Ο Ζαχάρης ήταν γείτονας, φίλος της οικογένειάς μας και λεωφορειούχος. Προ του πολέμου ανήκε στους θιασώτες του ιταλικού φασισμού. Οταν τορπιλίστηκε η «Ελλη» ο πατέρας μου αποφάσισε να μην ξαναμπούμε στο λεωφορείο του γιατί, λέει, ήταν μελανοχίτωνας. Στην κατοχή ο Ζαχάρης, που είχε χάσει το επιταγμένο λεωφορείο του, μεταβλήθηκε σε φανατικό κομμουνιστή. Αμέσως μετά την απελευθέρωση επρόκειτο να βαφτίσει το παιδί ενός άλλου γείτονα. Ο παπα-ζαχάρης ερωτά τον συνονόματό του νονό: «Πώς θα το πούμε το κοπέλι, Ζαχάρη;». «Στάλιν, θα το βγάλεις», απαντά εκείνος. «Ωφου, θέλεις να με καθαιρέσει ο Δεσπότης; Δεν μπορώ». «Εγώ είμαι ο νονός, εγώ θα πω πώς θα το βγάλομε το κοπέλι: “Στάλιν” θα το βγάλεις». «Να το βγάλομε “Σήφη”, το ίδιο κάνει». Ο πατέρας του παιδιού τον παρακαλεί: «Σύντεκνε, “Μανώλη” να το πούμε, ν’ αναστήσομε τον πατέρα μου που πώθανε πριν από ένα μήνα. Ετσά δεν είχαμε συμφωνήσει;». «Ή το βγάζεις “Στάλιν” ή φεύγω». «Δεν μπορώ, σου είπα». Τότε ο Ζαχάρης μαζεύει τα βαφτιστικά και φεύγει, ο δε παπα-ζαχάρης ειδοποίησε την πρεσβυτέρα να έρθει για να βαφτίσει το παιδί. Λίγο μετά, όταν άρχισε η κομμουνιστική ανταρσία να κάμπτεται, ο Ζαχάρης προσεγγίστηκε από έναν πολιτικό του νομού, «ανένηψε», «αποχαρακτηρίστηκε» και αποτέλεσε για πολλά χρόνια οικογενειακώς έναν «ζωηρό» οπαδό του ευεργέτη του...

 Aπό την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 21/04/26)

ονόματα όπως Σοβιετία, Δημοκρατία, Λαοκρατία και τα αντίστοιχα ανδρικά, όπως το Λαοκράτης του κ. Κοράνη. Εχω όμως στο μυαλό μου από προσωπική εμπειρία και μια περίπτωση που ξετυλίχθηκε σε πόλη της Κρήτης, όπου μεγάλωσα, αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο Ζαχάρης ήταν γείτονας, φίλος της οικογένειάς μας και λεωφορειούχος. Προ του πολέμου ανήκε στους θιασώτες του ιταλικού φασισμού. Οταν τορπιλίστηκε η «Ελλη» ο πατέρας μου αποφάσισε να μην ξαναμπούμε στο λεωφορείο του γιατί, λέει, ήταν μελανοχίτωνας. Στην κατοχή ο Ζαχάρης, που είχε χάσει το επιταγμένο λεωφορείο του, μεταβλήθηκε σε φανατικό κομμουνιστή. Αμέσως μετά την απελευθέρωση επρόκειτο να βαφτίσει το παιδί ενός άλλου γείτονα. Ο παπα-ζαχάρης ερωτά τον συνονόματό του νονό: «Πώς θα το πούμε το κοπέλι, Ζαχάρη;». «Στάλιν, θα το βγάλεις», απαντά εκείνος. «Ωφου, θέλεις να με καθαιρέσει ο Δεσπότης; Δεν μπορώ». «Εγώ είμαι ο νονός, εγώ θα πω πώς θα το βγάλομε το κοπέλι: “Στάλιν” θα το βγάλεις». «Να το βγάλομε “Σήφη”, το ίδιο κάνει». Ο πατέρας του παιδιού τον παρακαλεί: «Σύντεκνε, “Μανώλη” να το πούμε, ν’ αναστήσομε τον πατέρα μου που πώθανε πριν από ένα μήνα. Ετσά δεν είχαμε συμφωνήσει;». «Ή το βγάζεις “Στάλιν” ή φεύγω». «Δεν μπορώ, σου είπα». Τότε ο Ζαχάρης μαζεύει τα βαφτιστικά και φεύγει, ο δε παπα-ζαχάρης ειδοποίησε την πρεσβυτέρα να έρθει για να βαφτίσει το παιδί. Λίγο μετά, όταν άρχισε η κομμουνιστική ανταρσία να κάμπτεται, ο Ζαχάρης προσεγγίστηκε από έναν πολιτικό του νομού, «ανένηψε», «αποχαρακτηρίστηκε» και αποτέλεσε για πολλά χρόνια οικογενειακώς έναν «ζωηρό» οπαδό του ευεργέτη του.

ΔΡ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Γ. ΚΑΣΤΡΙΝΑΚΗΣ
Βούλα

Ο καθένας αποφασίζει ανάλογα με τις αντοχές του. Ομως το χυδαίο είναι και προκλητικό, καθώς προσελκύει ακόμα και αυτούς που το απεχθάνονται. Δεν είναι λίγες οι φορές που συναντώ μειλίχιους ανθρώπους να είναι εξοργισμένοι με αυτά που διάβασαν στο Διαδίκτυο. Και στην αυθόρμητη ερώτησή μου «γιατί τα διαβάζεις, αφού σε συγχύζουν», η απάντηση που παίρνω είναι πως «έπεσε το μάτι μου επάνω στο συγκεκριμένο σχόλιο». Φυσικά κανένα μάτι δεν πέφτει τυχαία κάπου. Η ανάγνωση απαιτεί πρόθεση που συνδυάζεται με την υπομονή των ολίγων δευτερολέπτων, αν το τοξικό σχόλιο είναι μερικών μόνο λέξεων. Αλλοι, διαβάζοντας τέτοια σύντομα κείμενα, αντιλαμβάνονται για μια ακόμα φορά το πολιτισμικό χάος που τους χωρίζει από αυτόν τον βούρκο. Αλλοι πέφτουν στην παγίδα να αναπαραγάγουν λόγο ιδίου επιπέδου, αλλά προς την αντίθετη πολιτική κατεύθυνση. Και τέλος άλλοι απλώς απολαμβάνουν αυτό το παιχνίδι της χυδαιότητας, καλυμμένοι υπό το ισοπεδωτικό όλοι ίδιοι είναι. Και για να προλάβω πιθανές ενστάσεις, αυτή η κατάσταση επικρατεί παντού όπου υπάρχει Διαδίκτυο και ανωνυμία, ακόμα και στις πιο προηγμένες πολιτικά και πολιτισμικά χώρες της Δύσης, αν υπάρχουν πλέον τέτοιες χώρες.

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 21/04/26

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Αναφέρομαι στην ανάγνωση των δηλητηριωδών σχολίων που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο. Αξίζει τον κόπο να τα διαβάζει κάποιος; Ή μπορεί να τα προσπεράσει ενώ συγχρόνως θα παραμένει χρήστης του; Το ερώτημα αυτό απασχολεί πολλούς ανθρώπους οι οποίοι δεν αντέχουν αυτό το δυσώδες κλίμα που επικρατεί κυρίως στο Χ (πρώην Twitter), όπου η ανωνυμία δίνει τη δυνατότητα στον καθένα να γράφει ό,τι υβριστικό σχόλιο θέλει.

Απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν υπάρχει, υπό την έννοια πως ο καθένας αποφασίζει ανάλογα με τις αντοχές του. Ομως το χυδαίο είναι και προκλητικό, καθώς προσελκύει ακόμα και αυτούς που το απεχθάνονται. Δεν είναι λίγες οι φορές που συναντώ μειλίχιους ανθρώπους να είναι εξοργισμένοι με αυτά που διάβασαν στο Διαδίκτυο. Και στην αυθόρμητη ερώτησή μου «γιατί τα διαβάζεις, αφού σε συγχύζουν», η απάντηση που παίρνω είναι πως «έπεσε το μάτι μου επάνω στο συγκεκριμένο σχόλιο». Φυσικά κανένα μάτι δεν πέφτει τυχαία κάπου. Η ανάγνωση απαιτεί πρόθεση που συνδυάζεται με την υπομονή των ολίγων δευτερολέπτων, αν το τοξικό σχόλιο είναι μερικών μόνο λέξεων.

Αλλοι, διαβάζοντας τέτοια σύντομα κείμενα, αντιλαμβάνονται για μια ακόμα φορά το πολιτισμικό χάος που τους χωρίζει από αυτόν τον βούρκο. Αλλοι πέφτουν στην παγίδα να αναπαραγάγουν λόγο ιδίου επιπέδου, αλλά προς την αντίθετη πολιτική κατεύθυνση. Και τέλος άλλοι απλώς απολαμβάνουν αυτό το παιχνίδι της χυδαιότητας, καλυμμένοι υπό το ισοπεδωτικό όλοι ίδιοι είναι. Και για να προλάβω πιθανές ενστάσεις, αυτή η κατάσταση επικρατεί παντού όπου υπάρχει Διαδίκτυο και ανωνυμία, ακόμα και στις πιο προηγμένες πολιτικά και πολιτισμικά χώρες της Δύσης, αν υπάρχουν πλέον τέτοιες χώρες.

Πάντως, αν θέλει κάποιος να έχει μια ικανοποιητική εικόνα για τις αντιλήψεις και το ήθος ενός υπολογίσιμου κομματιού της κοινωνίας, επιβάλλεται η περιήγησή του κυρίως στο Χ, καθώς το Facebook διαθέτει μερικά πλέγματα –έστω υποτυπώδη– προστασίας των χρηστών του. Περιδιαβαίνοντας το Χ είσαι ενημερωμένος όχι μόνον για το τι κυκλοφορεί στην «πιάτσα», αλλά κυρίως για το πώς κυκλοφορεί. Ετσι, αποκλείεται κάποια στιγμή να πέσεις από τα σύννεφα, καθώς αυτό που ήρθε εκκολαπτόταν στους διαδρόμους του Διαδικτύου. Οι ανώνυμοι υβριστές είναι κανονικοί άνθρωποι με συγγενείς, φίλους και έναν ευρύτατο περίγυρο ακολούθων, για αυτό και αποκαλούνται διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Τη μια γράφουν τα γνωστά τους σχόλια και διακινούν τα γνωστά συνωμοσιολογικά σενάρια, την επομένη κραυγάζουν στις πλατείες «η χούντα δεν τελείωσε το 73» και ζητούν κρεμάλες.

Φυσικά θεραπεία σε αυτό το φαινόμενο δεν μπορεί να υπάρξει καθώς η ανωνυμία είναι το δέλεαρ που προσφέρει η κάθε πλατφόρμα μέσω της οποίας διακινούνται ειδήσεις, απόψεις και σχόλια. Συνεπώς: Υπάρχει το σύνδρομο της στρουθοκαμήλου από τη μια πλευρά και η ανάγνωση μιας ζοφερής πραγματικότητας από την άλλη. Διαλέγουμε και παίρνουμε.

Επειδή όμως αρχίσαμε να συζητάμε για τα πτυχία και για την αξία τους, με στόχο βέβαια να μοιραστούν δημόσια πρόσωπα, ως κορυφαία και παρακατιανοί, με βάση το πτυχίο τους, ας πούμε ότι πολύ συχνά τα πτυχία είναι τύποις μεν επιβεβαιωτικά μιας εκπαιδευτικής πορείας, αλλά δεν πιστοποιούν πάντα γνώσεις. Δεν θέλω να επεκταθώ σε αυτό, επειδή ανάμεσα σε άλλα φαινόμενα του καιρού μας ξεχωρίζει ένα ακόμα που θα το έλεγα εκπαιδευτικός ρατσισμός. Εχουν δηλαδή βγει διάφοροι και, παίζοντας τον ρόλο ενός υπερ-ΔΟΑΤΑΠ, χωρίζουν τα πτυχία των ελληνικών πανεπιστημίων σε καλά και κακά, σε έγκυρα και σε μη αποδεκτά. Πρόσωπα σε χώρους που αρνούνται την αξιολόγηση, έχουν αρχίσει και νομιμοποιούν πτυχία, ακυρώνοντας άλλα. Η κουλτούρα της ακύρωσης α λα ελληνικά ήδη απαξιώνει τα πτυχία του Ελεύθερου Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), προφανώς επειδή ο νέος κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Δημήτρης Μαρκόπουλος, έχει πτυχίο από εκεί. Κι όμως. Το ΕΑΠ ιδρύθηκε στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής τάσης που διευκολύνει τη διά βίου μάθηση. Η ίδρυσή του το 1992, από τον Γιώργο Σουφλιά στο υπουργείο Παιδείας της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, είναι βέβαια μια ανορθογραφία για τον προοδευτισμό – αλλά η ουσία, το άνοιγμα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε πρόσωπα που δεν είχαν την ευκαιρία στη ζωή τους να σπουδάσουν, είναι απόδειξη κοινωνικής κινητικότητας. Κι αλίμονο, αν οι κοινωνικές κατακτήσεις μας έπρεπε κάθε φορά να κρίνονται μέσω της οπαδικής εμπάθειας κομμάτων και των κομματικών εσταυλισμένων τους.

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 21/04/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Η θλιβερή ιστορία του Μακάριου Λαζαρίδη, όπως όλα τα ζητήματα στην Ελλάδα, οδήγησε σε λάθος συμπεράσματα. Η συζήτηση για το πτυχίο του δεν αφορούσε, δεν έπρεπε να αφορά, τη σχέση του πτυχίου και της πολιτικής του πορείας, αλλά μια ιστορία του παρελθόντος του, όταν κατέλαβε δημόσια θέση χωρίς το πτυχίο που θα τη δικαιολογούσε. Αν ο παραιτηθείς, ήδη, τέως υφυπουργός είχε καταλάβει τι παίχτηκε, η εξέλιξη ίσως ήταν διαφορετική. Κρίμα, τον πρόδωσε η ιδιοσυγκρασία του.

Οι χειρισμοί του Μακάριου Λαζαρίδη, μάλιστα, και ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε η συζήτηση, οδήγησε ως συνήθως τη δημόσια συζήτηση από παρεξήγηση σε παρεξήγηση. Με αποτέλεσμα να συζητάμε πια αν πρέπει να έχει ή να μην έχει πτυχίο ο βουλευτής ή ο υπουργός.

Η απάντηση, προφανώς, βρίσκεται στο Σύνταγμα και στη λειτουργία της δημοκρατίας. Ούτε οι βουλευτές ούτε οι υπουργοί είναι ανάγκη να έχουν πτυχίο, αφού στη Βουλή τους στέλνει η ψήφος των πολιτών, οι οποίοι δεν κρίνουν τα αντικειμενικά προσόντα τους δίκην ΑΕΠ, αλλά, μέσω πολλών παραγόντων, κρίνουν αν σε σχέση με άλλους συνυποψηφίους τους είναι αυτοί που θα μας εκπροσωπούν για μια κοινοβουλευτική θητεία. Συνεκδοχικώς, δεν είναι καθοριστικός παράγων, για να γίνει κάποιος υπουργός, πρωθυπουργός ή Πρόεδρος της Δημοκρατίας, οι σπουδές του και η πιστοποίησή τους. Ουδείς, δηλαδή, θα ζητήσει πτυχίο από έναν πρωθυπουργό, ούτε ο ΔΟΑΤΑΠ θα χρειαστεί για να δώσει την ισοτιμία κάποιου πτυχίου του εξωτερικού σε κάποιον βουλευτή. Η ψήφος των πολιτών δεν ισοδυναμεί με μόρια του ΑΣΕΠ.

Ο Νίκος Φίλης, για να φέρω στη συζήτηση ένα ακομπλεξάριστο παράδειγμα, δεν είχε πτυχίο από τη Νομική, όπου σπούδαζε, χωρίς αυτό να είναι πρόβλημα για την πολιτική του διαδρομή. Κι όταν τον απέβαλε από την κυβέρνησή του ο Αλέξης Τσίπρας, στην οποία υπηρετούσε ως υπουργός Παιδείας, δεν το έκανε για τα πτυχία του, αλλά επειδή το ζήτησε ο κυβερνητικός εταίρος του, Πάνος Καμμένος. Στην πολιτική, το μέτρο των πραγμάτων δεν είναι οι τίτλοι σπουδών.

Επειδή όμως αρχίσαμε να συζητάμε για τα πτυχία και για την αξία τους, με στόχο βέβαια να μοιραστούν δημόσια πρόσωπα, ως κορυφαία και παρακατιανοί, με βάση το πτυχίο τους, ας πούμε ότι πολύ συχνά τα πτυχία είναι τύποις μεν επιβεβαιωτικά μιας εκπαιδευτικής πορείας, αλλά δεν πιστοποιούν πάντα γνώσεις.

Δεν θέλω να επεκταθώ σε αυτό, επειδή ανάμεσα σε άλλα φαινόμενα του καιρού μας ξεχωρίζει ένα ακόμα που θα το έλεγα εκπαιδευτικός ρατσισμός. Εχουν δηλαδή βγει διάφοροι και, παίζοντας τον ρόλο ενός υπερ-ΔΟΑΤΑΠ, χωρίζουν τα πτυχία των ελληνικών πανεπιστημίων σε καλά και κακά, σε έγκυρα και σε μη αποδεκτά. Πρόσωπα σε χώρους που αρνούνται την αξιολόγηση, έχουν αρχίσει και νομιμοποιούν πτυχία, ακυρώνοντας άλλα.


Η κουλτούρα της ακύρωσης α λα ελληνικά ήδη απαξιώνει τα πτυχία του Ελεύθερου Ανοικτού Πανεπιστημίου (ΕΑΠ), προφανώς επειδή ο νέος κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ, Δημήτρης Μαρκόπουλος, έχει πτυχίο από εκεί. Κι όμως. Το ΕΑΠ ιδρύθηκε στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής τάσης που διευκολύνει τη διά βίου μάθηση. Η ίδρυσή του το 1992, από τον Γιώργο Σουφλιά στο υπουργείο Παιδείας της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, είναι βέβαια μια ανορθογραφία για τον προοδευτισμό – αλλά η ουσία, το άνοιγμα της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης σε πρόσωπα που δεν είχαν την ευκαιρία στη ζωή τους να σπουδάσουν, είναι απόδειξη κοινωνικής κινητικότητας. Κι αλίμονο, αν οι κοινωνικές κατακτήσεις μας έπρεπε κάθε φορά να κρίνονται μέσω της οπαδικής εμπάθειας κομμάτων και των κομματικών εσταυλισμένων τους.

Τι θα άκουγαν οι τοίχοι των γαλάζιων συναθροίσεων αν είχαν αυτιά; Τι θα διάβαζαν τα αδιάκριτα μάτια στα βουλευτικά groups; Δεν μας νοιάζει τι λέει το Μαξίμου και οι δημοσκόποι του. Δεν θα πληρώσουμε εμείς τα σπασμένα της διακυβέρνησης. Δεν κυβερνούσε τόσο καιρό μαζί μας, για να φταίμε εμείς. Κυβερνούσε με τους εξωκοινοβουλευτικούς και τους Ποταμίσιους, αφήνοντας σε εμάς τα ξεροκόμματα της εξουσίας – τα ρουσφετάκια. Αυτό το αίσθημα αυτοσυντήρησης αρχίζει κιόλας να βρίσκει «συνδικαλιστικούς» εκπροσώπους (τον Γεωργιάδη, τον Βορίδη), οι οποίοι επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν την εσωτερική δυσαρέσκεια. Το παράδειγμα του αποπεμφθέντος υφυπουργού, που εμφανίζεται την ημέρα κιόλας της αποπομπής του άνιωθος και ασωφρόνιστος, αντανακλά το σκόρπισμα. Ακόμη και οι πιο τσαλακωμένοι, αισθάνονται την άνεση της αυτονόμησης....

 Απο την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 21/04/26

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ

Περάστε έξω, παρακαλώ. Αν παρακολουθούσε κανείς την αλληλουχία των δηλώσεων το πρωί του Σαββάτου, θα νόμιζε ότι η κυβέρνηση υπέκυψε στο βάρος του αυτονόητου. Συνάδελφοι του Μακάριου Λαζαρίδη του έδειχναν την πόρτα που ο ίδιος έκανε πως δεν έβλεπε ότι τον περίμενε ανοιχτή. Η παραμονή του ήταν πηγή πόνου για τη ζαλισμένη κυβερνητική πλειοψηφία. Το είχαν καταλάβει όλοι – και οι δημοσκόποι, που κατέγραφαν σε νούμερα την αόριστη αίσθηση του κόστους. Ολοι, εκτός από τον ίδιο τον φορέα του κόστους.

Αν έχει νόημα να ασχολείται κανείς ακόμη με το βραχύ πέρασμα του βουλευτή Καβάλας από την κυβέρνηση, είναι γιατί η περίπτωσή του δείχνει και τα σημάδια της φθοράς του κυβερνώντος κόμματος. Ο Λαζαρίδης είχε αυτοκτονήσει πολιτικά ήδη από την τηλεοπτική του εμφάνιση την Τρίτη του Πάσχα. Τότε, αντί να απολογηθεί, είχε δοκιμάσει να αντεπιτεθεί με τον τσαμπουκά του παράγοντα που διορίζεται επειδή «είν’ ωραίος». Αν υπήρχε ένα αρνητικό στερεότυπο για τον εγκάθετο που, επί δεκαετίες, εξαργυρώνει την κομματική του στράτευση, από υπουργείο σε υπουργείο, ο εγκαλούμενος βουλευτής έσπευσε να το επιβεβαιώσει. Η εκπαραθύρωσή του μέχρι τότε δεν ήταν αποφασισμένη. Το Μαξίμου είχε ακόμη ως προτεραιότητα να δείξει ότι δεν μεταχειρίζεται τους βουλευτές ως αναλώσιμους. Είχε –και έχει– ανάγκη να κατευνάσει την ταπεινωμένη και ψυχικά αποσταθεροποιημένη κοινοβουλευτική ομάδα.

Η τηλεοπτική αυτοχειρία του Λαζαρίδη θα είχε επισημοποιηθεί και ληξιαρχικώς, αν δεν ακολουθούσε η συζήτηση στη Βουλή – κατά την οποία ο πρωθυπουργός δεν βρήκε ούτε λέξη για να υπερασπιστεί τον υφυπουργό του.

Ο Λαζαρίδης δεν είναι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος που καίγεται ξαφνικά μόλις πλησιάζει το φως της κεντρικής σκηνής. Είναι όμως από τις σπάνιες περιπτώσεις που εξαπολύει χολή και ρεβανσιστικές διαθέσεις ακριβώς τη στιγμή της ήττας του. Οι αναρτήσεις του μπορεί και να είναι ενδεικτικές ενός αντανακλαστικού κοινού στους βουλευτές του κόμματος.

Τι θα άκουγαν οι τοίχοι των γαλάζιων συναθροίσεων αν είχαν αυτιά; Τι θα διάβαζαν τα αδιάκριτα μάτια στα βουλευτικά groups; Δεν μας νοιάζει τι λέει το Μαξίμου και οι δημοσκόποι του. Δεν θα πληρώσουμε εμείς τα σπασμένα της διακυβέρνησης. Δεν κυβερνούσε τόσο καιρό μαζί μας, για να φταίμε εμείς. Κυβερνούσε με τους εξωκοινοβουλευτικούς και τους Ποταμίσιους, αφήνοντας σε εμάς τα ξεροκόμματα της εξουσίας – τα ρουσφετάκια.

Αυτό το αίσθημα αυτοσυντήρησης αρχίζει κιόλας να βρίσκει «συνδικαλιστικούς» εκπροσώπους (τον Γεωργιάδη, τον Βορίδη), οι οποίοι επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν την εσωτερική δυσαρέσκεια. Το παράδειγμα του αποπεμφθέντος υφυπουργού, που εμφανίζεται την ημέρα κιόλας της αποπομπής του άνιωθος και ασωφρόνιστος, αντανακλά το σκόρπισμα. Ακόμη και οι πιο τσαλακωμένοι, αισθάνονται την άνεση της αυτονόμησης. Οι δύσκολες ψηφοφορίες για τις ασυλίες έπονται.

Ο Γιώργος Κουμπενάς βρισκόταν στη γέφυρα του «Discovery» με πλήρη εικόνα της κίνησης και της επιχειρησιακής κατάστασης. Εκείνες τις ώρες, όπως λέει, η διαχείριση ήταν απολύτως επιχειρησιακή: συνεχής παρακολούθηση των συστημάτων ναυσιπλοΐας και της κυκλοφορίας στην περιοχή, αδιάκοπες επικοινωνίες, επιβεβαίωση πορείας, αποστάσεων και θέσεων, και πλήρης συντονισμός μεταξύ πλοιάρχου, αξιωματικών και των αρμόδιων ομάδων επί του πλοίου. Στη γέφυρα δεν υπήρχε περιθώριο για τίποτε άλλο πέρα από συγκέντρωση, κρίση και πειθαρχία. «Ξεκινήσαμε την Παρασκευή, πριν από τις ανακοινώσεις περί ανοίγματος των Στενών, οι οποίες τελικώς δεν επιβεβαιώθηκαν», αναφέρει ο Γ. Κουμπενάς. Κατά τη διάρκεια της πορείας υπήρξαν επανειλημμένες επικοινωνίες από ιρανικής πλευράς, στις οποίες η απάντηση ήταν ότι το πλοίο συνέχιζε την πορεία του σύμφωνα με όσα προβλέπουν οι διεθνείς κανόνες για την ασφαλή ναυσιπλοΐα. Η πορεία που ακολουθήθηκε δεν ήταν η συνήθης. Τα πλοία κινήθηκαν νοτιότερα από τη ζώνη διαχωρισμού κυκλοφορίας που ακολουθείται υπό κανονικές συνθήκες, πολύ κοντά στις ακτές του Ομάν. Σε απόσταση περίπου 100 ναυτικών μιλίων βρισκόταν το αμερικανικό ναυτικό, εξηγεί.

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

«Ετσι περάσαμε τα Στενά»

• Μαρτυρία Ελληνα πλοιάρχου στην «Κ»

ΤΟΥ ΗΛΙΑ Γ. ΜΠΕΛΛΟΥ

To απόγευμα της περασμένης Παρασκευής, ένα κρουαζιερόπλοιο της Celestyal Cruises που ήταν εγκλωβισμένο επί 47 ημέρες στον Περσικό πέρασε τα Στενά του Ορμούζ. «Στη γέφυρα και σε όλο το πλοίο υπήρχε ένταση, αλλά όχι σύγχυση. Επιφυλακή και απόλυτη επαγγελματική προσήλωση από τους αξιωματικούς, τους υπαξιωματικούς και όλο το πλήρωμα», λέει στην «Κ» ο Ελληνας πλοίαρχος του «Celestyal Discovery» περιγράφοντας τις ώρες αγωνίας.

Ο απεγκλωβισμός από τον Περσικό Κόλπο και ολόκληρη η πορεία από το Ντουμπάι μέσα από τα Στενά του Ορμούζ στον Κόλπο του Ομάν είναι ένα ταξίδι που δύσκολα θα ξεχάσει το πλήρωμα του «Celestyal Discovery», του πρώτου από τα πέντε κρουαζιερόπλοια που «απέδρασαν» αφού παρέμειναν δεμένα επί δύο σχεδόν μήνες στα λιμάνια των Εμιράτων. 

Πρόκειται για ένα από τα πολλά πλοία ελληνικού ενδιαφέροντος που εμπλέκονται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο σε ταξίδια στα επικίνδυνα αυτή την εποχή νερά της περιοχής. Ελληνικά τάνκερ, βυθισμένα στο σκοτάδι, έγιναν ένα με τη νύχτα, μετατρέποντας τη ναυσιπλοΐα σε μια παρτίδα σκάκι για γερά νεύρα. Περίμεναν έμφορτα ένα «παράθυρο», όπως αυτό που άνοιξε για λίγες ώρες την Παρασκευή, για να ξανακλείσει όμως την επόμενη μέρα. Κάποια πέρασαν. Κάποια άλλα όχι. Γύρισαν πίσω.

Το πρωινό της Δευτέρας, η ελληνική ναυτική παρουσία ήταν ιδιαίτερα αισθητή στις θάλασσες της Μέσης Ανατολής, με 26 πλοία υπό ελληνική σημαία να βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου, της Αραβικής Θάλασσας, της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Ομάν. Εντεκα από αυτά έπλεαν εντός των υδάτων του Περσικού Κόλπου, ενώ ακόμη ένα πλοίο με ελληνική σημαία βρισκόταν στον Κόλπο του Ομάν. Πέρα όμως από τα πλοία που φέρουν την ελληνική σημαία, το συνολικό αποτύπωμα των ελληνικών συμφερόντων στην περιοχή είναι πολύ πιο μεγάλο: στην κρίσιμη ζώνη που συνδέει τον Περσικό Κόλπο, τα Στενά του Ορμούζ και τον Κόλπο του Ομάν, ο αριθμός των πλοίων ελληνικής ιδιοκτησίας ανερχόταν το πρωί της Δευτέρας στα 104.

Ο πλοίαρχος του «Celestyal Discovery» Νικόλαος Βασιλείου μίλησε τη Δευτέρα στην «Κ» για το ταξίδι της εξόδου που ξεκίνησε την Παρασκευή το απόγευμα: «Στη γέφυρα, αλλά και σε όλο το πλοίο, οι αξιωματικοί, οι υπαξιωματικοί και το πλήρωμα ήταν απόλυτα συγκεντρωμένοι. Υπήρχαν πλήρης συναίσθηση της σοβαρότητας της στιγμής, ένταση, αλλά όχι σύγχυση, επιφυλακή αλλά και απόλυτη επαγγελματική προσήλωση. Ο καθένας γνώριζε με ακρίβεια τον ρόλο του και τη σημασία που είχε κάθε χειρισμός για την ασφαλή διέλευση». 

Η Celestyal είναι μια εταιρεία που ανήκει στα συμφέροντα του αμερικανικού επενδυτικού κεφαλαίου Searchlight Capital Partners, αλλά είναι γνωστή στις ελληνικές θάλασσες εδώ και πολλά χρόνια καθώς το Αιγαίο αποτελεί τον βασικό χώρο δραστηριότητάς της και οι καπετάνιοι των δύο πλοίων της, όπως και η συντριπτική πλειονότητα των αξιωματικών της, είναι Ελληνες. Τον χειμώνα όμως στέλνει τα πλοία της «Celestyal Discovery» και «Celestyal Journey» στον Περσικό, στην αναπτυσσόμενη αγορά κρουαζιέρας των Εμιράτων. 

Φέτος δεν μπόρεσαν να επιστρέψουν τα πλοία εγκαίρως για τις προγραμματισμένες κρουαζιέρες της άνοιξης. Δεν είναι τα μόνα δύο πλοία που παρέμειναν επί περίπου 47 ημέρες όμηροι του αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ από τους Ιρανούς. Ακόμη δύο εταιρείες, η MSC Cruises με το πλοίο της «MSC Euribia» και η TUI Cruises με τα «Mein Schiff 4» και «Mein Schiff 5», είχαν την ίδια τύχη. Κατάφεραν όλοι να φύγουν σταδιακά μέχρι και το Σάββατο. Σε μια θάλασσα που είχε γίνει «τυφλή» από τις σκοπιμότητες, στην έξοδο οδήγησε το ελληνικού ενδιαφέροντος «Celestyal Discovery». Ο καπετάνιος Γιώργος Κουμπενάς, ανώτατος διευθυντής επιχειρήσεων της Celestyal και πρόεδρος
της Ενωσης Κρουαζιεροπλοίων και Φορέων Ναυτιλίας, ήταν κι αυτός στο «Discovery», όπου και παραμένει ακόμη ταξιδεύοντας πίσω προς το Αιγαίο. 

Οπως εξηγεί στην «Κ», το «Discovery» προηγήθηκε και ακολούθησε μία ημέρα αργότερα το «Journey», με το πηδάλιό του να κρατάει ο Ελληνας καπετάνιος του, Αγγελος

Βασιλάκος. Μάλιστα τέθηκε επικεφαλής της νηοπομπής που σχηματίστηκε στην περιοχή, με τα άλλα κρουαζιερόπλοια να ακολουθούν.

Στη γέφυρα

Ο Γιώργος Κουμπενάς βρισκόταν στη γέφυρα του «Discovery» με πλήρη εικόνα της κίνησης και της επιχειρησιακής κατάστασης. Εκείνες τις ώρες, όπως λέει, η διαχείριση ήταν απολύτως επιχειρησιακή: συνεχής παρακολούθηση των συστημάτων ναυσιπλοΐας και της κυκλοφορίας στην περιοχή, αδιάκοπες επικοινωνίες, επιβεβαίωση πορείας, αποστάσεων και θέσεων, και πλήρης συντονισμός μεταξύ πλοιάρχου, αξιωματικών και των αρμόδιων ομάδων επί του πλοίου. Στη γέφυρα δεν υπήρχε περιθώριο για τίποτε άλλο πέρα από συγκέντρωση, κρίση και πειθαρχία. «Ξεκινήσαμε την Παρασκευή, πριν από τις ανακοινώσεις περί ανοίγματος των Στενών, οι οποίες τελικώς δεν επιβεβαιώθηκαν», αναφέρει ο Γ. Κουμπενάς. Κατά τη διάρκεια της πορείας υπήρξαν επανειλημμένες επικοινωνίες από ιρανικής πλευράς, στις οποίες η απάντηση ήταν ότι το πλοίο συνέχιζε την πορεία του σύμφωνα με όσα προβλέπουν οι διεθνείς κανόνες για την ασφαλή ναυσιπλοΐα.

Η πορεία που ακολουθήθηκε δεν ήταν η συνήθης. Τα πλοία κινήθηκαν νοτιότερα από τη ζώνη διαχωρισμού κυκλοφορίας που ακολουθείται υπό κανονικές συνθήκες, πολύ κοντά στις ακτές του Ομάν. Σε απόσταση περίπου 100 ναυτικών μιλίων βρισκόταν το αμερικανικό ναυτικό, εξηγεί.

Στις 18 Απριλίου εκτός από το κρουαζιερόπλοιο της Celestyal καταγράφηκε η έξοδος ενός κονβόι με σημαντικό αριθμό δεξαμενοπλοίων και LNG carriers, συμπεριλαμβανομένων κάποιων ελληνικών συμφερόντων, τα οποία έφθασαν στα Στενά του Ορμούζ ομαδικά για λόγους ασφαλείας. Δεν πέρασαν όμως όλα, καθώς οι Ιρανοί ανακάλεσαν αργότερα την απόφασή τους.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν είναι κάποιο κλειστό κι ανεξέλεγκτο κύκλωμα νταραβεριτζήδων. Λειτουργεί κι αυτή στα πλαίσια της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Με απόλυτη ανεξαρτησία και χωρίς να αναφέρεται στις εθνικές δικαστικές Αρχές. Φυσικά το αίτημα της «αυτοανακήρυξης» απορρίφθηκε. Λογικό. Αν είναι να αποφασίζει ο καθένας την ανανέωση της θητείας του εαυτού του να το εφαρμόσουμε κι αλλού. Να αποφασίσει ο Τασούλας την παραμονή του στην Προεδρία μέχρι να βαρεθεί, το ίδιο και όσοι θητεύουν σε κάθε λογής όργανα ή θεσμούς. Από την Τράπεζα της Ελλάδος έως τις ανεξάρτητες Αρχές. Θα μπορούσαμε να καταργήσουμε και την έννοια της θητείας. Να τα κάνουμε όλα ίσιωμα. Αλλά αυτά υποθέτω πως δεν ισχύουν όχι μόνο στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες αλλά ούτε στη Ρουμανία του Τσαουσέσκου, από όπου προέρχεται η γενική εισαγγελέας. Κάποιοι κανόνες θα υπήρχαν κι εκεί. Προφανώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θα πει τη γνώμη της και θα εκφράσει τη διαφωνία ή τη συμφωνία της για τους προτεινομένους. Καμία αντίρρηση. Αλλά την απόφαση θα λάβει η αρμόδια δικαστική Αρχή. Οπως ορίζει και ο σχετικός νόμος. Το αίτημα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για ανανέωση των υπηρετούντων με δική της απόφαση έχει τεθεί ήδη διά ζώσης και στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και στον υπουργό Δικαιοσύνης – μαζί με αίτημα για αύξηση του αριθμού των εντεταλμένων εισαγγελέων. Δεν νομίζω να πήρε διαφορετική απάντηση. Διότι διαφορετική απάντηση δεν υπάρχει. Και για αυτό είναι λάθος ένα χρήσιμο κι αναγκαίο όργανο που δικαιούται τον σεβασμό κάθε σοβαρού ανθρώπου, όπως η Γενική Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, να εμπλέκεται σε βλακώδεις κι αδιέξοδες αντιπαραθέσεις για πρόσωπα άνευ σημασίας. Κάνει κακό στον εαυτό του.....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 21/04/26

Με τη διάσταση της ενεργού συμβολής από την Ελλάδα στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό το φως των εξελίξεων του τελευταίου πολέμου στην περιοχή, ο ΥΦΕΘΑ- μόλις δέκα ετών κατά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, όπως είπε- μίλησε γιά «τη βούληση και αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης, αυτής της Κυβέρνησης, να συνδράμει άμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία, όπως αποδείξαμε και με την αποστολή των δύο πολεμικών μας πλοίων στα ύδατα της Μεγαλονήσου, σε συνδυασμό με την αποστολή τετράδας μαχητικών αεροσκαφών "F-16 Viper" που επιχειρούν γιά τον ίδιο σκοπό, από την Αεροπορική Βάση Πάφου, κάτι που θα συνεχίσουμε να πράττουμε με την ίδια συνέπεια και βεβαίως συνέχεια».

ΙΣΧΥΡΗ ΔΙΑΒΕΒΑΙΩΣΗ 

ΑΠΟ ΤΟΝ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟ

ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ ΓΙΑ 

ΤΗΝ ΑΜΥΝΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Iσχυρή διαβεβαίωση γιά την άμυνα της Κύπρου παρέσχε χθες το απόγευμα ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, Θανάσης Δαβάκης, ανοίγοντας, από τη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων, την εκδήλωση παρουσίασης του συλλογικού τόμου «Ημερίδα: Κύπρος 1954-1964-1974-2024-Γεγονότα, Κρίσεις, Εισβολη-Κατοχή, Μνήμες, Σχέδια Επίλυσης, Ευκαιρίες-Λάθη, Εξελίξεις-Προοπτικές», την οποία και παρακολούθησε μέχρι τέλους.

Με τη διάσταση της ενεργού συμβολής από την Ελλάδα στην άμυνα της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπό το φως των εξελίξεων του τελευταίου πολέμου στην περιοχή, ο ΥΦΕΘΑ- μόλις δέκα ετών κατά την Τουρκική εισβολή στην Κύπρο, όπως είπε- μίλησε γιά «τη βούληση και αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης, αυτής της Κυβέρνησης, να συνδράμει άμεσα στην Κυπριακή Δημοκρατία, όπως αποδείξαμε και με την αποστολή των δύο πολεμικών μας πλοίων στα ύδατα της Μεγαλονήσου, σε συνδυασμό με την αποστολή τετράδας μαχητικών αεροσκαφών "F-16 Viper" που επιχειρούν γιά τον ίδιο σκοπό, από την Αεροπορική Βάση Πάφου, κάτι που θα συνεχίσουμε να πράττουμε με την ίδια συνέπεια και βεβαίως συνέχεια».

Το θέμα αυτό, άλλωστε, με την ευκαιρία της συγκέντρωσης σε τόμο όλων των εισηγήσεων, από το Κέντρο Αριστείας «Ακρόπολις», όλων των εισηγήσεων στη φερώνυμη Ημερίδα που έλαβε χώρα στην αίθουσα εκδηλώσεων της ΕΣΗΕΑ, στις 7 Δεκεμβρίου 2024, με τη συμμετοχή πλειάδας ομιλητών από την πολιτική, τη διπλωματία και τις Ένοπλες Δυνάμεις, βρέθηκε στο επίκεντρο των ομιλιών στην χθεσινή εκδήλωση.

Η έμπρακτη στήριξη από την Ελλάδα στην άμυνα της Κύπρου, βρέθηκε στο επίκεντρο και των τριών εισηγήσεων που έγιναν, αλλού με «διακριτικό» τρόπο και άλλοτε με ρητό και σαφή τρόπο, καθώς αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει παρά από την Κυβέρνηση της χώρας, που κινητοποιήθηκε προς την κατεύθυνση αυτή.

Σε αυτό το πλαίσιο καταγράφεται η σχετική επισήμανση από τον Στρατηγό Δημόκριτο Ζερβάκη, γιά την στήριξη αυτή «που δεν θα μπορούσε παρά να δρομολογηθεί και να υλοποιηθεί άμεσα από την Κυβέρνηση, η οποία και το πιστώνεται». Αντιθέτως σε περισσότερο «διακριτικά θετικούς» τόνους κινήθηκαν οι εισηγήσεις της Μαρίας Γιαννακάκη, Πανεπιστημιακής και πρώην βουλευτού και Γενικής Γραμματέως Υπουργείου Δικαιοσύνης και Κυριάκου Κενεβέζου, πρώην Πρέσβεως της Κύπρου στην Ελλάδα, επί σειρά ετών.

Κατά την κρίση μου, πάντως, οι «προβολείς» της εκδήλωσης έπρεπε να πέσουν και στο τρέχον momentum γιά την Κύπρο, που βρίσκει τη Μεγαλόνησο να ασκεί την Προεδρία στην ΕΕ γιά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και επίσης στο επίκεντρο διπλωματικών πρωτοβουλιών γιά την κατάσταση στην περιοχή. Πολλοί ξένοι ηγέτες θα βρεθούν γιά τον σκοπό αυτό στην Κύπρο την Πέμπτη, ενώ είχε προηγηθεί η τριμερής Χριστοδουλίδη-Μακρόν-Μητσοτάκη στην Πάφο και οι τριμερείς με την Ελλάδα και το Ισραήλ, σε ανάλογο επίπεδο κορυφής.

Επίσης έλειψε και η αναφορά στη δημοσιοποίηση από την ΕΥΠ αρχείων που αναφέρονται στον «πρώτο Αττίλα», από τα κλειστά αρχεία της Μυστικής Υπηρεσίας του Ελληνικού κράτους, σε μία κίνηση συμβολής στην εθνική αυτογνωσία, από πλευράς του Διοικητή της ΕΥΠ, Πρέσβεως Θεμιστοκλή Δεμίρη. Στο ίδιο πλαίσιο εύλογο είναι να αποδιαβαθμισθούν και να δοθούν στη δημοσιότητα αντίστοιχα αρχεία των Υπουργείων Εξωτερικών και Εθνικής Αμύνης.

Γιά το πλήρες, πάντως, της περιγραφής του πράγματος, ως προς την στήριξη της άμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, είναι συνεχείς και ουσιαστικές από καιρό, οι πυκνές σε επίπεδο Πρωθυπουργού Κυρ. Μητσοτάκη-Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, όπως και σε επίπεδο Υπουργών Εξωτερικών και Εθνικής ΄Αμυνας.

Από την άποψη αυτή δεν ήταν διόλου τυχαία η διέλευση ζεύγους μαχητικών αεροσκαφών «F-16 Viper» στο χώρο άνωθεν της παρελάσεως γιά την Κυπριακή Ανεξαρτησία την 1η Οκτωβρίου 2025, η οποία είχε κρατηθεί επτασφράγιστο μυστικό μέχρι την υπέρπτησή τους, εν πλήρει αγνοία της Τουρκίας και των δυνάμεων της στο κατεχόμενο τμήμα της νήσου.

΄Ολα αυτά δεν προέκυψαν από τύχη, αλλά αποτελούν το επιστέγασμα μιάς σιωπηρής και μεθοδικής διεργασίας σε επίπεδο προετοιμασίας σε επίπεδο στρατιωτικής ηγεσίας, στον αντίποδα του δόγματος «η Κύπρος κείται μακράν». Ειδικότερα το θέμα είχε τεθεί με έμφαση μετά την κρίση των Ιμίων του 1996, με ενέργειες του τότε Αρχηγού Τακτικής Αεροπορίας Αντιπτεράρχου (Ι) Δημ. Λυτζεράκου (παρίστατο χθες), οπότε τέθηκαν οι βάσεις γιά τις σχετικές διαδικασίες αυτών των αποστολών. Εκπονήθηκαν οι απαιτούμενες επιχειρησιακές διαδικασίες και αναβαθμίσθηκαν πολεμικά αεροδρόμια, όπως αυτό στο Καστέλι, γιά την ανάληψη τέτοιων αποστολών.

Ο σχεδιασμός συνεχίσθηκε και όταν ο Αντιπτέραρχος (Ι) Δημ. Λυτζεράκος ανέλαβε Αρχηγός ΓΕΑ το 1999, οπότε και έγιναν τα εγκαίνια λειτουργίας του ανακαινισμένου πολεμικού αεροδρομίου Καστελίου, ενώπιον του τότε παρόντων επισήμων. Στην ομιλία που είχε εκφωνήσει, ο τότε Α/ΓΕΑ είχε πει μεταξύ άλλων «και τώρα κανείς στο μέλλον δεν θα έχει να πει ότι η Κύπρος κείται μακράν», κάτι που αποδείχθηκε και την περασμένη Τετάρτη...

Δεν είναι δε τυχαίο, εξ άλλου, ότι σε μεγάλο βαθμό, εάν όχι εξ ολοκλήρου, είχαν προχωρήσει προηγουμένως και τα έργα ανακαίνισης στην Αεροπορική Βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» της Πάφου, ώστε να υποδέχεται επαρκώς και ασφαλώς μαχητικά αεροσκάφη από την Ελλάδα, όπως και έγινε.

Στην εκδήλωση παρέστη και αντιπροσωπεία μαθητών της ΣΙ. Όλη δε η εκδήλωση τελούσε υπό την αιγίδα του Συντονιστικού των Ενώσεων Αποστράτων των τριών Κλάδων των ΕΔ.

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

Επειτα από ένα μήνα και πλέον και με αφορμή και την περίοδο του Πάσχα, οι ελληνικές μονάδες που βρίσκονταν στη μεγαλόνησο αντικαταστάθηκαν προκειμένου να μπορέσουν τα πληρώματα να ξεκουραστούν και έτσι σε αυτό το πλαίσιο οι φρεγάτες «Κίμων» και «Ψαρά» αντικαταστάθηκαν στην Κύπρο μόνο από τη φρεγάτα «Ελλη», στην οποία τοποθετήθηκε το σύστημα anti-drone «Κένταυρος», ενώ την αντιβαλλιστική προστασία κατά βαλλιστικών πυραύλων ανέλαβε το βρετανικό αντιτορπιλικό και η γαλλική φρεγάτα που βρίσκονται στο νησί. Παράλληλα η δύναμη των τεσσάρων μαχητικών της ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, αντικαταστάθηκε από άλλο «φρέσκο» σμήνος, προκειμένου να συνεχιστεί και η εναέρια προστασία του νησιού. Η φρεγάτα «Ψαρά» αφού ξεκουραστεί το πλήρωμα θα πλεύσει στις αρχές Μαΐου στον Κόλπο του Αντεν προκειμένου να αναλάβει αποστολές στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ασπίδες» της ΕΕ. Πάντως είναι γεγονός πως η Αγκυρα έχει ενοχληθεί από τις κινήσεις αυτές της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ερυθρά Θάλασσα και ειδικά την Κύπρο, με μια σειρά από ρητορικές επιθέσεις. Είναι χαρακτηριστικό πως ο ίδιος ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προειδοποίησε δημόσια (στις 16 Απριλίου 2026) ότι οποιαδήποτε ξένη στρατιωτική παρουσία στην Κύπρο πρέπει να είναι προσωρινή. Τόνισε δε ότι μια μόνιμη εγκατάσταση θα μπορούσε να αυξήσει τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και να ανατρέψει την περιφερειακή ισορροπία....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", κύριο θέμα, 20/04/26

Καρυστιανού και Τσίπρας θα είναι δύο υποψηφιότητες κόντρα στον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος για την ώρα με μετεγγραφές προσπαθεί να ενισχύσει τον πράσινο ΣΥΡΙΖΑ που έχει χτίσει. Και οι δύο, δυνητικά, θα διεκδικούν ψήφους από τον χώρο του αντισυστήματος. Δεν ξέρω πόσοι έχουν διαρρεύσει από το 41% που πήρε η ΝΔ στις προηγούμενες εκλογές. Αυτό που ξέρω είναι ότι δύσκολα θα δημιουργηθεί ρεύμα ψηφοφόρων από τη ΝΔ προς τον Τσίπρα ή την Καρυστιανού. Ιδίως, όσο επιτίθενται στον Μητσοτάκη, αντί να προσπαθούν να χτίσουν μια οραματική σχέση με τους πολίτες και τα προβλήματα. Με άλλα λόγια, στον δρόμο προς τις εκλογές τα μέτωπα είναι τα ίδια. Η επισήμανση της ενδεχόμενης μετεκλογικής αβεβαιότητας, και τους επόμενους μήνες, θα είναι το ζήτημα που θα καθορίσει τις τάσεις του εκλογικού σώματος...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 20/04/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Καταλαβαίνω τον θυμό του Νίκου Ανδρουλάκη στην κοινοβουλευτική συζήτηση για το κράτος δικαίου της περασμένης εβδομάδας. Κάπως έπρεπε να επιδείξει τον αντιμητσοτακισμό του, να δηλώσει ηχηρά ότι αυτός είναι ο βασικός πυλώνας που σηκώνει τη ρομφαία κατά της διαφθοράς. Ουσιαστικά, να κλείσει τον δρόμο στους επερχόμενους διεκδικητές του αντιμητσοτακισμού κι, ευρύτερα, του αντισυστήματος, προκειμένου να μείνει τουλάχιστον δεύτερος στην κούρσα των εκλογών. Η επιμονή του για εκλογές τώρα μπορεί να απηχεί και τη μύχια επιθυμία του να πιάσει στον ύπνο τους επερχόμενους οιονεί αντιπάλους του, που ως το τέλος του χρόνου θα έχουν οργανωθεί.

Και οι δύο βασικοί αντίπαλοί του, κατανοώντας ότι η ώρα έχει έλθει, βιάστηκαν να δηλώσουν ότι είναι εδώ. Η Μαρία Καρυστιανού ζορίστηκε να διαβάσει ένα κείμενο καταγγελίας του Κυριάκου Μητσοτάκη τη μέρα της κοινοβουλευτικής μάχης. Τα κατάφερε, έστω κι αν δεν κατάφερε να απαγγείλει σωστά τα επιμέρους νοήματα. Κατανοώ τα όριά της, αναμένω την επιρροή που μπορεί να έχει όχι η πολιτική της οξυδέρκεια, η οποία είναι ανύπαρκτη, αλλά ο συμβολισμός της παρουσίας της και του ονόματός της.

Τις επόμενες εβδομάδες, τον συμβολισμό αυτό θα προσπαθήσει να τον πολλαπλασιάσει. Εχω διαβάσει ότι έρχεται «στο κέντρο», στην Αθήνα, όπου προφανώς έχει ευκολότερη πρόσβαση στο lifestyle του πολιτικού καφενείου. Παράλληλα, θα πηγαίνει στη Λάρισα, στη δίκη, και θα κάνει όπου σταθεί κι όπου βρεθεί δηλώσεις και διακηρύξεις, λέγοντας όσα συνήθως λέει (κάποια στιγμή θα τα μάθει απ’ έξω) – ο λόγος του αντισυστημισμού είναι εύκολος, περιέχει κυρίως καταγγελίες και κατάρες. Προσωπικά, περιμένω για διασκέδαση την προεκλογική περίοδο, όταν θα τη ρωτάνε για το πρόγραμμά της. Περιμένω, επίσης, τους συνεργάτες της· είμαι βέβαιος ότι θα ανατείλουν διάφορα νέα ταλέντα, που θα κάνουν καλύτερες τις μέρες μας. Θα παρακολουθώ, επίσης, με ενδιαφέρον την εξέλιξη της σχέσης της με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Ο Αλέξης Τσίπρας έκανε πιο μεγαλοπρεπή είσοδο. Αφού οι επίγονοί του στο κοινοβούλιο έκαναν αγώνα ποιος θα πει τη μεγαλύτερη αντιμητσοτακική χοντράδα, στο τέλος ο πρώην αρχηγός τους εμφανίστηκε με ένα κόκκινο πρωτοσέλιδο. Στο άρθρο που το υποστήριζε είπε τα ίδια με τους άλλους μέσα στη Βουλή, μόνο που τα είπε, ας πούμε, στην καθαρεύουσα. Το ζουμί: η κυβέρνηση είναι «συνώνυμη της φθοράς και της διαφθοράς» και «ασχημονεί σε βάρος του λαού και της δημοκρατίας», «κακοποιεί το κράτος δικαίου και τη Δικαιοσύνη» και «λεηλατεί τα δημόσια και τα ευρωπαϊκά ταμεία». Μένει να αποκαλύψει ποιοι θα συμπράξουν στο εγχείρημά του, ποιους παλιούς συριζαίους θα έχει μέσα και ποιες νέες μεταγραφές. Και μην ανησυχείτε· θα έρθει και η δημοτική.

Καρυστιανού και Τσίπρας θα είναι δύο υποψηφιότητες κόντρα στον Νίκο Ανδρουλάκη, ο οποίος για την ώρα με μετεγγραφές προσπαθεί να ενισχύσει τον πράσινο ΣΥΡΙΖΑ που έχει χτίσει. Και οι δύο, δυνητικά, θα διεκδικούν ψήφους από τον χώρο του αντισυστήματος. Δεν ξέρω πόσοι έχουν διαρρεύσει από το 41% που πήρε η ΝΔ στις προηγούμενες εκλογές. Αυτό που ξέρω είναι ότι δύσκολα θα δημιουργηθεί ρεύμα ψηφοφόρων από τη ΝΔ προς τον Τσίπρα ή την Καρυστιανού. Ιδίως, όσο επιτίθενται στον Μητσοτάκη, αντί να προσπαθούν να χτίσουν μια οραματική σχέση με τους πολίτες και τα προβλήματα.

Με άλλα λόγια, στον δρόμο προς τις εκλογές τα μέτωπα είναι τα ίδια. Η επισήμανση της ενδεχόμενης μετεκλογικής αβεβαιότητας, και τους επόμενους μήνες, θα είναι το ζήτημα που θα καθορίσει τις τάσεις του εκλογικού σώματος.

Μπορεί να μην το πήρατε χαμπάρι αλλά την περασμένη Πέμπτη θα ζούσαμε κοσμοϊστορικά γεγονότα. Ο έγκυρος και έγκριτος Τύπος μάς είχε προϊδεάσει ότι ο Μητσοτάκης θα εξαναγκαζόταν σε παραίτηση κάτω από το σφυροκόπημα της αντιπολίτευσης. Αμέσως μετά θα προχωρούσαμε σε συγκρότηση Οικουμενικής Κυβέρνησης υπό τον Βενιζέλο ή τον Στουρνάρα. Την άμεση παραίτηση του Πρωθυπουργού προέκρινε και σοβαρή ομάδα σοβαρών ακαδημαϊκών (Γ. Σωτηρέλης, «ΤΑ ΝΕΑ Σαββατοκύριακο», 10-12/4). Αλλά τουλάχιστον είχαν αποφύγει διακριτικά να επιλέξουν τον διάδοχο. Πάλι καλά. Ενώ λοιπόν μια ολόκληρη Πέμπτη περιμέναμε «στην αγορά συναθροισμένοι», τίποτα δεν συνέβη. Τι έγινε; Δεν σφυροκόπησε καλά η αντιπολίτευση; Δεν συμφώνησαν για την Οικουμενική; Δεν τους έβγαιναν τα κουκιά; Τσακώθηκαν για τον Πρωθυπουργό; Πέσαν έξω οι έγκυροι; Μυστήριο. Το οποίο υποθέτω θα αναλάβει να λύσει ο ιστορικός του μέλλοντος. Βεβαίως, το Σάββατο παραιτήθηκε ο Λαζαρίδης. Πολύ σημαντικό αλλά δεν το λες και κοσμοϊστορικό γεγονός. Αλλωστε τι Οικουμενική να φτιάξεις με ένα έρημο υφυπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης; Ούτε για πασατέμπο δεν φτάνει. Παρ’ όλο που είναι απορίας άξιο γιατί ο Μητσοτάκης χρειάστηκε δέκα και βάλε μέρες για να παραιτηθεί ο Λαζαρίδης. Τους άλλους με τις δικογραφίες της κυρίας Πόπης τούς έφαγε με το καλημέρα κι έρχεται τώρα η Κοβέσι για το μνημόσυνο. Κάπως έτσι πάντως δεν χρειάστηκε να μετακομίσει ο Μητσοτάκης από το Μέγαρο Μαξίμου. Σώθηκε ο άνθρωπος. Δεν έμεινε όμως με άδεια χέρια. Πρώτα χρησιμοποίησε τη συζήτηση στη Βουλή για να επιλέξει ως αντίπαλο τον Ανδρουλάκη. Τους άλλους σχεδόν δεν τους ανέφερε. Λογικό. Μια αντιπολίτευση κατακερματισμένη και ολίγον σορολόπ είναι κάτι σαν σουπερμάρκετ. Μπαίνεις μέσα και διαλέγεις όποιον θέλεις. Είναι το κενό που υποθέτω διέγνωσε κάπως καθυστερημένα ο Τσίπρας κι έγραψε ολόκληρο άρθρο για να το καλύψει («Εφ.Συν.», 18/4). Το κάλυψε; Δεν νομίζω. Αλλά ούτε τον Τσίπρα τον λες Οικουμενική Κυβέρνηση. Ακόμη κι αν πάρει μαζί τον Φάμελλο και τον Χαρίτση, για ριμέικ ΣΥΡΙΖΑ μοιάζει πιο πολύ. Ασε που το άρθρο περισσότερο θύμισε φοιτητική προκήρυξη. Και τώρα θα περιμένουμε τον Μάιο για το κόμμα. Με άλλα λόγια, τα χάσαμε τα κοσμοϊστορικά γεγονότα που περιμέναμε την Πέμπτη. Αλλά αυτά βλέπουν φυσικά οι Ιρανοί κι ανοιγοκλείνουν το Ορμούζ λες και είναι μπαλκονόπορτα. Θα σκέφτηκαν ότι δεν είμαστε σοβαροί άνθρωποι κι αφήνουμε τα κοσμοϊστορικά γεγονότα να φεύγουν μέσα από τα χέρια μας. Ενώ μια Οικουμενική Κυβέρνηση θα είχε τεράστια πλάκα. Αφού σκέφτονταν μήπως το καλοκαίρι την ανεβάσουν και στο Δελφινάριο....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 20/04/6

Το Μνημείο που αποκαλύπτουμε σήμερα είναι μία κιβωτός μνήμης, ένα σημείο αναφοράς που θα θυμίζει καθημερινά σε όλους μας ότι πίσω από την ειρήνη και την ασφάλεια κρύβονται θυσίες, πρόσωπα και ιστορίες που δεν πρέπει ποτέ να λησμονηθούν. Η ανέγερσή του ως αποτέλεσμα της συνδρομής και σύμπραξης του Δήμου Δελφών, της Εταιρείας Φωκικών Μελετών και της Πολεμικής Αεροπορίας, αποτελεί φωτεινό παράδειγμα ενότητας, συλλογικής ευθύνης, εθνικής συνείδησης αλλά και υπενθύμιση ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά χρέος όλων. Είναι αναμφισβήτητο ότι για να βαδίσει ένας λαός στον δρόμο της προόδου, της ανάπτυξης και της σιγουριάς, πρέπει να γνωρίζει την ιστορία του και να διδάσκεται από αυτή. Η ιστορία και η ιστορική μνήμη αποτελούν την αφετηρία και τη βάση για ένα καλύτερο μέλλον για την πατρίδα μας, τον λαό και τα παιδιά μας. Η σημερινή εκδήλωση μνήμης και η δημιουργία του μνημείου στον χώρο αυτό, έχει ιδιαίτερη σημασία ώστε να διατηρείται αναλλοίωτη η μνήμη των πεσόντων αεροπόρων στο πέρασμα του χρόνου. Αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για τις νεότερες γενιές, οι οποίες έχουν ανάγκη από πρότυπα, ιδανικά και αξίες. Το όνομά τους θα παραμείνει ανεξίτηλο στη μνήμη όλων μας, ένας φάρος για τις μελλοντικές γενιές....

Τελετή Αποκαλυπτηρίων Μνημείου Πεσόντων Αεροπόρων Νομού Φωκίδας

Πραγματοποιήθηκαν χθες, Κυριακή 19 Απριλίου 2026,  παρουσία  του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα, του Αρχηγού ΓΕΑ Αντιπτεράρχου (Ι) Δημοσθένους Γρηγοριάδη και του Δημάρχου Δελφών, Παναγιώτη Ταγκαλή, επιμνημόσυνη δέηση και τελετή αποκαλυπτηρίων του Μνημείου Πεσόντων Αεροπόρων Νομού Φωκίδας, στην Άμφισσα.

Στην τελετή παρέστησαν, ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης, Ιωάννης Μπουγάς, ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, τοπικές θρησκευτικές και πολιτειακές αρχές, Ανώτατοι Αξιωματικοί, επίτιμοι Αρχηγοί και Υπαρχηγοί, αντιπροσωπείες Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, ο Πρόεδρος της Ένωσης Απόστρατων Αξιωματικών Αεροπορίας, Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α Παναγιώτης Δημητριάδης, ο Πρόεδρος της Εταιρείας Φωκικών Μελετών, Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α Ιωάννης Ράμμος, εκπρόσωποι Συλλόγων, συγγενείς θυμάτων και πλήθος κόσμου.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων για την 205η Επέτειο της Απελευθερώσεως του Κάστρου των Σαλώνων, οι οποίες έλαβαν χώρα το διάστημα 16 έως 19 Απριλίου 2026, με ένα πλούσιο πρόγραμμα ιστορικών και πολιτιστικών δράσεων.

Στο χαιρετισμό του στην εκδήλωση, ο Αρχηγός ΓΕΑ ανέφερε τα εξής:

Με σεβασμό, συγκίνηση και υπερηφάνεια, βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στην πλατεία των «Ικάρων» για να αποδώσουμε τη δέουσα τιμή στο έργο και τη θυσία των 24 Φωκέων Αεροπόρων που προσέφεραν στην πατρίδα ότι πολυτιμότερο είχαν, την ίδια τους τη ζωή, κατά την εκτέλεση του καθήκοντος. Οι ίδιοι απέδειξαν τι σημαίνει να φέρει κανείς τη στολή όχι ως επαγγελματική ιδιότητα, αλλά ως ιδανικό, ως αποστολή, ως όρκο τιμής. Έναν όρκο που τίμησαν με πίστη, συνέπεια αλλά και με γνώμονα ότι «ανδρείος ο περί τον καλόν θάνατον αδεής» δηλαδή ανδρείος είναι αυτός που δεν φοβάται τον τιμημένο θάνατο, όπως διατύπωσε ο Αριστοτέλης 2.500 χρόνια πριν. 

Η σημερινή τελετή αποκτά ιδιαίτερο και βαθύ συμβολισμό, καθώς εντάσσεται στον εορτασμό των 205 χρόνων από την απελευθέρωση του Κάστρου των Σαλώνων – μιας κορυφαίας στιγμής του Αγώνα του 1821. Τότε που οι πρόγονοί μας ύψωσαν το λάβαρο της ελευθερίας με πίστη, θάρρος και αυταπάρνηση. Τότε που αποδείχθηκε πως η ελευθερία δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται με αγώνες και θυσίες. 

Στο ίδιο αυτό νήμα της ιστορίας έρχονται να προστεθούν και οι Αεροπόροι μας. Άνδρες που υπηρέτησαν την πατρίδα μέχρις εσχάτων, σε διαφορετικές εποχές αλλά με την ίδια φλόγα στην καρδιά. Άνδρες που δεν έκαναν σπιθαμή πίσω και προσέφεραν απλόχερα τη ζωή τους για ένα σκοπό, για ένα όραμα. 

Το Μνημείο που αποκαλύπτουμε σήμερα είναι μία κιβωτός μνήμης, ένα σημείο αναφοράς που θα θυμίζει καθημερινά σε όλους μας ότι πίσω από την ειρήνη και την ασφάλεια κρύβονται θυσίες, πρόσωπα και ιστορίες που δεν πρέπει ποτέ να λησμονηθούν. Η ανέγερσή του ως αποτέλεσμα της συνδρομής και σύμπραξης του Δήμου Δελφών, της Εταιρείας Φωκικών Μελετών και της Πολεμικής Αεροπορίας, αποτελεί φωτεινό παράδειγμα ενότητας, συλλογικής ευθύνης, εθνικής συνείδησης αλλά και υπενθύμιση ότι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης δεν είναι υπόθεση λίγων, αλλά χρέος όλων. 

Είναι αναμφισβήτητο ότι για να βαδίσει ένας λαός στον δρόμο της προόδου, της ανάπτυξης και της σιγουριάς, πρέπει να γνωρίζει την ιστορία του και να διδάσκεται από αυτή. Η ιστορία και η ιστορική μνήμη αποτελούν την αφετηρία και τη βάση για ένα καλύτερο μέλλον για την πατρίδα μας, τον λαό και τα παιδιά μας. Η σημερινή εκδήλωση μνήμης και η δημιουργία του μνημείου στον χώρο αυτό, έχει ιδιαίτερη σημασία ώστε να διατηρείται αναλλοίωτη η μνήμη των πεσόντων αεροπόρων στο πέρασμα του χρόνου. Αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για τις νεότερες γενιές, οι οποίες έχουν ανάγκη από πρότυπα, ιδανικά και αξίες. Το όνομά τους θα παραμείνει ανεξίτηλο στη μνήμη όλων μας, ένας φάρος για τις μελλοντικές γενιές.

 Σεβαστές οικογένειες, υποκλινόμαστε στους ανθρώπους που στερηθήκατε πρόωρα. Η Πολεμική αεροπορία αποτέλεσε τη δεύτερη οικογένειά τους και σήμερα μαζί με τον Ελληνικό λαό στο σύνολό του, τους τιμά για τη θυσία τους. Σας διαβεβαιώνουμε ότι οι άνθρωποί σας δεν έφυγαν ποτέ από κοντά μας. Ζουν μέσα από τη μνήμη που διατηρούμε άσβεστη, μέσα από την τιμή που τους αποδίδουμε, μέσα από το παράδειγμα που αφήνουν στις επόμενες γενιές. 

Κυρίες και κύριοι, 

Η Πολεμική Αεροπορία, πιστή στην αποστολή της, θα συνεχίσει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή, υπερασπιζόμενη την εθνική κυριαρχία και την ασφάλεια της χώρας. Οι Αεροπόροι μας ήταν και θα παραμείνουν σύμβολα αυταπάρνησης, θάρρους και υψηλού καθήκοντος. Το παράδειγμά τους αποτελεί πυξίδα για όλους εμάς που συνεχίζουμε να υπηρετούμε την πατρίδα, αλλά και για τη νεολαία που καλείται να οικοδομήσει το αύριο. Με το βλέμμα στραμμένο ψηλά, εκεί όπου πέταξαν και εκείνοι που σήμερα τιμούμε, συνεχίζουμε με τόλμη για να παραμείνει η γαλανόλευκη ψηλά!

 ΑΘΑΝΑΤΟΙ!

Οι συμφωνίες του Λοκάρνο (1925) σκοπό είχαν να εισαγάγουν την Ευρώπη σε μια περίοδο ειρήνης, δυνατότητα που ελάχιστοι αμφισβητούσαν τότε. Ομως, ο τεράστιος Ουίνστον Τσώρτσιλ προειδοποίησε ότι «τα έθνη ίσως να μη συμφωνούσαν σε έναν τόσο εύκολο διακανονισμό των μακροχρόνιων διαφορών τους» και παρόλο ότι τον επέκριναν ως απαισιόδοξο, προειδοποίησε για τους κινδύνους του «σιωπηλού και εντατικού επανεξοπλισμού της Γερμανίας». Και ο μέγας αυτός άνδρας πρόσθετε: «Η Ρωσία αποστερημένη από τις Βαλτικές επαρχίες της, όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο θα αναπολεί τους πολέμους του Μεγάλου Πέτρου». Από πολιτικής σκοπιάς ο «κατευνασμός» φαινόταν ως η μόνη πολιτική που το βρετανικό και γαλλικό κοινό μπορούσε να αποδεχθεί. Με εξαίρεση τον Τσώρτσιλ είναι ζήτημα αν υπήρξε έστω και ένας επιφανής πολιτικός, στις δύο αυτές χώρες, πρόθυμος να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, σε περίπτωση μιας συνεννόησης με τη ναζιστική Γερμανία. Από ρίγος καταλαμβάνονται σήμερα οι Ευρωπαίοι, αλλά και ολόκληρος ο κόσμος, αναλογιζόμενοι το τι θα επακολουθούσε εάν μετά την πτώση της Γαλλίας (Μάιος 1940) η Βρετανική Αυτοκρατορία συνεννοείτο με τη ναζιστική Γερμανία. Το ολέθριο αυτό ενδεχόμενο απέτρεψε ο Τσώρτσιλ, ως πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (Μάιος 1940). Οι αντιρρήσεις του σε τυχόν συμφωνίες με τη χιτλερική Γερμανία χαρακτηρίζονταν, από τους αντιδρώντες στην πολιτική του, ως ένα ακόμα παράδειγμα ανευθυνότητας. Ωστόσο, αυτός, δεν κουράστηκε να προωθεί την άποψή του ότι η έκταση του επανεξοπλισμού της Γερμανίας θα διευκόλυνε τον Χίτλερ να προελάσει ανεμπόδιστος στην Ευρώπη, όπως και έγινε.

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 18/04/26)

Είχε συγγράψει περί τα 30 βιβλία, ωστόσο καθοριστικό για να απονεμηθεί σε έναν εν ενεργεία πρωθυπουργό το Νομπέλ Λογοτεχνίας 1953 ήταν το εξάτομο έργο του «Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος». Λες και το είχε προφητεύσει: «Η ιστορία θα είναι ευγενική μαζί μου, γιατί σκοπεύω να τη γράψω». Αν δεν είχε εμπλακεί με τα κοινά «εσωτερικού-εξωτερικού» και αθανατιστεί με ψήφους φίλων και εχθρών στην πρώτη γραμμή προσωπικοτήτων του 20ού αιώνα, το όνομα του σερ Ουίνστον Τσώρτσιλ πιθανόν θα αναφερόταν σε πολιτιστικούς κύκλους για τα αξιομνημόνευτα εικαστικά του αποτυπώματα. Στη φωτογραφία, ο μετέπειτα «πατέρας της νίκης» πραγματοποιεί επιθεώρηση σε κάποια ακτή της Αγγλίας, τον Αύγουστο του 1940, καθώς το σενάριο απόβασης των ολετήρων Γερμανών δεν είχε ακόμα αποκλειστεί. Στα χείλη του –όπως πάντα– ένα πούρο, ενώ με το αριστερό χέρι περιεργάζεται ακροθιγώς την κάννη ενός οπλοπολυβόλου. Πρόχειρο δείγμα της πλουσιότατης συλλογής του από αποφθέγματα υψηλού σαρκασμού: «Δεν μισώ κανέναν εκτός από τον Χίτλερ, και αυτόν για επαγγελματικούς λόγους»...

Ο «κατευνασμός» παραμονές του Β΄ Π.Π., τα ευχολόγια και η (μοναχική) διορατικότητα του Τσώρτσιλ

Κύριε διευθυντά,

Δύο πρόσφατα δημοσιεύματα της «Καθημερινής» (στήλη «Ο Φιλίστωρ», 13 και 14/3/2026) με παρακίνησαν στη συγγραφή της παρούσης.

Το μεν πρώτο αναφέρεται στην κατάπληξη του πληθυσμού της Ρηνανίας «για την άμεση ενέργεια του Χίτλερ να την επαναστρατιωτικοποιήσει» (Μάρτιος 1936), το δε δεύτερο ότι το Συμβούλιο της ΚΤΕ «δεν πρόκειται να προβή εις την λήψιν μέτρων οιασδήποτε μορφής» αναφορικά με την από το Γ΄ Ράιχ «παραβίαση του καθεστώτος του Ρήνου και την ουσιαστικήν (από τη Γερμανία) καταγγελία της Συνθήκης των Βερσαλλιών».

Το πράγμα καθίσταται έτι εξοργιστικότερο αν αναλογιστούμε ότι ο Χίτλερ είχε δώσει εντολή στις δυνάμεις του να υποχωρήσουν σε περίπτωση γαλλικής εισβολής. Ομως η στρατιωτική ηγεσία της Γαλλίας αρνήθηκε να κινητοποιήσει τον στρατό χωρίς να έχει προηγηθεί μερική επιστράτευση, αίτημα που απορρίφθηκε από τη γαλλική κυβέρνηση. Τα γεγονότα αυτά παρουσιάζουν κατά τρόπο ανάγλυφο την παθητική στάση των Δυτικών Δυνάμεων την κρίσιμη δεκαετία του ’30, που προηγήθηκε του Β΄ Π.Π. Εδώ ανακύπτει το μέγα θέμα του «κατευνασμού» (apaisement), που κυριάρχησε, την περίοδο αυτή, στις ιθύνουσες τάξεις των δυτικών δημοκρατιών. Ο «κατευνασμός» δεν ήταν «απλώς γλυκόλογα με τα οποία επιχείρησαν να καθυστερήσουν την έλευση της κακιάς ώρας. Ηταν μια αισιόδοξη και χριστιανική ελπίδα ότι η ημέρα αυτή δεν θα χρειαζόταν να έρθει ποτέ» (Μ. Τζίλμπερτ – καθηγητής στην Οξφόρδη).

Οι συμφωνίες του Λοκάρνο (1925) σκοπό είχαν να εισαγάγουν την Ευρώπη σε μια περίοδο ειρήνης, δυνατότητα που ελάχιστοι αμφισβητούσαν τότε. Ομως, ο τεράστιος Ουίνστον Τσώρτσιλ προειδοποίησε ότι «τα έθνη ίσως να μη συμφωνούσαν σε έναν τόσο εύκολο διακανονισμό των μακροχρόνιων διαφορών τους» και παρόλο ότι τον επέκριναν ως απαισιόδοξο, προειδοποίησε για τους κινδύνους του «σιωπηλού και εντατικού επανεξοπλισμού της Γερμανίας». Και ο μέγας αυτός άνδρας πρόσθετε: «Η Ρωσία αποστερημένη από τις Βαλτικές επαρχίες της, όσο περνούν τα χρόνια, τόσο περισσότερο θα αναπολεί τους πολέμους του Μεγάλου Πέτρου». Από πολιτικής σκοπιάς ο «κατευνασμός» φαινόταν ως η μόνη πολιτική που το βρετανικό και γαλλικό κοινό μπορούσε να αποδεχθεί.

Με εξαίρεση τον Τσώρτσιλ είναι ζήτημα αν υπήρξε έστω και ένας επιφανής πολιτικός, στις δύο αυτές χώρες, πρόθυμος να κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου, σε περίπτωση μιας συνεννόησης με τη ναζιστική Γερμανία.

Από ρίγος καταλαμβάνονται σήμερα οι Ευρωπαίοι, αλλά και ολόκληρος ο κόσμος, αναλογιζόμενοι το τι θα επακολουθούσε εάν μετά την πτώση της Γαλλίας (Μάιος 1940) η Βρετανική Αυτοκρατορία συνεννοείτο με τη ναζιστική Γερμανία. Το ολέθριο αυτό ενδεχόμενο απέτρεψε ο Τσώρτσιλ, ως πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου (Μάιος 1940).

Οι αντιρρήσεις του σε τυχόν συμφωνίες με τη χιτλερική Γερμανία χαρακτηρίζονταν, από τους αντιδρώντες στην πολιτική του, ως ένα ακόμα παράδειγμα ανευθυνότητας. Ωστόσο, αυτός, δεν κουράστηκε να προωθεί την άποψή του ότι η έκταση του επανεξοπλισμού της Γερμανίας θα διευκόλυνε τον Χίτλερ να προελάσει ανεμπόδιστος στην Ευρώπη, όπως και έγινε.

Συμπέρασμα: Ο «κατευνασμός» απέτυχε στην πράξη και ανέδειξε την έλλειψη διορατικότητας και προβλεπτικότητας εκείνων που διαφέντευαν τις τύχες της Γηραιάς Ηπείρου.

Γι’ αυτό και η Ιστορία τοποθέτησε τον «γίγαντα του Τσάρτγουελ», κατά τον προσφυή χαρακτηρισμό του Τσώρτσιλ από τη μεγάλη και έγκυρη γαλλική εφημερίδα Le Monde, εκεί όπου ανήκει, στο βάθρο των μεγάλων. Κάθε παραλληλισμός με αυτά που συμβαίνουν σήμερα στην Ευρώπη ευπρόσδεκτος.

ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΘΕΟΔΏΡΟΠΟΥΛΟΣ
 Δικηγόρος


«Για τσεκάπ ήρθα, όχι για να μεταλάβω...»

Κύριε διευθυντά

Μπαίνοντας πλησίστιος στα τέταρτα -ήντα της ζωής μου και κάτω από την ασφυκτική πίεση συγγενών και φίλων μπήκα και εγώ ένα πρωί για δύο μέρες σε μια κλινική για να κάνω ένα γενικό και ενδελεχές τσεκάπ. Ξάπλωσα σε ένα κρεβάτι, άνοιξα ένα βιβλίο και περίμενα τη γνωμάτευση της επιστήμης για την κατάσταση της υγείας μου.

Σε λίγο μπήκε στο δωμάτιο μια νεαρή κυρία για να μου πάρει αίμα «για κάτω», όπως μου είπε. Ετεινα πρόθυμα το αριστερό μου χέρι για να υποστώ την αφαίμαξη. Κατά τις εννέα μπήκε μια νοσοκόμα για να μου πάρει τον πυρετό. Τον έδωσα και αυτόν. Αμέσως μετά μπήκε κάποιος με ένα βαλιτσάκι στο χέρι και με ρώτησε αν θέλω κούρεμα ή ξύρισμα. Απάντησα αρνητικά. Σε λίγο μπήκε μια κυρία ντυμένη στα πράσινα, θα ήταν γιατρός, και με ρώτησε χαμογελαστά αν προετοιμάζομαι για την επέμβαση. Οχι, της απάντησα γελαστά, εγώ είμαι για το τσεκάπ. Κατά τις δώδεκα μου έφεραν το φαγητό μου: αραιή σουπίτσα με φιδέ, γιαουρτάκι με φρυγανιά και ένα πορτοκάλι. Εφαγα ανόρεχτα και κοιμήθηκα λιγάκι.

Κατά τις τέσσερις το απόγευμα μπήκε στο δωμάτιο μια μεγαλοκυρία πολύ σοβαρά ντυμένη και μου προσέφερε μια Σύνοψη και τον βίο του Αγίου Νεκταρίου, έναντι κάποιου τιμήματος. Αρνήθηκα ευγενικά και συνέχισα την εφημερίδα μου, την «Καθημερινή» φυσικά. Αμέσως μετά μπήκε κάποιος νοσοκόμος για να ελέγξει τον πυρετό μου. Ακολούθησε πίσω του μια άλλη νεαρή κυρία για να μου πάρει αίμα επίσης «για κάτω». Κατά τις πέντε ήλθε ένας γιατρός προφανώς και με ρώτησε αν είμαι για την επέμβαση. Οχι, του απάντησα, τούτη τη φορά λίγο ανήσυχος, εγώ είμαι εδώ για το τσεκάπ. Λίγο αργότερα μπαίνει στο δωμάτιο ένας παπάς με τον βοηθό του και με ρώτησε αν ήθελα να μεταλάβω! Αγρίεψαν τα πράγματα σκέφτηκα και του απάντησα πως δεν ήμουν έτοιμος ακόμα. Ακολούθησε μια τρίτη νεαρά για αίμα «εκεί κάτω». Τι γίνεται, βρε παιδιά, τον Δράκουλα τρέφετε «εκεί κάτω» και θέλετε τόσο αίμα: Οχι, μου απαντάει η δεσποινίς, γράφουμε τη διπλωματική μας εργασία και χρειαζόμαστε αίμα για την έρευνα.

Κατά τις επτά μια νοσοκόμα με ρώτησε πώς πάει η προετοιμασία για την επέμβαση. Την ενημέρωσα όσο μπορούσα πιο ήρεμα και μόλις βγήκε από το δωμάτιο σηκώθηκα από το κρεβάτι, μάζεψα τα πράγματά μου, κατέβηκα στην έξοδο της κλινικής και λέω στον θυρωρό πως θέλω να βγω λίγο έξω. Πώς λέγεσθε; με ρωτάει ο θυρωρός. Του το λέω, συμβουλεύεται μια λίστα και μου λέει: Δεν μπορείτε να βγείτε έξω, γιατί είσθε ασθενής υπό παρακολούθηση. Για να βγείτε χρειάζεται γραπτή άδεια του αρμόδιου γιατρού που σας έχει αναλάβει.

Βρε πού μπλέξαμε, σκέφθηκα. Ανεβαίνω πάλι στο δωμάτιό μου και περιμένω να αλλάξει η βάρδια στην έξοδο.

Οταν ανέλαβε κάποιος εύσωμος τύπος που διάβαζε μια αθλητική εφημερίδα, ξανακατεβαίνω. Ο κύριος; ρωτάει. Επισκέπτης του απαντάω, έρχομαι από το 34.

Περάστε μου λέει και έσκυψε πάλι στην εφημερίδα του.

Βγήκα γρήγορα γρήγορα λυτρωμένος και ξαλαφρωμένος και κατευθύνθηκα στο πλησιέστερο ουζάδικο για να υποβληθώ σε ένα τσεκάπ δικής μου έμπνευσης και επινόησης. Για το επόμενο θα σας ενημερώσω ανυπερθέτως προσεχώς, ευχόμενος στο μεταξύ τα καλύτερα για όλους...

ΓΙΏΡΓΟΣ Α. ΚΟΥΡΜΟΥΣΗΣ


Ο Μεσολογγίτης Ζουλφικάρ Πασάς

Κύριε διευθυντά,

Ηεπέτειος των 200 ετών από την Εξοδο του Μεσολογγίου, μου δίνει αφορμή ν’ αναφερθώ σ’ ένα περιστατικό της Εξόδου, ουχί ευρέως γνωστό, ως παρατίθεται στις δύο «ειδήσεις» του 19ου αιώνα, τις οποίες και παραθέτω.

«ΕΘΝΟΦΥΛΑΞ, 1.6.1864: Εκ των “Ελληνικών Χρονικών” του Μεσολογγίου ερανιζόμεθα τα επόμενα:

Ο εν Αιγύπτω αποκατασταθείς πατριώτης ημών Ζουλφικάρ Πασάς (Μεσολογγίτης αιχμαλωτισθείς κατά την έξοδον και προαχθείς εις εξουσίας και πλούτου) προτίθεται ν’ ανορύξη τον λιμένα της πόλεώς μας. Ζητεί δε πληροφορίας περί της απαιτουμένης δαπάνης παρ’ ανδρών τιμίων, εις τους οποίους να εμπιστευθή την διαχείρησιν του σπουδαίου και δαπανηρού τούτου έργου».

«ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ, 24.6.1882: Και ο νέος διοικητής της Αλεξάνδρειας, ο Πασάς Ζουλφικάρ, αναγράφεται υπό των εφημερίδων ως ελληνικής καταγωγής, εκ της εν Μεσολογγίω οικογενείας των Γαλανών. Μεταξύ των προσφύγων λέγει η “Σφαίρα”, φιλοξενούμεν ενταύθα δύο ανεψιούς του Ελληνας μετά της οικογενείας των υπαλλήλους εν ταις υπουργίαις της Αιγύπτου».

Να σημειώσω ότι το καλοκαίρι του 1882 ξέσπασε στην Αίγυπτο εθνικιστική εξέγερση των Αιγυπτίων κατά των Ευρωπαίων της Αιγύπτου, κατά την οποίαν (εξέγερση) προέβησαν σε λεηλασίες περιουσιών αλλά και σφαγές Ευρωπαίων, μεταξύ των οποίων και Ελλήνων.

Τότε ο έφηβος Κ. Καβάφης και η οικογένειά του κατέφυγαν στον παππού τους, στην Κωνσταντινούπολη.

Επέστρεψαν στην Αλεξάνδρεια, μετά την καταστολή της εξέγερσης από τους Αγγλους. Ο Μεσολογγίτης Ζουλφικάρ Πασάς εκπροσωπούσε, ως διοικητής της Αλεξάνδρειας, τη νομιμότητα του χεδίβη της Αιγύπτου.

ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ
Μοναστηράκι Δωρίδος

Οι κατηγορίες για «κόμμα βιαστών», οι επιθέσεις περί ανάλγητων που «άφησαν να πεθάνει» η δήθεν «νεκρή μικρή Μαρία», οι λασπολογίες για «υπουργούς που σκοτώνουν παιδιά», ατάκες όπως είναι του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Φαραντούρη, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την κυβέρνηση «εγκληματική οργάνωση χειρίστου είδους και ξεφτίλα» περιγράφοντας τον Πρωθυπουργό ως «νονό». Από την άλλη ο πρώην ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς είχε χαρακτηρίσει τη ΝΔ «φυτώριο δολοφόνων, παιδόφιλων, βιαστών, εγκληματιών… εθνικών βλαξ». Πιο τρανό παράδειγμα συστηματικής επιχείρησης σπίλωσης, ηθικής απομείωσης και οργανωμένης στοχοποίησης αποτελεί η Μαρέβα Γκραμπόφσκι. Επί χρόνια αποτελεί σάκο του μποξ και αντικείμενο μιας εκστρατείας δυσφήμησης με κατασκευασμένα μυθεύματα, που τεκμηριώνονται με επιχειρήματα «όπως μου είπαν», «όπως άκουσα». Κάνει μηνύσεις, δημοσιοποιεί στοιχεία που καταρρίπτουν τις κατηγορίες, απαντάει, καμία αλλαγή. Κομματικοί μηχανισμοί και πολιτικά πρόσωπα επιμένουν εμμονικά στην ίδια στρατηγική σαν να είναι η μόνη που μπορούν να υπηρετήσουν. Ασκούν πολιτική με hashtags, τρολ και παραγωγή ψηφιακού θορύβου, αγνοώντας επιδεικτικά ότι με trends των social media ασχολείται ένα απολύτως μειοψηφικό κομμάτι της κοινωνίας, που ακόμα και αυτό έχει εμπεδώσει ότι όλα αυτά αποτελούν κατασκευές κομματικών μηχανισμών και δεν γεμίζουν την κάλπη....

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ" 

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 18-19/04/26

ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΠΑΝΑΓΟΠΟΥΛΟΥ

Η τοξικότητα, το υβρεολόγιο, η υπονόμευση θεσμών όπως η Δικαιοσύνη, η παραγωγή τεχνητού ψηφιακού θορύβου, η εργαλειοποίηση ακόμα και των πιο φριχτών δυστυχημάτων, οι ανενόχλητα διακινούμενες συκοφαντίες, οι καθημερινές ανεξέλεγκτες δολοφονίες χαρακτήρα, που σε κάποιες περιπτώσεις σιωπηρά ανέχεται, σε άλλες περιπτώσεις υποδαυλίζει και τις περισσότερες φορές ενορχηστρώνει το πολιτικό σύστημα, κάπου οδηγούν. Τις περισσότερες φορές στην ηθική εξόντωση αθώων ανθρώπων, όπως στη σκευωρία της Novartis.

Ουδείς μπορεί να ξεχάσει εκείνη την ομιλία τον Φεβρουάριο του 2018, τη σπασμένη φωνή και τα δακρυσμένα μάτια του Παναγιώτη Πικραμμένου: «Υπηρέτησα τη Δικαιοσύνη επί 40 χρόνια και κατηγορούμαι για δωροδοκία, επειδή κλήθηκα να βοηθήσω τη χώρα ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Περίμενα λίγο σεβασμό».

Ενας αξιοπρεπής άνθρωπος, που ξαφνικά στα 73 του χρόνια, έβλεπε να σπιλώνεται, χωρίς τότε να του είχε δοθεί η δυνατότητα να μάθει ποιος τον κατηγορούσε. Οκτώ χρόνια μετά οι ψευδομάρτυρες καταδικάστηκαν από τη Δικαιοσύνη. Ομως η κηλίδα της σπίλωσης παραμένει ανεξάλειπτη. Ακόμα κάποιοι θλιβεροί πολιτικάντηδες και πολιτικολογούντες χαρακτηρίζουν τον Αδωνη Γεωργιάδη «αρχειοθετημένο», εκμεταλλευόμενοι τη δικαιολογημένη άγνοια νομικών όρων από τους πολίτες, ώστε να τον συκοφαντήσουν.

Εκτός όμως της ηθικής εξόντωσης, οι συκοφαντίες, η τοξικότητα, το εμφυλιοπολεμικό κλίμα υποκινούν βία. Ο όχλος επιτέθηκε κάποτε στον Κωστή Χατζηδάκη και πολλούς συναδέλφους του υπουργούς και βουλευτές. Δεν είναι όμως μόνο η σωματική βία που οδηγεί στο νοσοκομείο. Η πιο ύπουλη είναι η λεκτική. Η μεθοδική προσπάθεια ηθικής αποδόμησης. Οπως φάνηκε και στην περίπτωση του Γιώργου Μυλωνάκη, μπορεί να οδηγήσει στο νοσοκομείο.

Οι κατηγορίες για «κόμμα βιαστών», οι επιθέσεις περί ανάλγητων που «άφησαν να πεθάνει» η δήθεν «νεκρή μικρή Μαρία», οι λασπολογίες για «υπουργούς που σκοτώνουν παιδιά», ατάκες όπως είναι του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Φαραντούρη, ο οποίος είχε χαρακτηρίσει την κυβέρνηση «εγκληματική οργάνωση χειρίστου είδους και ξεφτίλα» περιγράφοντας τον Πρωθυπουργό ως «νονό». Από την άλλη ο πρώην ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Νίκος Παππάς είχε χαρακτηρίσει τη ΝΔ «φυτώριο δολοφόνων, παιδόφιλων, βιαστών, εγκληματιών… εθνικών βλαξ».

Πιο τρανό παράδειγμα συστηματικής επιχείρησης σπίλωσης, ηθικής απομείωσης και οργανωμένης στοχοποίησης αποτελεί η Μαρέβα Γκραμπόφσκι. Επί χρόνια αποτελεί σάκο του μποξ και αντικείμενο μιας εκστρατείας δυσφήμησης με κατασκευασμένα μυθεύματα, που τεκμηριώνονται με επιχειρήματα «όπως μου είπαν», «όπως άκουσα». Κάνει μηνύσεις, δημοσιοποιεί στοιχεία που καταρρίπτουν τις κατηγορίες, απαντάει, καμία αλλαγή.

Κομματικοί μηχανισμοί και πολιτικά πρόσωπα επιμένουν εμμονικά στην ίδια στρατηγική σαν να είναι η μόνη που μπορούν να υπηρετήσουν. Ασκούν πολιτική με hashtags, τρολ και παραγωγή ψηφιακού θορύβου, αγνοώντας επιδεικτικά ότι με trends των social media ασχολείται ένα απολύτως μειοψηφικό κομμάτι της κοινωνίας, που ακόμα και αυτό έχει εμπεδώσει ότι όλα αυτά αποτελούν κατασκευές κομματικών μηχανισμών και δεν γεμίζουν την κάλπη.

Εγραψε ο γνωστός νομικός Κώστας Κούρκουλος: «Οχι μόνον ο Κύρκος, ο οποίος δίδασκε πολιτισμό και αισθητική της δημοκρατίας, όχι μόνον ο Φαράκος, που ήταν ο διανοούμενος του ΚΚΕ, αλλά και ο Φλωράκης, που έπιανε το στιλό με τη χούφτα, παρότι βγήκαν από έναν φοβερό εμφύλιο και τους χώριζε αίμα με την άλλη πλευρά, σέβονταν και τιμούσαν τους αντιπάλους τους. Ποτέ δεν έγιναν φτηνοί. Ποτέ δεν έγιναν χυδαίοι. Ποτέ δεν έγιναν συκοφάντες. Θυμίζω τη σκηνή με τους Κύρκο, Φλωράκη, Φαράκο, Γιάνναρο και Λεντάκη να χειροκροτούν με πραγματικό πάθος στη Βουλή τον Μητσοτάκη, κατά την αναφορά του στον Μπακογιάννη. Και ο νοών νοείτω λοιπόν». Τα έχει ξεκαθαρίσει όμως ο ποιητής: Δεν φταίνε οι ίδιοι. Τόσοι είναι.

"ΤΑ ΝΕΑ", 17/04/26

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΜΗΤΣΟΥ

H περιπέτεια του Γιώργου Μυλωνάκη προκάλεσε θλίψη σε όλους τους πολιτισμένους ανθρώπους. Οχι μόνο επειδή θα μπορούσε να συμβεί σε πολλούς από εμάς, αλλά επειδή όποιος διαθέτει στοιχειώδη ευαισθησία σοκάρεται όταν βλέπει έναν άνθρωπο να βρίσκεται από τη μια στιγμή στην άλλη στο χείλος του γκρεμού. Μόνο οι αναίσθητοι, οι φανατικοί και οι ανεγκέφαλοι εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία για να βγάλουν τη χολή τους. Μάλλον δεν το έκαναν για πρώτη φορά. Τους αξίζει η απόλυτη περιφρόνηση.

Στη χθεσινή πρωτολογία του, όμως, ο Πρωθυπουργός δεν αναφέρθηκε σ’ αυτούς. Κατηγόρησε, αντιθέτως, μια συγκεκριμένη εφημερίδα, συγκεκριμένα κόμματα και συγκεκριμένους αρχηγούς εντός του Κοινοβουλίου ότι δημιούργησαν έναν «δολοφονικό βούρκο που πνίγει την αξιοπρέπεια» και οδήγησαν τον Μυλωνάκη να παλεύει σήμερα για τη ζωή του. «Αυτοί είστε» είπε στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ Σωκράτη Φάμελλο, περιλαμβάνοντάς τον ανοιχτά στους ηθικούς αυτουργούς, για να καταλήξει με μια φράση που απέδωσε στη Χάνα Αρεντ, σύμφωνα με την οποία «η ηθική εξόντωση του άλλου είναι το πρώτο βήμα προς τον φασισμό».

Οσο λεπτό κι αν είναι το ζήτημα, θα πρέπει εδώ να ξεκαθαρίσουμε μερικά πράγματα. Μια εφημερίδα, είτε συμφωνούμε είτε όχι με την ιδεολογία της ή την αισθητική της, έχει δικαίωμα να ασκεί στους πολιτικούς όσο σκληρή κριτική θέλει. Αν παραβιάζει τη δεοντολογία, υπάρχουν όργανα για να την ελέγξουν. Αν παραβιάζει τον νόμο, υπάρχουν εισαγγελείς. Ενας πρωθυπουργός μπορεί να μιλήσει για τοξικότητα, ψευδολογία ή λασπολογία: ποιος ξεχνά μια άλλη εφημερίδα που είχε κρεμάσει στα μανταλάκια με κατασκευασμένες κατηγορίες μια σειρά πρωταγωνιστών της πολιτικής και οικονομικής ζωής; Μπορεί επίσης να μιλήσει για «δολοφονία χαρακτήρων», με εισαγωγικά. Δεν μπορεί να το κάνει χωρίς εισαγωγικά.

Το ίδιο ισχύει για τα κόμματα και τους αρχηγούς τους. Η πολιτική είναι σκληρό επάγγελμα. Οταν κάποιος ασχολείται μ’ αυτήν γνωρίζει, ή θα έπρεπε να γνωρίζει, ότι η δημόσια έκθεση έχει κόστος. Ο αείμνηστος Σταύρος Τσακυράκης έλεγε πάντα, για παράδειγμα, ότι οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν την ιδιωτική ζωή ενός πολιτικού, διότι αυτό επηρεάζει την ψήφο τους. Δεν είναι ευχάριστο, ειδικά όταν αναπαράγονται ψεύδη, αλλά και πάλι γι’ αυτό υπάρχουν τα δικαστήρια. Η χθεσινή φράση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι το Documento πυροβολούσε (σε εισαγωγικά, ελπίζουμε) τη γυναίκα του με σκοπό να διαλύσει την οικογένειά του για να έχει ο Φάμελλος πολιτικό όφελος δεν αντέχει σε κριτική.

Οσο για τη Χάνα Αρεντ, δεν ξέρω για το συγκεκριμένο, αλλά έχει γράψει για πολλά πράγματα που οδηγούν στον φασισμό, όπως η διάβρωση της αλήθειας ή η χρησιμοποίηση ρατσιστικού λόγου για ορισμένες κατηγορίες πολιτών. Ολα αυτά όμως προϋποθέτουν ασθενείς θεσμούς και μια ανίσχυρη δημοκρατία, κάτι που ο Πρωθυπουργός θα συμφωνεί ότι δεν περιγράφει την Ελλάδα.

Το βασικό τώρα πάντως είναι να επιστρέψει σιδερένιος κοντά μας ο Γιώργος Μυλωνάκης.

Ο σχολικός εκφοβισμός καθηγητών συνδέεται με τη γονεϊκή παρεμβατικότητα, η οποία υπήρχε ανέκαθεν ως έμμεσος έλεγχος του παιδιού τη στιγμή που μειώνεται η παρουσία του γονέα στη ζωή και στη διαπαιδαγώγησή του. Ομως η πελατειακή αντίληψη των γονέων που παρατηρείτο μόνο στα ιδιωτικά σχολεία και σε εξωσχολικές δραστηριότητες, τώρα παρατηρείται και στα δημόσια. Υπάρχει μια απαξίωση του σχολείου. Η ευκολία πρόσβασης στη γνώση μέσω της τεχνολογίας και χωρίς κριτική επεξεργασία, έχει αφαιρέσει από τον δάσκαλο ένα μεγάλο μέρος από το κύρος που είχε. Παράλληλα, η δυνατότητα και η υποχρέωσή του να διαπαιδαγωγεί έχει υποβαθμιστεί, ενώ αυτή η αλλαγή δεν έχει συντελεστεί υπέρ της πειθάρχησης μέσα στην οικογένεια. Η λεκτική και σωματική επιθετικότητα μαθητών και γονέων έχει πάρει διαστάσεις αδιανόητες σε άλλες εποχές, ενώ η χριστιανική διδασκαλία, με τον τρόπο που διδάσκεται, δεν επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών και των εφήβων. Στην προσπάθεια να αποτινάξουμε ζυγούς αυταρχισμού και καταπίεσης (κάθε είδους χούντες), ενθαρρύναμε τον ατομικισμό παραμελώντας την ανθρωπιστική διάσταση και φθάσαμε στο άλλο άκρο, το «Anything goes» («Ολα επιτρέπονται»). Ο τρόπος που λειτουργούμε, που ιεραρχούμε τις ανάγκες μας, που αξιολογούμε τους άλλους, που συζητάμε, που οδηγούμε, τα λέει όλα. Πρώτα οι μεγάλοι και ύστερα, αναπόφευκτα, και τα παιδιά. Υστερα από χρόνια προοδευτικών πειραματισμών στην εκπαίδευση, αφήσαμε αυτά τα αξιολάτρευτα πλάσματα, και δεν το λέω ειρωνικά, να πάρουν τα ηνία μιας άμαξας για την οποία δεν έχουν ιδέα πώς οδηγείται, μέχρι του σημείου να τους δίνουμε την ελευθερία να διαλέγουν... το φύλο τους από όλο και μικρότερη ηλικία!..

 Aπό την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 17/04/26)

Ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου, καθηγήτριας Αγγλικής Φιλολογίας στο 3ο Γενικό Λύκειο Θεσσαλονίκης, με εμπειρία 35 χρόνων διδασκαλίας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, από αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο ύστερα από επίμονα περιστατικά εκφοβισμού που αντιμετώπιζε από συγκεκριμένους μαθητές που την προσέβαλλαν, την εξευτέλιζαν και έθεταν σε κίνδυνο ακόμα και τη σωματική της ακεραιότητα, ήταν το τραγικό αποκορύφωμα που έριξε φως στην απαράδεκτη κατάσταση που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί, μια κατάσταση εκτός ελέγχου.

Ο σχολικός εκφοβισμός καθηγητών συνδέεται με τη γονεϊκή παρεμβατικότητα, η οποία υπήρχε ανέκαθεν ως έμμεσος έλεγχος του παιδιού τη στιγμή που μειώνεται η παρουσία του γονέα στη ζωή και στη διαπαιδαγώγησή του. Ομως η πελατειακή αντίληψη των γονέων που παρατηρείτο μόνο στα ιδιωτικά σχολεία και σε εξωσχολικές δραστηριότητες, τώρα παρατηρείται και στα δημόσια. Υπάρχει μια απαξίωση του σχολείου. Η ευκολία πρόσβασης στη γνώση μέσω της τεχνολογίας και χωρίς κριτική επεξεργασία, έχει αφαιρέσει από τον δάσκαλο ένα μεγάλο μέρος από το κύρος που είχε. Παράλληλα, η δυνατότητα και η υποχρέωσή του να διαπαιδαγωγεί έχει υποβαθμιστεί, ενώ αυτή η αλλαγή δεν έχει συντελεστεί υπέρ της πειθάρχησης μέσα στην οικογένεια. Η λεκτική και σωματική επιθετικότητα μαθητών και γονέων έχει πάρει διαστάσεις αδιανόητες σε άλλες εποχές, ενώ η χριστιανική διδασκαλία, με τον τρόπο που διδάσκεται, δεν επηρεάζει τη συμπεριφορά των παιδιών και των εφήβων.

Στην προσπάθεια να αποτινάξουμε ζυγούς αυταρχισμού και καταπίεσης (κάθε είδους χούντες), ενθαρρύναμε τον ατομικισμό παραμελώντας την ανθρωπιστική διάσταση και φθάσαμε στο άλλο άκρο, το «Anything goes» («Ολα επιτρέπονται»). Ο τρόπος που λειτουργούμε, που ιεραρχούμε τις ανάγκες μας, που αξιολογούμε τους άλλους, που συζητάμε, που οδηγούμε, τα λέει όλα. Πρώτα οι μεγάλοι και ύστερα, αναπόφευκτα, και τα παιδιά. Υστερα από χρόνια προοδευτικών πειραματισμών στην εκπαίδευση, αφήσαμε αυτά τα αξιολάτρευτα πλάσματα, και δεν το λέω ειρωνικά, να πάρουν τα ηνία μιας άμαξας για την οποία δεν έχουν ιδέα πώς οδηγείται, μέχρι του σημείου να τους δίνουμε την ελευθερία να διαλέγουν... το φύλο τους από όλο και μικρότερη ηλικία!

Πειθαρχία έφθασε να σημαίνει καταπίεση, οι δάσκαλοι και οι καθηγητές αντιμετωπίζονται ως όργανα του καταπιεστικού συστήματος και φθάνουμε σε τραγικά περιστατικά, όπως είναι ο θάνατος της Σοφίας Χρηστίδου.

Η κρίση στο δημογραφικό δίνει στους νέους επιπλέον δύναμη, γι’ αυτό είναι σημαντικότατο να μαθαίνουν πώς να χειρίζονται αυτή τη δύναμη με τον καλύτερο τρόπο για την κοινωνία, και κυρίως για τους πιο αδύναμους, όπως είναι οι ηλικιωμένοι και άλλες ευάλωτες ομάδες συνανθρώπων μας.

Το πρώτο και κύριο που πρέπει να διδάξουμε στα παιδιά, από όσο το δυνατόν μικρότερη ηλικία, αυτό που κανένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να τους διδάξει, και σίγουρα όχι η τηλεόραση και τα άλλα media, είναι η ανθρωπιά. Το «Ελα στη θέση μου» πρέπει να είναι ο θεμέλιος λίθος στην εκπαίδευση, όχι απλώς σαν παιχνίδι υπόδυσης ρόλων, αλλά σαν το βασικότερο μάθημα, ξεκινώντας από την οικογένεια, με την εκπαίδευση των γονιών προηγουμένως. Και να είναι διπλής κατευθύνσεως, με δικαιώματα και υποχρεώσεις και για γονείς και για παιδιά.

Αυτό πρέπει να αποτελέσει το νέο μοντέλο γονεϊκότητας και μετέπειτα διαπαιδαγώγησης. Για να μπορούμε να πούμε με θαυμασμό και υπερηφάνεια για τα παιδιά μας και τους νέους μας, τους μελλοντικούς γονείς: «Ως χαρίεν άνθρωπος, όταν Ανθρωπος ή!».

ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΔΟΥΡΑΚΗ-ΞΑΝΘΑΚΟΥ Φιλόλογος, ψυχολόγος

Λονδίνο