Συζήτηση Πρωθυπουργού
με το δημοσιογράφο Απόστολο Μαγγηριάδη στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Κτηματολόγιο: Από μια εκκρεμότητα δεκαετιών σε μια νέα εποχή με διαφάνεια, ταχύτητα και ασφάλεια»
Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέσχε σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Απόστολο Μαγγηριάδη, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Κτηματολόγιο: Από μια εκκρεμότητα δεκαετιών σε μια νέα εποχή με διαφάνεια, ταχύτητα και ασφάλεια», που διοργάνωσαν το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης και το Ελληνικό Κτηματολόγιο, στο Ωδείο Αθηνών.
Ακολουθεί ολόκληρη η συζήτηση:
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κύριε Πρόεδρε, καλημέρα και ευχαριστώ πολύ που είστε μαζί μας. Νομίζω ακούσαμε, σήμερα, ωραία και αισιόδοξα πράγματα για το Κτηματολόγιο. Η κυβέρνηση λέει ότι το Κτηματολόγιο είναι ένα πρότυπο μεταρρύθμισης, ότι κάτι έχει αλλάξει στην πράξη. Ένα πρώτο ερώτημα νομίζω, ημών των δημοσιογράφων αλλά και του κόσμου που παρακολουθεί και θέλει να αλλάξει η καθημερινότητά του: πώς αποδεικνύεται ότι το νέο μοντέλο πραγματικά λειτουργεί; Πώς θα πεισθούμε ότι οι διαχρονικές παθογένειες με τις οποίες, όπως και να το κάνουμε, όλοι λίγο-πολύ στην Ελλάδα έχουμε σχετικές εμπειρίες -οι συναλλαγές κάτω από το τραπέζι, καθυστερήσεις, «γρηγορόσημα»- ότι όλα αυτά θα καταργηθούν;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω εκφράζοντας τη μεγάλη μου χαρά για τη σημερινή εκδήλωση.
Ένα έργο το οποίο έμοιαζε πράγματι ακατόρθωτο επιτέλους ολοκληρώνεται. Αυτό οφείλεται, πρώτα και πάνω απ’ όλα, στη διοίκηση και στους εργαζόμενους του Ελληνικού Κτηματολογίου, αλλά και σε όλες τις πολιτικές ηγεσίες που από το 2019 και μετά δεν το έβαλαν κάτω και ξεπέρασαν εμπόδια τα οποία φαίνονταν, τουλάχιστον όταν μας εμπιστεύτηκε για πρώτη φορά ο ελληνικός λαός πριν από επτά χρόνια, στην κυριολεξία αξεπέραστα.
Θα ήθελα μόνο να θυμίσω κι εγώ με τη σειρά μου, την κατάσταση την οποία παραλάβαμε: την κτηματογράφηση στο 38%, όλα τα αρχεία ουσιαστικά σε κατάσταση όπως στις εικόνες που είδατε, 392 Υποθηκοφυλακεία.
Όμως, με πολύ μεθοδική δουλειά, με ξεκάθαρα ορόσημα, φτάσαμε σήμερα στο σημείο να μπορούμε να πούμε, επιτέλους, ότι μία εκκρεμότητα 200 ετών για το ελληνικό κράτος, για την ελληνική διοίκηση, για την έννοια και την προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας, έχει επιτέλους επιλυθεί.
Νομίζω ότι είναι μια πολύ μεγάλη κατάκτηση, αλλά ίσως και η πιο εμβληματική μεταρρύθμιση η οποία συμβολίζει αυτή τη διαρκή προσπάθεια της κυβέρνησής μας να ξεπεράσουμε παθογένειες που, όπως έχω πει πολλές φορές, έρχονται από τους προηγούμενους αιώνες και μέχρι το 2030, ορόσημο σημαντικό καθώς τότε ουσιαστικά θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από τη συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους, να έχουμε τακτοποιήσει και να έχουμε αντιμετωπίσει όλες αυτές τις παθογένειες που μας ταλάνιζαν τόσες δεκαετίες.
Κατά συνέπεια, οι ίδιοι οι πολίτες γνωρίζουν καλά σήμερα ότι έχουν ένα καινούργιο πλαίσιο προστασίας της ιδιοκτησίας τους, το οποίο όχι απλά λειτουργεί με όρους αντικειμενικότητας και διαφάνειας, αλλά τους επιτρέπει και μας επιτρέπει, να αντιμετωπίσουμε χρόνιες παθογένειες, μικρής, μεσαίας, μεγάλης διαφθοράς, αδιαφάνειας, που σε μεγάλο βαθμό ήταν και σε έναν βαθμό μπορεί να είναι ακόμα συνδεδεμένες με την όλη έννοια της διαχείρισης της ιδιοκτησίας και της μεταβίβασής της.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ακούγοντας όσα λέτε για το Κτηματολόγιο, αντιλαμβάνεται κανείς ότι επιχειρείτε να το παρουσιάσετε ως ένα case study, ως ένα μοντέλο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και αλλού.
Επιτρέψτε μου, η ερώτηση εδώ είναι, καταρχάς, αν αυτή η εμπειρία μπορεί να μεταφερθεί στις πολεοδομίες. Και το λέω διότι, όπως και να το κάνουμε, τις τελευταίες εβδομάδες παρακολουθήσαμε κάπως σοκαρισμένοι -όσοι δεν έχουμε τουλάχιστον αυτή την καθημερινή εμπειρία με την έκδοση οικοδομικών αδειών- τα όσα αποκάλυψε η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Αστυνομίας, με τους εκβιασμούς του κυκλώματος, τους επίορκους υπαλλήλους κλπ. Θα ήθελα να ρωτήσω λοιπόν, η εμπειρία αυτή μπορεί να μεταφερθεί εκεί; Και πώς θα διασφαλιστεί ότι ο έλεγχος δόμησης θα γίνεται πραγματικά πιο αξιόπιστος και πιο αδιάβλητος;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, να διαχωρίσουμε τη μεγάλη σημασία του Κτηματολογίου, η οποία αναδείχθηκε απ’ όλους όσοι έλαβαν τον λόγο πριν από εμένα, από τα ευρύτερα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την οργάνωση του χώρου.
Για να μπορέσει να ασκήσει κανείς σοβαρή πολιτική, η οποία να έχει και ένα αναπτυξιακό πρόσημο, πρέπει πρώτα να γνωρίζει σε ποιον ανήκει μια συγκεκριμένη έκταση, τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να μπορείς να κάνεις στην έκταση αυτή. Δηλαδή, με άλλα λόγια, ποιος μπορεί να είναι ο χαρακτήρας της.
Εκτός από τη μεταρρύθμιση του Κτηματολογίου, η κυβέρνηση αυτή με πολύ μεγάλη μεθοδικότητα προχωρά ίσως στη σημαντικότερη σιωπηλή μεταρρύθμιση την οποία έχουμε δρομολογήσει, που δεν είναι άλλη από την οργάνωση του χώρου.
Να μπορούμε να απαντήσουμε, δηλαδή, με όρους αντικειμενικότητας και διαφάνειας σε αυτό το απλό ερώτημα: τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να κάνει κανείς σε οποιοδήποτε ελληνικό γήπεδο ή ακίνητο ή χωράφι, με βάση ξεκάθαρους κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας.
Γι’ αυτό και έχουμε προχωρήσει με πολύ μεγάλη μεθοδικότητα την εκπόνηση ενός χωροταξικού σχεδιασμού. Ξεκινάει από το ανώτατο επίπεδο του εθνικού σχεδιασμού, κατεβαίνει στο επίπεδο της Περιφέρειας, αντιμετωπίζει συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες, όπως, για παράδειγμα, η βιομηχανία, ο τουρισμός, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -ανοίγω παρένθεση: τα τρία αυτά ειδικά χωροταξικά θα έχουν δημοσιοποιηθεί μέσα στον επόμενο μήνα, αποτελεί, εξάλλου, και αυτό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης- για να φτάσουμε τελικά στο μικρό επίπεδο, στο τοπικό επίπεδο των τοπικών χωροταξικών σχεδίων, που πια σε επίπεδο μικροκλίμακας θα μπορούν να προσδιορίζουν τις χρήσεις του χώρου και τις δυνατότητες ή τις απαγορεύσεις που ο νομοθέτης κρίνει ότι πρέπει να ισχύουν σε επίπεδο πια μικρής κλίμακας.
Όλα αυτά, θέλω να το ξαναπώ, είναι μια τεράστια μεταρρύθμιση για τη χώρα. Και επιτρέψτε μου μια ιστορική αναφορά, για όποια αξία έχει. Δεν επικαλούμαι συχνά τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Όμως, όταν τον ρώτησα κάποια στιγμή, αν έπρεπε να προτάξει μία μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, ποια θα προέτασσε, μου ανέφερε τα ζητήματα της οργάνωσης του χώρου. Ενδεχομένως κουβαλούσε συμπυκνωμένα βιώματα πολλών δεκαετιών όπου έβλεπε τις παθογένειες, αλλά και τις τεράστιες ευκαιρίες οι οποίες ξετυλίγονται μπροστά μας από τη στιγμή που θα ολοκληρώσουμε αυτή τη μεταρρύθμιση.
Από τη στιγμή, λοιπόν, που οι κανόνες θα είναι πολύ ξεκάθαροι, ουσιαστικά εκλείπει, θα έλεγα, και ο λόγος να έχουμε μία υπηρεσία σε τοπικό επίπεδο η οποία να μπορεί να είναι αντικείμενο πάντα μικροπιέσεων ή, θα έλεγα, διασταλτικής ερμηνείας της υφιστάμενης νομοθεσίας.
Και θα σας έλεγα ότι η απόφαση να μεταφέρουμε ουσιαστικά τις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων στο Κτηματολόγιο είχε ληφθεί πολύ πριν έρθουν στη δημοσιότητα οι υποθέσεις διαφθοράς στις πολεοδομίες που απασχόλησαν τελευταία την κοινή γνώμη. Άρα, γνωρίζαμε την κατάσταση και, βέβαια, θέλω να τονίσω ότι και η υπόθεση αυτή διαλευκάνθηκε από τις Εσωτερικές Υποθέσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, με απόλυτη μυστικότητα, αποδεικνύοντας για ακόμα μία φορά ότι η έννοια της νομιμότητας παντού ισχύει στην πράξη και υποστηρίζεται έμπρακτα από αυτή την κυβέρνηση.
Θα έλεγα, λοιπόν, ότι τώρα που τελειώνουμε με την εκκρεμότητα του Κτηματολογίου, η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση -και κοιτώ εδώ τους συναρμόδιους Υπουργούς- είναι με ταχύτητα να προχωρήσουμε στην υλοποίηση αυτής της ειλημμένης απόφασης που είναι η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Κτηματολόγιο, ώστε να έχουμε έναν κεντρικό φορέα ο οποίος θα ασχολείται με τα ζητήματα της ιδιοκτησίας και με τον έλεγχο της δόμησης.
Η τεχνολογία, πια, μας δίνει πάρα πολλές δυνατότητες -και για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης. Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει πολλά εργαλεία τα οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Ήδη, θέλω να τονίσω, το έχουμε κάνει στο Κτηματολόγιο για τον νομικό έλεγχο εκατοντάδων χιλιάδων πράξεων, οι εργαζόμενοι του Κτηματολογίου γνωρίζουν πόσο πολύ τους έχει διευκολύνει η τεχνητή νοημοσύνη στο να κάνουν τη δουλειά τους και να αυξηθεί η παραγωγικότητά τους. Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνητή νοημοσύνη δεν υποκαθιστά τον εργαζόμενο, αλλά τον βοηθά να γίνει πιο παραγωγικός.
Για εμένα είναι απολύτως σαφές ότι το τελικό όραμα θα πρέπει να είναι ένας μεγάλος ψηφιακός χάρτης. Θα μπορείς να μπαίνεις σε κάθε Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), να γνωρίζεις ακριβώς τι μπορείς να χτίζεις, τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται. Και βέβαια, πια, μια τελείως ψηφιακή παρακολούθηση και της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα, ώστε να μπορούμε να γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή τι χτίζεται και αν υπάρχει οποιαδήποτε αυθαιρεσία. Η τεχνητή νοημοσύνη αυτά μπορεί να τα κάνει πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα.
Θα έλεγα ότι αυτή είναι η κατάληξη, μαζί με την ολοκλήρωση των τοπικών χωροταξικών σχεδίων, της εκκρεμότητας που αφορά τη χωροταξία στη χώρα μας.
Αυτό οραματιζόμαστε για το 2030 και αυτό είναι και το επόμενο μεγάλο βήμα της μεταρρύθμισης, η οποία ήδη κινείται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ξέρετε, τα όσα λέμε, γιατί το συζητάμε, για τον χωρικό σχεδιασμό και τις πολεοδομικές ρυθμίσεις, ίσως για τον μέσο πολίτη μπορεί να ακούγονται κάπως τεχνικά, κάπως πιο αφηρημένα. Δεν είναι, όμως, μια συζήτηση που δεν αφορά πολύ τους επενδυτές, αυτούς οι οποίοι θέλουν να έρθουν, να επενδύσουν κεφάλαια, να βοηθήσουν την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.
Αναρωτιέμαι, στη διάρκεια αυτών των επτά χρόνων -της διακυβέρνησης της χώρας, εννοώ- δεν έχετε ακούσει και από ξένους επενδυτές ότι μπορεί να έχει αποθαρρυνθεί κάποιος, όταν διαπιστώνει ότι ακόμα υπάρχουν εκκρεμότητες στα ζητήματα αυτά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι σωστό αυτό το οποίο λέτε. Γι’ αυτό και προτάσσουμε τη μεταρρύθμιση αυτή όχι μόνο γιατί είμαστε το κόμμα, ως Νέα Δημοκρατία, της ιδιοκτησίας -είμαστε ταυτισμένοι με την έννοια της προστασίας της ιδιοκτησίας-, αλλά επειδή αναγνωρίζουμε απόλυτα την πολύ σημαντική αναπτυξιακή διάσταση που έχει αυτή η μεταρρύθμιση.
Σωστό είναι αυτό το οποίο λέτε. Από την άλλη, νομίζω ότι υπάρχει και μια καθολική αναγνώριση ότι έχουμε κάνει πολύ σημαντικά βήματα προόδου σε αυτή την κατεύθυνση.
Εδώ θα ήθελα να τονίσω, επίσης, την ανάγκη να μπορεί να υπάρχει απόλυτη ασφάλεια δικαίου και να μην βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δικαστικές αποφάσεις οι οποίες, εκ των υστέρων, να αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Είναι και αυτό ένα μεγάλο αντικείμενο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, η οποία συζητείται αυτή τη στιγμή στη Βουλή. Διότι όταν έρχεται ένα δικαστήριο, εν προκειμένω το Συμβούλιο της Επικρατείας, και κρίνει εκ των υστέρων ότι κάποιες προβλέψεις που μπορεί να αφορούν τον οικοδομικό κανονισμό ενδεχομένως να είναι αντισυνταγματικές, αυτό δημιουργεί μια μεγάλη αβεβαιότητα.
Είναι πολύ σημαντικό να βρούμε έναν στέρεο νομικό τρόπο ώστε όλα αυτά τα ζητήματα να αντιμετωπίζονται εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων. Και αυτό πρέπει να είναι ένα αντικείμενο της συζήτησης που θα κάνουμε για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Όπως είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι τα ζητήματα αυτά συνδέονται άμεσα και με ένα φλέγον πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζει σήμερα πια η ελληνική κοινωνία, που είναι το ζήτημα της στέγης. Εάν σήμερα αναγνωρίζουμε ότι στη χώρα μας υπάρχει πια πρόβλημα στέγης με πολύ υψηλά ενοίκια, θα πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς για το πώς οργανώνουμε τη νέα δόμηση -δεν αναφέρομαι μόνο στις επισκευές των υφιστάμενων κτηρίων-, πώς, ενδεχομένως, αλλάζουμε χρήσεις σε υφιστάμενα κτήρια για να ενθαρρύνουμε τη δόμηση, ειδικά σε περιοχές όπου έχουμε μεγάλη πίεση.
Άρα, η συζήτηση αυτή δεν είναι μια συζήτηση…
Απόστολος Μαγγηριάδης: Μπορεί να δούμε εξελίξεις σε αυτό το πεδίο ειδικά, την επόμενη ίσως τετραετία, για το θέμα της στέγασης;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι μετά βεβαιότητος θα δούμε εξελίξεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι παρεμβάσεις που μπορεί να κάνουμε, παραδείγματος χάρη, στον οικοδομικό κανονισμό, που είναι το κύριο εργαλείο το οποίο έχουμε στη διάθεσή μας για να προσδιορίζουμε τι και πόσο μπορούμε να χτίζουμε, θα είναι στέρεες και θα εξυπηρετούν ταυτόχρονα και την έννοια του περιβαλλοντικού κεκτημένου, αλλά και την ανάγκη της χώρας σήμερα να αντικαταστήσει ένα κτηριακό απόθεμα το οποίο είναι παλιό και πάρα πολύ ταλαιπωρημένο.
Τι θέλω να πω; Ότι αυτή η μεταρρύθμιση δεν ολοκληρώνεται με την πολύ σημαντική επιτυχία της ολοκλήρωσης του Εθνικού Κτηματολογίου. Έχουμε ακόμα πολλά βήματα μπροστά μας έτσι ώστε να ισορροπήσουμε μεταξύ της προστασίας της ατομικής ιδιοκτησίας, της προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά και της ανάγκης η χώρα να προχωρήσει σε μία λελογισμένη ανάπτυξη, η οποία προφανώς συμπεριλαμβάνει και το δομημένο περιβάλλον.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Επειδή μιλήσατε για το χρονικό ορόσημο του 2030 και τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, πείτε μας, καταρχάς, πού βρισκόμαστε σήμερα σε σχέση με αυτή τη διαδρομή; Κατά δεύτερον, πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης σε αυτή τη μετάβαση;
Θυμίζω ότι ήσασταν την προηγούμενη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ότι έχει ξεκινήσει μία συζήτηση για το επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο για την επόμενη εξαετία-επταετία -είναι πολύ σημαντικό κιόλας, γιατί στην ελληνική προεδρία πρόκειται όλα αυτά να συζητηθούν.
Και πόσο η χώρα θα μπορέσει να διεκδικήσει και νέα κονδύλια για να μπορέσει να υποστηρίξει αυτά τα έργα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, να πούμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν απολύτως κρίσιμο σε δύο επίπεδα: αφενός χρηματοδότησε πολύ σημαντικά έργα. Θα το ξαναπώ, 612 εκατομμύρια σελίδες ψηφιοποιήθηκαν -νομίζω ότι αντιλαμβάνεστε τον όγκο αυτής της προσπάθειας και τη μεγάλη δυσκολία υλοποίησής της-, πρωτοβουλία και δράση η οποία χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως χρηματοδοτούνται και οι μελέτες για τα τοπικά χωροταξικά σχέδια, πάλι από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Όλα αυτά ταυτόχρονα είναι και μεταρρυθμιστικά ορόσημα για να μπορέσουμε να εκταμιευθούν οι δόσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Άρα, το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν απολύτως κρίσιμο για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη μετάβαση.
Προφανώς στη συζήτηση η οποία θα γίνει για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον νέο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα προτάξουμε τις εθνικές προτεραιότητες οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Και θέλω να το ξαναπώ: η ψηφιοποίηση της χώρας είναι μία διαρκής διαδικασία, η οποία προφανώς και συνέχεια πρέπει να τυγχάνει, όποτε μπορούμε να το πετύχουμε, ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Νομίζω, όμως, ότι υπάρχει πια ένα κεκτημένο μιας πολύ σημαντικής δουλειάς η οποία έχει γίνει, ένα κεκτημένο το οποίο οι πολίτες το αναγνωρίζουν, θα έλεγα διακομματικά. Δεν είναι, νομίζω, αυτή μία επιτυχία μόνο αυτής της κυβέρνησης, είναι συνολικά μία επιτυχία της χώρας, πάνω στην οποία μπορούμε και πρέπει να οικοδομήσουμε, λαμβάνοντας υπόψη και τη νέα πραγματικότητα της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία προφανώς μπορεί να μας ανοίξει πολύ σημαντικές ευκαιρίες για να αντιμετωπίσουμε προβλήματα τα οποία εξακολουθούν να μας ταλαιπωρούν.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κλείνοντας τη συζήτησή μας, κ. Πρόεδρε, δεν μπορώ να μην σχολιάσω το ότι θυμηθήκατε δημοσίως τον πατέρα σας, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, την ημέρα της συμπλήρωσης 30 χρόνων από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, του μεγάλου του αντιπάλου αλλά και συνοδοιπόρου κατά μία έννοια στη δημόσια ζωή της χώρας. Θα ήθελα να σας ρωτήσω, εάν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης τζούνιορ ερχόταν και ρωτούσε εσάς, «πατέρα, ποια είναι η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση για τη χώρα τα επόμενα χρόνια», τι θα του απαντούσατε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι έχουμε προτάξει ένα πολύ συνεκτικό πλαίσιο σημαντικών μεταρρυθμίσεων για την Ελλάδα του 2030, το οποίο θα αποτελέσει και τον πυρήνα, θα έλεγα τον «πολιορκητικό κριό» του προεκλογικού μας προγράμματος για τις εκλογές του 2027.
Και θέλω να τονίσω ότι η μεταρρύθμιση του κράτους και η μάχη με αυτό που αποκαλούμε «βαθύ κράτος» είναι συνεχής. Η κυβέρνηση έχει επιδείξει σημαντικές επιτυχίες, αλλά υπήρξαν και μάχες οι οποίες χάθηκαν. Και υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες από το παρελθόν, οι οποίες πρέπει να επιλυθούν.
Ενδεικτικά, ο κ. Χατζηδάκης διακριτικά αναφέρθηκε στην άλλη μεγάλη μάχη, η οποία εμπλέκει και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, που δεν είναι άλλη από τη μετάπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, έτσι ώστε να γνωρίζουμε ποιος δικαιούται να πληρωθεί, με τι ποσό, και να εξασφαλίσουμε ότι αφήνουμε πίσω μας παθογένειες του παρελθόντος.
Κατά συνέπεια, η ολοκλήρωση ενός κράτους το οποίο θα λειτουργεί με αντικειμενικότητα, διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα εξακολουθεί να είναι μία σημαντική εκκρεμότητα για τη χώρα. Δεν έχει ολοκληρωθεί αυτή η μάχη. Πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2030 και θα ολοκληρωθεί από αυτή την κυβέρνηση και ελπίζω και από την επόμενη κυβέρνηση.
Είδα έναν χάρτη καταπράσινο που έλεγε 100%. Φαντάζομαι ότι αναφερόσασταν μόνο στην κτηματογράφηση και όχι σε πρόβλεψη εκλογικών ποσοστών. Φιλοδοξούμε η Ελλάδα να είναι και πάλι «γαλάζια» το 2027, ακριβώς για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτές τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ γι’ αυτή τη συζήτηση.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ. Και πάλι, μπράβο. Θα το ξαναπώ: δεν ήταν καθόλου εύκολο αυτό το οποίο πετύχαμε. Και οφείλεται πρώτα και πάνω απ’ όλα σε εσάς, τους ανθρώπους του Κτηματολογίου, στις πολιτικές ηγεσίες, σε όλους τους μηχανικούς, μελετητές, συνεργάτες.
Έχουμε λίγες εκκρεμότητες ακόμα, πάμε να πατήσουμε γκάζι, να τις τελειώσουμε όλες.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κύριε Πρόεδρε, καλημέρα και ευχαριστώ πολύ που είστε μαζί μας. Νομίζω ακούσαμε, σήμερα, ωραία και αισιόδοξα πράγματα για το Κτηματολόγιο. Η κυβέρνηση λέει ότι το Κτηματολόγιο είναι ένα πρότυπο μεταρρύθμισης, ότι κάτι έχει αλλάξει στην πράξη. Ένα πρώτο ερώτημα νομίζω, ημών των δημοσιογράφων αλλά και του κόσμου που παρακολουθεί και θέλει να αλλάξει η καθημερινότητά του: πώς αποδεικνύεται ότι το νέο μοντέλο πραγματικά λειτουργεί; Πώς θα πεισθούμε ότι οι διαχρονικές παθογένειες με τις οποίες, όπως και να το κάνουμε, όλοι λίγο-πολύ στην Ελλάδα έχουμε σχετικές εμπειρίες -οι συναλλαγές κάτω από το τραπέζι, καθυστερήσεις, «γρηγορόσημα»- ότι όλα αυτά θα καταργηθούν;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, επιτρέψτε μου να ξεκινήσω εκφράζοντας τη μεγάλη μου χαρά για τη σημερινή εκδήλωση.
Ένα έργο το οποίο έμοιαζε πράγματι ακατόρθωτο επιτέλους ολοκληρώνεται. Αυτό οφείλεται, πρώτα και πάνω απ’ όλα, στη διοίκηση και στους εργαζόμενους του Ελληνικού Κτηματολογίου, αλλά και σε όλες τις πολιτικές ηγεσίες που από το 2019 και μετά δεν το έβαλαν κάτω και ξεπέρασαν εμπόδια τα οποία φαίνονταν, τουλάχιστον όταν μας εμπιστεύτηκε για πρώτη φορά ο ελληνικός λαός πριν από επτά χρόνια, στην κυριολεξία αξεπέραστα.
Θα ήθελα μόνο να θυμίσω κι εγώ με τη σειρά μου, την κατάσταση την οποία παραλάβαμε: την κτηματογράφηση στο 38%, όλα τα αρχεία ουσιαστικά σε κατάσταση όπως στις εικόνες που είδατε, 392 Υποθηκοφυλακεία.
Όμως, με πολύ μεθοδική δουλειά, με ξεκάθαρα ορόσημα, φτάσαμε σήμερα στο σημείο να μπορούμε να πούμε, επιτέλους, ότι μία εκκρεμότητα 200 ετών για το ελληνικό κράτος, για την ελληνική διοίκηση, για την έννοια και την προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας, έχει επιτέλους επιλυθεί.
Νομίζω ότι είναι μια πολύ μεγάλη κατάκτηση, αλλά ίσως και η πιο εμβληματική μεταρρύθμιση η οποία συμβολίζει αυτή τη διαρκή προσπάθεια της κυβέρνησής μας να ξεπεράσουμε παθογένειες που, όπως έχω πει πολλές φορές, έρχονται από τους προηγούμενους αιώνες και μέχρι το 2030, ορόσημο σημαντικό καθώς τότε ουσιαστικά θα γιορτάσουμε τα 200 χρόνια από τη συγκρότηση του νεοελληνικού κράτους, να έχουμε τακτοποιήσει και να έχουμε αντιμετωπίσει όλες αυτές τις παθογένειες που μας ταλάνιζαν τόσες δεκαετίες.
Κατά συνέπεια, οι ίδιοι οι πολίτες γνωρίζουν καλά σήμερα ότι έχουν ένα καινούργιο πλαίσιο προστασίας της ιδιοκτησίας τους, το οποίο όχι απλά λειτουργεί με όρους αντικειμενικότητας και διαφάνειας, αλλά τους επιτρέπει και μας επιτρέπει, να αντιμετωπίσουμε χρόνιες παθογένειες, μικρής, μεσαίας, μεγάλης διαφθοράς, αδιαφάνειας, που σε μεγάλο βαθμό ήταν και σε έναν βαθμό μπορεί να είναι ακόμα συνδεδεμένες με την όλη έννοια της διαχείρισης της ιδιοκτησίας και της μεταβίβασής της.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ακούγοντας όσα λέτε για το Κτηματολόγιο, αντιλαμβάνεται κανείς ότι επιχειρείτε να το παρουσιάσετε ως ένα case study, ως ένα μοντέλο που θα μπορούσε να εφαρμοστεί και αλλού.
Επιτρέψτε μου, η ερώτηση εδώ είναι, καταρχάς, αν αυτή η εμπειρία μπορεί να μεταφερθεί στις πολεοδομίες. Και το λέω διότι, όπως και να το κάνουμε, τις τελευταίες εβδομάδες παρακολουθήσαμε κάπως σοκαρισμένοι -όσοι δεν έχουμε τουλάχιστον αυτή την καθημερινή εμπειρία με την έκδοση οικοδομικών αδειών- τα όσα αποκάλυψε η Υπηρεσία Εσωτερικών Υποθέσεων της Αστυνομίας, με τους εκβιασμούς του κυκλώματος, τους επίορκους υπαλλήλους κλπ. Θα ήθελα να ρωτήσω λοιπόν, η εμπειρία αυτή μπορεί να μεταφερθεί εκεί; Και πώς θα διασφαλιστεί ότι ο έλεγχος δόμησης θα γίνεται πραγματικά πιο αξιόπιστος και πιο αδιάβλητος;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, να διαχωρίσουμε τη μεγάλη σημασία του Κτηματολογίου, η οποία αναδείχθηκε απ’ όλους όσοι έλαβαν τον λόγο πριν από εμένα, από τα ευρύτερα ζητήματα που έχουν να κάνουν με την οργάνωση του χώρου.
Για να μπορέσει να ασκήσει κανείς σοβαρή πολιτική, η οποία να έχει και ένα αναπτυξιακό πρόσημο, πρέπει πρώτα να γνωρίζει σε ποιον ανήκει μια συγκεκριμένη έκταση, τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να μπορείς να κάνεις στην έκταση αυτή. Δηλαδή, με άλλα λόγια, ποιος μπορεί να είναι ο χαρακτήρας της.
Εκτός από τη μεταρρύθμιση του Κτηματολογίου, η κυβέρνηση αυτή με πολύ μεγάλη μεθοδικότητα προχωρά ίσως στη σημαντικότερη σιωπηλή μεταρρύθμιση την οποία έχουμε δρομολογήσει, που δεν είναι άλλη από την οργάνωση του χώρου.
Να μπορούμε να απαντήσουμε, δηλαδή, με όρους αντικειμενικότητας και διαφάνειας σε αυτό το απλό ερώτημα: τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται να κάνει κανείς σε οποιοδήποτε ελληνικό γήπεδο ή ακίνητο ή χωράφι, με βάση ξεκάθαρους κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας.
Γι’ αυτό και έχουμε προχωρήσει με πολύ μεγάλη μεθοδικότητα την εκπόνηση ενός χωροταξικού σχεδιασμού. Ξεκινάει από το ανώτατο επίπεδο του εθνικού σχεδιασμού, κατεβαίνει στο επίπεδο της Περιφέρειας, αντιμετωπίζει συγκεκριμένες οικονομικές δραστηριότητες, όπως, για παράδειγμα, η βιομηχανία, ο τουρισμός, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -ανοίγω παρένθεση: τα τρία αυτά ειδικά χωροταξικά θα έχουν δημοσιοποιηθεί μέσα στον επόμενο μήνα, αποτελεί, εξάλλου, και αυτό ορόσημο του Ταμείου Ανάκαμψης- για να φτάσουμε τελικά στο μικρό επίπεδο, στο τοπικό επίπεδο των τοπικών χωροταξικών σχεδίων, που πια σε επίπεδο μικροκλίμακας θα μπορούν να προσδιορίζουν τις χρήσεις του χώρου και τις δυνατότητες ή τις απαγορεύσεις που ο νομοθέτης κρίνει ότι πρέπει να ισχύουν σε επίπεδο πια μικρής κλίμακας.
Όλα αυτά, θέλω να το ξαναπώ, είναι μια τεράστια μεταρρύθμιση για τη χώρα. Και επιτρέψτε μου μια ιστορική αναφορά, για όποια αξία έχει. Δεν επικαλούμαι συχνά τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη. Όμως, όταν τον ρώτησα κάποια στιγμή, αν έπρεπε να προτάξει μία μεταρρύθμιση στην Ελλάδα, ποια θα προέτασσε, μου ανέφερε τα ζητήματα της οργάνωσης του χώρου. Ενδεχομένως κουβαλούσε συμπυκνωμένα βιώματα πολλών δεκαετιών όπου έβλεπε τις παθογένειες, αλλά και τις τεράστιες ευκαιρίες οι οποίες ξετυλίγονται μπροστά μας από τη στιγμή που θα ολοκληρώσουμε αυτή τη μεταρρύθμιση.
Από τη στιγμή, λοιπόν, που οι κανόνες θα είναι πολύ ξεκάθαροι, ουσιαστικά εκλείπει, θα έλεγα, και ο λόγος να έχουμε μία υπηρεσία σε τοπικό επίπεδο η οποία να μπορεί να είναι αντικείμενο πάντα μικροπιέσεων ή, θα έλεγα, διασταλτικής ερμηνείας της υφιστάμενης νομοθεσίας.
Και θα σας έλεγα ότι η απόφαση να μεταφέρουμε ουσιαστικά τις Υπηρεσίες Δόμησης των Δήμων στο Κτηματολόγιο είχε ληφθεί πολύ πριν έρθουν στη δημοσιότητα οι υποθέσεις διαφθοράς στις πολεοδομίες που απασχόλησαν τελευταία την κοινή γνώμη. Άρα, γνωρίζαμε την κατάσταση και, βέβαια, θέλω να τονίσω ότι και η υπόθεση αυτή διαλευκάνθηκε από τις Εσωτερικές Υποθέσεις της Ελληνικής Αστυνομίας, με απόλυτη μυστικότητα, αποδεικνύοντας για ακόμα μία φορά ότι η έννοια της νομιμότητας παντού ισχύει στην πράξη και υποστηρίζεται έμπρακτα από αυτή την κυβέρνηση.
Θα έλεγα, λοιπόν, ότι τώρα που τελειώνουμε με την εκκρεμότητα του Κτηματολογίου, η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση -και κοιτώ εδώ τους συναρμόδιους Υπουργούς- είναι με ταχύτητα να προχωρήσουμε στην υλοποίηση αυτής της ειλημμένης απόφασης που είναι η μεταφορά των Υπηρεσιών Δόμησης από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Κτηματολόγιο, ώστε να έχουμε έναν κεντρικό φορέα ο οποίος θα ασχολείται με τα ζητήματα της ιδιοκτησίας και με τον έλεγχο της δόμησης.
Η τεχνολογία, πια, μας δίνει πάρα πολλές δυνατότητες -και για τον έλεγχο της αυθαίρετης δόμησης. Η τεχνητή νοημοσύνη προσθέτει πολλά εργαλεία τα οποία μπορούμε να αξιοποιήσουμε. Ήδη, θέλω να τονίσω, το έχουμε κάνει στο Κτηματολόγιο για τον νομικό έλεγχο εκατοντάδων χιλιάδων πράξεων, οι εργαζόμενοι του Κτηματολογίου γνωρίζουν πόσο πολύ τους έχει διευκολύνει η τεχνητή νοημοσύνη στο να κάνουν τη δουλειά τους και να αυξηθεί η παραγωγικότητά τους. Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η τεχνητή νοημοσύνη δεν υποκαθιστά τον εργαζόμενο, αλλά τον βοηθά να γίνει πιο παραγωγικός.
Για εμένα είναι απολύτως σαφές ότι το τελικό όραμα θα πρέπει να είναι ένας μεγάλος ψηφιακός χάρτης. Θα μπορείς να μπαίνεις σε κάθε Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), να γνωρίζεις ακριβώς τι μπορείς να χτίζεις, τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται. Και βέβαια, πια, μια τελείως ψηφιακή παρακολούθηση και της οικοδομικής δραστηριότητας στη χώρα, ώστε να μπορούμε να γνωρίζουμε ανά πάσα στιγμή τι χτίζεται και αν υπάρχει οποιαδήποτε αυθαιρεσία. Η τεχνητή νοημοσύνη αυτά μπορεί να τα κάνει πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα.
Θα έλεγα ότι αυτή είναι η κατάληξη, μαζί με την ολοκλήρωση των τοπικών χωροταξικών σχεδίων, της εκκρεμότητας που αφορά τη χωροταξία στη χώρα μας.
Αυτό οραματιζόμαστε για το 2030 και αυτό είναι και το επόμενο μεγάλο βήμα της μεταρρύθμισης, η οποία ήδη κινείται με πολύ γρήγορους ρυθμούς.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Ξέρετε, τα όσα λέμε, γιατί το συζητάμε, για τον χωρικό σχεδιασμό και τις πολεοδομικές ρυθμίσεις, ίσως για τον μέσο πολίτη μπορεί να ακούγονται κάπως τεχνικά, κάπως πιο αφηρημένα. Δεν είναι, όμως, μια συζήτηση που δεν αφορά πολύ τους επενδυτές, αυτούς οι οποίοι θέλουν να έρθουν, να επενδύσουν κεφάλαια, να βοηθήσουν την ανταγωνιστικότητα και την οικονομική ανάπτυξη.
Αναρωτιέμαι, στη διάρκεια αυτών των επτά χρόνων -της διακυβέρνησης της χώρας, εννοώ- δεν έχετε ακούσει και από ξένους επενδυτές ότι μπορεί να έχει αποθαρρυνθεί κάποιος, όταν διαπιστώνει ότι ακόμα υπάρχουν εκκρεμότητες στα ζητήματα αυτά;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Είναι σωστό αυτό το οποίο λέτε. Γι’ αυτό και προτάσσουμε τη μεταρρύθμιση αυτή όχι μόνο γιατί είμαστε το κόμμα, ως Νέα Δημοκρατία, της ιδιοκτησίας -είμαστε ταυτισμένοι με την έννοια της προστασίας της ιδιοκτησίας-, αλλά επειδή αναγνωρίζουμε απόλυτα την πολύ σημαντική αναπτυξιακή διάσταση που έχει αυτή η μεταρρύθμιση.
Σωστό είναι αυτό το οποίο λέτε. Από την άλλη, νομίζω ότι υπάρχει και μια καθολική αναγνώριση ότι έχουμε κάνει πολύ σημαντικά βήματα προόδου σε αυτή την κατεύθυνση.
Εδώ θα ήθελα να τονίσω, επίσης, την ανάγκη να μπορεί να υπάρχει απόλυτη ασφάλεια δικαίου και να μην βρισκόμαστε αντιμέτωποι με δικαστικές αποφάσεις οι οποίες, εκ των υστέρων, να αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού. Είναι και αυτό ένα μεγάλο αντικείμενο της Συνταγματικής Αναθεώρησης, η οποία συζητείται αυτή τη στιγμή στη Βουλή. Διότι όταν έρχεται ένα δικαστήριο, εν προκειμένω το Συμβούλιο της Επικρατείας, και κρίνει εκ των υστέρων ότι κάποιες προβλέψεις που μπορεί να αφορούν τον οικοδομικό κανονισμό ενδεχομένως να είναι αντισυνταγματικές, αυτό δημιουργεί μια μεγάλη αβεβαιότητα.
Είναι πολύ σημαντικό να βρούμε έναν στέρεο νομικό τρόπο ώστε όλα αυτά τα ζητήματα να αντιμετωπίζονται εκ των προτέρων και όχι εκ των υστέρων. Και αυτό πρέπει να είναι ένα αντικείμενο της συζήτησης που θα κάνουμε για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Όπως είναι πολύ σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι τα ζητήματα αυτά συνδέονται άμεσα και με ένα φλέγον πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζει σήμερα πια η ελληνική κοινωνία, που είναι το ζήτημα της στέγης. Εάν σήμερα αναγνωρίζουμε ότι στη χώρα μας υπάρχει πια πρόβλημα στέγης με πολύ υψηλά ενοίκια, θα πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς για το πώς οργανώνουμε τη νέα δόμηση -δεν αναφέρομαι μόνο στις επισκευές των υφιστάμενων κτηρίων-, πώς, ενδεχομένως, αλλάζουμε χρήσεις σε υφιστάμενα κτήρια για να ενθαρρύνουμε τη δόμηση, ειδικά σε περιοχές όπου έχουμε μεγάλη πίεση.
Άρα, η συζήτηση αυτή δεν είναι μια συζήτηση…
Απόστολος Μαγγηριάδης: Μπορεί να δούμε εξελίξεις σε αυτό το πεδίο ειδικά, την επόμενη ίσως τετραετία, για το θέμα της στέγασης;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι μετά βεβαιότητος θα δούμε εξελίξεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι οι παρεμβάσεις που μπορεί να κάνουμε, παραδείγματος χάρη, στον οικοδομικό κανονισμό, που είναι το κύριο εργαλείο το οποίο έχουμε στη διάθεσή μας για να προσδιορίζουμε τι και πόσο μπορούμε να χτίζουμε, θα είναι στέρεες και θα εξυπηρετούν ταυτόχρονα και την έννοια του περιβαλλοντικού κεκτημένου, αλλά και την ανάγκη της χώρας σήμερα να αντικαταστήσει ένα κτηριακό απόθεμα το οποίο είναι παλιό και πάρα πολύ ταλαιπωρημένο.
Τι θέλω να πω; Ότι αυτή η μεταρρύθμιση δεν ολοκληρώνεται με την πολύ σημαντική επιτυχία της ολοκλήρωσης του Εθνικού Κτηματολογίου. Έχουμε ακόμα πολλά βήματα μπροστά μας έτσι ώστε να ισορροπήσουμε μεταξύ της προστασίας της ατομικής ιδιοκτησίας, της προστασίας του περιβάλλοντος, αλλά και της ανάγκης η χώρα να προχωρήσει σε μία λελογισμένη ανάπτυξη, η οποία προφανώς συμπεριλαμβάνει και το δομημένο περιβάλλον.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Επειδή μιλήσατε για το χρονικό ορόσημο του 2030 και τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, πείτε μας, καταρχάς, πού βρισκόμαστε σήμερα σε σχέση με αυτή τη διαδρομή; Κατά δεύτερον, πόσο καθοριστικός είναι ο ρόλος του Ταμείου Ανάκαμψης σε αυτή τη μετάβαση;
Θυμίζω ότι ήσασταν την προηγούμενη εβδομάδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, ότι έχει ξεκινήσει μία συζήτηση για το επόμενο χρηματοδοτικό πλαίσιο για την επόμενη εξαετία-επταετία -είναι πολύ σημαντικό κιόλας, γιατί στην ελληνική προεδρία πρόκειται όλα αυτά να συζητηθούν.
Και πόσο η χώρα θα μπορέσει να διεκδικήσει και νέα κονδύλια για να μπορέσει να υποστηρίξει αυτά τα έργα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, να πούμε ότι το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν απολύτως κρίσιμο σε δύο επίπεδα: αφενός χρηματοδότησε πολύ σημαντικά έργα. Θα το ξαναπώ, 612 εκατομμύρια σελίδες ψηφιοποιήθηκαν -νομίζω ότι αντιλαμβάνεστε τον όγκο αυτής της προσπάθειας και τη μεγάλη δυσκολία υλοποίησής της-, πρωτοβουλία και δράση η οποία χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, όπως χρηματοδοτούνται και οι μελέτες για τα τοπικά χωροταξικά σχέδια, πάλι από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Όλα αυτά ταυτόχρονα είναι και μεταρρυθμιστικά ορόσημα για να μπορέσουμε να εκταμιευθούν οι δόσεις του Ταμείου Ανάκαμψης. Άρα, το Ταμείο Ανάκαμψης ήταν απολύτως κρίσιμο για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτή τη μετάβαση.
Προφανώς στη συζήτηση η οποία θα γίνει για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τον νέο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα προτάξουμε τις εθνικές προτεραιότητες οι οποίες θα χρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Και θέλω να το ξαναπώ: η ψηφιοποίηση της χώρας είναι μία διαρκής διαδικασία, η οποία προφανώς και συνέχεια πρέπει να τυγχάνει, όποτε μπορούμε να το πετύχουμε, ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Νομίζω, όμως, ότι υπάρχει πια ένα κεκτημένο μιας πολύ σημαντικής δουλειάς η οποία έχει γίνει, ένα κεκτημένο το οποίο οι πολίτες το αναγνωρίζουν, θα έλεγα διακομματικά. Δεν είναι, νομίζω, αυτή μία επιτυχία μόνο αυτής της κυβέρνησης, είναι συνολικά μία επιτυχία της χώρας, πάνω στην οποία μπορούμε και πρέπει να οικοδομήσουμε, λαμβάνοντας υπόψη και τη νέα πραγματικότητα της τεχνητής νοημοσύνης, η οποία προφανώς μπορεί να μας ανοίξει πολύ σημαντικές ευκαιρίες για να αντιμετωπίσουμε προβλήματα τα οποία εξακολουθούν να μας ταλαιπωρούν.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κλείνοντας τη συζήτησή μας, κ. Πρόεδρε, δεν μπορώ να μην σχολιάσω το ότι θυμηθήκατε δημοσίως τον πατέρα σας, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, την ημέρα της συμπλήρωσης 30 χρόνων από τον θάνατο του Ανδρέα Παπανδρέου, του μεγάλου του αντιπάλου αλλά και συνοδοιπόρου κατά μία έννοια στη δημόσια ζωή της χώρας. Θα ήθελα να σας ρωτήσω, εάν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης τζούνιορ ερχόταν και ρωτούσε εσάς, «πατέρα, ποια είναι η επόμενη μεγάλη μεταρρύθμιση για τη χώρα τα επόμενα χρόνια», τι θα του απαντούσατε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι έχουμε προτάξει ένα πολύ συνεκτικό πλαίσιο σημαντικών μεταρρυθμίσεων για την Ελλάδα του 2030, το οποίο θα αποτελέσει και τον πυρήνα, θα έλεγα τον «πολιορκητικό κριό» του προεκλογικού μας προγράμματος για τις εκλογές του 2027.
Και θέλω να τονίσω ότι η μεταρρύθμιση του κράτους και η μάχη με αυτό που αποκαλούμε «βαθύ κράτος» είναι συνεχής. Η κυβέρνηση έχει επιδείξει σημαντικές επιτυχίες, αλλά υπήρξαν και μάχες οι οποίες χάθηκαν. Και υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες από το παρελθόν, οι οποίες πρέπει να επιλυθούν.
Ενδεικτικά, ο κ. Χατζηδάκης διακριτικά αναφέρθηκε στην άλλη μεγάλη μάχη, η οποία εμπλέκει και την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, που δεν είναι άλλη από τη μετάπτωση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, έτσι ώστε να γνωρίζουμε ποιος δικαιούται να πληρωθεί, με τι ποσό, και να εξασφαλίσουμε ότι αφήνουμε πίσω μας παθογένειες του παρελθόντος.
Κατά συνέπεια, η ολοκλήρωση ενός κράτους το οποίο θα λειτουργεί με αντικειμενικότητα, διαφάνεια, ταχύτητα και αποτελεσματικότητα εξακολουθεί να είναι μία σημαντική εκκρεμότητα για τη χώρα. Δεν έχει ολοκληρωθεί αυτή η μάχη. Πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι το 2030 και θα ολοκληρωθεί από αυτή την κυβέρνηση και ελπίζω και από την επόμενη κυβέρνηση.
Είδα έναν χάρτη καταπράσινο που έλεγε 100%. Φαντάζομαι ότι αναφερόσασταν μόνο στην κτηματογράφηση και όχι σε πρόβλεψη εκλογικών ποσοστών. Φιλοδοξούμε η Ελλάδα να είναι και πάλι «γαλάζια» το 2027, ακριβώς για να μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε αυτές τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις.
Απόστολος Μαγγηριάδης: Κύριε Πρόεδρε, σας ευχαριστώ πάρα πολύ γι’ αυτή τη συζήτηση.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Εγώ σας ευχαριστώ. Και πάλι, μπράβο. Θα το ξαναπώ: δεν ήταν καθόλου εύκολο αυτό το οποίο πετύχαμε. Και οφείλεται πρώτα και πάνω απ’ όλα σε εσάς, τους ανθρώπους του Κτηματολογίου, στις πολιτικές ηγεσίες, σε όλους τους μηχανικούς, μελετητές, συνεργάτες.
Έχουμε λίγες εκκρεμότητες ακόμα, πάμε να πατήσουμε γκάζι, να τις τελειώσουμε όλες.
Σας ευχαριστώ πολύ.
