ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΣ: Έρχομαι στη Ρόδο από 10 ετών, και εγώ, όπως φαντάζομαι και όλοι οι Ροδίτες, αγνοούσαν παντελώς την ύπαρξη αυτού του χώρου για έναν πολύ απλό λόγο: διότι για 75 χρόνια ήταν ουσιαστικά κλειστός και είχε μετατραπεί σε έναν χώρο απόθεσης αρχαιοτήτων, ατάκτως ερριμμένων. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού και με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο καταπληκτικός αυτός χώρος, 20 στρέμματα στο κέντρο της Μεσαιωνικής Πόλης, παραδίδεται πια στους Ροδίτες και στους επισκέπτες. Όπως είπε η κα Υπουργός και ο κ. Περιφερειάρχης, στον χώρο αυτό συναντώνται όλες οι εποχές και όλοι οι πολιτισμοί που διαμόρφωσαν διαχρονικά την ταυτότητα αυτού του σπουδαίου τόπου. Θέλω από καρδιάς να συγχαρώ τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού για τη σπουδαία δουλειά την οποία έκαναν. Να ζητήσω πραγματικά απ’ όλες τις Ροδίτισσες και όλους τους Ροδίτες να έρθουν και να γνωρίσουν αυτόν τον χώρο, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαν παντελώς, και να επαναλάβω ότι για την κυβέρνησή μας η στήριξη και η ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν αποτελεί απλά μία ευθύνη στο ένδοξο χθες μας, αλλά είναι ταυτόχρονα ένας πολύ σημαντικός αναπτυξιακός βραχίονας.

 

Επίσκεψη Πρωθυπουργού 

στην Περβόλα, στη Μεσαιωνική 

Πόλη της Ρόδου6

Τον αρχαιολογικό χώρο της Περβόλας στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου, που πλέον, μετά από 75 χρόνια, ανοίγει τις πύλες του για τους κατοίκους του νησιού και τους τουρίστες, επισκέφθηκε το μεσημέρι του Σαββάτου, 13 Ιουνίου 2026, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο Πρωθυπουργός, συνοδευόμενος από την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και τον Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου Γιώργο Χατζημάρκο, ξεναγήθηκε από τη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Ολυμπία Βικάτου και την Έφορο Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου, Ελένη Φαρμακίδου, στον αρχαιολογικό χώρο των ελληνιστικών Νεωρίων και του ρωμαϊκού Τετραπύλου.

Χάρη στις παρεμβάσεις που έγιναν, ο αρχαιολογικός χώρος συνδέεται αρμονικά με τους χώρους των Μεσαιωνικών Κήπων του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, δίνοντας τη δυνατότητα στους επισκέπτες να κάνουν μία περιήγηση σε όλες τις ιστορικές περιόδους από την αρχαιότητα έως σήμερα, σε ένα υπαίθριο μουσείο έκτασης περίπου 20 στρεμμάτων, κατανοώντας τον πολιτισμό και τη στρατηγική σημασία του νησιού.

Ο Πρωθυπουργός είχε νωρίτερα την ευκαιρία να επισκεφθεί το νεκροταφείο και τζαμί Μουράτ Ρεΐς, το οποίο έχει αποκατασταθεί στο πλαίσιο της ευρύτερης ανάδειξης της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου.

Μετά την ξενάγηση στην Περβόλα, ο Πρωθυπουργός δήλωσε: «Έρχομαι στη Ρόδο από 10 ετών, και εγώ, όπως φαντάζομαι και όλοι οι Ροδίτες, αγνοούσαν παντελώς την ύπαρξη αυτού του χώρου για έναν πολύ απλό λόγο: διότι για 75 χρόνια ήταν ουσιαστικά κλειστός και είχε μετατραπεί σε έναν χώρο απόθεσης αρχαιοτήτων, ατάκτως ερριμμένων.

Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Πολιτισμού και με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, ο καταπληκτικός αυτός χώρος, 20 στρέμματα στο κέντρο της Μεσαιωνικής Πόλης, παραδίδεται πια στους Ροδίτες και στους επισκέπτες.

Όπως είπε η κα Υπουργός και ο κ. Περιφερειάρχης, στον χώρο αυτό συναντώνται όλες οι εποχές και όλοι οι πολιτισμοί που διαμόρφωσαν διαχρονικά την ταυτότητα αυτού του σπουδαίου τόπου.

Θέλω από καρδιάς να συγχαρώ τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού για τη σπουδαία δουλειά την οποία έκαναν. Να ζητήσω πραγματικά απ’ όλες τις Ροδίτισσες και όλους τους Ροδίτες να έρθουν και να γνωρίσουν αυτόν τον χώρο, την ύπαρξη του οποίου αγνοούσαν παντελώς, και να επαναλάβω ότι για την κυβέρνησή μας η στήριξη και η ανάδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς δεν αποτελεί απλά μία ευθύνη στο ένδοξο χθες μας, αλλά είναι ταυτόχρονα ένας πολύ σημαντικός αναπτυξιακός βραχίονας.

Η Ρόδος, κ. Περιφερειάρχα, έχει κάνει πολύ σημαντικά βήματα για να επεκτείνει την τουριστική της περίοδο. Ένας από τους λόγους που μπορούμε να προσελκύουμε επισκέπτες στη Ρόδο και τον χειμώνα, έχει να κάνει με το γεγονός ότι μπορούν να επισκεφθούν αυτή την καταπληκτική Μεσαιωνική Πόλη.

Μία Μεσαιωνική Πόλη η οποία από σήμερα προικίζεται με έναν ακόμα περίπατο, με έναν ακόμα αρχαιολογικό χώρο που θα την κάνει ακόμα πιο ξεχωριστή και ακόμα πιο μοναδική».

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε από την πλευρά της: «Σήμερα είναι μια μέρα χαράς και γιορτής πρωτίστως για τη Ρόδο, για το Υπουργείο Πολιτισμού. Ο Πρωθυπουργός μας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είναι ο πρώτος επισκέπτης του αρχαιολογικού χώρου της Περβόλας, ο νέος αρχαιολογικός χώρος ο οποίος αποδίδεται από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ένας χώρος περίπου 20 στρεμμάτων στην καρδιά της Μεσαιωνικής Πόλης.

Εδώ, σε αυτό το σημείο που βρισκόμαστε, αποδεικνύεται περίτρανα η μακρά ιστορική διάρκεια αυτού του τόπου. Στον συγκεκριμένο χώρο έχουμε από τα ελληνιστικά Νεώρια, το ρωμαϊκό Cardo και το ρωμαϊκό Decumanus, τις μεσαιωνικές οχυρώσεις, τα οθωμανικά κτίσματα, μέχρι τα πολύ νεότερα χρόνια.

Είμαστε ευτυχείς γιατί, συνεπείς στις οδηγίες του Πρωθυπουργού, αποδίδουμε στην τοπική κοινωνία έναν μοναδικό πολιτιστικό τόπο και έναν μοναδικό αναπτυξιακό πόρο. Σας ευχαριστούμε πολύ, κ. Πρόεδρε».

Ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου Γιώργος Χατζημάρκος σημείωσε: «Για εμένα αυτό δεν είναι ένας αρχαιολογικός χώρος. Εγώ στέκομαι σε αυτό εδώ το σημείο αισθανόμενος ότι είμαι μπροστά σε μια πύλη: πύλη μνήμης, πύλη ιστορίας αλλά και μια πύλη η οποία οδηγεί σε ένα αύριο, το οποίο γίνεται πιο φωτεινό όταν γνωρίζεις την πορεία σου και τη διαδρομή σου.

Αυτός είναι ο πιο ζωντανός, ο πιο περιεκτικός, νομίζω ο πιο αναζωογονητικός περίπατος που μπορεί να κάνει κάποιος στην ιστορία, στη ζωντανή ιστορία ενός υπέροχου τόπου.

Θέλω να ευχαριστήσω αυτούς που έδωσαν στον τόπο μου, στον τόπο που υπηρετώ και αγαπώ, του έδωσαν πίσω την ψυχή του. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ».

Αν και σε εμπόλεμη κατάσταση, η Ουκρανία βλέπει μαζί με τη Μολδαβία να ανοίγει η διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες μετά και την εξαφάνιση του ουγγρικού βέτο που χρησιμοποιούσε διαρκώς ο Ορμπαν εξυπηρετώντας τα ρωσικά συμφέροντα. Χώρες όπως η Νορβηγία και η Ισλανδία που δεν τις ενδιέφερε η ευρωπαϊκή ενοποίηση δείχνουν πλέον να επιθυμούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η Μεγάλη Βρετανία, δέκα χρόνια μετά το Brexit, είναι ήδη σε στενή σχέση τόσο με τις Βρυξέλλες, όσο και με Παρίσι και Βερολίνο. Τέλος, τα Δυτικά Βαλκάνια βλέπουν να υπάρχει μια ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής τους. Η ευρωπαϊκή ενοποίηση των πολλών ταχυτήτων, ίσως στο τέλος αυτού του πολέμου να είναι ο μεγάλος κερδισμένος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στον πυρήνα του ευρωπαϊκού σχεδίου θα παραμείνει μια κοινότητα αξιών που θα στηρίζεται και σε έναν πυλώνα ισχύος....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 13-14/06/26

ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΝΤΑΛΗ

Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου του 2022 με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ξεπέρασε ήδη σε διάρκεια τις 1.567 ημέρες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, της πρώτης γενικευμένης σύγκρουσης του 20ου αιώνα.

Η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, πυροδοτώντας τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση που έχει γνωρίσει η Ευρώπη από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο πόλεμος μπήκε στο πέμπτο έτος, ορισμένα μέσα ενημέρωσης επιχείρησαν να κάνουν έναν αριθμητικό απολογισμό αυτού του πολέμου. Και σύμφωνα με τους «New York Times», οι οποίοι βασίζονται σε έκθεση του Center for Strategic and International Studies (CSIS), οι συνέπειες της ρωσικής επίθεσης είναι συγκλονιστικές.

​ Στο ανθρωπιστικό επίπεδο, η έκθεση εκτιμά σε 1,8 εκατομμύρια τον αριθμό των Ρώσων και Ουκρανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν, τραυματίστηκαν ή αγνοούνται από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022. Οι απώλειες είναι μεγαλύτερες στη ρωσική πλευρά, με σχεδόν 325.000 να έχουν σκοτωθεί μεταξύ Φεβρουαρίου 2022 και Δεκεμβρίου 2025, έναντι 100.000 έως 140.000 στην ουκρανική πλευρά. ​

Στο υλικό επίπεδο, η Unicef αναφέρει περισσότερα από 1.700 σχολεία που έχουν υποστεί μεγάλες ζημιές ή έχουν καταστραφεί στην Ουκρανία και βεβαιώνει ότι το ένα τρίτο των παιδιών της Ουκρανίας παραμένουν εκτοπισμένα.

Στο πεδίο της μάχης, ο χρόνος δεν λειτουργεί πλέον υπέρ της Ρωσίας, η οποία χάνει χρήματα, άνδρες και δυναμική. Στο επίπεδο της οικονομίας, οι δυτικές κυρώσεις έχουν ήδη κοστίσει στη Μόσχα περίπου 1,2 έως 1,5 τρισ. δολάρια. Αργά αλλά σταθερά η Ευρώπη γκρεμίζει τα θεμέλια της πολεμικής οικονομίας της Ρωσίας. Γιατί όντως, η ρωσική οικονομία στηρίζεται πια μόνο στον πόλεμο κι ας υποστηρίζει το αντίθετο η προπαγάνδα του Κρεμλίνου. Πήρε κάποιες ανάσες με τον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν και την κρίση των Στενών του Ορμούζ αλλά δεν είναι αρκετές.

Σήμερα, η διάσταση της σύγκρουσης έχει επεκταθεί πολύ πέρα από τη γραμμή του μετώπου με ρωσικά drones να καταρρίπτονται στη Λιθουανία ή στη Ρουμανία. Στο πολεμικό μέτωπο, οι Ουκρανοί δεν χάνουν, οι Ρώσοι δεν κερδίζουν και φαίνεται πως δεν γνωρίζουν πλέον πώς να κερδίσουν καθώς τα κρίσιμα στοιχεία είναι η αντοχή, η προσαρμοστικότητα και η τεχνολογία, έγραφε πρόσφατα η Αν Απλμπάουμ στο Atlantic.

Οσο για την Ευρώπη, έχει πλέον ξυπνήσει και αποφεύγει μάλλον με ψυχραιμία την «ταπείνωση της αδράνειας» που βίωνε το προηγούμενο διάστημα. Η γεωπολιτική της «ενηλικίωση» υλοποιείται με στρατηγική ψυχραιμία και η Ουκρανία παραμένει η πρώτη γραμμή άμυνας στον ρωσικό αναθεωρητικό επεκτατισμό.

Αν και σε εμπόλεμη κατάσταση, η Ουκρανία βλέπει μαζί με τη Μολδαβία να ανοίγει η διαδικασία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες μετά και την εξαφάνιση του ουγγρικού βέτο που χρησιμοποιούσε διαρκώς ο Ορμπαν εξυπηρετώντας τα ρωσικά συμφέροντα. Χώρες όπως η Νορβηγία και η Ισλανδία που δεν τις ενδιέφερε η ευρωπαϊκή ενοποίηση δείχνουν πλέον να επιθυμούν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Η Μεγάλη Βρετανία, δέκα χρόνια μετά το Brexit, είναι ήδη σε στενή σχέση τόσο με τις Βρυξέλλες, όσο και με Παρίσι και Βερολίνο. Τέλος, τα Δυτικά Βαλκάνια βλέπουν να υπάρχει μια ενίσχυση της ευρωπαϊκής προοπτικής τους.

Η ευρωπαϊκή ενοποίηση των πολλών ταχυτήτων, ίσως στο τέλος αυτού του πολέμου να είναι ο μεγάλος κερδισμένος. Η Ευρωπαϊκή Ενωση στον πυρήνα του ευρωπαϊκού σχεδίου θα παραμείνει μια κοινότητα αξιών που θα στηρίζεται και σε έναν πυλώνα ισχύος.

Γιατί όπως είπε και ο Πάπας Λέων, σε καιρούς πολιτικής σύγχυσης, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση παραμένει ένα σπουδαίο εγχείρημα, δώρο στην ανθρωπότητα.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής Διεθνών Σχέσεων, πρόεδρος Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας από την άλλη έγραψε ένα βιβλίο, όπου περιγράφει πως όλοι αυτοί που τώρα διαλύουν τα κόμματά τους για να τον στηρίξουν ήταν περίπου άχρηστοι και ήταν δική τους ευθύνη η αποτυχία του κυβερνητικού του προγράμματος. Ολο το rebranding, πίσω από το νέο γυαλιστερό περιτύλιγμα και την πατριωτική αναφορά ονομασία (κατά άλλους εμφυλιοπολεμικής), κρύβει την ίδια «δημιουργική ασάφεια», την ίδια κουλτούρα λαϊκισμού, το ίδιο πολιτικό DNA με κενές περιεχομένου καταγγελίες και περιχαράκωση σε έναν στενό πολιτικό χώρο. Αλλωστε, η ονομασία Αριστερή Συμπαράταξη υποδήλωσε εκ προοιμίου ότι απεμπόλησε την αρχική προσπάθεια προσεταιρισμού του Κέντρου. Στην ιδρυτική του διακήρυξη αναμάσησε καταγγελίες του 2015 για την κυβέρνηση που πλήττει τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους συνταξιούχους, τους νέους κ.ο.κ., με μία βασική διαφορά. Πλέον δεν είμαστε στο 2015. Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κυβερνήσει. Ολες οι κοινωνικές τάξεις που ανέφερε ότι πλήττει η κυβέρνηση, έχουν πληγεί εις το πολλαπλούν από τον ίδιο. Και μας χωρίζουν μόλις 3 χρόνια από το 2023 που έχασε τις εκλογές με 17%...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

Δεν έχει ξαναϋπάρξει στα χρονικά κυβερνητικό κόμμα, το οποίο να αποφασίσει οικειοθελώς την αυτοδιάλυσή του, για να στηρίξει αρχηγό άλλου κόμματος. Το έκανε και αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ, ανάμεσα στα άλλα πολλά που έκανε στην κυβερνητική του θητεία και τον οδήγησαν να χάσει με 23 μονάδες. Ενας αρχηγός, ο οποίος πιέστηκε να αποχωρήσει από την αρχηγία υπό το βάρος της συντριπτικής ήττας αυτών των 23 μονάδων το 2023, απεφάνθη το 2025, όντας βουλευτής, ότι του «έχει λείψει η ενεργός πολιτική», παραιτήθηκε από βουλευτής του κόμματος, εν συνεχεία ίδρυσε δικό του κόμμα, δήλωσε ότι δεν θα πάρει βουλευτές από το προηγούμενο κόμμα του, το οποίο τώρα διαλύεται για να τον στηρίξουν οι βουλευτές του.

Στο μεσοδιάστημα το κόμμα εξέλεξε αρχηγό τον Στέφανο Κασσελάκη, ο οποίος άρεσε στη βάση του κόμματος που τον ψήφισε και τον εξέλεξε αρχηγό, δεν άρεσε όμως στα στελέχη, με αποτέλεσμα κάποιοι να φύγουν και να κάνουν κόμμα παρακλάδι και οι υπόλοιποι του απαγορεύσουν με πρωτοφανείς στα πολιτικά χρονικά διαδικασίες να είναι υποψήφιος ξανά για την προεδρία, γνωρίζοντας ότι, αν ξανακατέβαινε, θα εκλεγόταν και πάλι. Το κόμμα παρακλάδι, που παρέμεινε καθηλωμένο στο 0,7 έως 1,5% παρά τη δυσανάλογη προβολή του σε σύγκριση με άλλα κόμματα που έχουν μισή μονάδα, τώρα διαλύεται και αυτό, αφού τα στελέχη του αποχώρησαν για να πάνε και εκείνα να στηρίξουν τον πρώην αρχηγό Αλέξη Τσίπρα.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας από την άλλη έγραψε ένα βιβλίο, όπου περιγράφει πως όλοι αυτοί που τώρα διαλύουν τα κόμματά τους για να τον στηρίξουν ήταν περίπου άχρηστοι και ήταν δική τους ευθύνη η αποτυχία του κυβερνητικού του προγράμματος. Ολο το rebranding, πίσω από το νέο γυαλιστερό περιτύλιγμα και την πατριωτική αναφορά ονομασία (κατά άλλους εμφυλιοπολεμικής), κρύβει την ίδια «δημιουργική ασάφεια», την ίδια κουλτούρα λαϊκισμού, το ίδιο πολιτικό DNA με κενές περιεχομένου καταγγελίες και περιχαράκωση σε έναν στενό πολιτικό χώρο.

Αλλωστε, η ονομασία Αριστερή Συμπαράταξη υποδήλωσε εκ προοιμίου ότι απεμπόλησε την αρχική προσπάθεια προσεταιρισμού του Κέντρου. Στην ιδρυτική του διακήρυξη αναμάσησε καταγγελίες του 2015 για την κυβέρνηση που πλήττει τους ελεύθερους επαγγελματίες, τους συνταξιούχους, τους νέους κ.ο.κ., με μία βασική διαφορά. Πλέον δεν είμαστε στο 2015.

Ο Αλέξης Τσίπρας έχει κυβερνήσει. Ολες οι κοινωνικές τάξεις που ανέφερε ότι πλήττει η κυβέρνηση, έχουν πληγεί εις το πολλαπλούν από τον ίδιο. Και μας χωρίζουν μόλις 3 χρόνια από το 2023 που έχασε τις εκλογές με 17%.

Αλλά έχει ενδιαφέρον να σταθεί κανείς και σε αυτό το 17%. Που αποτέλεσε τον λόγο για να εγκαταλείψει την προεδρία ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος τρία χρόνια μετά δείχνει να κατακτά 15%. Που αποτελεί τον λόγο για να αυτοδιαλυθεί το πρώην κόμμα του και να τον ακολουθήσει. Καληνύχτα και καλή τύχη.

Ο ΑΤΥΠΟΣ ΘΕΣΜΟΣ ΤΗΣ "G7" ΩΣ "ΠΥΞΙΔΑ" ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΣΗ ΤΟΥ ΤΟ 1973

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

Η αναδιήγηση των προσχεδιασμένων λεηλασιών του Ελγιν (1798-1816) μέσα από την προσωπική επιστολογραφία της συζύγου του Μαίρης Νίσμπετ προσφέρει το ευτυχές εύρημα της αδιάψευστης αντικειμενικότητας. Φιλόδοξη, αλαζονική στις απαιτήσεις της, θυγατέρα εύπορης αστικοεμπορικής οικογένειας που επεδίωκε πάση θυσία την ένταξή της στην αριστοκρατία των ευγενών Βρετανών, η Μαίρη εναγκαλίστηκε τις ελληνολατρικές δοξασίες του συζύγου της και αφοσιώθηκε στην πραγματοποίησή τους χωρίς ιδιαίτερη περίσκεψη. Επέμεινε να γίνει δεκτή από τον Σουλτάνο, έστω και μεταμφιεσμένη σαν άνδρας (εφόσον γυναίκες δεν γίνονταν δεκτές στην Υψηλή Πύλη), όπως και επέμεινε να επιβλέψει προσωπικά τη μεταφορά πολλών Γλυπτών από την Ακρόπολη στο λιμάνι του Πειραιά για να φορτωθούν σε πλοία, πολεμικά ή εμπορικά. Η αγορά και φόρτωση του «Μέντορα» (όπως και η μετέπειτα απόπειρα ανέλκυσης των βυθισμένων θησαυρών που μετέφερε κοντά στα Κύθηρα) αποτελεί, αποδεδειγμένα πλέον, κοινή επιχείρηση του ζεύγους Ελγιν, χρηματοδοτημένη αφειδώς από την εύπορη σύζυγο Μαίρη. Η υποδοχή των κλοπιμαίων στη Μεγάλη Βρετανία δεν έγινε με τον ενθουσιασμό που προσδοκούσε το ζεύγος Ελγιν. Η αρχική αίτησή τους στο κοινοβούλιο για αγορά των Γλυπτών από το κράτος έναντι 76.000 στερλινών απορρίφθηκε, ενώ υπήρξαν αρκετές έγκυρες φωνές διαμαρτυρίας και κατηγορίας, επιφανέστερη μεταξύ των οποίων παραμένει μέχρι και σήμερα η καταιγιστική καταδίκη από τον λόρδο Βύρωνα, όχι μόνο στην «Κατάρα της Αθηνάς» (1811) αλλά και στο ιδιαίτερα δημοφιλές «Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ» (1812-18). Η Βουλή των Λόρδων έκανε τελικά δεκτή την αγορά των Ελγινείων έναντι 35.000 στερλινών, ποσό που ο Ελγιν χρησιμοποίησε για την αποπληρωμή μέρους των χρεών του, ορισμένα από τα οποία είχε κληρονομήσει και από τον σπάταλο πατέρα του. Ιδιαίτερα θετικές οι υπεύθυνες δηλώσεις της Ζ. Μποζ, διευθύντριας του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού, η οποία επικύρωσε την ανυπαρξία οιουδήποτε σουλτανικού φιρμανίου για την αποκοπή μαρμάρινων Γλυπτών από την Ακρόπολη, δήλωση που η Τουρκία έχει καταθέσει επισήμως και στην UNESCO. Το ιστορικό ντοκιμαντέρ της κ. Ντενίση περιλαμβάνει άλλωστε και τις έγκριτες δηλώσεις μιας σειράς προσωπικοτήτων της αγγλικής πολιτιστικής ζωής, όπως η Βικτόρια Χίσλοπ και ο Στίβεν Φράι. Τα εισαγωγικά σχόλια του Προέδρου της Δημοκρατίας μάς συγκίνησαν. Σταθερός δίπλα στην ευγενή σεμνότητα του «Παιδός του Κριτίου», αγάλματος-προπομπού της εξαίσιας πολυάνθρωπης μεγάλης ζωοφόρου του Παρθενώνα, αναφέρθηκε στην «πλήρη όραση» που μας στερεί η λεηλασία του Ελγιν και καθόρισε χωρίς υπεκφυγές τις συνθήκες της επανένωσης των Γλυπτών: πράξη πολιτισμού, φιλίας, μεγαλείου, αλήθειας, διαχρονικής δικαιοσύνης....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (σελίδα επιστολών της 13/06/26)

«Τω δ’ Οδυσσεύς όνομ’ έστω»ήταν η εντολή του Αυτόλυκου, άρχοντα από την περιοχή του Παρνασσού, προς την κόρη του Αντίκλεια και τον γαμπρό του Λαέρτη, γονέων του μετέπειτα βασιλιά της Ιθάκης και εκ των πρωταγωνιστών των ομηρικών επών. Στη σκηνή της «βάπτισης» στα ανάκτορα του νησιού, ήταν παρούσα και η έντιμη, αφοσιωμένη Ευρύκλεια που ανέλαβε ευθύς χρέη μαμής και τροφού του νεογέννητου. Την ιδιότητα του πολύτροπου ο ήρωας απαιτήθηκε να την επιβεβαιώσει πάμπολλες φορές από τότε που βγήκε στον πηγαιμό για την Ιθάκη, κατά τη διάρκεια της δεκαετούς περιπλάνησης, έως ότου πατήσει πάλι στη γη του βασιλείου του και εκτελέσει τη μνηστηροφονία. Στην εικόνα, ένα μικρό δείγμα γραφής. Ο Οδυσσέας ξεφεύγει από τη σπηλιά του Κύκλωπα δεμένος κάτω από την κοιλιά του κριαριού, κρατώντας το σπαθί του· μελανόμορφος κρατήρας, περί το 500 π.χ., Mουσείο κρατιδίου Βάδης, Γερμανία. (Ελληνική Μυθολογία, τόμος Τρωικός Πόλεμος, Εκδοτική Αθηνών.)

Ο νονός του Οδυσσέα, τα... συναινετικά βαφτίσια, ο Ακης, ο Ρούλης, η Μπία, η Ρία και τ’ άλλα παιδιά

Κύριε διευθυντά

Οταν έρχεται η ώρα να αποφασιστεί το όνομα που θα πάρει το νεογέννητο παιδί, τότε αρχίζουν, πολλές φορές, οι μουρμούρες, οι γκρίνιες, οι καβγάδες και ενίοτε και οι... «αναμετρήσεις». Το θέμα παίρνει μεγαλύτερες διαστάσεις όταν μπει και σε «διαβούλευση» με τους παππούδες και άλλους στενούς συγγενείς και φίλους.

Τις τελευταίες μάλιστα δεκαετίες, λόγω της ολιγοτεκνίας, πολλές φορές, δεν μαζεύεται η κατάσταση...

Βρέθηκαν, ευτυχώς, κάποιες λύσεις κατευναστικές, συμβιβαστικές, των ίσων αποστάσεων, λύσεις που θυμίζουν τη στάση ουδετερότητας σε εμπόλεμη περίοδο.

Οι λύσεις αυτές αποφεύγουν τον σκόπελο και είτε ικανοποιούν και τα δύο μέρη, είτε ακολουθούν τον τρίτο δρόμο της επίκλησης κάποιου οράματος, τάματος, υπερτέρου χρέους, οφέλους και πολλά άλλα.

Με τον τρόπο αυτό επέρχεται κάποια ισορροπία και καταλήγουν «συναινετικά» οι γονείς, ώστε ο κουμπάρος να ανακοινώσει αρμοδίως το όνομα που θα λάβει το παιδί.

Είναι βέβαια προφανές ότι η λύση της ικανοποίησης και των δύο μερών (διωνυμία ή σπανιότατα τριωνυμία) δημιουργεί κάποιες δυσκολίες. Για σκεφθείτε στο γραφείο σας να φωνάζετε τον συνάδελφό σας: – Ορφέα-θρασύβουλε σε θέλει ο διευθυντής, ή σε ζητάει στο τηλέφωνο ο Ισίδωρος-αλέξανδρος! – Βασιλική-αγγελική-γαρυφαλλιά μπορείς να επικοινωνήσεις με τη Διονυσία-κλειώχρυσάνθη στη Λάρισα; Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκαν ολιγοσύλλαβα ονόματα, όπως Ακης, Ρούλης, Λεό, Σάκης, Λία, Σία, Μπία, Κλένια, Πέγκυ, Βίκυ, Ρία, Νία, που θόλωσαν τα πράγματα...

Με το μείζον πρόβλημα του δημογραφικού, την ατεκνία και την ολιγοτεκνία, στους καιρούς μας, μακάρι παιδιά να αποχτάμε και ας γίνονται και ομηρικοί καβγάδες για το όνομα! Και μιας και αναφερθήκαμε σε ομηρικούς καβγάδες, ας δούμε ποιος διάλεγε τον κουμπάρο και ποιος έδινε το όνομα στους μακρινούς εκείνους καιρούς, πριν από τρεις περίπου χιλιάδες χρόνια.

Ο θείος Ομηρος μάς δίνει αρκετές πληροφορίες σχετικά με το «τελετουργικό» κατά το οποίο έλαβε το όνομα και ο πολύτροπος Οδυσσέας, ποιος ήταν ο νονός που του έδωκε αυτό το όνομα και τι αυτό σημαίνει, για τα δώρα του... κουμπάρου, καθώς και άλλα ανθρωπογεωγραφικά στοιχεία (Οδύσσεια, τ 399-412). Για να βιώσουν εναργέστερα οι φίλοι αναγνώστες τα της ονοματοδοσίας του γνωστού σε όλους Οδυσσέα θα παραθέσουμε μερικά στοιχεία, όπως προκύπτουν από το αθάνατο ομηρικό έπος.

Γονείς του Οδυσσέα ήσαν ο Λαέρτης και η Αντίκλεια. Η Αντίκλεια ήταν κόρη του Αυτόλυκου, άρχοντα από την περιοχή του Παρνασσού. Δηλαδή Λαέρτης ήταν ο γαμπρός και Αυτόλυκος, ο πεθερός του.

Από την πλευρά του πατέρα του Λαέρτη, παππούδες του Οδυσσέα ήσαν ο Αρκείσιος και η Χαλκομέδουσα, δηλαδή συμπεθέροι του Αυτόλυκου.

Ο πεθερός λοιπόν του Λαέρτη, ο Αυτόλυκος, ήρθε κάποτε στην Ιθάκη από τον Παρνασσό για να τους δει. Εκείνες τις μέρες είχε γεννήσει η κόρη του, η Αντίκλεια, ένα χαριτωμένο μωρό, το πρώτο εγγονάκι του Παρνασσιώτη άρχοντα.

Καμάρωνε ο «χαζοπαππούς» και χαιρόταν, όπως θα έκανε κάθε παππούς από τότε μέχρι σήμερα!

Εκεί στα ανάκτορα του Λαέρτη ήταν από πολλά χρόνια στο υπηρετικό προσωπικό μια έντιμη, πιστή και αφοσιωμένη γυναίκα, η Ευρύκλεια, που με τη γέννηση του μωρού, έκανε και χρέη μαμής και τροφού.

Πήρε λοιπόν στα χέρια της το μωρό η Ευρύκλεια και το απόθεσε στα γόνατα του Αυτόλυκου και του είπε να βρει ένα όνομα για να το δώσουν στο παιδί: «Αυτόλυκ’ αυτός νυν όνομ’ εύρεο...».

Ο Αυτόλυκος δεν ξαφνιάστηκε καθόλου, αλλά απευθύνθηκε αμέσως στον γαμπρό του και στην κόρη του και τους είπε να δώσουν στο παιδί το όνομα που θα τους πει. Να το ονομάσουν Οδυσσέα: «Γαμβρός εμός θυγάτηρ τε, τίθεσθ’ όνομ’ όττι κεν είπω... Τω δ’ Οδυσσεύς όνομ’ έστω...».

Διαπιστώνει κανείς ότι δεν έχουν από τότε αλλάξει και πολλά πράγματα! Εχουν;

ΜΙΧΑΛΗΣ ΙΩ. ΜΙΧΑΛΑΚΟΠΟΎΛΟΣ


Κάνω ζάπινγκ λόγω ντεσιμπέλ

Κύριε διευθυντά

Αποτελεί δυσάρεστη εμπειρία (όχι μόνο δική μου σίγουρα) ότι στις τηλεοπτικές οθόνες παρατηρείται σχεδόν παντού μια πολύ ενοχλητική αύξηση, συνεχώς μεγαλύτερη, της έντασης της φωνής όσων συμμετέχουν σε συζητήσεις, παιχνίδια κ.λπ. Μάλιστα, δε, ακόμη μεγαλύτερη και «διδακτική-προτρεπτική» για τους υπόλοιπους συμμετέχοντες, η ένταση της φωνής, ιδιαιτέρως, των κατά περίπτωση υπεύθυνων παρουσιαστών.

Δυστυχώς, η ευγενική, πολιτισμένη, κατανοητή και «χρήσιμη» φωνή έχει αντικατασταθεί από την πολύ δυνατή φωνή έως κραυγή, άναρθρη κραυγή ιδιαίτερα όταν προκύπτει ενθουσιώδες κέρδος χρηματικών ποσών από τους παίκτες ενός παιχνιδιού, ή, αντίθετα, όταν προκύπτει απογοητευτική απώλεια χρηματικών ποσών από τους παίκτες.

Ετσι, δεν φαίνεται να γίνεται συζήτηση αλλά περιγραφή ενός ποδοσφαιρικού αγώνα κατά την επίτευξη γκολ. Δεν γνωρίζω αν οι υπεύθυνοι παρουσιαστές και παραγωγοί πιστεύουν ότι έτσι αυξάνεται η τηλεθέαση μιας εκπομπής και άρα η ανταπόκριση στην τηλοψία. Φοβάμαι ότι, αντίθετα, τέτοιες περιπτώσεις θυμίζουν το γνωστό: «Ο άδειος τενεκές βαράει πιο δυνατά από τον γεμάτο». Οπότε από τους πολλούς, περισσότερο ή λιγότερο σκεπτόμενους, γίνεται πιο πιθανό και συχνό το πάτημα του κόκκινου κουμπιού του τηλεχειριστηρίου της τηλεοπτικής συσκευής...

Ν. Κ. ΣΠΥΡΟΥ

 Θεσσαλονίκη


Ο ελεεινός ρόλος της Μαίρης Ελγιν

Κύριε διευθυντά

Tο Μουσείο της Ακρόπολης φιλοξένησε πρόσφατα την πρώτη προβολή τού ιστορικού ντοκιμαντέρ (docudrama) της Μιμής Ντενίση για τον λόρδο Ελγιν και τη σύληση του Παρθενώνα. Η διεξοδική κινηματογραφική διήγηση των γεγονότων στην οθόνη του αμφιθεάτρου συνεπήρε το κοινό, όχι μόνο χάρη στην παρουσίαση της κ. Ντενίση και στις έγκυρες όσο και επίκαιρες παρεμβάσεις του κ. Νίκου Σταμπολίδη, αλλά ιδιαιτέρως χάρη στον φωτισμένο τραυματισμένο Παρθενώνα, μεγαλειώδες αρχιτεκτόνημα δημοκρατικής έμπνευσης και ταυτόχρονα ακαταμάχητο τεκμήριο διεθνούς δικαίου. Θα επικροτήσω ανενδοίαστα τη γενική διαπίστωση ότι η βραδιά ήταν μαγευτική – τουλάχιστον για εμάς τους Ελληνες.

Η αναδιήγηση των προσχεδιασμένων λεηλασιών του Ελγιν (1798-1816) μέσα από την προσωπική επιστολογραφία της συζύγου του Μαίρης Νίσμπετ προσφέρει το ευτυχές εύρημα της αδιάψευστης αντικειμενικότητας.

Φιλόδοξη, αλαζονική στις απαιτήσεις της, θυγατέρα εύπορης αστικοεμπορικής οικογένειας που επεδίωκε πάση θυσία την ένταξή της στην αριστοκρατία των ευγενών Βρετανών, η Μαίρη εναγκαλίστηκε τις ελληνολατρικές δοξασίες του συζύγου της και αφοσιώθηκε στην πραγματοποίησή τους χωρίς ιδιαίτερη περίσκεψη.

Επέμεινε να γίνει δεκτή από τον Σουλτάνο, έστω και μεταμφιεσμένη σαν άνδρας (εφόσον γυναίκες δεν γίνονταν δεκτές στην Υψηλή Πύλη), όπως και επέμεινε να επιβλέψει προσωπικά τη μεταφορά πολλών Γλυπτών από την Ακρόπολη στο λιμάνι του Πειραιά για να φορτωθούν σε πλοία, πολεμικά ή εμπορικά. Η αγορά και φόρτωση του «Μέντορα» (όπως και η μετέπειτα απόπειρα ανέλκυσης των βυθισμένων θησαυρών που μετέφερε κοντά στα Κύθηρα) αποτελεί, αποδεδειγμένα πλέον, κοινή επιχείρηση του ζεύγους Ελγιν, χρηματοδοτημένη αφειδώς από την εύπορη σύζυγο Μαίρη.

Η υποδοχή των κλοπιμαίων στη Μεγάλη Βρετανία δεν έγινε με τον ενθουσιασμό που προσδοκούσε το ζεύγος Ελγιν. Η αρχική αίτησή τους στο κοινοβούλιο για αγορά των Γλυπτών από το κράτος έναντι 76.000 στερλινών απορρίφθηκε, ενώ υπήρξαν αρκετές έγκυρες φωνές διαμαρτυρίας και κατηγορίας, επιφανέστερη μεταξύ των οποίων παραμένει μέχρι και σήμερα η καταιγιστική καταδίκη από τον λόρδο Βύρωνα, όχι μόνο στην «Κατάρα της Αθηνάς» (1811) αλλά και στο ιδιαίτερα δημοφιλές «Προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ» (1812-18). Η Βουλή των Λόρδων έκανε τελικά δεκτή την αγορά των Ελγινείων έναντι 35.000 στερλινών, ποσό που ο Ελγιν χρησιμοποίησε για την αποπληρωμή μέρους των χρεών του, ορισμένα από τα οποία είχε κληρονομήσει και από τον σπάταλο πατέρα του.

Ιδιαίτερα θετικές οι υπεύθυνες δηλώσεις της Ζ. Μποζ, διευθύντριας του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού, η οποία επικύρωσε την ανυπαρξία οιουδήποτε σουλτανικού φιρμανίου για την αποκοπή μαρμάρινων Γλυπτών από την Ακρόπολη, δήλωση που η Τουρκία έχει καταθέσει επισήμως και στην UNESCO.

Το ιστορικό ντοκιμαντέρ της κ. Ντενίση περιλαμβάνει άλλωστε και τις έγκριτες δηλώσεις μιας σειράς προσωπικοτήτων της αγγλικής πολιτιστικής ζωής, όπως η Βικτόρια Χίσλοπ και ο Στίβεν Φράι.

Τα εισαγωγικά σχόλια του Προέδρου της Δημοκρατίας μάς συγκίνησαν. Σταθερός δίπλα στην ευγενή σεμνότητα του «Παιδός του Κριτίου», αγάλματος-προπομπού της εξαίσιας πολυάνθρωπης μεγάλης ζωοφόρου του Παρθενώνα, αναφέρθηκε στην «πλήρη όραση» που μας στερεί η λεηλασία του Ελγιν και καθόρισε χωρίς υπεκφυγές τις συνθήκες της επανένωσης των Γλυπτών: πράξη πολιτισμού, φιλίας, μεγαλείου, αλήθειας, διαχρονικής δικαιοσύνης.

Αλλωστε περισσότερο από το 60% των Βρετανών που έχουν ερωτηθεί, επιθυμούν την επιστροφή των Ελγινείων και την εκ βάθρων αναθεώρηση της προβολής της τέχνης της κλασικής Ελλάδας από το Βρετανικό Μουσείο σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΣΧΟΣ Director, 

The International Hellenic Prize


Η αποκαλυπτική ομιλία του Ξέρξη

Κύριε διευθυντά

Τα πολεμικά γεγονότα στο Ιράν (τη γνωστή μας παλαιότερα Περσία), ανεξαρτήτως των πάσης φύσεως διεθνών τους συνεπειών, είναι φυσικό να θλίβουν κάθε ειρηνόφιλο και πολιτισμένο άνθρωπο, όπως τον θλίβει και το γεγονός του περιορισμού προσωπικών των πολιτών του επιλογών από το εκεί ιδιότυπο καθεστώς. Για εμάς τους Ελληνες η θλίψη αυτή (συνοδευόμενη μάλιστα και από οίκτο) είναι λογικά εντονότερη, αναλογιζόμενοι ότι η εθνική μας ιστορία συνδέεται στενότατα με την αρχαία ιδίως Περσία, στην οποία οι πρόγονοί μας έδωσαν πλείστα όσα πολιτιστικά στοιχεία και έλαβαν και οι ίδιοι από αυτήν όχι λίγα. Τούτο το αναγνωρίζουν και οι σύγχρονοι λόγιοι στην Περσία, προβάλλοντας μάλιστα με ευγνωμοσύνη και το γεγονός ότι χάρη στους Ελληνες συγγραφείς γνωρίζουν την αρχαία τους ιστορία.

Πέραν όμως των παραπάνω υπάρχει και ένα έτερο κομβικό στοιχείο –συχνά παραθεωρούμενο ή και εντελώς λησμονούμενο– και αυτό είναι η εξ αίματος συγγένεια που συνδέει τους δύο λαούς, τον ελληνικό και τον ιρανικό. Ας αναλογιστούμε το πλήθος των Ελλήνων που επί Μ. Αλεξάνδρου και των Διαδόχων κατέκλυσαν την Περσία και συνήψαν επιγαμίες, καταλείποντας απογόνους, των οποίων απόγονοι μακρινοί είναι λογικά πάμπολλοι σημερινοί Ιρανοί (η φυσιογνωμική ομοιότητα μεταξύ των δύο λαών είναι πραγματικά εντυπωσιακή).

Ομως η συγγενική σχέση επεκτείνεται και σε χρόνους πολύ πιο παλαιούς, αυτούς τούτους τους μυθικούς, καθώς οι Πέρσες ανάγουν την καταγωγή τους στους Ελληνες, καθ’ ομολογίαν του γνωστού μας βασιλιά τους Ξέρξη. Πράγματι, απευθυνόμενος, λίγο πριν από την εκστρατεία του στην Ελλάδα το 480 π.χ., στους Αργείους της Πελοποννήσου επιδιώκοντας να τους προσεταιριστεί, τους έλεγε, όπως μας πληροφορεί ο Ηρόδοτος (Ζ΄ 150), και τα εξής: «Εμείς οι Πέρσες φρονούμε ότι καταγόμαστε από τον Πέρση (που ήταν γιος του Πέρση του γιου της Δανάης), και ο οποίος γεννήθηκε από την Ανδρομέδα, την κόρη του Κηφέα. Ουσιαστικά, λοιπόν, είμαστε απόγονοί σας, οπότε είναι απρεπές να αντιπαρατεθούμε».

Κ.Ε. ΦΡΑΓΚΟΜΙΧΑΛΟΣ 

Χίος


Τα ρουσφέτια του Οθωνα και οι «λαδωμένοι»

Κύριε διευθυντά

Γιατί ένας πολίτης, ελεύθερος άνθρωπος, με δικαίωμα συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων στη διακυβέρνηση της χώρας του, να θέλει να γίνει πολιτευτής, πολιτευόμενος και να καταντάει συνειδητά ή όχι πολιτικάντης; Πριν από λίγες μέρες καθόμουνα σ’ ένα καφενείο με καμιά δεκαπενταριά φίλες και τους έκανα αυτήν ακριβώς την ερώτηση. Γιατί νομίζετε ότι ένας πολίτης αποφασίζει να ασχοληθεί με την πολιτική; Η πλειοψηφία απάντησε «για να βγάλει χρήματα».

Για να είμαστε ειλικρινείς, ο μισθός και οι συντάξεις των υπουργών και των βουλευτών, παρά τη μείωσή τους, είναι μάλλον από τους υψηλότερους της Δημόσιας Διοίκησης. Προσθέστε τα επιδόματα και τις αποζημιώσεις για επιτροπές, οργάνωση γραφείου, κίνησης κ.λπ., πολύ καλός φαίνεται. Υπάρχουν και υψηλότεροι πάντως.

Μια άλλη απάντησε, για να γίνει γνωστός, να ξεχωρίσει, και κάποια άλλη, γιατί ήταν και ο παππούς του και ο πατέρας του και ακολούθησε το οικογενειακό επάγγελμα. Ονόματα δεν λέμε, οικογένειες δεν θίγουμε. Εντάξει, και κάποιοι για να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην πατρίδα. Το κατ’ εκτίμηση ποσοστό δεν αναφέρθηκε.

Παρεμπιπτόντως όλες οι φίλες ήταν γύρω στα 70, επιστημόνισσες.

Σημαντικό ρόλο στην απάντησή τους αυτή πρέπει να έπαιξαν βέβαια τα γεγονότα/ αποκαλύψεις της τελευταίας χρονιάς και η προβολή τους από τα μέσα ενημέρωσης. Τι όμορφος κόσμος!

Οταν ήμουν κοριτσάκι ρώτησα γιατί λέμε «λαδώνεται». Μου εξήγησαν ότι κάποια εποχή οι ψηφοφόροι έστελναν στον βουλευτή της περιοχής τους έναν τενεκέ λάδι. Εμείς που δεν είχαμε κανένα πολιτικό στην οικογένεια, το είχαμε σε πήλινο πιθάρι, στο κελάρι.

Οταν πέρασα στην εφηβεία, η γιαγιά μου μού τόνισε να φροντίσω να μην μπλέξω με πολιτικό, γιατί θα μου φάει την προίκα. Κάτι είχε αλλάξει...

Οταν μπήκα στο Πολυτεχνείο και ήρθα σ’ επαφή με τις πολιτικές νεολαίες, ο πατέρας μου μού είπε: «Κοίταξε, κάνε ό,τι πιστεύεις. Μόνο να ξέρεις, πολιτική και τιμιότητα δεν πάνε παρέα». Σημειωτέον ότι είχε χρηματίσει για ένα διάστημα, μετά τον πόλεμο, γενικός γραμματέας του υπουργείου Ανοικοδομήσεως, απ’ όπου παραιτήθηκε μετά από λίγο, για ευνόητους λόγους.

Ετσι και εγώ αποφάσισα να ασχοληθώ με την εκπαίδευση, μιας και «λένε» ιερείς, γιατροί και εκπαιδευτικοί ασκούν λειτούργημα και όχι επάγγελμα. «Λένε». Πάντως, όπως και να έχει, είναι και αυτό μια κοινωνική επιλογή.

Οπωσδήποτε οι καθηγητές και οι δάσκαλοι φακελάκια δεν παίρνουν (ομιλεί η πείρα). Υπάρχουν όμως τόσοι τρόποι για να πεις ευχαριστώ. Το ρουσφέτι έχει διάφορες μορφές.

Ακόμη και ο Οθωνας έκανε ρουσφέτια, διορίζοντας σε θέσεις προϊσταμένων στο Δημόσιο Βαυαρούς, με πολύ λιγότερα προσόντα από τους Ελληνες και πολύ μεγαλύτερες αποδοχές. Οι εφημερίδες της εποχής βοούν. Λοιπόν τι κάνουμε; Ομολογώ ότι δεν έχω ιδέα. Ο,τι κι αν πω θα είναι απλά και μόνο ελπίδες και πόθοι.

Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ μιλούσε συχνά για την ανάγκη καταστροφής παλιών συνηθειών, τονίζοντας ότι ακόμη και η Επανάσταση αναγκάστηκε να στερηθεί πολλά στον αγώνα της για την εξουσία.

Και έκανε προσπάθεια για να δώσει μια καινούργια διάσταση στο θέατρο: να μην απεικονίζει μόνο τη ζωή, αλλά να είναι ταυτόχρονα δημιουργός ζωής και συμβίωσης. Κάτι που πίστευαν και οι δικοί μας αρχαίοι συγγραφείς.

Τη λύση θα δώσει μόνο η παιδεία.

Και για να θυμηθούμε και πάλι τον Μπέρτολτ Μπρεχτ, η παιδεία δίνει προτάσεις, εμείς θα τις δεχθούμε; Παραφράζοντας την επιτύμβια επιγραφή του. «Αυτός έκανε προτάσεις – εμείς τις δεχθήκαμε».

ΜΑΡΩ ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΗ ΑΔΑΜΗ
Ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ

Ο αριστερός αναβρασμός, όμως, δεν αποτελεί κατ’ ανάγκην ευκαιρία για τη Ν.Δ. Η σταδιακή διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα απατηλό φαινόμενο, γιατί καλλιεργεί την ψευδαίσθηση της απαλλαγής από ένα «πρόβλημα», το οποίο στην πραγματικότητα δεν εξαφανίζεται αλλά μεταμορφώνεται. Διάλυση κόμματος δεν σημαίνει διάλυση χώρου. «Μα η Αριστερά αποδεικνύεται σκορποχώρι» μπορεί να σκεφτεί κάποιος. «Τι σόι χώρος είναι αυτός που κατακερματίζεται και ανασυγκροτείται διαρκώς;». Ενας χώρος αναξιόπιστος, είναι η απάντηση. Αλλά η αναξιοπιστία δεν είναι για όλους απωθητική. Η «κυβερνώσα Αριστερά» του Αλέξη Τσίπρα είναι μέτωπο με φιλοδοξία περισσότερο κυβερνητική με μαζικούς όρους απ’ ό,τι αριστερή με ιδεολογικούς. Ως πόλος έλξης των απογοητευμένων, έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει κόσμο απ’ όλο το αγανακτισμένο φάσμα· ένας τέτοιος πολιτικός χώρος μπορεί να αποδειχθεί πολυχώρος: εκ νέου ΣΥΡΙΖΑ, αλλά χωρίς το «ταβάνι» της ιδεολογικής περιχαράκωσης αυτή τη φορά. Τέτοιοι σχηματισμοί δεν έχουν ανάγκη να ριζώσουν για να γίνουν δημοφιλείς. Αυτός είναι και ο λόγος που ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται διστακτικός, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, να καλωσορίσει στο νέο του κόμμα τους παλιούς συντρόφους του, ακόμη κι εκείνους που αυτογελοιοποιούνται από τον διακαή πόθο τους να βρεθούν σε αυτό. Δεν είναι ότι θέλει απαραιτήτως να τους εκδικηθεί, αν και ομολογουμένως δεν κακοπερνάει βλέποντάς τους να υποφέρουν μες στην πολιτική τους αβεβαιότητα. Είναι ότι δεν τους έχει ανάγκη· έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας χωρίς αυτούς. Αρκεί που ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ θυμίζει από μόνος του ένα άχαρο κυβερνητικό παρελθόν, δεν υπάρχει λόγος να συγκεντρωθούν δίπλα του κι άλλοι συντελεστές των ίδιων κακών αναμνήσεων. Επιπλέον, στον αγώνα για την πρωτιά, ποιος χρειάζεται δογματικά θέσφατα, στενοκέφαλες κομματικές γραφειοκρατίες και ψυχοφθόρους ιδεολογικούς εμφυλίους; Κατά μία έννοια, λοιπόν, η μερική κατάρρευση της Αριστεράς συμφέρει περισσότερο τον Τσίπρα απ’ ό,τι τον Μητσοτάκη. Ετσι, ο πρώτος μπορεί να επικαλείται μετ’ επιτάσεως τις παραδοσιακές αρχές του, χωρίς να δεσμεύεται πρακτικά από αυτές.

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 13/06/26

ΤΟΥ ΑΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Η μάχη της φθοράς

Τι κάνεις όταν οι δημοσκοπήσεις σε δείχνουν μεν πρώτο, με σημαντική μάλιστα διαφορά από τον επόμενο, αλλά μακριά από την αυτοδυναμία; Μπορείς να φερθείς σαν τον δεύτερο, τον τρίτο και τον τέταρτο και να προσποιηθείς ότι η αυτοδυναμία παραμένει ρεαλιστικός στόχος, ότι η πραγματική δυναμική σου δεν καταγράφεται προεκλογικά και ότι, σε κάθε περίπτωση, οι δημοσκοπήσεις δεν είναι πάντα αξιόπιστες. Μπορείς να επενδύσεις στρατηγικά σε κάποιο ταραχώδες θέμα, πολιτικό ή μη, που θα ρίξει τον αντίπαλο επικοινωνιακά, ώστε να συσπειρώσεις ψηφοφόρους και να βελτιώσεις τα ποσοστά σου. Μπορείς, βέβαια, και να μην κάνεις τίποτα: να καθίσεις ήσυχος, να φροντίσεις να μη συνδεθείς με κανένα νέο σκάνδαλο τους επόμενους μήνες και να περιμένεις να φαγωθούν μόνοι τους οι αντίπαλοί σου, με απώτερο στόχο να κεφαλαιοποιήσεις τη φθορά τους, περιορίζοντας παράλληλα τη δική σου. Η Ν.Δ. φαίνεται ότι, προς το παρόν, επιλέγει την τρίτη μέθοδο.

Πέρα από το φαινόμενο

Ο αριστερός αναβρασμός, όμως, δεν αποτελεί κατ’ ανάγκην ευκαιρία για τη Ν.Δ. Η σταδιακή διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα απατηλό φαινόμενο, γιατί καλλιεργεί την ψευδαίσθηση της απαλλαγής από ένα «πρόβλημα», το οποίο στην πραγματικότητα δεν εξαφανίζεται αλλά μεταμορφώνεται. Διάλυση κόμματος δεν σημαίνει διάλυση χώρου. «Μα η Αριστερά αποδεικνύεται σκορποχώρι» μπορεί να σκεφτεί κάποιος. «Τι σόι χώρος είναι αυτός που κατακερματίζεται και ανασυγκροτείται διαρκώς;». Ενας χώρος αναξιόπιστος, είναι η απάντηση. Αλλά η αναξιοπιστία δεν είναι για όλους απωθητική. Η «κυβερνώσα Αριστερά» του Αλέξη Τσίπρα είναι μέτωπο με φιλοδοξία περισσότερο κυβερνητική με μαζικούς όρους απ’ ό,τι αριστερή με ιδεολογικούς. Ως πόλος έλξης των απογοητευμένων, έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει κόσμο απ’ όλο το αγανακτισμένο φάσμα· ένας τέτοιος πολιτικός χώρος μπορεί να αποδειχθεί πολυχώρος: εκ νέου ΣΥΡΙΖΑ, αλλά χωρίς το «ταβάνι» της ιδεολογικής περιχαράκωσης αυτή τη φορά. Τέτοιοι σχηματισμοί δεν έχουν ανάγκη να ριζώσουν για να γίνουν δημοφιλείς.

Απελευθερωτική διάλυση

Αυτός είναι και ο λόγος που ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται διστακτικός, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, να καλωσορίσει στο νέο του κόμμα τους παλιούς συντρόφους του, ακόμη κι εκείνους που αυτογελοιοποιούνται από τον διακαή πόθο τους να βρεθούν σε αυτό. Δεν είναι ότι θέλει απαραιτήτως να τους εκδικηθεί, αν και ομολογουμένως δεν κακοπερνάει βλέποντάς τους να υποφέρουν μες στην πολιτική τους αβεβαιότητα. Είναι ότι δεν τους έχει ανάγκη· έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας χωρίς αυτούς. Αρκεί που ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ θυμίζει από μόνος του ένα άχαρο κυβερνητικό παρελθόν, δεν υπάρχει λόγος να συγκεντρωθούν δίπλα του κι άλλοι συντελεστές των ίδιων κακών αναμνήσεων. Επιπλέον, στον αγώνα για την πρωτιά, ποιος χρειάζεται δογματικά θέσφατα, στενοκέφαλες κομματικές γραφειοκρατίες και ψυχοφθόρους ιδεολογικούς εμφυλίους; Κατά μία έννοια, λοιπόν, η μερική κατάρρευση της Αριστεράς συμφέρει περισσότερο τον Τσίπρα απ’ ό,τι τον Μητσοτάκη. Ετσι, ο πρώτος μπορεί να επικαλείται μετ’ επιτάσεως τις παραδοσιακές αρχές του, χωρίς να δεσμεύεται πρακτικά από αυτές.

Μυθολογία

Η αποδέσμευση Τσίπρα από το παρελθόν του αιτιολογεί το προβάδισμά του έναντι του ΠΑΣΟΚ, το οποίο συνεχίζει να ερμηνεύει τον εαυτό του μέσα από την εξωραϊσμένη μυθολογία του. Η αδυναμία του τελευταίου όχι απλώς να πλησιάσει δημοσκοπικά την κλονιζόμενη από συνεχή σκάνδαλα Ν.Δ., αλλά έστω να παγιώσει τη θέση του ως δεύτερου κόμματος, είναι εν μέρει προϊόν της διαρκούς αγωνίας του μήπως κάνει κάτι λάθος και φανεί δεξιό ή, τέλος πάντων, όχι αρκετά αριστερό. Τι νόημα είχε εντέλει το υπαρξιακό άγχος; Τώρα το ΠΑΣΟΚ δεν είναι μόνο κάτω από τη Ν.Δ., στην οποία επέλεξε να «χαρίσει» τους κεντρώους πολίτες (που όλοι τείνουν να υποτιμούν ως απολίτικους ή ήσσονος πολιτικής σημασίας)· είναι και κάτω από την ΕΛΑΣ, που μάλλον εκπροσωπεί τους αυτοπροσδιοριζόμενους ως αριστερούς καλύτερα (ενώ ονειρεύεται, αβάσιμα μάλλον, να διεμβολίσει και το Κέντρο).

Από τις ιδεολογίες στις ιδέες

Η μάχη στον χώρο της Αριστεράς γίνεται κυρίως σε επίπεδο συμβόλων. Το καταλαβαίνει κανείς εξετάζοντας την κατάσταση της Νέας Αριστεράς, που, ως τελευταίο προπύργιο αριστερού ριζοσπαστισμού (το ΚΚΕ εξαιρείται για ευνόητους λόγους), εκπροσωπεί κυρίως θεωρητικά σχήματα, όχι τόσο ψηφοφόρους. Υπάρχουν τελικά αρκετοί αριστεροί πολίτες εκεί έξω για να δώσουν σε ένα αριστερό κόμμα την αυτοδυναμία; Αθροισμένα, τα ποσοστά ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ μαρτυρούν πως μάλλον δεν υπάρχουν. Αλλά κι αυτοί ακόμη που φέρονται ως αριστεροί, αυτοί που τάσσονται υπέρ του ΠΑΣΟΚ και της ΕΛΑΣ, δεν ανταποκρίνονται οπωσδήποτε στους σχετικούς ορισμούς (αυστηρούς ή πιο επιεικείς): κάποιοι απλώς στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ στο πλαίσιο της οικογενειακής τους παράδοσης, ενώ κάποιοι άλλοι στηρίζουν τον Τσίπρα επειδή τον συμπαθούν ως πρόσωπο. Ενδέχεται η εμμονή της Αριστεράς με την Αριστερά να είναι πια ξεπερασμένη· όσο ξεπερασμένη ήταν κάποτε και η εμμονή της Ν.Δ. με το δεξιό της ακροατήριο, την οποία διέσπασε ο Μητσοτάκης με θετικά για την παράταξή του αποτελέσματα. Οταν ο ανταγωνισμός ξεφύγει από τις ιδεολογίες και πιάσει τις ιδέες, θα αποκτήσει περισσότερο ενδιαφέρον και θα αναδείξει πιο ξεκάθαρους νικητές.

Αν εξαιρέσεις μια πρόταση εξουσίας της ΝΔ υπό την προϋπόθεση ότι θα πάρει αυτοδυναμία, τα υπόλοιπα είναι τουρλουμπούκι. Ακούς για «προοδευτικές κυβερνήσεις» ή «προοδευτικές πλειοψηφίες» και άλλα συναφή χωρίς να αναφέρεται ποιοι και πώς θα τις συγκροτήσουν. Ευλόγως, η πρώτη αντίδραση είναι να βάλεις το χέρι στην τσέπη για να τσεκάρεις το πορτοφόλι σου. Καμία έκπληξη, όμως. Η έλλειψη ουσιαστικού διλήμματος αδυνατίζει εκ των πραγμάτων ένα φαινομενικό «δίλημμα διακυβέρνησης», το οποίο ουδείς γνωρίζει. Είναι αυτό το κενό που δεν παίρνει υπόψη του ο Β. Βενιζέλος όταν μιλάει για «χώρα που έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη» ή οι διάφοροι τερατολόγοι των «κυβερνήσεων ειδικού σκοπού». Αυτά τα πράγματα πάνε μαζί και το ένα συνεπάγεται το άλλο. «Να φύγει ο Μητσοτάκης!» δεν είναι εκλογικό δίλημμα. Είναι απλώς προτροπή που όποιος θέλει ακούει κι όταν θέλει την παίρνει υπόψη του. Η διαρκής απάτη λοιπόν σε αυτό ακριβώς συνίσταται. Να μεταμφιέσεις μια προτροπή σε πολιτικό ζητούμενο. Και να προσποιείσαι ότι τα υπόλοιπα θα τα λύσουν ως διά μαγείας οι αυτοματισμοί ενός δικομματικού συστήματος που δεν υπάρχει πια....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 13-14/06/26

ΤΟΥ Ι.Κ.ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗ

Εχω την εντύπωση ότι η χώρα ζει κάτω από το βάρος μιας παρατεταμένης ψευδαίσθησης. Μιας ψευδαίσθησης δικομματισμού.

Προφανώς πρόκειται για ψευδαίσθηση. Ο δικομματισμός στην εκδοχή της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας που γνωρίζαμε έχει καταλυθεί στην κάλπη από τον Μάιο 2012 και ουδέποτε αποκαταστάθηκε πραγματικά, ούτε έχουμε σήμερα τέτοια δείγματα στον ορίζοντα.

Η πολιτική τάξη όμως σε αυτόν συνεχώς αναφέρεται κι όσο δεν τον βλέπει στην πράξη ή δεν τον ψηλαφεί στα γεγονότα, τόσο προσβλέπει στην αποκατάστασή του.

Κακά τα ψέματα, είναι το ομολογημένο ή ανομολόγητο μοντέλο της.

Δεν τους κατηγορώ. Ετσι έμαθαν για σχεδόν τριάντα χρόνια (1981-2012), με αυτόν γαλουχήθηκαν, αυτός εξέθρεψε νοοτροπίες και μοντέλα πολιτικής συμπεριφοράς.

Αλλωστε το δικομματικό στοιχείο αποτελούσε παραδοσιακά πυλώνα της δημοκρατικής λειτουργίας μας από την εποχή του Χαρίλαου Τρικούπη. Δεν εφευρέθηκε τυχαία μετά τη Μεταπολίτευση.


Ούτε αυτό όμως είναι ανεξήγητο. Το βρετανικό κοινοβουλευτικό σύστημα λειτούργησε ως μοντέλο αναφοράς για πολλές ευρωπαϊκές δημοκρατίες από τον 19ο αιώνα. Εφτασε να θεωρείται σχεδόν συνώνυμο της δημοκρατίας.

Λογικό. Προσέφερε τα δύο στοιχεία που επιζητούν όλες οι ευνομούμενες δημοκρατικές πολιτείες: σταθερότητα και εναλλαγή.

Τώρα κλονίζεται ακόμη και στο ίδιο το Ηνωμένο Βασίλειο. Ενώ σε ολόκληρη την Ευρώπη παρουσιάζει σοβαρές δυσκολίες προσαρμογής στις νέες συνθήκες κι έχει σχεδόν εξαφανιστεί.

Την ίδια στιγμή μάλιστα που άλλα πολυκομματικά συστήματα τα οποία τον συναγωνίζονταν ή αναδείχθηκαν στη διάρκεια των χρόνων επιδεικνύουν πολύ μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα.

Μια αναγκαία διευκρίνιση. Ο δικομματισμός δεν είναι απλώς το άθροισμα δύο ισχυρών και πολυσυλλεκτικών κομμάτων. Προϋποθέτει σχεδόν μια μονοπώληση του πολιτικού πεδίου.

Δεν μιλάμε δηλαδή μόνο για δύο καβγατζήδες.

Αλλά για δύο παρατάξεις με ιστορικό βάθος, συγκροτημένες αρχές, πελατειακά δίκτυα που ενίοτε επικαλύπτονται, πρόσωπα αναφοράς, εμπειρία και νοοτροπία διαχείρισης, ανταγωνιστική προοπτική εξουσίας. Είναι οι αχώνευτοι δίδυμοι αδελφοί.

Κάτι σαν τον Ντεπαρντιέ και τον Ντε Νίρο στο «1900» του Μπερτολούτσι. Αυτόν τον δικομματισμό ξεχάστε τον. Κι ας επιβιώνει στον χώρο της φαντασίωσης.

Το ΠΑΣΟΚ, για παράδειγμα, συγκρίνει διαρκώς την πορεία και τις επιδόσεις του με το ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ΄80 και του ΄90. Παρόλο που το μόνο κοινό στοιχείο με εκείνο το ΠΑΣΟΚ είναι το όνομα και οι φωτογραφίες των αρχηγών.

Αλλά η σύγκριση επιμένει. Οταν όμως το ΠΑΣΟΚ λέει ότι θα βγει πρώτο «έστω με μία ψήφο διαφορά από τη ΝΔ», υπονοεί ότι το παιχνίδι παίζεται μεταξύ ΠΑΣΟΚ και ΝΔ.

Αναφέρεται δηλαδή σε ένα σύστημα που δεν υπάρχει πια.

Παρ’ όλα αυτά, όλοι πασχίζουν να οικειοποιηθούν τα παλιά ρούχα, ακόμη κι όταν η σύγκριση αγγίζει τα όρια της αστείας παντομίμας. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τσίπρα με το παλιό ΠΑΣΟΚ του Ανδρέα Παπανδρέου.

Ή όταν ο Σαμαράς μιλάει για το «ήθος της παράταξης». Παρόλο που δεν είναι σαφές το ήθος των Κενταύρων και των Ρέιντζερς που πλάκωναν τον κόσμο την εποχή του Αβέρωφ.

Προφανώς ο παλαιός δικομματισμός είχε και τις σκοτεινές πτυχές του. Δεν συγκρούονταν τάγματα αγγέλων.

Μόνο που εκείνος ο δικομματισμός κληροδότησε στους σημερινούς όχι τα προτερήματα που ασφαλώς είχε, αλλά τα χειρότερα ελαττώματά του. Την αναίτια πόλωση, την υπερβολή στη ρητορική, τον συγκρουσιακό χαρακτήρα και την αδυναμία συνεννόησης όλων με όλους.

Ετσι το πολιτικό σύστημα πέρασε σε μια φάση «μεταδικομματισμού» κουβαλώντας τα ελαττώματα του δικομματισμού αλλά χωρίς να έχει διερευνήσει εναλλακτικούς μηχανισμούς λειτουργίας ή επιβίωσης σε νέες καταστάσεις.

Σε απλά ελληνικά, αυτό αποτελεί μια τυπική περιγραφή αδιεξόδου.

Κανείς δεν συμφωνεί με κανέναν κι όλοι είναι εναντίον όλων. Ακόμη κι η Καρυστιανού δηλώνει ότι θα πάρει πλειοψηφία και δεν χρειάζεται να κυβερνήσει με παρέα!

Ετσι λοιπόν ένα ολόκληρο κομματικό σύστημα υποδύεται τα σκέλη του δικομματισμού σε έναν δικομματισμό που δεν υπάρχει πια.

Εκεί πια σταματάει η καλοπροαίρετη ψευδαίσθηση ή η καλοκάγαθη παρανόηση και μεταβάλλεται σε κακοστημένη απάτη. Η οποία για να διαιωνίζεται και να αναπαράγεται προφανώς εξυπηρετεί κάποιους κι όχι απαραιτήτως καλοπροαίρετα.

Στον παλαιό δικομματισμό, για παράδειγμα, κάθε παράταξη που τον συγκροτούσε αποτελούσε και αυτοτελή πρόταση εξουσίας.

Θα ψήφιζες ΝΔ για να σε κυβερνήσει η ΝΔ. Θα ψήφιζες ΠΑΣΟΚ για να σε κυβερνήσει το ΠΑΣΟΚ. Οι ειδικοί έλεγαν μάλιστα πως τις τελευταίες εβδομάδες πριν από τις εκλογές τα δύο μεγάλα κόμματα έθεταν ωμά και πειστικά το λεγόμενο «δίλημμα διακυβέρνησης». «Διαλέξτε ποιος θέλετε να σας κυβερνήσει, εμείς ή αυτοί».

Τώρα; Μυστήριο. Αν εξαιρέσεις μια πρόταση εξουσίας της ΝΔ υπό την προϋπόθεση ότι θα πάρει αυτοδυναμία, τα υπόλοιπα είναι τουρλουμπούκι.

Ακούς για «προοδευτικές κυβερνήσεις» ή «προοδευτικές πλειοψηφίες» και άλλα συναφή χωρίς να αναφέρεται ποιοι και πώς θα τις συγκροτήσουν. Ευλόγως, η πρώτη αντίδραση είναι να βάλεις το χέρι στην τσέπη για να τσεκάρεις το πορτοφόλι σου. Καμία έκπληξη, όμως. Η έλλειψη ουσιαστικού διλήμματος αδυνατίζει εκ των πραγμάτων ένα φαινομενικό «δίλημμα διακυβέρνησης», το οποίο ουδείς γνωρίζει.

Είναι αυτό το κενό που δεν παίρνει υπόψη του ο Β. Βενιζέλος όταν μιλάει για «χώρα που έχει καταστεί μη διακυβερνήσιμη» ή οι διάφοροι τερατολόγοι των «κυβερνήσεων ειδικού σκοπού».

Αυτά τα πράγματα πάνε μαζί και το ένα συνεπάγεται το άλλο. «Να φύγει ο Μητσοτάκης!» δεν είναι εκλογικό δίλημμα. Είναι απλώς προτροπή που όποιος θέλει ακούει κι όταν θέλει την παίρνει υπόψη του.

Η διαρκής απάτη λοιπόν σε αυτό ακριβώς συνίσταται. Να μεταμφιέσεις μια προτροπή σε πολιτικό ζητούμενο. Και να προσποιείσαι ότι τα υπόλοιπα θα τα λύσουν ως διά μαγείας οι αυτοματισμοί ενός δικομματικού συστήματος που δεν υπάρχει πια.

Όταν βρεθείς τόσο κοντά με κάποιον δεν πα να έχει εκπαιδευτεί να κρύβεται ...όλα τα βλέπεις σ'αυτόν Εγώ λοιπόν είδα έναν σχεδόν ντροπαλό άνθρωπο που έψαχνε αμήχανα με το βλέμμα να βρει ζεστά μάτια και χαμόγελα που να λένε σε αποδέχομαι .. Κάτι πάρα πολύ δύσκολο σε τέτοιο κλίμα Φανταστείτε τι δοκιμασία είναι για έναν υποψήφιο που προσπαθεί να πείσει πως αξίζει να τον εμπιστευτείς, που καλείται να πει πράγματα που ίσως δεν πιστεύει, να κρύψει άλλα που πιστεύει, να ψάχνει τρόπους να πει αυτά που πιστεύει, να δείξει την κατάλληλη εικόνα... Δεν θα ήθελα να ήμουν ούτε ψύλλος στο κόρφο τους Μα με τίποτα! Πάντως στο τέλος ο συγκεκριμένος μια χαρά τα κατάφερε..Τουλάχιστον τους σήκωσε από τις καφετέριες Πήρε τα τσίπουρα που του πρόσφεραν, υποσχέθηκε πως θα τα πιει, (σ'αυτό δεν ήταν καθόλου πειστικός), και αναχώρησε αθόρυβα όπως ήρθε Ο οποιοσδήποτε, σε οποιαδήποτε παράταξη στη θέση του με μαζεμένη την έπαρση θα γινόταν συμπαθής....

Η ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΑΜΕΣΗΣ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ
ΜΕ ΤΟΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟ

Στα μεγάφωνα τον προανήγγειλαν αφού τον φωτογράφιζα
Ένας τύπος που μου θύμισε την επαρχία του 50 με τον χωροφύλακα, τον δάσκαλο και τον παπά πήρε το μικρόφωνο
"Παρακαλώ σηκωθείτε από τα καθίσματα στις καφετέριες κι ελάτε εδώ που θα μιλήσει ο Πρωθυπουργός!"

Τι λέει τώρα;
Εύκολο είναι να σηκώσεις Ευβοιώτες από τις καφετέριες και τα τσιπουράδικα ;
Πόσο μάλλον όταν είναι θυμωμένοι
"Α..να χαθεί!! Μας έκαψε κι έχει το θράσος να έρχεται εδώ να ζητήσει τη ψήφο μας!"
είπαν κάτι γνωστές μου κυρίες που όμως τον ψήφισαν και πάω στοίχημα πως θα τον ξαναψηφίσουν

Τον λυπήθηκα και τον συμπάθησα εκείνη την ώρα τον Μητσοτάκη
Σαν άνθρωπο..και ξαναλέω μη φρικάρετε οι συριζαίοι θα εξηγήσω ..

Όταν βρεθείς τόσο κοντά με κάποιον
δεν πα να έχει εκπαιδευτεί να κρύβεται ...όλα τα βλέπεις σ'αυτόν

Εγώ λοιπόν είδα έναν σχεδόν ντροπαλό άνθρωπο που έψαχνε αμήχανα με το βλέμμα να βρει ζεστά μάτια και χαμόγελα που να λένε σε αποδέχομαι ..
Κάτι πάρα πολύ δύσκολο σε τέτοιο κλίμα

Φανταστείτε τι δοκιμασία είναι για έναν υποψήφιο που προσπαθεί να πείσει πως αξίζει να τον εμπιστευτείς, που καλείται να πει πράγματα που ίσως δεν πιστεύει, να κρύψει άλλα που πιστεύει, να ψάχνει τρόπους να πει αυτά που πιστεύει, να δείξει την κατάλληλη εικόνα...
Δεν θα ήθελα να ήμουν ούτε ψύλλος στο κόρφο τους Μα με τίποτα!
Πάντως στο τέλος ο συγκεκριμένος μια χαρά τα κατάφερε..Τουλάχιστον τους σήκωσε από τις καφετέριες

Πήρε τα τσίπουρα που του πρόσφεραν, υποσχέθηκε πως θα τα πιει, (σ'αυτό δεν ήταν καθόλου πειστικός), και αναχώρησε αθόρυβα όπως ήρθε
Ο οποιοσδήποτε, σε οποιαδήποτε παράταξη στη θέση του με μαζεμένη την έπαρση θα γινόταν συμπαθής

Αν μίλησε;
Ναι μίλησε ..
Μάλλον είπε τα ίδια τα γνωστά
Ποιος προσέχει τα λόγια...

Μια μέρα μετά έγινε ένας μικρός σεισμός,
αισθητός εδώ στην Ιστιαία αλλά όταν μαθεύτηκε
πως το επίκεντρο ήταν 80 χιλιομετρα μακριά, σταμάτησαν τα σχετικά σχόλια

ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΕΘΑ ΣΤΗΝ ΑΥΞΗΣΗ ΤΗΣ ΟΡΟΦΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ drones ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ, ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΓΝΩΣΙΑΣ, ΣΕ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΠΙ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", κύρια πρωτοσέλιδη φωτογραφία, 13/06/26

Σε αυτό το σκηνικό, η ΝΔ έχει προφανώς το τεράστιο πλεονέκτημα της κυβερνησιμότητας, καθώς αποτελεί τη μόνη προφανή πρόταση εξουσίας. Τρέχει με αντίπαλο τον εαυτό της, την κούραση της πολυετούς διακυβέρνησης, αλλά και το κλίμα κοινωνικής δυσφορίας που είναι λογικό να κατευθύνεται στην εκάστοτε εξουσία. Ο βασικός αντίπαλός της όπως καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις είναι η «ακρίβεια». Συνήθως αναλύεται με όρους απλώς εισοδηματικούς, στην ουσία όμως συμπυκνώνει και αντικειμενοποιεί βαθύτερα προβλήματα που ξεπερνούν τον πληθωρισμό και το οικονομικό στρίμωγμα ενός μέρους της κοινωνίας....Στις προεκλογικές περιόδους γενικώς ο κομματικός ανταγωνισμός εντείνεται, αλλά στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων δεν έχουμε ανάγκη των εκλογών για να γίνεται μπάχαλο η πολιτική σκηνή. Περάσαμε έναν άοπλο εμφύλιο και η πόλωση παραμένει έντονη. Μπορεί ο προεκλογικός ανταγωνισμός να μην προκαλέσει μια νέα επιδείνωση; Μπορεί να διοχετευτεί σε πιο ορθολογικά και γόνιμα κανάλια; Εξαρτάται από τους τρεις βασικούς παίκτες: τη ΝΔ, την ΕΛΑΣ/Τσίπρας και το ΠΑΣΟΚ. Αυτοί μπορούν να καταλάβουν ότι το μεγάλο μέρος της κοινωνίας είναι πια περισσότερο ψύχραιμο και ορθολογικό από τον σαματά που κάνει το κομματικό σύστημα....

 Aπό "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 13-14/06/26

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Τελικά έγινε ή δεν έγινε η περιώνυμος «αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού»; Εγινε αν δώσουμε βάση στους τίτλους πολλών ΜΜΕ. Μάλλον όχι, αν σταθούμε στα αποτελέσματα των πρώτων δημοσκοπήσεων. Εμφανίστηκαν τα δύο νέα κόμματα, του Τσίπρα και της Καρυστιανού, αλλά η δομή και οι ουσιαστικοί συσχετισμοί του κομματικού συστήματος έμειναν σχεδόν ίδιοι. Σωστά οι δημοσκόποι μας προειδοποιούν: περιμένετε ως τον Σεπτέμβριο για να δούμε την τελική αναδιάταξη του πολιτικού-κομματικού σκηνικού. Ας πούμε λοιπόν ότι το κομματικό σύστημα έμεινε ίδιο μέχρι νεωτέρας. Και η μόνη νεότερη είδηση που θα το άλλαζε είναι αν κάποιο από τα μεσαία κόμματα πεταγόταν πάνω από το 20%. Δύσκολο, αν όχι απίθανο.

Δεν μου αρέσουν οι μαντείες όταν δεν βασίζονται σε κάποια στοιχεία ή εύλογες υποθέσεις. Ισχυρίζομαι όμως ότι στην περίοδο αυτή μάλλον έχουμε πέσει θύματα ενός ιδιότυπου φαινομένου. Πολλή κίνηση και αφρός στην επιφάνεια, λιγότερη κίνηση και αναταραχή στο βάθος. Με άλλα λόγια, η «υπερκινητικότητα» των επαγγελματιών της πολιτικής που κατακλύζει την καθημερινή ειδησεογραφία μάλλον δεν αντιστοιχεί στις πιο σταθερές συμπεριφορές των απλών πολιτών. Νομίζω ότι τα μοτίβα των ατομικών πολιτικών-κομματικών επιλογών που καταγράφονται στις δημοσκοπήσεις είναι πιο σταθερά και κατανοήσιμα με τα καθιερωμένα μοντέλα ερμηνείας της εκλογικής συμπεριφοράς – οικονομική ψήφος, ψήφος ιδεολογικής ταυτότητας και παράδοσης, ψήφος πελατειακής ανταλλαγής κ.λπ.

Η ανωτέρω διαισθητική εκτίμηση δεν παραβλέπει φυσικά τους μετασχηματισμούς, τις αντιθέσεις, τις οικονομικές και συναισθηματικές εντάσεις που διατρέχουν την κοινωνία μας σε αυτούς τους καιρούς της αβεβαιότητας. Ξέρουμε άλλωστε ότι όταν ο κόσμος αλλάζει ραγδαία, διαχέεται μια ακαθόριστη κοινωνική δυσφορία. Αλλά ίσως είναι ίδιον τέτοιων περιόδων η αντιφατική συνύπαρξη της επιθυμίας αλλαγής και σταθερότητας.

Σε κάθε περίπτωση, οι επερχόμενες εκλογές έχουν μια ορισμένη ιδιοτυπία. Είναι οι πρώτες που θα δοκιμαστεί ευθέως το διαμορφωθέν σύστημα του ενός κυρίαρχου κόμματος και της κατακερματισμένης αντιπολίτευσης. Στις εθνικές εκλογές του 2019 επιβίωνε ακόμα το σχήμα του δικομματικού ανταγωνισμού για την εξουσία (ΝΔ 39,9%, ΣΥΡΙΖΑ 31,5%). Τα αποτελέσματα των εκλογών του 2023 έδειξαν ότι το ανωτέρω σχήμα έπνεε τα λοίσθια (ΝΔ 40,6%, ΣΥΡΙΖΑ 17,8%) όμως οι εκλογείς είχαν βιώσει την προεκλογική περίοδο σαν να υπήρχε ακόμα η ατμόσφαιρα του δικομματισμού. 

Τώρα το εκλογικό σώμα θα τοποθετηθεί έναντι ενός καθιερωμένου συστήματος κυρίαρχου κόμματος, σε έναν περίεργο εκλογικό ανταγωνισμό όπου ο πρώτος τρέχει μόνος του σε ένα γήπεδο ενώ δίπλα σε άλλο γήπεδο ανταγωνίζονται τρεις-τέσσερις για τις αντίστοιχες θέσεις. Το αποτέλεσμα όμως που θα καθορίσει την επόμενη φάση της εθνικής μας ζωής θα προκύψει από τη συνένωση των δύο διακριτών επιπέδων ανταγωνισμού.

Σε αυτό το σκηνικό, η ΝΔ έχει προφανώς το τεράστιο πλεονέκτημα της κυβερνησιμότητας, καθώς αποτελεί τη μόνη προφανή πρόταση εξουσίας. Τρέχει με αντίπαλο τον εαυτό της, την κούραση της πολυετούς διακυβέρνησης, αλλά και το κλίμα κοινωνικής δυσφορίας που είναι λογικό να κατευθύνεται στην εκάστοτε εξουσία. Ο βασικός αντίπαλός της όπως καταγράφουν οι δημοσκοπήσεις είναι η «ακρίβεια». Συνήθως αναλύεται με όρους απλώς εισοδηματικούς, στην ουσία όμως συμπυκνώνει και αντικειμενοποιεί βαθύτερα προβλήματα που ξεπερνούν τον πληθωρισμό και το οικονομικό στρίμωγμα ενός μέρους της κοινωνίας. Κάτι ανάλογο συμβαίνει σε όλες τις δυτικές χώρες, αλλού περισσότερο αλλού λιγότερο, και το κοινό στοιχείο είναι ο τεμαχισμός των άλλοτε ευημερούντων μεσαίων στρωμάτων, η κοινωνική υποβάθμιση ενός σημαντικού τμήματός τους και η απαισιοδοξία τους για το μέλλον.

Στην περίπτωσή μας έχει προϋπάρξει η βύθιση των εισοδημάτων λόγω χρεοκοπίας, αλλά τώρα πια συνεργεί και η περιορισμένη αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας. Χρόνια τώρα γράφεται και ξαναγράφεται η ανάγκη αλλαγής του παραγωγικού μοντέλου. Ολοι αναγνωρίζουν την ανάγκη, αλλά κατέληξε να ακούγεται κάτι σαν κουλτουριάρικη φλυαρία.

Οι κυβερνήσεις της ΝΔ ως πρόσφατα φαίνεται να πίστευαν ότι η βαθμιαία βελτίωση της οικονομίας και του επιχειρηματικού κλίματος θα θεράπευαν το πρόβλημα και τις κοινωνικές επιπτώσεις του. Η βελτίωση πράγματι υπήρξε, αλλά η αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου ήθελε περισσότερα. Ηταν και είναι όχι μόνο ένα οικονομικό αλλά ένα ιδεολογικό-πολιτικό εγχείρημα. Ουσιαστικά, χρειαζόταν να καλλιεργηθεί ένα νέο παραγωγικό ήθος ώστε οι πολίτες και ιδίως οι νεότερες γενιές, να το βιώσουν ως έναυσμα μιας νέας περιόδου ανοδικής κοινωνικής κινητικότητας. Οπως έγινε στη μεταπολεμική και εν μέρει στη μεταπολιτευτική Ελλάδα. Αλλιώς η βαθμιαία βελτίωση της κατάστασής τους που πράγματι ήρθε με τη μείωση της ανεργίας και τη σταδιακή αύξηση των μισθών, αντιμετωπίζεται σαν μικρή παρηγοριά έναντι ενός νοσταλγικού παρελθόντος ευημερίας και παλιών «ωραίων ημερών» που δεν επανέρχονται. Αυτό το συναίσθημα νομίζω είναι το κύριο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσει η ΝΔ στις επικείμενες εκλογές.

Στο άλλο γήπεδο των αντιπολιτεύσεων, η ΕΛΑΣ/Τσίπρας έκανε μια ικανοποιητική δημοσκοπική έναρξη. Οπωσδήποτε έπαιξε ρόλο ο χώρος που του άφησε για πολύ καιρό το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρουλάκης αλλά ας μην υπερβάλλουμε. Ο χώρος-ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει. Υπάρχει κυρίως ως παραδοσιακή αριστερή λαϊκιστική ταυτότητα, σε πλήρη ιδεολογική αμηχανία μετά την αποτυχία του αντιμνημονίου και τη γενική υποχώρηση της μετακομμουνιστικής Αριστεράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Γι’ αυτό ο πολιτικός της λόγος συρρικνώθηκε στον «αντιμητσοτακισμό», γι’ αυτό κομματικά κατακερματίστηκε, γι’ αυτό επανασυσπειρώθηκε μέσω της υποταγής στον ηγέτη. 

Ας κρατήσουμε την αρνητική πρωτοτυπία. Ανασυστήνεται ένα αριστερό κόμμα με την πιο αντιαριστερή μέθοδο. Τη μαζική ταπείνωση των μελλοντικών στελεχών του που προστρέχουν χωρίς να ξέρουν καν αν και ποιους θέλει ο ηγέτης ενός απόλυτα προσωποκεντρικού «κόμματος». Ας σημειώσουμε επίσης την ευκολία με την οποία ο ίδιος ο Τσίπρας εγκατέλειψε την αρχική του πρόθεση να εκφράσει μια ευρύτερη κεντρο-αριστερή παράταξη για να οχυρωθεί στο γνωστό του αριστερό μετερίζι.

Οσο για την «Ελπίδα» της Καρυστιανού μάλλον θα προστεθεί στον σωρό των μικρών κομμάτων του ανορθολογισμού, του ψεκασμού και της διαμαρτυρίας. Οπως και σε άλλες χώρες, και εδώ διαπιστώνεται ότι μεγάλες μαζικές κινητοποιήσεις με έντονο συναισθηματικό κίνητρο (εν προκειμένω τα Τέμπη) δεν αποκρυσταλλώνονται σε αξιόλογα μόνιμα σχήματα στην κεντρική πολιτική σκηνή, ούτε παράγουν μείζονες πολιτικές επιπτώσεις. Στην περίπτωσή μας επιπλέον, η πρωταγωνίστρια δεν έχει τις προϋποθέσεις.

Στις προεκλογικές περιόδους γενικώς ο κομματικός ανταγωνισμός εντείνεται, αλλά στην Ελλάδα των τελευταίων χρόνων δεν έχουμε ανάγκη των εκλογών για να γίνεται μπάχαλο η πολιτική σκηνή. Περάσαμε έναν άοπλο εμφύλιο και η πόλωση παραμένει έντονη. Μπορεί ο προεκλογικός ανταγωνισμός να μην προκαλέσει μια νέα επιδείνωση; Μπορεί να διοχετευτεί σε πιο ορθολογικά και γόνιμα κανάλια;

Εξαρτάται από τους τρεις βασικούς παίκτες: τη ΝΔ, την ΕΛΑΣ/Τσίπρας και το ΠΑΣΟΚ. Αυτοί μπορούν να καταλάβουν ότι το μεγάλο μέρος της κοινωνίας είναι πια περισσότερο ψύχραιμο και ορθολογικό από τον σαματά που κάνει το κομματικό σύστημα. Σε κάθε περίπτωση, εδώ θα είμαστε να δούμε και να επανέλθουμε.

Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

"Εδώ πονά η σιωπή , πονάει και η πέτρα κάθε δρόμου, κι απ'τη θυσία κι απ'τή σκληρότητα του ανθρώπου", είναι οι δυο στίχοι του Γιάννη Ρίτσου...που τα λένε όλα... Ναι, η σιωπή του τόπου που μοιάζει να μιλά ακόμη και σήμερα, γιατί, κάθε γωνιά του Διστόμου θυμίζει τον ανθρώπινο πόνο, την απώλεια και το βαρύ τίμημα που πλήρωσε ο τόπος για την ελευθερία. Εκεί αντιλαμβάνεται κανείς ότι η ιστορία δεν είναι απλώς αριθμοί και ημερομηνίες σε βιβλία. Είναι ανθρώπινες ζωές, οικογένειες που ξεκληρίστηκαν, όνειρα που δεν πρόλαβαν να πραγματοποιηθούν. Είναι ένα διαρκές κάλεσμα ευθύνης προς όλους μας να διατηρούμε ζωντανή τη μνήμη και να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή φανατισμού, μισαλλοδοξίας και βίας.....

 ΔΙΣΤΟΜΟ, ΜΙΑ ΠΛΗΓΗ 

ΠΟΥ ΔΕΝ ΚΛΕΙΝΕΙ...

Ύστερα από συγκρούσεις γερμανικών στρατευμάτων με αντάρτες στην ευρύτερη περιοχή, οι δυνάμεις των SS στράφηκαν εναντίον των αμάχων του χωριού. Χωρίς καμία διάκριση, άνδρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι και βρέφη έγιναν θύματα μιας εκδικητικής μανίας που ξεπέρασε κάθε όριο ανθρώπινης λογικής. Σπίτια πυρπολήθηκαν, οικογένειες ξεκληρίστηκαν και το χωριό βυθίστηκε στο πένθος και την καταστροφή.

Ο απολογισμός υπήρξε τραγικός. Διακόσιοι δεκαοκτώ (218) αθώοι κάτοικοι έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσά τους βρέφη, μικρά παιδιά, μητέρες και ηλικιωμένοι. Το Δίστομο μετατράπηκε σε τόπο μαρτυρίου και σύμβολο της ναζιστικής θηριωδίας, χαράζοντας ανεξίτηλα τη μνήμη του ελληνικού λαού.

Ο πόνος των επιζώντων δεν τελείωσε με την απελευθέρωση. Για δεκαετίες, οι οικογένειες των θυμάτων αγωνίστηκαν και συνεχίζουν να αγωνίζονται για την αναγνώριση του εγκλήματος, τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και την απονομή δικαιοσύνης.

Σημαντικό σταθμό σε αυτή τη μακρόχρονη πορεία αποτέλεσε η απόφαση του Ανωτάτου Αναιρετικού Δικαστηρίου της Ιταλίας, τον Σεπτέμβριο του 2019, με την οποία άνοιξε ο δρόμος για κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων και την ικανοποίηση των αξιώσεων των θυμάτων και των οικογενειών τους. Η εξέλιξη αυτή θεωρήθηκε μια ιστορική δικαίωση των επίμονων προσπαθειών του αείμνηστου Γιάννη Σταμούλη, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στον αγώνα για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων και άνοιξε νέους δρόμους σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αναζήτηση δικαιοσύνης.

Έτσι, το Δίστομο έγινε σύμβολο όχι μόνο του μαρτυρίου, αλλά και της διαρκούς διεκδίκησης ιστορικής δικαιοσύνης.

Είχα την ιδιαίτερη τιμή να επισκεφθώ τον τόπο του μαρτυρίου μαζί με τον αείμνηστο Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κάρολο Παπούλια, ως Διευθυντής, κατά τη διάρκεια εκδηλώσεων μνήμης για τα θύματα της σφαγής. Η επίσκεψη αυτή δεν ήταν μια τυπική υπηρεσιακή υποχρέωση. Ήταν μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ψυχή μου.

Βαδίζοντας στα χώματα που ποτίστηκαν με το αίμα αθώων ανθρώπων και αντικρίζοντας τα ονόματα των θυμάτων, ένιωσα δέος, συγκίνηση και βαθύ σεβασμό.

"Εδώ πονά η σιωπή , πονάει και η πέτρα κάθε δρόμου, κι απ'τη θυσία κι απ'τή σκληρότητα του ανθρώπου", είναι οι δυο στίχοι του Γιάννη Ρίτσου...που τα λένε όλα...

Ναι, η σιωπή του τόπου που μοιάζει να μιλά ακόμη και σήμερα, γιατί, κάθε γωνιά του Διστόμου θυμίζει τον ανθρώπινο πόνο, την απώλεια και το βαρύ τίμημα που πλήρωσε ο τόπος για την ελευθερία.

Εκεί αντιλαμβάνεται κανείς ότι η ιστορία δεν είναι απλώς αριθμοί και ημερομηνίες σε βιβλία. Είναι ανθρώπινες ζωές, οικογένειες που ξεκληρίστηκαν, όνειρα που δεν πρόλαβαν να πραγματοποιηθούν.

Είναι ένα διαρκές κάλεσμα ευθύνης προς όλους μας να διατηρούμε ζωντανή τη μνήμη και να στεκόμαστε απέναντι σε κάθε μορφή φανατισμού, μισαλλοδοξίας και βίας.

Ογδόντα δύο χρόνια μετά, η μνήμη παραμένει ζωντανή. Δεν αποτελεί μόνο φόρο τιμής στους νεκρούς, αλλά και χρέος απέναντι στις επόμενες γενιές. Γιατί η ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται. Η γνώση και η μνήμη είναι τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στον φανατισμό, τη βία και την απανθρωπιά.

Το Δίστομο δεν ζητά εκδίκηση. Ζητά μνήμη, δικαιοσύνη και ειρήνη.

Αιωνία η μνήμη των 218 αθώων θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας.

Δεν ξεχνάμε.

Δημήτρης Γ. Μανδύλης
Αεροπόρος 10 Ιουν.2026

ΣΙ

Ενα άλλο ζήτημα που, όπως δείχνουν τα πράγματα, λειτουργεί ανασχετικά στην αύξηση των δυνάμεων του κόμματος ΕΛΑΣ – Τσίπρα είναι η χαμηλή επικοινωνιακή επιρροή που έχουν τα στελέχη που έβγαλε μπροστά για να προπαγανδίσουν το ΕΛΑΣ – Τσίπρα. Με εξαίρεση τη βασική εκπρόσωπο κ. Κουφονικολάκου, που ως νέο πρόσωπο συγκέντρωσε ένα ενδιαφέρον, πριν δεχτεί και αυτή πυρά για αλαζονική συμπεριφορά, οι υπόλοιποι 4-5 εκπρόσωποι, με το που βγήκαν στο ξέφωτο για να υπερασπιστούν τις αρχές του νέου κόμματος, άρχισαν να πέφτουν από τη μια γκάφα στην άλλη. Η κατάσταση έγινε ακόμη χειρότερη, όταν τελείωσε η περίοδος χάριτος που επέβαλαν για τηλεοπτικές εμφανίσεις χωρίς αντίπαλο, οι εκπρόσωποι του ΕΛΑΣ – Τσίπρα βρέθηκαν σε πάνελ και διαπιστώθηκε ότι υπήρξαν σοβαρές ανεπάρκειες. Από έγκυρη πηγή πληροφορήθηκα ότι τους έχουν δοθεί «οδηγίες προς ναυτιλλομένους» και έχουν υπάρξει και σχετικά μαθήματα για το πώς θα αποφεύγουν να μετέχουν στους αναπόφευκτους καβγάδες μεταξύ πολιτικών στα διάφορα πάνελ. «Δεν τσακωνόμαστε» είναι η βασική εντολή και η αμέσως επόμενη «μιλάμε για την ανάγκη αλλαγής και το καινούργιο που φέρνει το κόμμα μας», «δεν κάνουμε επίθεση στα κόμματα της Κεντροαριστεράς, και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ», και «ανατρέπουμε την προπαγάνδα που έχει αναπτυχθεί για την περίοδο διακυβέρνησης του Αλ. Τσίπρα»....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 13-14/06/26

Κολλημένη βελόνα στην ΕΛΑΣ

Παρά τις μεγάλες προσπάθειες που καταβάλλει ο πρόεδρος Κυριάκος Α’ να στήσει στα πόδια του τον πρόεδρο Τσίπρα, ώστε να τον περιφέρει εν συνεχεία και ενόψει εκλογών ως τον «μπαμπούλα» που τον απειλεί, το σενάριο δεν φαίνεται να υλοποιείται εύκολα. Οι δημοσκοπήσεις (οι πραγματικές δημοσκοπήσεις) δείχνουν ότι μετά το ξεπέταγμα του κόμματος ΕΛΑΣ – Τσίπρα, άμα τη εμφανίσει, η συνέχεια δεν ήταν η αναμενόμενη. Η βελόνα είναι κολλημένη (για να χρησιμοποιήσω τον επιτυχή όρο Γερουλάνου) και η αναμενόμενη διερεύνηση της επιρροής του κόμματος δεν έρχεται.

Και τούτο, παρά την αυτοδιάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, για την οποία απομένουν μόνο τα τυπικά. Το κόμμα ΕΛΑΣ – Τσίπρα, παρότι απορρόφησε όλους σχεδόν τους οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς, δεν φαίνεται να παίρνει κόσμο από αλλού, και αυτό έχει να κάνει με το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι έχουμε να κάνουμε με ένα προσωποκεντρικό, προσωποπαγές, κόμμα.

Δεν θα στεναχωρηθώ φυσικά. Αυτό μας έλειπε.

Στην κατάψυξη μέχρι νεωτέρας

Θα αναφέρω όμως ότι έχει κι ο πρόεδρος μια ευθύνη. Η σκληρή «πόρτα» που εφαρμόζει λειτουργεί αποτρεπτικά για τα στελέχη των δύο πρώην κομμάτων που θέλουν να προσέλθουν ταπεινοί προσκυνητές. Θα χρησιμοποιήσω σχετικά το παράδειγμα της κυρίας Αχτσιόγλου. Εφυγε από τη ΝΕΑΡ και περιχαρής ανακοίνωσε ότι παραιτείται «για λόγους συνειδησιακούς» δε (!!!) από τη βουλευτική έδρα, περιμένοντας ότι ο Τσίπρας θα άνοιγε την «πόρτα» και την αγκαλιά του να την υποδεχτεί. Δεν συνέβη αυτό. Γιατί; Διότι νευρίασε τον αρχηγό Τσίπρα. Επειδή η κ. Αχτσιόγλου έδειξε απρόσεκτη. Υπέπεσε στο λάθος να εμφανιστεί στην πόρτα του «ιερατείου» ως επικεφαλής των υπόλοιπων έξι που αποχώρησαν από τη ΝΕΑΡ. Εδωσε συγκεκριμένα κάτι συνεντεύξεις και χρησιμοποίησε πρώτο πληθυντικό, «εμείς» κι «εμείς» και τέτοια! Πράγμα που δεν άρεσε καθόλου στον αρχηγό Τσίπρα και κράτησε, επί του παρόντος τουλάχιστον, την πόρτα κλειστή.

Πόσο θα την κρατήσει στην κατάψυξη την Αχτσιόγλου δεν ξέρω, αλλά η τύχη που της επεφύλαξε είναι ένα σήμα και προς τους υπολοίπους. Προσέχετε τι λέτε, γιατί δεν σας βλέπω καλά…

Ζήτημα επικοινωνίας

Ενα άλλο ζήτημα που, όπως δείχνουν τα πράγματα, λειτουργεί ανασχετικά στην αύξηση των δυνάμεων του κόμματος ΕΛΑΣ – Τσίπρα είναι η χαμηλή επικοινωνιακή επιρροή που έχουν τα στελέχη που έβγαλε μπροστά για να προπαγανδίσουν το ΕΛΑΣ – Τσίπρα. Με εξαίρεση τη βασική εκπρόσωπο κ. Κουφονικολάκου, που ως νέο πρόσωπο συγκέντρωσε ένα ενδιαφέρον, πριν δεχτεί και αυτή πυρά για αλαζονική συμπεριφορά, οι υπόλοιποι 4-5 εκπρόσωποι, με το που βγήκαν στο ξέφωτο για να υπερασπιστούν τις αρχές του νέου κόμματος, άρχισαν να πέφτουν από τη μια γκάφα στην άλλη. Η κατάσταση έγινε ακόμη χειρότερη, όταν τελείωσε η περίοδος χάριτος που επέβαλαν για τηλεοπτικές εμφανίσεις χωρίς αντίπαλο, οι εκπρόσωποι του ΕΛΑΣ – Τσίπρα βρέθηκαν σε πάνελ και διαπιστώθηκε ότι υπήρξαν σοβαρές ανεπάρκειες.

Από έγκυρη πηγή πληροφορήθηκα ότι τους έχουν δοθεί «οδηγίες προς ναυτιλλομένους» και έχουν υπάρξει και σχετικά μαθήματα για το πώς θα αποφεύγουν να μετέχουν στους αναπόφευκτους καβγάδες μεταξύ πολιτικών στα διάφορα πάνελ. «Δεν τσακωνόμαστε» είναι η βασική εντολή και η αμέσως επόμενη «μιλάμε για την ανάγκη αλλαγής και το καινούργιο που φέρνει το κόμμα μας», «δεν κάνουμε επίθεση στα κόμματα της Κεντροαριστεράς, και ειδικά στο ΠΑΣΟΚ», και «ανατρέπουμε την προπαγάνδα που έχει αναπτυχθεί για την περίοδο διακυβέρνησης του Αλ. Τσίπρα».

Σύντροφοι, δεν θέλω να σας το χαλάσω, αλλά εκτός από αυτά οι πολίτες θέλουν να ακούσουν και καμιά θέση για τα προβλήματα της χώρας. Συγγνώμη κιόλας.