«Ο επαναπατρισμός σπουδαίων κειμηλίων της συλλογικής μνήμης, σε Ελλάδα και Βουλγαρία, μετατρέπει τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε “γέφυρες” ενός κοινού μέλλοντος», σημείωσε στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός. «Έτσι, στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά, τολμώ να πω, και συναισθηματικής αξίας. Ιερές εικόνες και σταυροί, άμφια και λειψανοθήκες, ακόμα και ο εντυπωσιακός Επισκοπικός Θρόνος». Τα 48 ιστορικά κειμήλια επιστρέφονται στην Ελλάδα μετά από πολυετή, σιωπηλή προσπάθεια στο πεδίο της πολιτιστικής διπλωματίας. Θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης. Από την πλευρά της, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου, στη Μικρή Πρέσπα. «Η πολιτιστική μας διπλωματία έχει αποδείξει ότι κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά, κα Υπουργέ, κάτι το οποίο φάνηκε και στην περίπτωση του “θραύσματος Fagan” από τη Σικελία. Είναι μία φόρμουλα η οποία, θέλω να θυμίσω, επαινέθηκε από την ίδια την UNESCO. Θα συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης...

Τελετή υπογραφής πρωτοκόλλου 

για την παράδοση-παραλαβή 

κειμηλίων μεταξύ 

Ελλάδας και Βουλγαρίας

Θεσσαλονική, 3 Οκτωβρίου 2026

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη σήμερα, Σάββατο-3 Οκτωβρίου 2026, το πρωί, μαζί με τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Rumen Radev, στην τελετή υπογραφής πρωτοκόλλου για την παράδοση-παραλαβή κειμηλίων μεταξύ της Ελλάδας και της Βουλγαρίας, που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού, στη Θεσσαλονίκη.

«Ο επαναπατρισμός σπουδαίων κειμηλίων της συλλογικής μνήμης, σε Ελλάδα και Βουλγαρία, μετατρέπει τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε “γέφυρες” ενός κοινού μέλλοντος», σημείωσε στην ομιλία του ο Πρωθυπουργός. «Έτσι, στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά, τολμώ να πω, και συναισθηματικής αξίας. Ιερές εικόνες και σταυροί, άμφια και λειψανοθήκες, ακόμα και ο εντυπωσιακός Επισκοπικός Θρόνος».

Τα 48 ιστορικά κειμήλια επιστρέφονται στην Ελλάδα μετά από πολυετή, σιωπηλή προσπάθεια στο πεδίο της πολιτιστικής διπλωματίας. Θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Από την πλευρά της, η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που που έχουν ταυτοποιηθεί ως ανήκοντα στον Τσάρο Σαμουήλ, μαζί με το λοιπό ανθρωπολογικό υλικό που βρέθηκε στις συνολικά τέσσερις σαρκοφάγους στη Βασιλική του Αγίου Αχίλλειου, στη Μικρή Πρέσπα.

«Η πολιτιστική μας διπλωματία έχει αποδείξει ότι κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά, κα Υπουργέ, κάτι το οποίο φάνηκε και στην περίπτωση του “θραύσματος Fagan” από τη Σικελία. Είναι μία φόρμουλα η οποία, θέλω να θυμίσω, επαινέθηκε από την ίδια την UNESCO. Θα συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο Πρωθυπουργός στάθηκε, επίσης, στην αλλαγή αντίληψης που συντελείται διεθνώς ως προς την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. «Πρόκειται για μια στροφή που συμπυκνώνει και η σημερινή πρωτοβουλία και στηρίζεται σε μία προφανή αρχή: ότι τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους και της αναπόσπαστης φύσης της ως συνόλου. Είναι η ίδια ακριβώς αυτή αρχή, η αρχή της ακεραιότητας του μνημείου, που διαπερνά και τη συνεχή προσπάθειά μας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Γιατί αυτά δεν αποτελούν άψυχα αντικείμενα του χθες. Είναι τεκμήρια σε ζωντανή και αδιάρρηκτη σύνδεση με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο που τα γέννησε», υπογράμμισε.

«Ο Παρθενώνας συνιστά μία μοναδική και μία αυτοτελή περίπτωση. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να “φυλακιστεί” στα όρια νομικών, τεχνικών ζητημάτων. Αφορά την αποκατάσταση της αισθητικής και νοηματικής ακεραιότητας ενός πραγματικά οικουμενικού μνημείου, το οποίο, δυστυχώς, παραμένει βίαια διαμελισμένο, επισήμανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. «Για τον λόγο αυτόν, θα επαναλάβω ότι η πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας ή να δανειστεί τάχα τους δικούς της θησαυρούς. Αντίθετα, θεωρεί πια ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής», προσέθεσε ο Πρωθυπουργός.

Ολόκληρη η ομιλία του Πρωθυπουργού

«Αξιότιμε Πρωθυπουργέ, αγαπητέ Rumen, κυρία και κύριε Υπουργέ, φίλες και φίλοι, σήμερα θα έλεγα ότι θεμελιώνουμε κάτι πολύ βαθύτερο από μία απλή πολιτιστική ανταλλαγή.

Γιατί ο επαναπατρισμός σπουδαίων κειμηλίων της συλλογικής μνήμης, σε Ελλάδα και Βουλγαρία, μετατρέπει τις δύσκολες στιγμές του παρελθόντος σε “γέφυρες” ενός κοινού μέλλοντος.

Ταυτόχρονα, όμως, αναδεικνύει και τη δύναμη που αποκτούν δύο γειτονικοί λαοί όταν επιλέγουν με τόλμη τον δρόμο του αμοιβαίου σεβασμού και της εμπιστοσύνης.

Έτσι, στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά, τολμώ να πω, και συναισθηματικής αξίας. Ιερές εικόνες και σταυροί, άμφια και λειψανοθήκες, ακόμα και ο εντυπωσιακός Επισκοπικός Θρόνος. Είναι κειμήλια τα οποία αποσπάστηκαν το 1917, μέσα στη δίνη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης και από τις Μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας.

Αρχικά, για να φιλοξενηθούν εδώ, σε αυτό το σπουδαίο Βυζαντινό Μουσείο, και στη συνέχεια να επιστρέψουν εκεί όπου ανήκουν, στις ιστορικές τους εστίες.

Την ίδια στιγμή η Αθήνα εκπληρώνει το δικό της χρέος, παραδίδοντας στη Σόφια τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους που ανασκάφηκαν το 1964 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.

Συγκινούμαι πάρα πολύ από την παρουσία της συζύγου του σήμερα σε αυτή την εκδήλωση.

Αυτά κρατήθηκαν και φυλάχθηκαν επί δεκαετίες από την ελληνική πολιτεία. Και στο εξής επιστρέφουν, αγαπητέ Rumen, στον λαό της Βουλγαρίας, ώστε να τιμηθούν στη χώρα του με τον τρόπο με τον οποίο εσείς οι ίδιοι θα θεωρήσετε ότι είναι ο πιο κατάλληλος.

Με τον τρόπο αυτόν ολοκληρώνεται μια διαπραγμάτευση η οποία ξεκίνησε πριν από μισό, περίπου, αιώνα. Αξίζει να θυμηθούμε ότι τις πρώτες συζητήσεις τις έκανε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, στη δεκαετία του 1970, με τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, τον Todor Zhivkov.

Χρειάστηκε, λοιπόν, όμως, να περάσει καιρός και κυρίως να υπάρξει η βούληση και η αποφασιστικότητα ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις του παρελθόντος.

Γι’ αυτή τη θετική εξέλιξη θέλω να ευχαριστήσω τον Πρωθυπουργό της Βουλγαρίας και τις προηγούμενες κυβερνήσεις, με τις οποίες είχαμε την ευκαιρία να συνεργαστούμε, τα δύο Υπουργεία Πολιτισμού, τη διοίκηση και το προσωπικό του Βυζαντινού Μουσείου, που εργάστηκαν με αφοσίωση για να έρθει το σημερινό αποτέλεσμα.

Θέλω να τονίσω ότι αυτός ο δίαυλος της διμερούς συνεργασίας τώρα ανοίγει. Αυτό είναι το πρώτο στάδιο από αυτό το οποίο ελπίζουμε ότι θα είναι μία ακόμα πιο στενή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών για να επιστρέψουν και άλλα αντικείμενα στην Ελλάδα και στη Βουλγαρία. Είναι κειμήλια τα οποία ενδιαφέρουν και τις δύο χώρες.

Αλλά αξίζει τον κόπο να σταθούμε σε αυτό το οποίο συμβαίνει σήμερα. Διότι δεν μπορούσε αυτό να επιτευχθεί επί πολλές δεκαετίες, που επικράτησε η ακινησία και η λογική, μερικές φορές, των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων.

Έχουμε, λοιπόν, κάθε λόγο, αγαπητέ Rumen, να είμαστε αισιόδοξοι. Η πολιτιστική μας διπλωματία έχει αποδείξει ότι κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά, κα Υπουργέ, κάτι το οποίο φάνηκε και στην περίπτωση του “θραύσματος Fagan” από τη Σικελία. Είναι μία φόρμουλα η οποία, θέλω να θυμίσω, επαινέθηκε από την ίδια την UNESCO. Θα συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση.

Πολύ περισσότερο σε μια εποχή, αγαπητέ Rumen, που η παγκόσμια κοινότητα ουσιαστικά επανεξετάζει τη διαχρονική της στάση απέναντι στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Πρόκειται για μια στροφή που συμπυκνώνει και η σημερινή πρωτοβουλία και στηρίζεται σε μία προφανή αρχή: ότι τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους και της αναπόσπαστης φύσης της ως συνόλου.

Είναι η ίδια ακριβώς αυτή αρχή, η αρχή της ακεραιότητας του μνημείου, που διαπερνά και τη συνεχή προσπάθειά μας για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Γιατί αυτά δεν αποτελούν άψυχα αντικείμενα του χθες. Είναι τεκμήρια σε ζωντανή και αδιάρρηκτη σύνδεση με το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο που τα γέννησε. Όταν, λοιπόν, τα αποσπάς από εκείνο, ακρωτηριάζεις τελικά την ίδια τους την υπόσταση, αλλοιώνοντας βάναυσα την ιστορική αλήθεια.

Οφείλουμε, λοιπόν, όλοι να επανεκτιμήσουμε παλιές δοξασίες και βεβαιότητες.

Από την άλλη, θέλω για ακόμα μια φορά να είμαι σαφής: η ελληνική θέση δεν υπαγορεύεται από μια αόριστη εθνική διεκδίκηση ούτε θέτει υπό αμφισβήτηση την αποστολή των μουσείων σε όλο τον κόσμο.

Ο Παρθενώνας συνιστά μία μοναδική και μία αυτοτελή περίπτωση. Γι’ αυτό και δεν μπορεί να “φυλακιστεί” στα όρια νομικών, τεχνικών ζητημάτων. Αφορά την αποκατάσταση της αισθητικής και νοηματικής ακεραιότητας ενός πραγματικά οικουμενικού μνημείου, το οποίο, δυστυχώς, παραμένει βίαια διαμελισμένο.

Με άλλα λόγια, τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να συνυπάρχουν και να εκτίθενται μαζί, διατηρώντας την άμεση οπτική επαφή με τον βράχο για τον οποίον σμιλεύτηκαν. Μια ανάγκη, άλλωστε, που ήρθε να υπηρετήσει το Μουσείο της Ακρόπολης.

Για τον λόγο αυτόν, θα επαναλάβω ότι η πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν αναγνώριση ξένης κυριαρχίας ή να δανειστεί τάχα τους δικούς της θησαυρούς. Αντίθετα, θεωρεί πια ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας, της λογικής, της δικαιοσύνης αλλά και της ηθικής.

Αγαπητέ μου Rumen, είναι αλήθεια ότι οι λαοί μας συνυπάρχουν σε αυτή τη γειτονιά εδώ και 15 και πλέον αιώνες, σε μια διαδρομή η οποία είχε και συγκρούσεις, είχε και διαιρέσεις, είχε και δοκιμασίες. Δεν ωραιοποιούμε την ιστορία, ούτε και πρέπει να τη διαγράφουμε.

Οφείλουμε, ωστόσο, να διδασκόμαστε από τις σκοτεινές της σελίδες, προκρίνοντας όσα μας ενώνουν: την κοινή πολιτιστική και θρησκευτική μας ρίζα, την αμοιβαία αναγνώριση της ταυτότητας του άλλου, αλλά κυρίως το κοινό μας αύριο σε μια Ευρώπη ανάπτυξης και ευημερίας.

Αν δεν κάνω λάθος, μια σοφή λαϊκή παροιμία σας λέει ότι “ο καλός γείτονας είναι πιο κοντινός και από τον αδερφό”. Αυτή, λοιπόν, πρέπει να γίνει η πυξίδα μας, κάνοντας τις διμερείς μας σχέσεις -που τολμώ να πω βρίσκονται ίσως στο καλύτερο σημείο που βρέθηκαν ποτέ- ακόμα πιο στενές, σε όλους τους τομείς: στο εμπόριο, στην ενέργεια, στον τουρισμό, στο περιβάλλον, στη διαχείριση των υδάτων και ασφαλώς και στον πολιτισμό.

Σε έναν κόσμο ταραγμένο, ας κάνουμε λοιπόν τη συνεργασία μας ένα παράδειγμα ασφάλειας, σταθερότητας και προόδου και τη σημερινή συμφωνία -το πρώτο βήμα, τονίζω- μια “σφραγίδα” σε αυτή την αισιόδοξη επιλογή.

Ευχαριστώ και καλωσήρθες στη Θεσσαλονίκη».

ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΝΑ ΤΙΜΟΥΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΑΔΕΙΚΝΥΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ: ΔΥΟ ΕΞΟΧΩΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΣΗΜΑΙΝΟΥΣΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ ΤΟ ΑΜΕΣΩΣ ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΔΙΗΜΕΡΟ....

Δύο εμβληματικές 
εκδηλώσεις 
την ερχόμενη Δευτέρα 
και Τρίτη στη Θεσσαλονίκη

Διήμερο όμορφων, εμβληματικών εκδηλώσεων δρομολογούνται στη Θεσσαλονίκη την ερχόμενη Δευτέρα και Τρίτη, 5 και 6 Οκτωβρίου 2026, με τη συμβολή, σε μεγάλο βαθμό, του Συνδέσμου Θεσσαλονικέων Αθήνας, ο οποίος έχει «μετακομίσει» σε μεγάλο βαθμό στη συμπρωτεύουσα, γιά τον σκοπό αυτό.

Αναλυτικά:

-Την ερχόμενη Δευτέρα, 5 Οκτωβρίου 2026 και ώρα ενάρξεως 19:00, πραγματοποιείται η από καιρό προετοιμαζόμενη αναμνηστική εκδήλωση με θέμα "Η συμβολή της Θεσσαλονίκης στον εορτασμό της χιλιετηρίδας της Αθωνικής Πολιτείας (963 μ.Χ- 1963 μ.Χ.)" μέσα από ανέκδοτο φωτογραφικό υλικό, στην αίθουσα συνεδρίων του Εκπαιδευτικού και Πολιτιστικού Ιδρύματος της Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης «Άγιος Γεώργιος ο Παλαμάς» (Νικ.Πλαστήρα 65-Χαριλάου).

Ομιλητές στην εκδήλωση οι:
-Κωνσταντίνος Χολέβας, συγγραφέας-πολιτικός επιστήμων, και
-Αντώνιος Παλαμήδης, ιατρός-τότε έφηβος, φωτογράφος των πρωτοεμφανιζόμενων σήμερα φωτογραφιών

Η εκδήλωση συνδιοργανώνεται από την Ιερά Μητρόπολι Θεσσαλονίκης, την Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών, την Αγιορείτικη Εστία και το Σύνδεσμο Θεσσσαλονικέων Αθήνας, τελούσα υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών/Τομέας Μακεδονίας-Θράκης και της Πολιτικής Διοικήσεως Αγίου Όρους.

-Την επομένη, Τρίτη-6 Οκτωβρίου 2026 και ώρα 19:00, εγκαινιάζεται  ατομική έκθεση της εικαστικού Παρασκευής Ζάννη, σχετικά με την αναβίωση των Αλλοτινών Πατρίδων Μικράς Ασίας, Πόντου και Καππαδοκίας προ της καταστροφής του 1922, στο Β’ όροφο του κτηρίου του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης (Αγ. Δημητρίου-Βενιζέλου).

Χαιρετισμούς στην εκδήλωση θα απευθύνουν στην εκδήλωση οι:
-Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, Υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης, και
-Ζαφείρης Ταμπακίδης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Θεσσαλονικέων Αθήνας

Την έκθεση θα παρουσιάσει ο Αντώνης Μπιλίσης, δικηγόρος Θεσσαλονίκης-συνιδρυτής του «Κήπου της Θεσσαλονίκης», που ασχολείται με τη μελέτη, εφαρμογή και διάδοση της Επικούρειας Φιλοσοφίας.

Η εκδήλωση θα πλαισιωθεί από τη χορωδία και την ορχήστρα του Ιερού Ναού Αγίας Βαρβάρας Τούμπας, υπό τη διεύθυνση του Βαγγέλη Ασημίνα.

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 15 Οκτωβρίου 2026, με ώρες επισκέψεων τις καθημερινές από 09:00-15:00 και τα Σαββατοκύριακα από 11:00-17:00.

Η έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Εσωτερικών/Τμήματος Μακεδονίας-Θράκης  και του Συνδέσμου Θεσσαλονικέων Αθήνας, που αποτελούν και τους συνδιοργανωτές.

Με αφορμή τις πρωτοβουλίες για τον Όλυμπο και αναφερόμενος στην ευρύτερη πολιτική της κυβέρνησης για την περιφέρεια και τις ορεινές περιοχές, ο Πρωθυπουργός επισήμανε: «Εδώ, στο Λιτόχωρο, εδώ στον Όλυμπο, φαίνεται και η αντίληψη η οποία διατρέχει την κυβερνητική πολιτική όλα αυτά τα τελευταία χρόνια: οι ευκαιρίες να είναι ανάλογες ανάμεσα στους πολίτες του κέντρου αλλά και της περιφέρειας, οι γεωγραφικές αποστάσεις να μειώνονται και με αυτόν τον τρόπο να μειώνονται και οι κοινωνικές ανισότητες. Και οι συνθήκες σ’ ένα νησί ή σ’ ένα ορεινό χωριό της Ελλάδος να μην αποτελούν εμπόδιο για την ευημερία όσων κατοικούν εκεί, αλλά πόρους ζωής και προόδου και μάλιστα με βάση τις ξεχωριστές αρετές του κάθε τόπου». Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι επόμενη επιδίωξη είναι η εγγραφή της Νικόπολης στον Κατάλογο της UNESCO και προσέθεσε: «Θα πετύχουμε και τον στόχο της Νικόπολης, αλλά το μήνυμα το οποίο στέλνουμε σήμερα, στη σκιά αυτού του ιερού βουνού, είναι σαφές: σε έναν κόσμο ταραγμένο, η Ελλάδα μένει σταθερή, όχι μόνο στην πορεία της και τις επιλογές της, αλλά στις αξίες της και τις ευαισθησίες της».

O Πρωθυπουργος  στην εκδήλωση για την ένταξη του Ολύμπου 
στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη σήμερα, Παρασκευή-2 Οκτωβρίου 2026, στην εκδήλωση για την ένταξη της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αποτελώντας την 21η ελληνική εγγραφή και τρίτη σε διάστημα λίγων ετών, μετά το Ζαγόρι (2023) και τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα (2025).

«Αυτή η πολύτιμη “σφραγίδα” που θέτει σήμερα η UNESCO στον Όλυμπο δεν αποτελεί ένα τρόπαιο, απλά μία θέση σε κάποια προθήκη. Είναι μια διαρκής υπενθύμιση της ευθύνης που με σεβασμό αναλαμβάνει η πολιτεία, η κεντρική πολιτεία, ο ΟΦΥΠΕΚΑ, η αυτοδιοίκηση, με στόχο να θωρακίσει αποτελεσματικά αυτό το ξεχωριστό οικοσύστημα και να κρατήσει ζωντανή την πολιτισμική του ταυτότητα, όχι μόνο για εμάς αλλά και για τις επόμενες γενιές και με κριτήριο πια όχι μόνο την ελληνικότητά του αλλά και την παγκόσμια ακτινοβολία του», τόνισε ο Πρωθυπουργός κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, στο Λιτόχωρο.

«Πρόκειται, βέβαια, για ένα διπλό στοίχημα, καθώς η προστασία του τοπίου πρέπει να συμβαδίζει και με την ανάπτυξη της κοινωνίας η οποία ζει γύρω του, γιατί όσο οι φυσικές ομορφιές μένουν αλώβητες και προστατευμένες τόσο οι μόνιμοι κάτοικοι θα μπορούν να δημιουργούν και να προκόβουν στον τόπο τους», συνέχισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Σκοπός μας, λοιπόν, είναι να δημιουργήσουμε έναν νέο αναπτυξιακό πυλώνα, να “γεννήσουμε” ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο, που θα φέρει απασχόληση, παραγωγική ανασυγκρότηση και εισόδημα, μα πάνω από όλα ζωντάνια, εδώ, στη Μακεδονία, στην Κεντρική Μακεδονία, στη Θεσσαλία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Όλυμπος “πατάει” σε δύο Περιφέρειες: και στην Κεντρική Μακεδονία και στη Θεσσαλία, αλλά όχι μόνο», σημείωσε ο Πρωθυπουργός.

Η ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς συνοδεύεται από σειρά ήπιων παρεμβάσεων και έργων που είναι εναρμονισμένα στο περιβάλλον, ώστε να αναβαθμιστεί τόσο η προστασία όσο και η προβολή της φυσικής ομορφιάς και ιστορίας της περιοχής.

Στο πλέγμα παρεμβάσεων ανήκουν η διεύρυνση του Εθνικού Πάρκου Ολύμπου κατά σχεδόν 140.000 στρέμματα, περιλαμβάνοντας την περιοχή που έχει ενταχθεί στο Απόθεμα Βιόσφαιρας της UNESCO, με αποτέλεσμα η τελική έκταση να υπερβαίνει τα 375.000 στρέμματα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω νέας Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, η οποία διασφαλίζει ότι το 58% του διευρυμένου Πάρκου εντάσσεται σε ζώνες αυστηρής προστασίας.

Παράλληλα, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ και την Τοπική Αυτοδιοίκηση, υλοποιείται η συντήρηση και αναβάθμιση των βασικών πεζοπορικών διαδρομών, η αποκατάσταση των 14 κυριότερων ορειβατικών διαδρομών, η κατασκευή εννέα υδατοδεξαμενών, οι οποίες θα καλύπτουν τόσο ανάγκες πολιτικής προστασίας όσο και τον εφοδιασμό καταφυγίων, η κατασκευή τριών πυροφυλακίων σε στρατηγικές θέσεις σε συνέχεια των παρεμβάσεων AntiNero, αλλά και δράσεις διατήρησης της βιοποικιλότητας, όπως η εγκατάσταση δύο ταϊστρών για μεγάλα αρπακτικά πουλιά.

Δρομολογείται, επίσης, η κατασκευή έξι φυλακίων εισόδου στις κύριες πύλες, που σε συνδυασμό με την εγκατάσταση συστήματος καταμέτρησης επισκεπτών θα επιτρέψουν τον καλύτερο έλεγχο των ροών στον Όλυμπο και την άμεση παροχή βοήθειας σε περίπτωση ανάγκης. Για τη διευκόλυνση της πρόσβασης, ο σχεδιασμός προβλέπει εργασίες αποκατάστασης και αναβάθμισης στον οδικό άξονα Λιτόχωρο – Πριόνια.

Με αφορμή τις πρωτοβουλίες για τον Όλυμπο και αναφερόμενος στην ευρύτερη πολιτική της κυβέρνησης για την περιφέρεια και τις ορεινές περιοχές, ο Πρωθυπουργός επισήμανε: «Εδώ, στο Λιτόχωρο, εδώ στον Όλυμπο, φαίνεται και η αντίληψη η οποία διατρέχει την κυβερνητική πολιτική όλα αυτά τα τελευταία χρόνια: οι ευκαιρίες να είναι ανάλογες ανάμεσα στους πολίτες του κέντρου αλλά και της περιφέρειας, οι γεωγραφικές αποστάσεις να μειώνονται και με αυτόν τον τρόπο να μειώνονται και οι κοινωνικές ανισότητες. Και οι συνθήκες σ’ ένα νησί ή σ’ ένα ορεινό χωριό της Ελλάδος να μην αποτελούν εμπόδιο για την ευημερία όσων κατοικούν εκεί, αλλά πόρους ζωής και προόδου και μάλιστα με βάση τις ξεχωριστές αρετές του κάθε τόπου».

Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι επόμενη επιδίωξη είναι η εγγραφή της Νικόπολης στον Κατάλογο της UNESCO και προσέθεσε: «Θα πετύχουμε και τον στόχο της Νικόπολης, αλλά το μήνυμα το οποίο στέλνουμε σήμερα, στη σκιά αυτού του ιερού βουνού, είναι σαφές: σε έναν κόσμο ταραγμένο, η Ελλάδα μένει σταθερή, όχι μόνο στην πορεία της και τις επιλογές της, αλλά στις αξίες της και τις ευαισθησίες της».

Ολόκληρη η ομιλία του Πρωθυπουργού

Σεβασμιώτατε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, κ. Δήμαρχε, κύριε και κυρία Αντιπεριφερειάρχη, φίλες και φίλοι, αγαπητέ Γιώργο, κύριε Μόνιμε Αντιπρόσωπε της Ελλάδας στην UNESCO,

Κάθε φορά που βρίσκεται κανείς κοντά στον Όλυμπο νιώθει αμέσως ότι δεν συναντά απλά το υψηλότερο βουνό της πατρίδας μας, αλλά νοιώθει το δέος ενός συμβόλου του οικουμενικού πολιτισμού, όπου η ελληνική μυθολογία διασταυρώνεται με την παγκόσμια ιστορία και η φυσική ομορφιά με τη σπάνια βιοποικιλότητα.

Γι’ αυτό και η επίσημη ένταξη στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO του Ολύμπου ως μεικτό αγαθό, αποτελεί μία στιγμή δικαίωσης του ίδιου του χαρακτήρα αυτού του εμβληματικού βουνού.

Θέλω να θυμίσω ότι υπήρχαν δύο μόνο μεικτά αγαθά εγγεγραμμένα πριν τον Όλυμπο: τα Μετέωρα και το Άγιο Όρος. Τώρα αποκτούμε τρία μεικτά μνημεία, χώρους δηλαδή οι οποίοι είναι πολύτιμοι τόσο για την οικολογική όσο και για την πολιτισμική τους αξία.

Πράγματι, θυμάμαι όταν πρωτομίλησα με την Υπουργό Πολιτισμού και την ρώτησα τότε, στην αρχή της πρώτης μας θητείας, «μα καλά, πώς γίνεται και ο Όλυμπος δεν είναι εγγεγραμμένος στα μνημεία της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO;» μου απάντησε αφοπλιστικά: «Γιατί κανείς δεν είχε ασχοληθεί μέχρι σήμερα».

Η κυβέρνηση αυτή ασχολήθηκε μεθοδικά και πέτυχε αυτόν τον πολύ σημαντικό στόχο. Και τον πέτυχε γιατί πείσαμε την UNESCO ότι από τις απόκρημνες κορφές του Ολύμπου, ως τα μοναδικά του καταφύγια και από το αρχαίο Δίον ως τη Μονή του Αγίου Διονυσίου -την οποία και αυτή μερίμνησε το Υπουργείο Πολιτισμού να ανακατασκευάσει και θα ολοκληρώσουμε, Γέροντα και Σεβασμιώτατε, την παρέμβαση την οποία κάνουμε πολύ σύντομα-, ο Όλυμπος υπήρξε ένα παράδειγμα μίας μοναδικής συναίρεσης του τρόπου με τον οποίο η φύση και η γεωλογία μπορούν να σμιλέψουν τη σκέψη, την τέχνη, αλλά και την ίδια την πνευματική ζωή.

Από τη μία πλευρά -το ανέφερε και ο Υπουργός Περιβάλλοντος- ο Όλυμπος είναι ο πρώτος εθνικός μας δρυμός, από το 1938. Το 2028 θα συμπληρώσει 90 χρόνια. Φιλοξενεί πάνω από 1.700 είδη φυτών, το 1/4 συνολικά της ελληνικής χλωρίδας, ανάμεσά τους και 27 ενδημικά, που δεν φυτρώνουν πουθενά αλλού στον κόσμο.

Και από την άλλη, συνθέτει ένα περιβάλλον που μέσα στους αιώνες αναδείχθηκε και πάλι σε κάτι μοναδικό. Ένα τοπόσημο το οποίο αποτυπώνει τη διαρκή αναζήτηση του ανθρώπου προς το υψηλό και μαζί τη συνεχή διεκδίκηση της προόδου.

Ωστόσο, και θέλω να επιμείνω σε αυτό, κ. Δήμαρχε, αυτή η πολύτιμη «σφραγίδα» που θέτει σήμερα η UNESCO στον Όλυμπο δεν αποτελεί ένα τρόπαιο, απλά μία θέση σε κάποια προθήκη. Είναι μια διαρκής υπενθύμιση της ευθύνης που με σεβασμό αναλαμβάνει η πολιτεία, η κεντρική πολιτεία, ο ΟΦΥΠΕΚΑ, η αυτοδιοίκηση, με στόχο να θωρακίσει αποτελεσματικά αυτό το ξεχωριστό οικοσύστημα και να κρατήσει ζωντανή την πολιτισμική του ταυτότητα, όχι μόνο για εμάς αλλά και για τις επόμενες γενιές και με κριτήριο πια όχι μόνο την ελληνικότητά του αλλά και την παγκόσμια ακτινοβολία του.

Πρόκειται, βέβαια, για ένα διπλό στοίχημα, καθώς η προστασία του τοπίου πρέπει να συμβαδίζει και με την ανάπτυξη της κοινωνίας η οποία ζει γύρω του, γιατί όσο οι φυσικές ομορφιές μένουν αλώβητες και προστατευμένες τόσο οι μόνιμοι κάτοικοι θα μπορούν να δημιουργούν και να προκόβουν στον τόπο τους.

Είναι ευαίσθητη αυτή η ισορροπία την οποία καλούμαστε να πετύχουμε. Επιτυγχάνεται, όμως, με ήπιες παρεμβάσεις και με τεχνικά έργα, τα οποία είναι εναρμονισμένα με την παράδοση και τους όρους που διαμορφώνουν οι φυσικές συνθήκες.

Παράδειγμα η παρέμβαση η οποία γίνεται σε συνεργασία με την Περιφέρεια -μόλις υπεγράφη η σχετική προγραμματική σύμβαση- για την κεντρική αρτηρία του εθνικού πάρκου που την καθιστούν πιο ασφαλή και τα πολύ σημαντικά έργα τα οποία σας παρουσίασε ο ΟΦΥΠΕΚΑ, τα οποία σκοπεύουν να αναδείξουν την περιβαλλοντική διάσταση του Ολύμπου: να κατασκευάσουμε ξανα αυτά τα πανέμορφα μονοπάτια, να φροντίσουμε να έχουμε εκείνες τις δεξαμενές ώστε στην περίπτωση που χρειαστεί, για οποιοδήποτε λόγο, η Πυροσβεστική ή τα ελικόπτερά μας να πάρουν νερό, να μπορούν να το κάνουν με ταχύτητα.

Και βέβαια, το πρώτο βήμα είναι να μεγαλώσει το ίδιο το πάρκο, να διευρυνθεί κατά 60%, ώστε να μπορεί να υποδέχεται περισσότερους επισκέπτες, ιδίως όσους αγαπούν τη φύση, συνδυάζοντας τη δική τους χαρά με τον σεβασμό προς εκείνη.

Και όταν αναφέρομαι στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, δεν αναφέρομαι μόνο στα ξενοδοχεία, στα καταλύματα, στα εστιατόρια. Μιλάμε για μία συνολική, μιλάμε για μία ζωντανή αλυσίδα, που απλώνεται σε πολλούς τομείς: από τις μεταφορές και τη μεταποίηση μέχρι την εστίαση και την παραγωγή προϊόντων από την ίδια την περιοχή.

Σκοπός μας, λοιπόν, είναι να δημιουργήσουμε έναν νέο αναπτυξιακό πυλώνα, να «γεννήσουμε» ένα νέο αναπτυξιακό κύκλο, που θα φέρει απασχόληση, παραγωγική ανασυγκρότηση και εισόδημα, μα πάνω από όλα ζωντάνια, εδώ, στη Μακεδονία, στην Κεντρική Μακεδονία, στη Θεσσαλία. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο Όλυμπος «πατάει» σε δύο Περιφέρειες: και στην Κεντρική Μακεδονία και στη Θεσσαλία, αλλά όχι μόνο.

Πραγματικά, με την εγγραφή του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO οι ευκαιρίες οι οποίες ανοίγονται για τον τόπο αυτό είναι λαμπρές. Και μπορούμε να προσδοκούμε σε μία σημαντική αύξηση των επισκεπτών, τους οποίους, όμως, θα πρέπει πια να μπορούμε να τους διαχειριζόμαστε με υπευθυνότητα.

Γι’ αυτό και η έννοια της ανταποδοτικότητας στην οποία αναφερθήκατε, κ. Δήμαρχε, έχει για εμένα τόσο μεγάλη σημασία. Οι επισκέπτες οι οποίοι θα έρχονται από όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης για να επισκεφτούν τον Όλυμπο, θα απαιτούν καλές υπηρεσίες, ασφάλεια, προστασία, και αυτές θα πρέπει να είμαστε σε θέση να τις παρέχουμε.

Γι’ αυτό και επιμένω τόσο πολύ ότι η διαδρομή ουσιαστικά τώρα ξεκινά. Έχουμε αυστηρά χρονοδιαγράμματα μέχρι το τέλος του 2027, προκειμένου να μπορούμε να είμαστε συνεπείς στις υποχρεώσεις που εμείς οι ίδιοι, ως κυβέρνηση και ως τοπική κοινωνία, αναλάβαμε απέναντι στην UNESCO. Αλλά δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα καταφέρουμε αυτά να τα φέρουμε εις πέρας.

Και βέβαια, εδώ, στο Λιτόχωρο, εδώ στον Όλυμπο, φαίνεται και η αντίληψη η οποία διατρέχει την κυβερνητική πολιτική όλα αυτά τα τελευταία χρόνια: οι ευκαιρίες να είναι ανάλογες ανάμεσα στους πολίτες του κέντρου αλλά και της περιφέρειας, οι γεωγραφικές αποστάσεις να μειώνονται και με αυτόν τον τρόπο να μειώνονται και οι κοινωνικές ανισότητες. Και οι συνθήκες σ’ ένα νησί ή σ’ ένα ορεινό χωριό της Ελλάδος να μην αποτελούν εμπόδιο για την ευημερία όσων κατοικούν εκεί, αλλά πόρους ζωής και προόδου και μάλιστα με βάση τις ξεχωριστές αρετές του κάθε τόπου.

Δεν είναι συνεπώς τυχαίο ότι 400 εκατομμύρια από το τρέχον ΕΣΠΑ διοχετεύονται ήδη σε έργα ορεινής ανάπτυξης, 145 εκατομμύρια επενδύονται σε τοπική επιχειρηματικότητα, 83 εκατομμύρια κατευθύνθηκαν σε πάρα πολλά έργα αγροτικής οδοποιίας. Κατασκευάζουμε επίσης σύγχρονα δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης, διαχείρισης των απορριμμάτων, ανακαινίζουμε Κέντρα Υγείας σε όλες τις Περιφέρειες, εκσυγχρονίζουμε σχολεία.

Υγειονομικοί και εκπαιδευτικοί που υπηρετούν στην περιφέρεια δικαιούνται πια επιστροφή δύο ενοικίων από την πολιτεία. Ενώ, παράλληλα, ειδικά οι ορεινοί μας όγκοι εξοπλίζονται απέναντι στη κλιματική αλλαγή, με πρώτη φροντίδα την προστασία του μοναδικού δασικού οικοσυστήματος της πατρίδας μας.

Θέλω εδώ να κάνω μια ξεχωριστή μνεία, κ. Υπουργέ, κ. Διευθυντά και κα Πρόεδρε και κ. Διευθύνοντα Σύμβουλε του ΟΦΥΠΕΚΑ, στα πολύ σημαντικά έργα AntiNero, τα οποία έγιναν στη χώρα τα τελευταία πέντε χρόνια. Είναι η πρώτη φορά που η χώρα καταφέρνει και δρομολογεί, υλοποιεί και αξιοποιεί ευρωπαϊκούς πόρους για μία μοναδικής έκτασης και έντασης παρέμβαση στα δασικά μας οικοσυστήματα.

Αυτή είναι μία παρακαταθήκη πολύ σημαντική για το μέλλον και μία νέα αντίληψη για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε συνολικά τη διαχείριση των δασών μας.

Θα μπορούσα να μιλάω πολλή ώρα για την περιφέρεια και κυρίως για την ορεινή. Εξάλλου, εμείς είμαστε αυτοί που συγκροτήσαμε μια Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών, η οποία αποτυπώνει το προσωπικό μου ενδιαφέρον για την ορεινή Ελλάδα. Θέλω να θυμίσω ότι το πρόγραμμα «Τουρισμός για όλους» δίνει βάρος στους ορεινούς προορισμούς.

Και βέβαια, θέλω να αναφερθώ και σε μία σημαντική πολιτική απόφαση αυτής της κυβέρνησης, η οποία θα εξειδικευτεί τις επόμενες 10 μέρες. Η επιλογή αυτή είναι να αυξήσουμε το επίδομα θέρμανσης εν μέσω της ενεργειακής κρίσης, έτσι ώστε να μπορέσουμε να στηρίξουμε εκείνες τις περιοχές που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη τον χειμώνα για να θερμαίνονται.

Θα ήθελα λοιπόν και πάλι, κλείνοντας, να συγχαρώ όσους συμμετείχαν στην προσπάθεια αυτή. Δεν ήταν καθόλου εύκολη. Όπως είπε ο Γιώργος, αυτό το οποίο μπορεί για εμάς να φαίνεται προφανές, απαιτεί πολλή δουλειά και πολύ συστηματική προετοιμασία για να ξεπεραστούν τα εμπόδια της διεθνούς διπλωματίας και γραφειοκρατίας.

Υπήρξε άριστη η συνεργασία των Υπουργείων Πολιτισμού και Περιβάλλοντος με την Αυτοδιοίκηση, κ. Δήμαρχε, με τον Αντιπρόσωπό μας στην UNESCO.

Συγχαρητήρια τα οποία συνοδεύονται, όπως είπα, και από νέα καθήκοντα. Είμαστε πια στις 21 εγγραφές, 22η θα είναι η Νικόπολη. Οι τρεις από αυτές τις εγγραφές έγιναν τα τελευταία χρόνια: το Ζαγόρι, τα Μινωικά Ανάκτορα, ο Όλυμπος. Είναι μία μακρά και επίπονη διαδικασία, η οποία όμως μας κάνει όλους να αισθανόμαστε που επιλέξαμε να ακολουθήσουμε αυτόν τον δρόμο.

Θα πετύχουμε λοιπόν και τον στόχο της Νικόπολης, αλλά το μήνυμα το οποίο στέλνουμε σήμερα, στη σκιά αυτού του ιερού βουνού, είναι σαφές: σε έναν κόσμο ταραγμένο, η Ελλάδα μένει σταθερή, όχι μόνο στην πορεία της και τις επιλογές της, αλλά στις αξίες της και τις ευαισθησίες της.

Και, παρά τις δυσκολίες, αντλεί δύναμη από τις κατακτήσεις των πολιτών της και αισιοδοξία από τον φρέσκο αέρα των κορυφών της. Μένει σταθερή σε τροχιά προόδου που έχει επιλέξει, με σιγουριά, συνέπεια και συνέχεια.

Και βέβαια, να θυμηθώ, κλείνοντας, τους στίχους του Παλαμά: «αν είναι οι κορυφές που πατάτε μεγάλες, ψηλές, άλλες κορυφές πιο μεγάλες, πιο υψηλές από πάνω σας θα θωράτε».

Πιο ψηλή κορυφή από τον Όλυμπο δεν έχουμε στην πατρίδα μας. Όταν πηγαίναμε σχολείο ήταν στα 2.917 μέτρα, τώρα έφτασε αισίως στα 2.918.

Για την πατρίδα μας όμως υπάρχουν πάντα πιο ψηλές κορφές, τις οποίες όλοι μαζί ενωμένοι θα κατακτήσουμε.

Σας ευχαριστώ πολύ.

    Επίσκεψη  στον Όλυμπο και 
στην Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πραγματοποίησε το μεσημέρι σήμερα πεζοπορία σε ορεινά μονοπάτια του Ολύμπου, από τη θέση Πριόνια έως την Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου.

Στη διαδρομή ο Πρωθυπουργός συνοδευόταν από πολίτες και επαγγελματίες οι οποίοι δραστηριοποιούνται στην περιοχή, συνεισφέροντας παράλληλα στην προστασία του φυσικού πλούτου και στην ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς την ξεχωριστή πολιτιστική και περιβαλλοντική σημασία του Ολύμπου.

Κατά τη διάρκεια της πεζοπορίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είχε την ευκαιρία να ανταλλάξει απόψεις με τους υπόλοιπους περιπατητές για τις δράσεις που απαιτούνται ώστε να διασφαλιστεί η ανάδειξη και η ήπια ανάπτυξη της περιοχής, με πλήρη σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον και στις ιδιαιτερότητες της ορεινότητας.

Τον Πρωθυπουργό συνόδευσαν ο οδηγός Βασίλης Διαμαντόπουλος, η συνοδός βουνού Βάγια Μπουφέτι, η Λία Παπάζογλου, συνιδρυτής οργάνωσης κλιματικής δράσης που φροντίζει για την προστασία του βουνού και τη διάνοιξη – συντήρηση μονοπατιών, ο Γιώργος Αρζάνας, δημιουργός του Μουσείου Γεωλογικής Ιστορίας Ολύμπου στη Λεπτοκαρυά, η διαχειριστής του καταφυγίου «Σπήλιος Αγαπητός» Μαρία Ζολώτα, η Διευθύντρια του Μετεωρολογικού Σταθμού Ολύμπου Χριστίνα Αναγνωστοπούλου, ο Κωνσταντίνος Γκουντέλιας, τοπικός παραγωγός βρώσιμων λουλουδιών και ο Ειδικός Γραμματέας Ορεινών Περιοχών Δημήτρης Κυριαζής.

Στην Ιερά Μονή Αγίου Διονυσίου τον Πρωθυπουργό υποδέχτηκαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Μητροπολίτης Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεώργιος και ο Ηγούμενος Πατήρ Μάξιμος. Ο Ηγούμενος ξενάγησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη στους χώρους του ναού και τους νέους ξενώνες για τη φιλοξενία προσκυνητών.

Ο Μητροπολίτης Κίτρους ευχαρίστησε προσωπικά τον Πρωθυπουργό για τη μέριμνα της κυβέρνησης ως προς την επιστροφή στη Μητρόπολη της Ιεράς Μονής Παναγίας Εισοδίων Θεοτόκου Πέτρας Ολύμπου, που αποτελούσε πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας, χαιρετίζοντας την απόφαση της πολιτείας.

Η επιστροφή της ιστορικής Μονής ολοκληρώθηκε πέρυσι με νομοθετική ρύθμιση, 100 χρόνια μετά τη μετατροπή της αρχικά σε θεραπευτήριο και στη συνέχεια σε νοσηλευτικό ίδρυμα για ψυχικά νοσήματα.

«Είμαστε εδώ να δούμε πώς πάνε τα τοπικά σας ζητήματα, οι χρηματοδοτήσεις που έχετε εξασφαλίσει από την πολιτεία, γιατί τελικά ξέρουμε ότι κάθε πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουμε σε τοπικό επίπεδο, για τους κατοίκους του Δήμου σου έχει πολύ μεγάλη σημασία. Μιλάω πάντα για την ανάγκη να έχουμε μια Ελλάδα, όπου όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες θα έχουν ίδιες ευκαιρίες και πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες. Δεν υπάρχει για μας καμία ξεχασμένη περιοχή της πατρίδας μας, γι’ αυτό και αποδίδω τόσο μεγάλη σημασία στην περιφερειακή σύγκλιση»

 

Η επίσκεψη του Πρωθυπουργού

στον Δήμο Πύδνας-Κολινδρού

2 Οκτωβρίου 2026

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε το πρωί τον Δήμο Πύδνας-Κολινδρού, όπου είχε συνάντηση με τον Δήμαρχο Χρήστο Κομπατσιάρη και προήδρευσε σε σύσκεψη στο Δημαρχείο με αντικείμενο τα ζητήματα της περιοχής.

«Είμαστε εδώ να δούμε πώς πάνε τα τοπικά σας ζητήματα, οι χρηματοδοτήσεις που έχετε εξασφαλίσει από την πολιτεία, γιατί τελικά ξέρουμε ότι κάθε πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουμε σε τοπικό επίπεδο, για τους κατοίκους του Δήμου σου έχει πολύ μεγάλη σημασία», επισήμανε ο Πρωθυπουργός.

«Μιλάω πάντα για την ανάγκη να έχουμε μια Ελλάδα, όπου όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες θα έχουν ίδιες ευκαιρίες και πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες. Δεν υπάρχει για μας καμία ξεχασμένη περιοχή της πατρίδας μας, γι’ αυτό και αποδίδω τόσο μεγάλη σημασία στην περιφερειακή σύγκλιση», προσέθεσε.

Στη σύσκεψη, στην οποία έμφαση δόθηκε σε θέματα που αφορούν στις αναπτυξιακές προοπτικές της περιοχής και την περαιτέρω βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών, έλαβαν μέρος ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, οι Βουλευτές Πιερίας της Νέας Δημοκρατίας Ξενοφών Μπαραλιάκος, Άννα Μάνη-Παπαδημητρίου και Σπύρος Κουλκουδίνας και η Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας Σοφία Μαυρίδου.

Στη συνέχεια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε την κεντρική πλατεία του Κολινδρού και περπάτησε σε κεντρικούς δρόμους, όπου είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με καταστηματάρχες και πολίτες.

Ολόκληρη η δήλωση του Πρωθυπουργού κατά την έναρξη της σύσκεψης στο Δημαρχείο

«Εγώ, Δήμαρχε, να ευχαριστήσω για την πολύ θερμή υποδοχή. Ξεκινάμε σήμερα μια πολύ όμορφη περιοδεία σε όλη την Πιερία. Ξεκινάμε από τον Δήμο σου για να συζητήσουμε τις εκκρεμότητες τις οποίες έχουμε σε τοπικό επίπεδο.

Όπως ξέρεις και μέσα από την πρωτοβουλία που έχει αναλάβει ο Υφυπουργός, ο Θανάσης Κοντογεώργης, με τη συνεργασία και των Βουλευτών μας και της Περιφέρειας, εκπονούμε τοπικά περιφερειακά σχέδια για κάθε Περιφερειακή Ενότητα.

Σκοπός μας είναι πάντα να μπορούμε να εντοπίζουμε τα τοπικά προβλήματα και να δίνουμε λύσεις. Έχουμε μιλήσει για τα μεγάλα και για τις εθνικές πρωτοβουλίες, θα έχουμε την ευκαιρία να τα επαναλάβουμε και σήμερα.

Αλλά εδώ είμαστε να δούμε πώς πάνε τα τοπικά σας ζητήματα, οι χρηματοδοτήσεις που έχετε εξασφαλίσει από την πολιτεία, γιατί τελικά ξέρουμε ότι κάθε πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουμε σε τοπικό επίπεδο, για τους κατοίκους του Δήμου σου έχει πολύ μεγάλη σημασία.

Μιλάω πάντα για την ανάγκη να έχουμε μια Ελλάδα, όπου όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες θα έχουν ίδιες ευκαιρίες και πρόσβαση στις ίδιες υπηρεσίες. Δεν υπάρχει για μας καμία ξεχασμένη περιοχή της πατρίδας μας, γι΄ αυτό και αποδίδω τόσο μεγάλη σημασία στην περιφερειακή σύγκλιση.

Θα έχουμε την ευκαιρία, λοιπόν, να τα πούμε και εκτενώς στη σύσκεψη την οποία θα κάνουμε και σε ευχαριστώ και πάλι για τη θερμή υποδοχή».

«Είμαι υπερήφανος κι εγώ προσωπικά ειδικά, αλλά και όλος ο λαός του ιστορικού Κολινδρού μας, που επισκεφθήκατε αυτή τη στιγμή τον Κολινδρό», δήλωσε από την πλευρά του ο Δήμαρχος Χρήστος Κομπατσιάρης. «Είμαστε δίπλα σου, οτιδήποτε χρειαστείτε και εσείς προσωπικά και όλη η κυβέρνηση και όλος ο λαός της Ελλάδος, πάντα ο Δήμος Κολινδρού, πρώην και σήμερα Δήμος Πύδνας-Κολινδρού, θα είναι δίπλα σας».

Θυμάμαι πολύ έντονα τις πέντε μέρες που περάσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όταν διαπραγματευτήκαμε το Ταμείο Ανάκαμψης και γυρίσαμε τότε στην Ελλάδα με τη μεγάλη ικανοποίηση ότι εξασφαλίσαμε για τη χώρα μας τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας μας. Τότε ξεκίνησε η δύσκολη δουλειά. Από τον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης, τη δημιουργία όλων των σχετικών δομών και, βέβαια, αυτή την ιδέα να δημιουργηθεί μια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς την οποία θα ήταν αδύνατο να φτάσουμε στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα. Νομίζω ότι η καθεμία και ο καθένας ξεχωριστά έχετε κάθε λόγο να αισθάνεστε πολύ ικανοποιημένοι και υπερήφανοι για το γεγονός ότι δουλέψατε για να μπορέσει η χώρα να λέει με αυτοπεποίθηση ότι δεν χάσαμε ούτε ένα ευρώ από τα 36 δισεκατομμύρια ευρωπαϊκούς πόρους τα οποία οι Ευρωπαίοι μας εμπιστεύτηκαν. Να τα αξιοποιήσουμε, να τα επενδύσουμε, σύμφωνα με ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο, το οποίο εμείς οι ίδιοι ουσιαστικά καθορίσαμε και διαμορφώσαμε. Ξέρω πολύ καλά, γιατί παρακολουθούσα τακτικότατα την πορεία υλοποίησης αυτού του τιτάνιου έργου, πόσες φορές ξενυχτήσατε, πόσες φορές αγχωθήκατε, πόσες φορές αμφισβητήσατε ενδεχομένως και εσείς τη δυνατότητά μας να καταφέρουμε να είμαστε συνεπείς σε αυτές τις ασφυκτικές προθεσμίες. Θέλω να σας πω, επίσης, ότι όταν το Ταμείο Ανάκαμψης συμφωνήθηκε, οι «φειδωλοί» Ευρωπαίοι κάπου είχαν την ελπίδα και την προσδοκία ότι δεν θα καταφέρναμε, οι νότιες χώρες, να απορροφήσουν όλους τους πόρους που έθεσαν τότε στη διάθεσή μας. Τους διαψεύσαμε και αυτό δημιουργεί σε όλους μας μία πολύ μεγάλη ικανοποίηση, αλλά ανεβάζει -θα έλεγα- και τον πήχη των προσδοκιών για το τι μπορούμε να πετύχουμε από εδώ και στο εξής.....

 

O Πρωθυπουργός στην υποβολή 
των τελευταίων αιτημάτων πληρωμής από το Ταμείο 
Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε σήμερα, 29 Σεπτεμβρίου 2026, την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, όπου παρέστη στην ηλεκτρονική υποβολή των τελευταίων αιτημάτων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πληρωμή επιχορηγήσεων και δανείων που δικαιούται η χώρα μας, στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου «Ελλάδα 2.0».

Τα δύο αιτήματα, που περιλαμβάνουν συνολικά 123 ορόσημα και στόχους, θα οδηγήσουν στην εκταμίευση 6,75 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων 4,4 δισεκ. θα δοθούν με τη μορφή επιχορηγήσεων. Σε φάση αξιολόγησης βρίσκονται αυτή τη στιγμή δύο προγενέστερα αιτήματα, που θα επιτρέψουν την αποδέσμευση ακόμα 4,55 δισεκ. ευρώ.

Με την υποβολή των σημερινών αιτημάτων ολοκληρώνεται επιτυχώς η πενταετής εθνική προσπάθεια για την έγκαιρη καταβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία οδήγησε στην επίτευξη 376 οροσήμων και στόχων, αναδεικνύοντας την ικανότητά της χώρας μας να καταρτίζει και να υλοποιεί πολυετή σχέδια μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, ανταποκρινόμενη σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα.

Ολοκληρώνοντας εγκαίρως όλα τα προαπαιτούμενα, η Ελλάδα θα λάβει το σύνολο των χρημάτων που της αναλογούν, 35,95 δισεκ. ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν στο υψηλότερο ποσό αναλογικά με το ΑΕΠ μεταξύ των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κυρ. Μητσοτάκης: Μεγάλοι ωφελημένοι τελικά είναι οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ – Η Δημόσια Διοίκηση απέκτησε μεγάλη τεχνογνωσία

«Οι μεγάλοι ωφελημένοι τελικά είναι οι Ελληνίδες και οι Έλληνες οι οποίοι βλέπουν ότι τελικά δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ. Και δώσαμε και την καλύτερη απάντηση σε αυτούς οι οποίοι εντός και εκτός Ελλάδος αμφισβητούσαν τη δυνατότητά μας να απορροφήσουμε αυτούς τους πόρους», δήλωσε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

«Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην τεχνογνωσία την οποία απέκτησε η Δημόσια Διοίκηση, ώστε να μπορεί να φέρει εις πέρας εξαιρετικά σύνθετα έργα, τα οποία απαιτούν έναν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα διυπουργικό και διυπηρεσιακό συντονισμό. Και πιστεύω ότι έχει δημιουργηθεί μία παρακαταθήκη διοικητική, η οποία θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στην αξιοποίηση των επόμενων μεγάλων ευρωπαϊκών πακέτων που θα έρθουν, στα πλαίσια της συμφωνίας για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό», προσέθεσε ο Πρωθυπουργός.

«Το γεγονός ότι αυτή πια η τεχνογνωσία είναι εσωτερική τεχνογνωσία της ελληνικής διοίκησης, ότι δεν εξαρτόμαστε μόνο από εξωτερικούς συμβούλους, οι οποίοι μπορεί να έρθουν να μας κάνουν τη δουλειά, αλλά αποκτούμε εσωτερικά αυτή την τεχνογνωσία και αυτή την κουλτούρα, γιατί δεν είναι μόνο θέματα γνώσης, είναι και θέμα αντίληψης, θέμα κουλτούρας, θέμα ευσυνειδησίας, θέμα αξιολόγησης. Όλες αυτές είναι πολύ σημαντικές κατακτήσεις που αφορούν τη διοίκηση και πηγαίνουν πέρα και πάνω από τα πολύ σημαντικά οικονομικά οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης», τόνισε ακόμη ο Πρωθυπουργός, απευθυνόμενος στη συνέχεια στα στελέχη της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, τα οποία ευχαρίστησε για το έργο τους.

Η αποστολή των τελευταίων αιτημάτων σηματοδοτεί, παράλληλα, την έναρξη της τελικής φάσης αξιοποίησης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για το «Ελλάδα 2.0», σε συνέχεια των έργων που έχουν γίνει έως τώρα και έχουν συμβάλει στην άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ κατά 11 μονάδες έως το 2025, τη δημιουργία σχεδόν 600.000 θέσεων εργασίας και την αύξηση των επενδύσεων ως μερίδιο του ΑΕΠ κατά 60%.

Στα έργα αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ πολλών άλλων, η αναβάθμιση περισσότερων από 200 δημόσιων νοσοκομείων και κέντρων υγείας ανά την Ελλάδα, το πρόγραμμα των δωρεάν προληπτικών εξετάσεων, η ψηφιακή κάρτα εργασίας, η σύνδεση σχεδόν 500.000 ταμειακών μηχανών και POS με την ΑΑΔΕ, η εγκατάσταση διαδραστικών πινάκων σε όλες οι τάξεις από την Ε’ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία, το δωρεάν Ψηφιακό Φροντιστήριο, οι νέες υπηρεσίες στο gov.gr, οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και δίκτυα, κομβικά έργα υποδομής, η ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας με σύγχρονο εξοπλισμό, καθώς και προγράμματα κοινωνικής συνοχής όπως ο Προσωπικός Βοηθός.

Παρόντες κατά την υποβολή των αιτημάτων ήταν ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος ο Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης, η Γενική Γραμματέας Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης Εύη Δραμαλιώτη, ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού Μιχάλης Αργυρού και ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης Ορέστης Καβαλάκης.

Ολόκληρη η δήλωση του Πρωθυπουργού κατά τη σύντομη διυπουργική σύσκεψη πριν την υποβολή των αιτημάτων:

 «Κύριε Υπουργέ, αγαπητέ Ορέστη, θέλω πραγματικά να σας συγχαρώ, διότι φτάνουμε σήμερα στο τέλος μιας εξαιρετικά επίπονης, κουραστικής, αλλά και πολύ δημιουργικής πορείας.

Από τότε που, πριν από έξι χρόνια, διαπραγματευτήκαμε τη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης ως μία απάντηση στην πανδημία, πολλοί αμφισβήτησαν τη δυνατότητα της χώρας να καταφέρει να απορροφήσει, προς όφελος της οικονομίας και της κοινωνίας, τους πολύ σημαντικούς πόρους που σε εκείνη την επίπονη διαπραγμάτευση είχαμε καταφέρει να εξασφαλίσουμε: 36 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία τελικά κατευθύνθηκαν, όπως είπατε, στην οικονομία, σε επενδύσεις, στο ψηφιακό κράτος, στην υγεία, στην παιδεία.

Συνοδεύτηκαν με την υλοποίηση πολλών μεταρρυθμίσεων -και αυτό είναι κάτι το οποίο θέλω να το τονίσω: δημιουργήθηκε ένας υβριδικός μηχανισμός ο οποίος συνέδεε τις εκταμιεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης με πολύ συγκεκριμένα μεταρρυθμιστικά ορόσημα, τα οποία, όμως, εμείς οι ίδιοι τα θέσαμε στους εαυτούς μας.

Το σχέδιο του Ταμείου Ανάκαμψης ήταν ένα πρόγραμμα το οποίο εκπονήθηκε από Έλληνες για Έλληνες. Άρα, εμείς οι ίδιοι δεσμευτήκαμε ως προς τα ορόσημα τα οποία ουσιαστικά στους εαυτούς μας επιβάλλαμε ότι πρέπει να υλοποιήσουμε.

Δεν ήταν μια καθόλου απλή διαδικασία αυτή. Χρειάστηκε μία εξαιρετική δουλειά από την Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, αλλά και μια πολύ αυστηρή και σφιχτή πολιτική επίβλεψη από τον Αναπληρωτή Υπουργό, αλλά και από τα στελέχη, τον Υπουργό, τον Υφυπουργό και τη Γενική Γραμματέα Συντονισμού για να μπορέσουμε να φτάσουμε σήμερα, σε λίγα λεπτά, να πατήσουμε το κουμπί για να μπορέσουμε να στείλουμε και το αίτημα για την εκταμίευση του τελευταίου ποσού, το οποίο ακόμα μας οφείλεται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στην τεχνογνωσία την οποία απέκτησε η Δημόσια Διοίκηση, ώστε να μπορεί να φέρει εις πέρας εξαιρετικά σύνθετα έργα, τα οποία απαιτούν έναν πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα διυπουργικό και διυπηρεσιακό συντονισμό. Και πιστεύω ότι έχει δημιουργηθεί μία παρακαταθήκη διοικητική, η οποία θα μας είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στην αξιοποίηση των επόμενων μεγάλων ευρωπαϊκών πακέτων που θα έρθουν, στα πλαίσια της συμφωνίας για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Αυτή η τεχνογνωσία σίγουρα δεν πηγαίνει χαμένη και δεν σταματάει εδώ, όπως δεν σταματούν εδώ προφανώς και οι ευρωπαϊκοί πόροι, οι οποίοι θα εξακολουθούν να υποστηρίζουν την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Οπότε ήθελα να βρεθώ σήμερα εδώ πρωτίστως για να πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ σε αυτούς οι οποίοι στην κυριολεξία ξενύχτησαν, πολλά βράδια, για να μπορέσουμε να πετύχουμε τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα τα οποία είχαν τεθεί.

Ξέρω ότι η υποβολή κάθε αιτήματος ανέβαζε, εκ των πραγμάτων, τους παλμούς όλων μας για να μπορέσουμε να είμαστε συνεπείς. Τα καταφέραμε, όμως, και οι μεγάλοι ωφελημένοι τελικά είναι οι Ελληνίδες και οι Έλληνες οι οποίοι βλέπουν ότι τελικά δεν χάθηκε ούτε ένα ευρώ. Και δώσαμε και την καλύτερη απάντηση σε αυτούς οι οποίοι εντός και εκτός Ελλάδος αμφισβητούσαν τη δυνατότητά μας να απορροφήσουμε αυτούς τους πόρους.

Οπότε και πάλι θερμά συγχαρητήρια και νομίζω ότι μπορούμε να πάμε να πατήσουμε το κουμπί, γιατί φαντάζομαι ότι έχουμε και, μην χάσουμε την προθεσμία, ε;»

Απευθυνόμενος στη συνέχεια στο προσωπικό της ΕΥΣΤΑ, ο Πρωθυπουργός δήλωσε: 

«Εγώ ήθελα να βρεθώ σήμερα μαζί σας, όχι απλά για να πατήσω συμβολικά το κουμπί της αποστολής του τελευταίου αιτήματος, αλλά για να σας πω ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ, εκ μέρους όλης της κυβέρνησης, για τη σπουδαία δουλειά την οποία κάνατε.

Θυμάμαι πολύ έντονα τις πέντε μέρες που περάσαμε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όταν διαπραγματευτήκαμε το Ταμείο Ανάκαμψης και γυρίσαμε τότε στην Ελλάδα με τη μεγάλη ικανοποίηση ότι εξασφαλίσαμε για τη χώρα μας τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή στήριξη αναλογικά με το μέγεθος της οικονομίας μας.

Τότε ξεκίνησε η δύσκολη δουλειά. Από τον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης, τη δημιουργία όλων των σχετικών δομών και, βέβαια, αυτή την ιδέα να δημιουργηθεί μια Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, χωρίς την οποία θα ήταν αδύνατο να φτάσουμε στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα.

Νομίζω ότι η καθεμία και ο καθένας ξεχωριστά έχετε κάθε λόγο να αισθάνεστε πολύ ικανοποιημένοι και υπερήφανοι για το γεγονός ότι δουλέψατε για να μπορέσει η χώρα να λέει με αυτοπεποίθηση ότι δεν χάσαμε ούτε ένα ευρώ από τα 36 δισεκατομμύρια ευρωπαϊκούς πόρους τα οποία οι Ευρωπαίοι μας εμπιστεύτηκαν. Να τα αξιοποιήσουμε, να τα επενδύσουμε, σύμφωνα με ένα πολύ αυστηρό πλαίσιο, το οποίο εμείς οι ίδιοι ουσιαστικά καθορίσαμε και διαμορφώσαμε.

Ξέρω πολύ καλά, γιατί παρακολουθούσα τακτικότατα την πορεία υλοποίησης αυτού του τιτάνιου έργου, πόσες φορές ξενυχτήσατε, πόσες φορές αγχωθήκατε, πόσες φορές αμφισβητήσατε ενδεχομένως και εσείς τη δυνατότητά μας να καταφέρουμε να είμαστε συνεπείς σε αυτές τις ασφυκτικές προθεσμίες.

Θέλω να σας πω, επίσης, ότι όταν το Ταμείο Ανάκαμψης συμφωνήθηκε, οι «φειδωλοί» Ευρωπαίοι κάπου είχαν την ελπίδα και την προσδοκία ότι δεν θα καταφέρναμε, οι νότιες χώρες, να απορροφήσουν όλους τους πόρους που έθεσαν τότε στη διάθεσή μας.

Τους διαψεύσαμε και αυτό δημιουργεί σε όλους μας μία πολύ μεγάλη ικανοποίηση, αλλά ανεβάζει -θα έλεγα- και τον πήχη των προσδοκιών για το τι μπορούμε να πετύχουμε από εδώ και στο εξής.

Θεωρώ, κ. Υπουργέ, κύριοι Υπουργοί, αγαπητέ Ορέστη, ότι αυτή η δομή που δημιουργήσαμε μπορεί να είναι μία δομή- πρότυπο για το πώς θα αξιοποιήσουμε και στο μέλλον ευρωπαϊκούς πόρους, διότι η ίδια η διοίκηση πια έχει αποκτήσει μία πολύ σημαντική εσωτερική τεχνογνωσία για το πώς μπορεί να ανταποκρίνεται σε αυστηρά χρονοδιαγράμματα, σε απαιτητικά ορόσημα, σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις.

Χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια και σε επίπεδο Υπουργικού Συμβουλίου. Σε όλα τα τελευταία Υπουργικά Συμβούλια ξεκινούσαμε τις παρουσιάσεις μας με τον Υπουργό να επισημαίνει στους αρμόδιους Υπουργούς τις εκκρεμότητες που έπρεπε να φέρουν εις πέρας. Όμως, όλοι ανταποκρίθηκαν τελικά. Γνώριζαν ότι αυτό αποτελούσε και για εμένα πρώτη πολιτική προτεραιότητα.

Είμαστε, λοιπόν, σήμερα στην ευχάριστη θέση να πατήσουμε το κουμπί. Οπότε, νομίζω ότι σας αξίζει ένα πάρα πολύ θερμό χειροκρότημα.

Κάποτε, ξέρετε, είχαμε κατηγορηθεί αυτοί που σκεφτήκαμε το επιτελικό κράτος ότι εισάγουμε τεχνοκρατικά πρότυπα στη δημόσια διοίκηση απεμπολώντας -ισχυριζόντουσαν οι επικριτές μας- με κάποιο τρόπο την πολιτικότητα της ίδιας της πολιτικής.

Πιστεύω ότι αυτό το οποίο είπε ο Ορέστης έχει μία ξεχωριστή σημασία: Διοίκηση η οποία δεν δουλεύει με ορόσημα, με στόχους και η οποία δεν μετράει τα αποτελέσματα της παραγόμενης πολιτικής, δεν μπορεί σήμερα να θεωρείται μια σύγχρονη διοίκηση.

Και το γεγονός ότι αυτή πια η τεχνογνωσία είναι εσωτερική τεχνογνωσία της ελληνικής διοίκησης, ότι δεν εξαρτόμαστε μόνο από εξωτερικούς συμβούλους, οι οποίοι μπορεί να έρθουν να μας κάνουν τη δουλειά, αλλά αποκτούμε εσωτερικά αυτή την τεχνογνωσία και αυτή την κουλτούρα, γιατί δεν είναι μόνο θέματα γνώσης, είναι και θέμα αντίληψης, θέμα κουλτούρας, θέμα ευσυνειδησίας, θέμα αξιολόγησης.

Όλες αυτές είναι πολύ σημαντικές κατακτήσεις που αφορούν τη διοίκηση και πηγαίνουν πέρα και πάνω από τα πολύ σημαντικά οικονομικά οφέλη του Ταμείου Ανάκαμψης.

Οπότε, πατάμε το κουμπί».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, ο οποίος ευχαρίστησε το προσωπικό της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, δήλωσε από την πλευρά του: 

«Στην έδρα της ειδικής υπηρεσίας της διαχείρισης του Ταμείου Ανάκαμψης υποβάλλουμε σήμερα το τελευταία αίτημα, το 9o αίτημα, ύψους 6,5 δις ευρώ και μαζί με τα υπόλοιπα αιτήματα, τα οποία έχουν ολοκληρωθεί και ένα που αναμένουμε, η Ελλάδα αναμένει να λάβει το 100% των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 35,95 δισ. ευρώ.

Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει αφήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα, έχει στηρίξει την ελληνική οικονομία, έχει αυξήσει το ΑΕΠ της χώρας, έχει δημιουργήσει θέσεις εργασίας, έχει στηρίξει την παιδεία, την υγεία, την καθημερινότητα του πολίτη, το ψηφιακό κράτος.

Έτσι, λοιπόν, είμαστε όλοι πολύ περήφανοι και βεβαίως θέλω να συγχαρώ τον διοικητή και τα στελέχη του Ταμείου Ανάκαμψης, γιατί πράγματι ήταν ένας αγώνας δρόμου. Τον έδωσαν με αποφασιστικότητα, με ζήλο και αποτελεσματικότητα. Αφήνουμε και μια ισχυρή παρακαταθήκη, καθότι έχουμε δει πώς δουλεύει με τον καλύτερο τρόπο το θέμα των μεταρρυθμίσεων μαζί με τα ορόσημα.

Να ευχαριστήσω και τους συναδέλφους εδώ και όλους τους εργαζόμενους, όλα τα Υπουργεία, για την πολύ ισχυρή και δυνατή δουλειά που έχουν κάνει και βεβαίως εσάς, κ. Πρόεδρε, που στα δύσκολα ήσασταν πάντα εκεί για να μας δίνετε λύσεις για να μπορέσουμε να φτάσουμε στη σημερινή ημέρα. Τη λέμε “D-Day”, καθότι είναι πράγματι μια μέρα που την αναμέναμε όλοι».

Ο Υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος δήλωσε: 

«Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης στην ώρα του, με πλήρη απορρόφηση των πόρων του ύψους 36 δισ. ευρώ -κοντά στο 16% του ΑΕΠ- αποδεικνύει ότι η χώρα μας μέσα από οργανωμένο σχέδιο όπως το “Ελλάδα 2.0” που βασίστηκε στην Έκθεση Πισσαρίδη, μπορεί να πετύχει τον στρατηγικό της στόχο, να αλλάξει και να γίνει μια πραγματικά σύγχρονη ευρωπαϊκή χώρα για όλους μας. Σε ταραγμένους καιρούς και παρά τις ασφυκτικές προθεσμίες, καταφέραμε να δώσουμε σημαντική ανάσα στην οικονομία, να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας, να κάνουμε το κράτος ψηφιακό με το gov.gr και να κλείσουμε εκκρεμότητες δεκαετιών, όπως το Κτηματολόγιο. Σε 5,5 χρόνια- στο μισό χρόνο ενός ΕΣΠΑ- καταφέραμε να απορροφήσουμε σχεδόν τα διπλάσια χρήματα. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνώρισε ότι η Ελλάδα ξεχώρισε στην αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης μεταξύ των 27 κρατών μελών, μια κατάκτηση στην οποία συνέβαλε τόσο το κράτος όσο και η κοινωνία».

Ο Υφυπουργός στον Πρωθυπουργό Θανάσης Κοντογεώργης, σημείωσε:

 «Πέντε χρόνια. Από το σχεδιασμό στην υλοποίηση και από εκεί στο μετρήσιμο αποτέλεσμα και την αλλαγή στην πράξη. Εν μέσω πανδημίας, με πρωτοβουλία και του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, η Ευρώπη συμφώνησε στη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σχεδιάσαμε ένα πρόγραμμα με μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις -εθνικής ιδιοκτησίας- για την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της οικονομίας, την σύγκλιση με την Ευρώπη, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση. Πάνω απ’ όλα, όμως, επιδιώξαμε το σχέδιο αυτό να αφήσει ένα μετρήσιμο και ουσιαστικό αποτύπωμα στην καθημερινή ζωή των συμπολιτών μας. Σήμερα, με την υποβολή του τελευταίου αιτήματος πληρωμής, αισθάνομαι ότι πετύχαμε πολλά. Το Ταμείο κλείνει στην ώρα του και χωρίς απώλεια πόρων. Είχα την τιμή να συμμετέχω από την πρώτη ημέρα στον σχεδιασμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση του προγράμματος, μια τεράστια εθνική προσπάθεια που ενέπλεξε και κινητοποίησε όλη την κυβέρνηση, την τοπική αυτοδιοίκηση και τους παραγωγικούς φορείς της χώρας. Η μεγαλύτερη παρακαταθήκη του Ταμείου δεν είναι μόνο τα 36 δισ. ευρώ. Είναι η απόδειξη ότι το ελληνικό κράτος μπορεί να δουλεύει με φιλόδοξους στόχους, σχέδιο και ορατό αποτέλεσμα. Το εθνικό σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πέτυχε και τα οφέλη του απολαμβάνουν όλοι οι πολίτες».

Η Γενική Γραμματέας Συντονισμού, αρμόδια για το μεταρρυθμιστικό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, Εύη Δραμαλιώτη, ανέφερε: 

«Με την υποβολή του 9ου και τελευταίου αιτήματος πληρωμής του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0”, ολοκληρώνεται μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία. Πρόκειται για μία από τις πιο εκτεταμένες και φιλόδοξες μεταρρυθμιστικές προσπάθειες που έχουν υλοποιηθεί στη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, με ουσιαστικό αποτύπωμα στη λειτουργία του κράτους, της οικονομίας και των θεσμών. Στο τελευταίο αυτό αίτημα πληρωμής περιλαμβάνονται κρίσιμες μεταρρυθμίσεις, όπως η θεσμοθέτηση των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων για τον Τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Βιομηχανία, η Εθνική Στρατηγική για την Στέγαση, η ίδρυση της Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, καθώς και η καθολική εφαρμογή του προγράμματος Προσωπικός Βοηθός για Άτομα με Αναπηρία. Η ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού σκέλους του “Ελλάδα 2.0” δεν σηματοδοτεί το τέλος μιας προσπάθειας, αλλά τη μετάβαση σε μια νέα αναπτυξιακή και θεσμική πραγματικότητα για τη χώρα. Οι μεταρρυθμίσεις που υλοποιήθηκαν αποτελούν μια διαχρονική παρακαταθήκη, ενώ η τεχνογνωσία και η κουλτούρα αποτελεσματικού συντονισμού που αναπτύχθηκαν μέσα από το εγχείρημα αυτό ενισχύουν την ικανότητα της δημόσιας διοίκησης να σχεδιάζει και να υλοποιεί σύνθετες αλλαγές με συνέπεια, λογοδοσία και μετρήσιμα αποτελέσματα».

Ο Επικεφαλής του Οικονομικού Γραφείου του Πρωθυπουργού, Μιχάλης Αργυρού, υπογράμμισε: 

«Με πόρους 36 δισ. ευρώ, το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” αποτέλεσε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Τα τελευταία πέντε χρόνια η Ελλάδα καταγράφει ιδιαίτερα ισχυρή αύξηση των επενδύσεων, σημαντική βελτίωση της απασχόλησης και της παραγωγικότητας και αναβαθμισμένες μεσοπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές, όπως αυτές αποτυπώνονται σε ανεξάρτητες μελέτες και στις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του ΔΝΤ και του ΟΟΣΑ. Η θετική αυτή δυναμική μεταφράζεται σε απτά οφέλη για τους πολίτες, με περισσότερες θέσεις εργασίας, αύξηση των πραγματικών εισοδημάτων και σταδιακή σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το “Ελλάδα 2.0” έχει δημιουργήσει τις βάσεις για μια πιο δυναμική, ανθεκτική και ανταγωνιστική ελληνική οικονομία, με οφέλη που θα συνεχίσουν να αποτυπώνονται και τα επόμενα χρόνια. Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είναι μια ιστορία ελληνικής επιτυχίας από την αρχή μέχρι το τέλος».

Ο Διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης, Ορέστης Καβαλάκης, δήλωσε: 

«Κύριε Πρόεδρε, σας παραδίδουμε τη δημόσια διοίκηση του μέλλοντος, μια διοίκηση η οποία πλέον δουλεύει με ορόσημα και στόχους, με χρονοδιαγράμματα σαφή, τα οποία όλα τελειώνουν στην ώρα τους, όλα προς όφελος των Ελλήνων πολιτών». «Ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ, κ. Πρόεδρε, σε εσάς για τη συμβολή σας, κύριοι Υπουργοί, σε εσάς για όλη τη βοήθεια που μας δώσατε, που ήσασταν εκεί πάντα δίπλα μας, οποιοδήποτε θέμα είχαμε αμέσως να το επιλύσουμε», προσέθεσε.

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον ασφαλείας. Δεν πρόκειται μόνο για την απειλή που αποτελεί η Ρωσία για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη. Επιπλέον, έχουμε τη γειτονική μας Τουρκία, η οποία αποτελεί απειλή για εμάς. Όλοι έχουμε έναν γείτονα με τον οποίο είναι πολύ δύσκολο να συνυπάρξουμε. Το Ιράν βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς. Το Σαχέλ, που σήμερα αποτελεί παράδεισο για τους τρομοκράτες, βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς. Η Λιβύη, ένα αποτυχημένο κράτος, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Η Συρία ήταν ένα αποτυχημένο κράτος μέχρι πολύ πρόσφατα, και δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, ο Λίβανος βρίσκεται πολύ κοντά. Πρόκειται, λοιπόν, για μια εντελώς διαφορετική γειτονιά. Αν μου επιτρέπετε να περιγράψω με δύο λέξεις αυτό που κάνουμε, δημιουργούμε μια ολοκληρωμένη αμυντική διαδικασία που ονομάζεται «Ασπίδα του Αχιλλέα». Γιατί «Ασπίδα του Αχιλλέα»; Επειδή, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, η ασπίδα που έδωσε η μητέρα του Αχιλλέα στο γιο της, όταν ο Έκτορας σκότωσε τον Πάτροκλο και έκλεψε τα όπλα του, είχε 5 στρώματα. Και αυτά τα 5 στρώματα είναι η ξηρά, η θάλασσα, ο αέρας, αλλά και ο κυβερνοχώρος και το διάστημα. Πιστεύουμε ότι αυτό πρέπει να συμβεί σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Διότι ας υποθέσουμε ότι μια τρομοκρατική ομάδα από κάπου στην Αραβική Χερσόνησο, μια ομάδα Χούθι, εκτοξεύει έναν πύραυλο, έναν βαλλιστικό πύραυλο, εναντίον μιας ευρωπαϊκής χώρας, επειδή πιστεύει ότι αυτή η χώρα υποστηρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ή η Ρωσία. Ποιος θα το αντιμετωπίσει; Αν, για παράδειγμα, αυτός ο βαλλιστικός πύραυλος κατευθυνθεί κατά της Κύπρου ή κάποιας άλλης μικρής ευρωπαϊκής χώρας, θα ήταν σε θέση αυτή η μικρή ευρωπαϊκή χώρα να αναπτύξει αντιβαλλιστική δυνατότητα; Θα πρέπει να γίνει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε. Και φυσικά, πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι προκλήσεις του μέλλοντος είναι ανυπολόγιστες....

 Oι απαντήσεις Δένδια στην εκδήλωση “Connecting Europe Days”, με θέμα τη Στρατιωτική Κινητικότητα

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετέσχε σήμερα, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026, σε συζήτηση στις Βρυξέλλες με θέμα τη Στρατιωτική Κινητικότητα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης “Connecting Europe Days – Europe’s Mobility and Transport Flagship Event”.

Οι εργασίες της εκδήλωσης άνοιξαν με χαιρετισμούς της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και του Ευρωπαίου Επιτρόπου Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολου Τζιτζικώστα.

Στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα, Andrius Kubilius και ο Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αρμόδιος για τη Στρατιωτική Κινητικότητα, Roberts Zile

Ο κ. Δένδιας ανέφερε κατά τη συζήτηση με τη συντονίστρια, Γενική Διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Κινητικότητας και Μεταφορών (MOVE) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Magda Kopczyńska:

(μετάφραση από τα αγγλικά)

Magda Kopczyńska: Κύριε Δένδια, μια ερώτηση προς εσάς, σχετικά με τον διάδρομο στον οποίο αναφέρθηκε ο Επίτροπος κ. Τζιτζικώστας, αλλά και σχετικά την προηγούμενη συζήτηση όπου έγινε εκτενής αναφορά στη συνεργασία μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών αρχών. Εσείς είστε πολιτικός προϊστάμενος, αλλά του Υπουργείου Άμυνας. Κατά την άποψή σας, όσον αφορά τα θέματα στρατιωτικής κινητικότητας, τόσο από τη σκοπιά της Ελλάδας, όσο και της ευρύτερης περιοχής στην οποία βρίσκεται η Ελλάδα, είμαστε στον σωστό τόπο και χρόνο;

Νίκος Δένδιας: Σας ευχαριστώ για την ερώτηση. Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο κ. Τζιτζικώστα γι’ αυτή την ευκαιρία και για το γεγονός ότι βρίσκομαι εδώ με τον Επίτροπο κ. Kubilius, ο οποίος αποτελεί την κινητήρια δύναμη για κάτι που έχει ήδη καθυστερήσει πολύ.

Ας πάμε πίσω στη δεκαετία του ‘80. Τη δεκαετία του ‘80 η Ευρώπη είχε την αντίληψη ότι την άμυνα την είχε αναλάβει το ΝΑΤΟ, δηλαδή, για να είμαστε ειλικρινείς, οι Αμερικανοί. Στη συνέχεια, τη δεκαετία του ‘90, είχαμε την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και υποθέσαμε, όπως είπε ο Φράνσις Φουκουγιάμα – αν και στη συνέχεια άλλαξε άποψή – ότι ήρθε το τέλος της ιστορίας, οπότε δεν υπάρχει ανάγκη να υπερασπιστούμε κάτι, γιατί δεν υπάρχει κανείς να μας επιτεθεί. Η αφέλεια της σκέψης μας ήταν πραγματικά παροιμιώδης, γιατί όλοι έτσι σκεφτόμασταν τότε.

Γιατί ενώ προσπαθούσαμε να οικοδομήσουμε ένα μοναδικό πείραμα πλούτου, προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοκρατίας, δικαιωμάτων των γυναικών στην Ευρώπη, πιστεύαμε ότι αυτό το μοναδικό μέρος στον κόσμο δεν χρειάζεται υπεράσπιση, ότι θα σταθεί όρθιο από μόνο του χάρη στις αξίες του. Αυτό δεν ισχύει και δε θα μπορούσε να ισχύει.

Και αυτό που αντιμετωπίζουμε τώρα – και η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά – δεν είναι η μοναδική πρόκληση που αντιμετωπίζει η ΕΕ. Αυτό μας επαναφέρει στην πραγματικότητα. Και η πραγματικότητα είναι ότι πρέπει να υπερασπιστούμε αυτόν τον χώρο. Πώς όμως μπορούμε να υπερασπιστούμε αυτόν τον χώρο αν δεν μπορούμε να μεταφέρουμε πόρους; Και πάλι όμως, η ιστορία μας διδάσκει. Πότε ήταν η τελευταία φορά που υπήρξε μια ενωμένη Ευρώπη; Επί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ποια ήταν η βάση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας; Ήταν το οδικό δίκτυο, 300.000 χλμ δρόμων που επέτρεπαν την ταχεία κίνηση των λεγεώνων και την προστασία των συνόρων.

Και εμείς, ως ΕΕ, με 10πλάσιο πληθυσμό σε σχέση με τότε και μια οικονομία σχεδόν 20 τρις, έχουμε λιγότερες σιδηροδρομικές γραμμές απ’ ότι οι Ρωμαίοι είχαν δρόμους. Αυτό λοιπόν που προσπαθούμε να κάνουμε τώρα είναι να καλύψουμε το χαμένο έδαφος τόσων ετών. Και πρέπει να το καλύψουμε γρήγορα. Και αυτό πρέπει να γίνει ολόπλευρα. Πρέπει να προετοιμαστούμε, γιατί η διασύνδεση δεν αφορά μόνο την τρέχουσα σύγκρουση με τη Ρωσία, αλλά σημαίνει προετοιμασία και για τις προκλήσεις του αύριο.

Δε θα είναι εύκολο, και θα ζητήσω συγγνώμη από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, εξάλλου είμαι κι εγώ ένας από αυτούς, αλλά θα κοστίσει. Θα κοστίσει, αλλά είναι απαραίτητο. Η απάντησή μου λοιπόν είναι ότι κάνουμε το σωστό, έχουμε καθυστερήσει, οπότε πρέπει να κινηθούμε πολύ γρήγορα.

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, θα μεταβεί την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, στη Λευκωσία, όπου θα συμμετάσχει στον εορτασμό της 66ης Επετείου της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο της επίσκεψης, ο Έλληνας Υπουργός θα συναντηθεί την ίδια ημέρα με τον Αρχιεπίσκοπο Νέας Ιουστινιανής και Πάσης Κύπρου κ.κ. Γεώργιο. Την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου 2026, ο κ. Δένδιας θα καταθέσει στέφανο στον ανδριάντα του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’ στο Προεδρικό Μέγαρο, μαζί με την Α.Ε. τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη, από τον οποίο θα γίνει δεκτός στη συνέχεια.Ακολούθως, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας θα παραστεί στην παρέλαση για την 66η Επέτειο της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Λευκωσία.

Magda Kopczyńska: Κύριε Δένδια, θεωρείτε ότι υπάρχει επαρκής συντονισμός και σύμπνοια προκειμένου να καλύψουμε το κενό που προέκυψε στο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο σε σχέση με τη ρωμαϊκή εποχή λόγω της παραμέλησής του τους τελευταίους αιώνες;

Νίκος Δένδιας : Θα μου επιτρέψετε να πω κάτι κάπως ανορθόδοξο. Γίνονται μεγάλες προσπάθειες. Εκτιμώ όμως ιδιαίτερα αυτό που ανέφεραν οι δύο Επίτροποι και ιδιαίτερα ο Επίτροπος κ. Τζιτζικώστας, ότι δημιουργούμε κάτι που όμως πρέπει και να υπερασπιστούμε. Και δεν υπολογίζουμε το κόστος για την υπεράσπισή του.

Ανέφερε ένα ποσό που ακούγεται ιδιαίτερα υψηλό, €100 δις. Είναι όντως ένα τεράστιο ποσό. Θα πρέπει όμως να σας πω ότι μιλάμε για την ΕΕ, το ΑΕΠ της ΕΕ είναι περίπου €18-19 τρις, μιλάμε λοιπόν για κάτι που είναι κρίσιμης σημασίας και αντιστοιχεί περίπου στο 0,06-0,07%, αν οι υπολογισμοί μου είναι σωστοί. Συμφωνώ, είναι πολλά, αλλά όταν μιλάμε για μια υπαρξιακή απειλή, έχουμε τη δυνατότητα να τα διαθέσουμε; Η απάντησή μου είναι ναι.

Στη συνέχεια όμως πρέπει να προσθέσουμε και το κόστος για την υπεράσπισή του. Και η υπεράσπισή του, και αυτό είναι το κύριο θέμα, ποιος είναι υπεύθυνος για την υπεράσπιση των πανευρωπαϊκών δομών; Ο Πτέραρχος Clancy είναι Πτέραρχος, αλλά ποιού προΐσταται; Προΐσταται μιας Στρατιωτικής Επιτροπής. Έχετε ξανακούσει να υπήρξε ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας μια στρατιωτική δομή της οποίας να προΐσταται μια επιτροπή; Ούτε καν στη δημοκρατική Αθήνα δεν υπήρξε κάτι τέτοιο. Εξέλεγαν έναν Στρατηγό για 24 ώρες, αλλά του έδιναν πλήρεις εξουσίες γι’ αυτό. Εν τέλει, λοιπόν, ναι, υπάρχει στενή συνεργασία, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο. Πρέπει να δημιουργήσουμε δομές κατάλληλες για τις ανάγκες των καιρών. Και δεν πρέπει να κρυβόμαστε από φόβο μήπως φανεί ότι ανταγωνιζόμαστε το ΝΑΤΟ, γιατί αυτό δεν ισχύει.

Λειτουργούμε συμπληρωματικά ως προς το ΝΑΤΟ. Δεν οραματιζόμαστε έναν κόσμο στον οποίο το ΝΑΤΟ θα αποχωρήσει από την Ευρώπη, αλλά μια Ευρώπη στην οποία το ΝΑΤΟ θα παραμείνει και θα συμμετέχει στην κοινή άμυνα. Πρέπει όμως να δημιουργήσουμε τις δομές που θα είναι συμπληρωματικές προς το ΝΑΤΟ. Θεωρώ λοιπόν ότι θα πρέπει να ενισχύσουμε τη Στρατιωτική Επιτροπή και το έργο της πολύ περισσότερο και να συνεχίσουμε να ενισχύουμε και τις μεγάλες προσπάθειες που καταβάλλουν οι δύο Επίτροποι.

Magda Kopczyńska: Σχεδόν μετανιώνω που οι συμμετέχοντες του πρώτου πάνελ έχουν πλέον αποχωρήσει από τη σκηνή, γιατί όταν τους ρώτησα αν χρειαζόμαστε νέες δομές, και οι τρεις απάντησαν κατηγορηματικά «όχι». Εσείς όμως μόλις είπατε ότι χρειαζόμαστε νέες δομές. Ίσως, λοιπόν, πρέπει να οργανώσουμε ένα νέο πάνελ.

Νίκος Δένδιας : Δε λέω ότι χρειαζόμαστε νέες δομές. Λέω ότι πρέπει να βελτιώσουμε τις υπάρχουσες. Να μετατρέψουμε τη Στρατιωτική Επιτροπή σε κάτι πιο ουσιαστικό, πιο ικανό και με μεγαλύτερες δυνάμεις.

Magda Kopczyńska: Έχουμε φτάσει στο σημείο που θα έπρεπε όσον αφορά την προστασία των υποδομών;

Νίκος Δένδιας : Έχουμε ακόμη πολύ δρόμο μπροστά μας. Αν πρέπει να σας δώσω μια ειλικρινή απάντηση, όχι, δεν έχουμε φτάσει εκεί. Μάλλον απέχουμε πολύ ακόμα. Αν μου επιτρέπετε, με όλο το σεβασμό, να προτείνω κάτι στην Ευρώπη, αυτό είναι ακριβώς που ανέφερε προηγουμένως ο Επίτροπος, δηλαδή αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε για την Ελλάδα.

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον ασφαλείας. Δεν πρόκειται μόνο για την απειλή που αποτελεί η Ρωσία για το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη. Επιπλέον, έχουμε τη γειτονική μας Τουρκία, η οποία αποτελεί απειλή για εμάς. Όλοι έχουμε έναν γείτονα με τον οποίο είναι πολύ δύσκολο να συνυπάρξουμε. Το Ιράν βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς.

Το Σαχέλ, που σήμερα αποτελεί παράδεισο για τους τρομοκράτες, βρίσκεται πολύ πιο κοντά σε εμάς. Η Λιβύη, ένα αποτυχημένο κράτος, βρίσκεται πολύ πιο κοντά μας. Η Συρία ήταν ένα αποτυχημένο κράτος μέχρι πολύ πρόσφατα, και δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση, ο Λίβανος βρίσκεται πολύ κοντά. Πρόκειται, λοιπόν, για μια εντελώς διαφορετική γειτονιά. Αν μου επιτρέπετε να περιγράψω με δύο λέξεις αυτό που κάνουμε, δημιουργούμε μια ολοκληρωμένη αμυντική διαδικασία που ονομάζεται «Ασπίδα του Αχιλλέα».

Γιατί «Ασπίδα του Αχιλλέα»; Επειδή, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, η ασπίδα που έδωσε η μητέρα του Αχιλλέα στο γιο της, όταν ο Έκτορας σκότωσε τον Πάτροκλο και έκλεψε τα όπλα του, είχε 5 στρώματα. Και αυτά τα 5 στρώματα είναι η ξηρά, η θάλασσα, ο αέρας, αλλά και ο κυβερνοχώρος και το διάστημα. Πιστεύουμε ότι αυτό πρέπει να συμβεί σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Διότι ας υποθέσουμε ότι μια τρομοκρατική ομάδα από κάπου στην Αραβική Χερσόνησο, μια ομάδα Χούθι, εκτοξεύει έναν πύραυλο, έναν βαλλιστικό πύραυλο, εναντίον μιας ευρωπαϊκής χώρας, επειδή πιστεύει ότι αυτή η χώρα υποστηρίζει τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Ή η Ρωσία. Ποιος θα το αντιμετωπίσει; Αν, για παράδειγμα, αυτός ο βαλλιστικός πύραυλος κατευθυνθεί κατά της Κύπρου ή κάποιας άλλης μικρής ευρωπαϊκής χώρας, θα ήταν σε θέση αυτή η μικρή ευρωπαϊκή χώρα να αναπτύξει αντιβαλλιστική δυνατότητα; Θα πρέπει να γίνει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε. Και φυσικά, πρέπει να κατανοήσουμε ότι οι προκλήσεις του μέλλοντος είναι ανυπολόγιστες.

Αυτό που σήμερα αποτελεί το πεδίο δράσης των σοβαρών στρατιωτικών δυνάμεων, αύριο θα είναι, μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, το πεδίο δράσης τρομοκρατικών ομάδων και μη κρατικών παραγόντων. Αν θέλουμε να προστατεύσουμε το ευρωπαϊκό μας πείραμα, πρέπει να διαμορφώσουμε μια ολιστική προσέγγιση, κάτι που δεν μπορεί να επιτευχθεί μεμονωμένα από κάθε χώρα. Επομένως, η γενική μου ιδέα δεν περιορίζεται στην ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ευρωπαϊκής Στρατιωτικής Επιτροπής, αλλά φτάνει μέχρι τη δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής άμυνας.

Έτσι ονειρεύομαι την Ευρώπη του μέλλοντος. Ξέρω ότι αυτό δεν θα συμβεί αύριο. Ξέρω ότι δεν θα είναι φθηνό. Πιστεύω όμως ότι είναι μια συνεκτική ιδέα την οποία θα μπορούσαν να υποστηρίξουν οι νέοι της Ευρώπης. Σας ευχαριστώ.

Magda Kopczyńska: Κύριε Δένδια μας περιγράψατε το όραμά σας, αυτό που θέλετε να δείτε.

Νίκος Δένδιας : Λοιπόν, θα παραμείνω τώρα στο ρόλο μου ως Έλληνας. Καθώς είμαι Υπουργός Άμυνας μιας ευρωπαϊκής χώρας, δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους ενός Ευρωπαϊκού θεσμού. Αυτό που θα πρότεινα είναι να αξιοποιήσετε εμάς, την Ελλάδα. Θα μπορούσαμε να αποτελέσουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα. Θα μπορούσαμε να αποτελέσουμε ένα πολύ καλό παράδειγμα, διότι κατανοούμε τις απειλές για την ασφάλεια, αλλά επίσης λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε, και αναφέρομαι στη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Εμείς είμαστε αυτοί που βρίσκονται πιο κοντά. Όσο αστείο κι αν ακούγεται – δεν είναι προφανές για κάποιον που δεν είναι εξοικειωμένος με τον χάρτη- αλλά η Αλεξανδρούπολη, στο βόρειο τμήμα της Ελλάδας, είναι το πλησιέστερο λιμάνι προς το μέτωπο στην Ουκρανία. Επομένως, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας και η ανάπτυξη της ικανότητας για την οποία μιλάμε εντός της Ελλάδας και στον διάδρομο που εκτείνεται από την Ελλάδα προς τα βόρεια, μέσω της Ρουμανίας, της Βουλγαρίας και της Μολδαβίας, πιστεύω ότι θα αποτελούσε ένα τέλειο παράδειγμα. Σχετικά με το πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να εργαστεί για τη δημιουργία συνδεσιμότητας, τη δημιουργία διαδρόμων και την ταυτόχρονη προστασία τους. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Επίτροπο Georgieva και τον Επίτροπο Kubilius για την κατανόηση και την υποστήριξή τους σε αυτή τη διαδικασία.

Σας ευχαριστώ».

Η τοποθέτηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημήτριου Χούπη, τον Δεκέμβριο του 2025 κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής του συνέντευξης, σχετικά με τη δυνατότητα διεξαγωγής «προληπτικών χτυπημάτων στρατηγικού πλήγματος σε μεγάλο βάθος», τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα της αμυντικής ανάλυσης. Για πρώτη φορά, η ελληνική στρατιωτική ηγεσία περιέγραψε δημόσια ένα δόγμα που ξεφεύγει από την παραδοσιακή, παθητική άμυνα και εισέρχεται στη φιλοσοφία της ενεργητικής αποτροπής. Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Πώς μεταφράζεται ένα τέτοιο χτύπημα και πώς μπορεί να εξασφαλίσει το «αποκλειστικά νικηφόρο αποτέλεσμα» που έθεσε ως όρο ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ;...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΡΙΚΟ"

Τι σημαίνει το «προληπτικό πλήγμα» που τρέμουν οι Τούρκοι στρατηγοί;

• Μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, το σκηνικό του πολέμου έχει κριθεί χωρίς η Ελλάδα να συρθεί σε μια μακροχρόνια, αιματηρή πολεμική σύρραξη φθοράς

ΤΟΥ ΜΑΡΙΝΟΥ ΓΚΑΣΙΑΜΗ

Η τοποθέτηση του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, Στρατηγού Δημήτριου Χούπη, τον Δεκέμβριο του 2025 κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής του συνέντευξης, σχετικά με τη δυνατότητα διεξαγωγής «προληπτικών χτυπημάτων στρατηγικού πλήγματος σε μεγάλο βάθος», τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα της αμυντικής ανάλυσης.

Για πρώτη φορά, η ελληνική στρατιωτική ηγεσία περιέγραψε δημόσια ένα δόγμα που ξεφεύγει από την παραδοσιακή, παθητική άμυνα και εισέρχεται στη φιλοσοφία της ενεργητικής αποτροπής.

Τι σημαίνει όμως αυτό στην πράξη; Πώς μεταφράζεται ένα τέτοιο χτύπημα και πώς μπορεί να εξασφαλίσει το «αποκλειστικά νικηφόρο αποτέλεσμα» που έθεσε ως όρο ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ;

Πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι ένα από τα πιθανά και ρεαλιστικά σενάρια εφαρμογής αυτού του δόγματος, σύμφωνα τουλάχιστον με στρατιωτικούς αναλυτές και πηγές, στους οποίους απευθύνθηκαν τα ΝΕΑ.gr, το οποίο στη στρατιωτική επιστήμη ορίζεται ως προληπτικό πλήγμα (preemptive strike) – μια καίρια αμυντική ενέργεια όταν ο αντίπαλος έχει ξεκινήσει μια μη αναστρέψιμη διαδικασία επίθεσης είναι το ακόλουθο.

Φάση 1η: Η «Κόκκινη Γραμμή» των Πληροφοριών

Στο υποθετικό αυτό σενάριο, μια παρατεταμένη διπλωματική κρίση με αφορμή τις θαλάσσιες ζώνες ή τις έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα φτάνει στο σημείο βρασμού. Η Άγκυρα μετακινεί μαζικά δυνάμεις, όπως για παράδειγμα η πρόσφατη μετακίνηση ολόκληρης Ταξιαρχίας απέναντι από την Σάμο, ενώ τα αποβατικά σκάφη της Τουρκίας ξεκινούν να εφοδιάζονται με καύσιμα και πολεμικό υλικό και μπαίνουν σε ετοιμότητα στα λιμάνια της Μικράς Ασίας, ενώ σμήνη μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και βαλλικοί πύραυλοι Bora και Tayfun τίθενται σε κατάσταση μέγιστης ετοιμότητας σε προκεχωρημένες βάσεις.

Η ελληνική Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών (ΕΥΠ), σε συνεργασία με δορυφορικά δεδομένα από συμμαχικές χώρες, ανιχνεύει τη μεταβολή: οι τουρκικές δυνάμεις λαμβάνουν τελικές διαταγές επιχειρήσεων και ξεκινά η φόρτωση πεζοναυτών. Η απειλή είναι άμεση και αναπόφευκτη. Το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ) συνεδριάζει με διαδικασίες κατεπείγοντος και ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ λαμβάνει το πράσινο φως για την ενεργοποίηση του σχεδίου προληπτικής αποτροπής. Είναι η ώρα μηδέν.

Το ρίσκο: Αν οι πληροφορίες αποδειχθούν λανθασμένες ή ελλιπείς, η χώρα που πλήττει πρώτη κινδυνεύει να χαρακτηριστεί διεθνώς ως ο επιτιθέμενος, χάνοντας το διπλωματικό της έρεισμα.

Η απαίτηση: Απόλυτος συντονισμός μεταξύ ΕΥΠ, στρατιωτικών πληροφοριών ( drones, υποκλοπές) και συμμαχικών δορυφόρων σε πραγματικό χρόνο.

Φάση 2η: Το Ακαριαίο Σοκ και η «Τύφλωση» του Αντιπάλου

Το συγκεκριμένο επιχειρησιακό σενάριο ξεδιπλώνεται μέσα σε λίγα λεπτά, βασιζόμενο στο στοιχείο του απόλυτου αιφνιδιασμού. Πριν καν οι τουρκικές δυνάμεις προλάβουν να λύσουν κάβους ή να τροχοδρομήσουν στα αεροδρόμια, δέχονται ένα μαζικό, συντονισμένο ηλεκτρονικό και συμβατικό πλήγμα.

Πρώτο βήμα είναι η πλήρης «τύφλωση» του αντιπάλου. Συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων εκπέμπουν ισχυρές παρεμβολές, νεκρώνοντας τα εχθρικά ραντάρ, τις τηλεπικοινωνίες και τους σταθμούς καθοδήγησης των drones Bayraktar και Anka κατά μήκος των μικρασιατικών παραλίων.

Ταυτόχρονα, η ελληνική Πολεμική Αεροπορία αναλαμβάνει δράση. Σμήνη μαχητικών Rafale και F-16 Viper απογειώνονται από τις βάσεις τους και, χωρίς να εισέλθουν στον τουρκικό εναέριο χώρο, εξαπολύουν πυραύλους μακρού πλήγματος. Οι στόχοι είναι χειρουργικά επιλεγμένοι: οι διάδρομοι απογείωσης των κρίσιμων αεροδρομίων στο Dalaman, το Balikesir και το Cigli καταστρέφονται, εγκλωβίζοντας την εχθρική αεροπορία στο έδαφος. Παράλληλα, από τις ακτές των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου, οι ελληνικές συστοιχίες κατευθυνόμενων πυραύλων Spike NLOS και Exocet πλήττουν με απόλυτη ακρίβεια τα τουρκικά αποβατικά σκάφη μέσα στα ίδια τους τα λιμάνια (π.χ. στη Φώκαια). Η αποβατική ισχύς του αντιπάλου εξουδετερώνεται πριν καν βγει στο Αιγαίο, κάτι που δείχνει και την αδυναμία του τουρκικού σχεδιασμού ο οποίος προκειμένου να είναι κοντά στα νησιά στόχους έχει ταυτόχρονα εκτεθεί στα οπλικά συστήματα με δυνατότητα πληγμάτων σε μεγάλο βάθος της Ελλάδας.
Φάση 3η: Η «Ασπίδα Αχίλλειος» απέναντι στα Αντίποινα

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, κανένα προληπτικό πλήγμα δεν μπορεί να εξαφανίσει το 100% των εχθρικών δυνάμεων, επομένως η διαχείριση των αντιποίνων αποτελεί τον δεύτερο βασικό πυλώνα αυτού του σεναρίου. Η Τουρκία επιχειρεί να απαντήσει με όσα μέσα της έχουν απομείνει: κυρίως με το πυραυλικό της οπλοστάσιο και drones που βρίσκονταν ήδη στον αέρα.

Εδώ ενεργοποιείται η νέα αμυντική υποδομή της χώρας, με αιχμή του δόρατος το εθνικό σύστημα αντιπυραυλικής και αντι-drone προστασίας, ακόμα και σε αυτό το πρώιμο στάδιο. Τα προηγμένα ραντάρ SeaFire των νέων ελληνικών φρεγατών Kimon (Belharra), σε απόλυτο συντονισμό με τις επίγειες συστοιχίες Patriot, δημιουργούν μια αδιαπέραστη ομπρέλα πάνω από το αρχιπέλαγος. Οι εχθρικοί πύραυλοι και τα drones αναχαιτίζονται μαζικά στον αέρα, κρατώντας τις απώλειες σε ελληνικές υποδομές σε εξαιρετικά χαμηλά και ελεγχόμενα επίπεδα.

Φάση 4η: Η Διπλωματία από Θέση Ισχύος

Μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, το σκηνικό του πολέμου έχει κριθεί χωρίς η Ελλάδα να συρθεί σε μια μακροχρόνια, αιματηρή πολεμική σύρραξη φθοράς. Η Τουρκία έχει υποστεί στρατιωτική παράλυση: η αεροπορία της είναι καθηλωμένη, ο στόλος της έχει δεχθεί καίρια πλήγματα και η ικανότητά της να διεξάγει επιθετικές επιχειρήσεις έχει εκμηδενιστεί.

Σε αυτό το σημείο, η διεθνής κοινότητα παρεμβαίνει πυροσβεστικά. Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση πιέζουν για άμεση κατάπαυση του πυρός. Η Γαλλία, ενεργοποιώντας τη ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, στέλνει σαφές μήνυμα σταθερότητας. Όταν οι δύο πλευρές κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η ισορροπία έχει αλλάξει δραματικά. Η Ελλάδα δεν αμύνεται πλέον επί ερειπίων· διαπραγματεύεται από θέση απόλυτης στρατιωτικής και στρατηγικής υπεροχής, έχοντας προστατεύσει ανέπαφη την εδαφική της ακεραιότητα.

Αν και πρόκειται για ένα μόνο από τα πιθανά επιχειρησιακά σενάρια, αποτυπώνει ανάγλυφα τη νέα στρατιωτική πραγματικότητα: η καλύτερη άμυνα είναι η αποδεδειγμένη ικανότητα να στερήσεις προληπτικά από τον αντίπαλο τη δυνατότητα να σου επιτεθεί, ακόμα και με υβριδικούς τρόπους που δεν αναφέρονται σε αυτό το σενάριο…

Σε συνέχεια του συγκεκριμένου άρθρου το οποίο και παραθέτει και σε σχετική του ανάρτηση, ο Καθηγητής Κώστας Γρίβας διατυπώνει το ακόλουθο σχόλιο:Θυμάμαι πριν από χρόνια, όταν είχα επιχειρηματολογήσει για αυτό το θέμα, τι λυσσαλέα αντίδραση είχε υπάρξει και τι ύβρεις και απειλές είχα δεχθεί από την (αν)ίερη συμμαχία κάποιων αποστράτων, επαγγελματιών υπερασπιστών των "δικαιωμάτων" της Τουρκίας, καθηγητών που νομίζουν ότι η ευρασιατική σκακιέρα είναι τηλεπαιχνίδι δημοφιλίας και των βοθρολυμάτων των social media. Στους τελευταίους περιλαμβάνονται και ανώνυμοι λογαριασμοί δηλωμένης ναζιστικής και αντιχριστιανικής ιδεολογίας. Θέλω να πιστεύω ότι, αργά ή γρήγορα, όλο αυτό το μόρφωμα, που λειτουργεί με όρους εγκληματικής οργάνωσης, θα αντιμετωπίσει το φως του ήλιου...Γενικής υφής το ως άνω καταγγελτικό σχόλιο, θα ανέμενε κανείς-στοιχειωδώς έστω-να εξειδικευθεί περαιτέρω, καθ' ο μέτρο όσοι είχαν σπεύσει να στοχοποιήσουν τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ γιά την σχετική του τοποθέτησή με περισσή ευκολία, δεν έχουν παύσει να επιχειρηματολογούν στην ίδια λογική ανελλιπώς μέχρι σήμερα, μιλώντας γιά πρακτικές κατευνασμού έναντι της Άγκυρας, όπως προβεβλημένοι πρέσβεις ε.τ. ή καθηγητές πράττουν. Αντιλαμβάνεται προφανώς όσα συντελούνται με ευθύνη της σημερινής Κυβέρνησης στο πεδίο της θεαματικής ενίσχυσης των ΕΔ, υπό τους περιορισμούς βεβαίως των αναγκαίων μη δημοσιποιήσιμων πτυχών τους, όπως και είναι εύλογο και επιβεβεβλημένο; Σ.Χ.Μ.