘΑ εκπροσώπησε τον Πρωθυπουργό

Ως εκπρόσωπος του Προέδρου της Ελληνικής Κυβέρνησης, στις εκδηλώσεις στην Κέρκυρα για την 162η Επέτειο της Ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα, ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνου Τασούλα, παρέστη ο ΥΕΘΑ, Νίκος Δένδιας.

Ο ΥΕΘΑ, συνοδευόμενος από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτριο Χούπη και τον Αρχηγό ΓΕΣ Αντιστράτηγο Γεώργιο Κωστίδη, υποδέχθηκε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και παρακολούθησε τη Δοξολογία στον Ιερό Ναό Αγίου Σπυρίδωνος, στην οποία χοροστάτησε ο Σεβασμιωτάτος Μητροπολίτης Κερκύρας, Παξών και Διαποντίων Νήσων, κ.κ. Νεκτάριος.

Εν συνεχεία, συμμετέσχε στην εκδήλωση για την Επέτειο της Ένωσης των Επτανήσων στο εσωτερικό Περιστύλιο του Ανακτόρου του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου, όπου εκφωνήθηκε ο Πανηγυρικός της ημέρας από τον πρώην Δήμαρχο Κερκυραίων Χρύσανθο Σαρλή.

Ακολούθως, τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση στο Μνημείο της Ένωσης των Επτανήσων με την Ελλάδα, κατάθεση στεφάνων και τήρηση ενός λεπτού σιγής στη Μνήμη των Πρωτεργατών και Αγωνιστών της Ένωσης της Επτανήσου με την Ελλάδα.

Επίσης, ο κ. Δένδιας παρακολούθησε την παρέλαση πολιτικών και στρατιωτικών τμημάτων ενώ πραγματοποιήθηκε διέλευση στρατιωτικών ελικοπτέρων.Μετά την παρέλαση, ακολούθησε πτήση επίδειξης αεροσκάφους F-16 της Ομάδας ΖΕΥΣ.

Στις εκδηλώσεις παρέστησαν επίσης, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, οι Βουλευτές Δημήτριος Μπιάγκης, Αλέξανδρος–Χρήστος Αυλωνίτης, ο Περιφερειάρχης Ιονίων Νήσων Γιάννης Τρεπεκλής, ο Δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων Στέφανος Πενηντάρχου–Πουλημένος, ο Δήμαρχος Βόρειας Κέρκυρας Γιώργος Μαχειμάρης, ο Δήμαρχος Νότιας Κέρκυρας Ιωάννης Καββαδίας, ο πατήρ Μάριος Ρήγος, ως εκπρόσωπος του Καθολικού Αρχιεπισκόπου Κερκύρας, Ζακύνθου και Κεφαλληνίας, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί, εκπρόσωποι των Σωμάτων Ασφαλείας, περιφερειακοί και δημοτικοί σύμβουλοι, εκπρόσωποι τοπικών φορέων καθώς και πλήθος κόσμου.

Ο κ. Δένδιας σε δήλωσή του μετά το πέρας των εκδηλώσεων, ανέφερε:

«Είναι για μένα μεγάλη χαρά και μεγάλη τιμή που είμαι εδώ σήμερα, στην πατρίδα μου στην Κέρκυρα, για να γιορτάσουμε όλοι μαζί την 162η επέτειο της ενσωμάτωσης των Επτανήσων στη μητέρα Ελλάδα.

Είναι η μέρα στην οποία γιορτάζουμε την απόφαση του Επτανησιακού λαού, διότι υπήρξε και δημοψήφισμα, έστω και αν αυτό δεν είναι γνωστό, να διαζευχθεί από τη Μεγάλη Βρετανία και να συζευχθεί με το μικρό βασίλειο, το φτωχό βασίλειο τότε, της Ελλάδας, τη μητέρα πατρίδα.

Οι Επτανήσιοι από ΄κει και πέρα μετείχαν στους εθνικούς αγώνες, έχυσαν ποταμούς αίματος. Να θυμίσω τον Λορέντζο Μαβίλη, σκοτώθηκε πολεμώντας στα βουνά της Ηπείρου, εδώ ακριβώς απέναντί μας. Τους λαμπρούς αξιωματικούς των Βαλκανικών Πολέμων, τους αδελφούς Δούσμανη. Ο Δούσμανης ήταν ο καπετάνιος του Αβέρωφ. Γνωστός είναι ο Κουντουριώτης, τον Δούσμανη λίγοι τον θυμούνται. Αλλά και ο Ξενοφών Στρατηγός. Εξαιρετικοί αξιωματικοί και επίσης οι χιλιάδες νεκροί του 10ου Συντάγματος Πεζικού στους αγώνες του Έθνους για την εθνική ολοκλήρωση.

Σήμερα λοιπόν θυμόμαστε και τιμάμε τους αγώνες για την Ένωση και γενικά τους αγώνες των Επτανησίων για την πατρίδα μας. Και νομίζω ότι αυτό που μας διδάσκει πάντα η μνήμη, είναι τι οφείλουμε εμείς οι σημερινοί Έλληνες. Την προσπάθεια δηλαδή να διατηρήσουμε την πατρίδα αλώβητη και την κυριαρχία και τα κυριαρχικά της δικαιώματα, όπως το Σύνταγμα μας ορίζει, ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε επιβουλές. Επίσης, θέλω να ευχηθώ σε όλους τους Κωνσταντίνους και τις Ελένες, γιατί είναι και μια μεγάλη θρησκευτική γιορτή σήμερα.

Χρόνια πολλά και καλά! Χρόνια πολλά στην Επτάνησο, χρόνια πολλά στην Ελλάδα».