οι κηπουροι τησ αυγησ

Δευτέρα 19 Οκτωβρίου 2026

Είμαι βέβαιος ότι η συνεργασία που εγκαινιάζουμε σήμερα θα αποτελέσει υπόδειγμα σύμπραξης δημόσιου και κοινωφελούς φορέα και ότι θα αποδώσει διαρκή οφέλη στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και, δι’ αυτού, στην Πατρίδα και στην κοινωνία. Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η γνώση αποτελεί δύναμη όταν καλλιεργείται συστηματικά, αξιοποιείται υπεύθυνα και τίθεται στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου και της Πατρίδας. Με αυτή την πεποίθηση, προσβλέπουμε στην επιτυχή υλοποίηση της συνεργασίας μας, με πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού, θεσμικής συνέπειας και κοινής προσήλωσης στην επίτευξη των συμφωνημένων στόχων....

Υπεγράφη Μνημόνιο 
Συνεργασίας  μεταξύ
ΓΕΕΘΑ και Ιδρύματος 
Ευγενίδου

























Την περασμένη Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2026, παρουσία του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ Στρατηγού Δημητρίου Χούπη και του Προέδρου του Ιδρύματος Ευγενίδου κ. Λεωνίδα Δημητριάδη-Ευγενίδη, ο Διευθυντής Β΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ, Υποναύαρχος Παναγιώτης Παπαγεωργίου ΠΝ, και ο Διοικητής του Ιδρύματος Ευγενίδου, Καθηγητής και τέως Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) κ. Ιωάννης Γκόλιας, υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ του ΓΕΕΘΑ   και του Ιδρύματος Ευγενίδου.


Σκοπός του Μνημονίου είναι η ενίσχυση της επιστημονικής εκπαίδευσης και η αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογικών δυνατοτήτων, μέσω της ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και τεχνογνωσίας μεταξύ των δύο φορέων.

Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώκεται η υλοποίηση κοινών εκπαιδευτικών δράσεων, με έμφαση στην κατάρτιση και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, καθώς και στην εξοικείωση με σύγχρονες τεχνολογικές εφαρμογές.

Η υπογραφή του Μνημονίου σηματοδοτεί ένα νέο βήμα στη συνεργασία των δύο φορέων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την προώθηση πρωτοβουλιών που συμβάλλουν στην αναβάθμιση των γνώσεων και των ικανοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.



Ακολουθεί ο χαιρετισμός του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ στην τελετή:

Με βαθιά τιμή και ιδιαίτερη ικανοποίηση σάς καλωσορίζω στη σημερινή τελετή υπογραφής του Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας και του Ιδρύματος Ευγενίδου, ενός φορέα με διαχρονική και ουσιαστική συνεισφορά στην επιστημονική γνώση, την εκπαίδευση και την καλλιέργεια της τεχνολογικής παιδείας στη χώρα μας.

Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί τη θεσμική αποτύπωση μιας κοινής βούλησης: της βούλησης δύο φορέων με διαφορετική αποστολή, αλλά κοινό προσανατολισμό, να συνεργαστούν για την προαγωγή της γνώσης, της τεχνικής κατάρτισης και της καινοτομίας, προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος. Η εν λόγω συμφωνία συνιστά έκφραση κοινής αντίληψης για τη βαρύνουσα σημασία της γνώσης, της καινοτομίας και της διαρκούς επιμόρφωσης ως θεμελιωδών προϋποθέσεων για την πρόοδο της κοινωνίας και την αποτελεσματική εκπλήρωση της αποστολής των Ενόπλων Δυνάμεων.

Το Ίδρυμα Ευγενίδου, κοινωφελές ίδρυμα που εδρεύει στο Παλαιό Φάληρο, υπηρετεί επί δεκαετίες με συνέπεια, αξιοπιστία και όραμα την ιδέα που διατύπωσε ο ιδρυτής του: ότι η παιδεία και η τεχνική εκπαίδευση αποτελούν θεμέλιο της προόδου του Έθνους. Η προσφορά του Ιδρύματος στη διαμόρφωση γενεών επιστημόνων, τεχνικών και επαγγελματιών είναι αναγνωρισμένη και αδιαμφισβήτητη.

Οι Ένοπλες Δυνάμεις, από την πλευρά τους, γνωρίζουν ότι η αποτελεσματική άμυνα της Πατρίδας δεν εξαντλείται στον εξοπλισμό και στις υποδομές, αλλά προϋποθέτει πρωτίστως, στελέχη άρτια καταρτισμένα, με γνώση, δεξιότητες και προσαρμοστικότητα. Η διαρκής επιμόρφωση του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελεί αναγκαιότητα, ιδίως σε μια εποχή όπου η τεχνολογική εξέλιξη μεταβάλλει διαρκώς το περιβάλλον ασφαλείας.

Σε αυτό το διεθνές περιβάλλον αυξημένης πολυπλοκότητας, όπου η τεχνολογική εξέλιξη μεταβάλλει διαρκώς τα δεδομένα της ασφάλειας και της άμυνας, η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό αποτελεί στρατηγική αναγκαιότητα. Η επιχειρησιακή ετοιμότητα, η θεσμική ανθεκτικότητα και η αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων δεν εδράζονται αποκλειστικά στα μέσα και στις υποδομές τους, αλλά πρωτίστως στην επιστημονική κατάρτιση, στην κριτική σκέψη και στην ικανότητα προσαρμογής των στελεχών τους στις διαρκώς μεταβαλλόμενες απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού πεδίου.

Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία μας με το Ίδρυμα Ευγενίδου δημιουργεί ένα πρόσφορο πεδίο ανταλλαγής τεχνογνωσίας, αξιοποίησης εκπαιδευτικών δυνατοτήτων και ανάπτυξης κοινών πρωτοβουλιών, σύμφωνα με τις εκατέρωθεν αρμοδιότητες και τις ειδικότερες συμφωνούμενες δράσεις. Προσδοκία μας είναι η συνεργασία αυτή να αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο, με μετρήσιμα αποτελέσματα και διαρκές αποτύπωμα προς όφελος της εκπαίδευσης, της επιστημονικής προόδου και της εθνικής προσπάθειας.

Το Μνημόνιο που υπογράφουμε σήμερα αποτελεί το θεσμικό πλαίσιο για την υλοποίηση αυτή της κοινής βούλησης, με σεβασμό στην αποστολή, την αυτοτέλεια και το ισχύον κανονιστικό πλαίσιο που διέπει καθέναν από τους δύο φορείς. Δημιουργείται, έτσι, ένα πλαίσιο συνεργασίας με σαφές αντικείμενο: την ενίσχυση της επαγγελματικής και τεχνικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, την ανάπτυξη εκπαιδευτικών δράσεων, την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών εκπαίδευσης και προσομοίωση, την ενίσχυση της καινοτομίας και την καλλιέργεια δεξιοτήτων σε αντικείμενα κοινού ενδιαφέροντος, όπως η κυβερνοασφάλεια, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και τα ναυτιλιακά.

Η τριετής διάρκεια του Μνημονίου, με δυνατότητα ανανέωσης με κοινή συμφωνία, προσφέρει το απαραίτητο χρονικό πλαίσιο για τη σταδιακή και ουσιαστική υλοποίηση των δράσεων μας, με γνώμονα πάντοτε την καλή πίστη, τον αμοιβαίο σεβασμό και τη διαφάνεια.την εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Είμαι βέβαιος ότι η σύμπραξή μας θα αποτελέσει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της επιστημονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας και του αμυντικού οργανισμού της χώρας.

Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχαριστίες προς τη Διοίκηση και τα στελέχη του Ιδρύματος Ευγενίδου για τη διάθεση συνεργασίας και την εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν προς τις Ένοπλες Δυνάμεις.

Είμαι βέβαιος ότι η σύμπραξή μας θα αποτελέσει ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα προς την ενίσχυση των δεσμών μεταξύ της επιστημονικής και εκπαιδευτικής κοινότητας και του αμυντικού οργανισμού της χώρας. 

Ευχαριστώ, επίσης, τα στελέχη του Β΄ Κλάδου του ΓΕΕΘΑ και όλους όσοι εργάστηκαν για τη σύνταξη και ολοκλήρωση του εν λόγω πονήματος. 

Είμαι βέβαιος ότι η συνεργασία που εγκαινιάζουμε σήμερα θα αποτελέσει υπόδειγμα σύμπραξης δημόσιου και κοινωφελούς φορέα και ότι θα αποδώσει διαρκή οφέλη στο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και, δι’ αυτού, στην Πατρίδα και στην κοινωνία.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η γνώση αποτελεί δύναμη όταν καλλιεργείται συστηματικά, αξιοποιείται υπεύθυνα και τίθεται στην υπηρεσία του κοινωνικού συνόλου και της Πατρίδας. Με αυτή την πεποίθηση, προσβλέπουμε στην επιτυχή υλοποίηση της συνεργασίας μας, με πνεύμα αμοιβαίου σεβασμού, θεσμικής συνέπειας και κοινής προσήλωσης στην επίτευξη των συμφωνημένων στόχων.

Κηρύσσω την έναρξη μιας γόνιμης και πολύτιμης συνεργασίας. Σας ευχαριστώ θερμά και εύχομαι κάθε επιτυχία στο έργο που αναλαμβάνουμε από κοινού.









Επιδοτούμε το πετρέλαιο κατά 40 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τα διυλιστήρια, και αυξάνουμε κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται. Έτσι, το πετρέλαιο θέρμανσης θα διατίθεται στα 1,55 ευρώ αντί για 1,95, ενώ για όσους λαμβάνουν και το επίδομα, το κόστος υποχωρεί περίπου στα 1,35 ευρώ το λίτρο. Συνολικά, η στήριξη αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά. Παρεμβαίνουμε και στα καύσιμα κίνησης, με μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη, έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς αιτήσεις και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η μείωση περνά απευθείας στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός. Ξέρω ότι οι πιέσεις παραμένουν μεγάλες και κανένα μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει. Γι’ αυτό θα παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσαρμόζουμε τις παρεμβάσεις μας, κρατώντας δυνάμεις και για τους δύσκολους μήνες που έχουμε μπροστά μας. Στα μέτρα αυτά προσθέτουμε και τη στήριξη των αλιέων. Πέρα από όσα ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, αυξάνουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου από τα 16 στα 40 λεπτά το λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ διαθέτουμε 15 εκ. ευρώ για την αποζημίωση των παράκτιων αλιέων από τις ζημιές που προκαλούν στα δίχτυα τους προστατευόμενα θαλάσσια είδη, δίνοντας λύση σε ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και χρόνια....

Εβδομαδιαία ανασκόπηση
Πρωθυπουργού













Κομισιόν να έρθει με προτάσεις για αυτό το ζήτημα άμεσα. Αναφέρομαι επίσης στον ευρωπαϊκό μηχανισμό για την αντιμετώπιση υβριδικών απειλών στο μέτωπο της μετανάστευσης, σαν αυτή που ζήσαμε στον Έβρο το 2020 και πρόσφατα στη Θέουτα της Ισπανίας, και βεβαίως στη θέσπιση ενός πιο αυστηρού πλαισίου ηλικιακών ορίων για πρόσβαση των παιδιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όλα αυτά είναι ελληνικές προτάσεις που γίνονται ευρωπαϊκές πολιτικές. Η Ευρώπη πρέπει να κινηθεί πιο γρήγορα και στα τρία μέτωπα και εμείς είμαστε εδώ για να συνεχίσουμε να πιέζουμε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα έχει πλέον ισχυρή φωνή στην Ευρώπη και την αξιοποιεί για το συμφέρον των Ελλήνων και φυσικά των Ευρωπαίων πολιτών.

Μέτρα στήριξης  γιά 
την ενεργειακή κρίση

Σε ό,τι μας αφορά, αυτήν την εβδομάδα προχωρήσαμε σε νέα μέτρα για να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Πρώτα απ’ όλα, στη θέρμανση. Επιδοτούμε το πετρέλαιο κατά 40 λεπτά το λίτρο, με το κόστος να μοιράζεται ανάμεσα στο κράτος και τα διυλιστήρια, και αυξάνουμε κατά 30% το επίδομα θέρμανσης, ανεξάρτητα από το μέσο που χρησιμοποιείται. Έτσι, το πετρέλαιο θέρμανσης θα διατίθεται στα 1,55 ευρώ αντί για 1,95, ενώ για όσους λαμβάνουν και το επίδομα, το κόστος υποχωρεί περίπου στα 1,35 ευρώ το λίτρο. 

Συνολικά, η στήριξη αφορά σχεδόν 1,2 εκατομμύρια νοικοκυριά.
Παρεμβαίνουμε και στα καύσιμα κίνησης, με μείωση της τιμής στην αντλία κατά 20 λεπτά στο diesel και 10 λεπτά στην αμόλυβδη, έως τις 31 Οκτωβρίου, χωρίς αιτήσεις και χωρίς εισοδηματικά κριτήρια. Η μείωση περνά απευθείας στην τιμή που πληρώνει ο οδηγός. Ξέρω ότι οι πιέσεις παραμένουν μεγάλες και κανένα μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να τις εξαφανίσει. Γι’ αυτό θα παρακολουθούμε τις διεθνείς εξελίξεις και θα προσαρμόζουμε τις παρεμβάσεις μας, κρατώντας δυνάμεις και για τους δύσκολους μήνες που έχουμε μπροστά μας.

Στα μέτρα αυτά προσθέτουμε και τη στήριξη των αλιέων. Πέρα από όσα ανακοινώσαμε την προηγούμενη εβδομάδα, αυξάνουμε την επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου από τα 16 στα 40 λεπτά το λίτρο για τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο, ενώ διαθέτουμε 15 εκ. ευρώ για την αποζημίωση των παράκτιων αλιέων από τις ζημιές που προκαλούν στα δίχτυα τους προστατευόμενα θαλάσσια είδη, δίνοντας λύση σε ένα πρόβλημα που τους απασχολεί εδώ και χρόνια.

Πέρα από τα ενεργειακά, αυτήν την εβδομάδα:

1. Ξεκίνησε η αποστολή των SMS για τις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις καρκίνου του μαστού, στο πλαίσιο του «Προλαμβάνω», που είναι πλέον μόνιμη εθνική πολιτική υγείας. Θεωρώ ότι από τις πιο σημαντικές αλλαγές που έχουμε κάνει στο ΕΣΥ είναι ότι βάλαμε την πρόληψη στην καθημερινότητα των πολιτών και αρχίσαμε να χτίζουμε μια νέα κουλτούρα υγείας. Σας καλώ και πάλι, αν λάβετε το μήνυμα, να μην το αμελήσετε!

2. Παραδώσαμε στο Κιλκίς το νέο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων, ένα έργο που έμενε ημιτελές για χρόνια. Είναι μια σύγχρονη, αμιγώς δημόσια δομή 50 κλινών, που φιλοξενεί ήδη 38 συμπολίτες μας. Καθοριστική ήταν η συμβολή της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, τις οποίες και ευχαριστούμε πολύ.

3. Ανοίγουμε περισσότερες θέσεις σε βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς, με δύο αλλαγές που προχώρησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Πρώτον, η μετάβαση από τον βρεφικό σταθμό στον παιδικό θα γίνεται από την ηλικία των 2 ετών αντί για 2,5, ώστε να ελευθερώνονται θέσεις κυρίως για βρέφη, χωρίς καμία έκπτωση στην ασφάλεια. Και δεύτερον, στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, οι σταθμοί θα μπορούν να δέχονται έως 15% περισσότερα παιδιά, αντί για 10% που προβλεπόταν μέχρι τώρα.

4. Επίσης, ξεκίνησε η διανομή των σχολικών γευμάτων, που φέτος φτάνουν σε περίπου 2.000 δημοτικά σχολεία σε 160 δήμους, με έως 250.000 γεύματα την ημέρα, 18.000 περισσότερα από πέρυσι. Από το 2019 η κάλυψη έχει σχεδόν διπλασιαστεί, καλύπτοντας σήμερα σχεδόν 1 στα 2 παιδιά. Να τονίσω ότι ο ΟΠΕΚΑ και ο ΕΦΕΤ ελέγχουν συστηματικά την παρασκευή και τη μεταφορά των γευμάτων, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η ασφάλειά τους.

5. Στην τελική ευθεία βρίσκεται και η σημαντική πρωτοβουλία μας για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους των social media. Το νομοσχέδιο που θεσπίζει όριο ηλικίας 15 ετών για την πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (από 1η Ιανουαρίου 2027, για παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά) συζητείται πλέον στη Βουλή, με την ψηφοφορία να έχει προγραμματιστεί για την ερχόμενη Πέμπτη. Δεν μπορούμε να ζητάμε μόνο από τους γονείς να προστατεύουν τα παιδιά τους, όταν απέναντί τους έχουν πλατφόρμες με αλγόριθμους σχεδιασμένους να τα κρατούν διαρκώς μπροστά σε μια οθόνη. Με το νέο πλαίσιο, η ευθύνη για τον έλεγχο της ηλικίας περνά στις ίδιες τις πλατφόρμες, με τη βοήθεια του Kids Wallet και με προστασία των προσωπικών δεδομένων.

6. Ο πρώτος από τους 14 πλήρως ανακατασκευασμένους συρμούς του Ηλεκτρικού (γραμμή 1 του Μετρό) είναι γεγονός και είχα την ευκαιρία αυτήν την εβδομάδα να μπω σε αυτόν και να δω από κοντά την αλλαγή. Θα ακολουθήσει η ανακατασκευή επιπλέον 10 συρμών, ενώ παράλληλα, στις Γραμμές 2 και 3 αναβαθμίζουμε 12 συρμούς, προσθέτοντας κλιματισμό, και προχωρούμε στην προμήθεια 19 νέων, εκ των οποίων οι 7 για το αεροδρόμιο.

7. Στις Νέες Καρυές της Θεσσαλίας εγκαινιάσαμε τη μεγαλύτερη αυτόνομη μονάδα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες στην Ελλάδα, μία από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, έργο της Metlen και του Ομίλου Καράτζη. Με απλά λόγια, αποθηκεύει την ενέργεια που περισσεύει από τον ήλιο και τον άνεμο, ώστε να διοχετεύεται στο σύστημα όποτε χρειάζεται.

8. Υπογράψαμε τη συμφωνία με τη LAMDA Development για τη δημιουργία του «Σπιτιού της Γυμναστικής» στο Ελληνικό. Το Υπόστεγο Β του πρώην αεροδρομίου θα αποκτήσει νέα ζωή, καθώς θα μετατραπεί σε ένα από τα πιο σύγχρονα προπονητήρια της Ευρώπης και θα παραχωρηθεί για 30 χρόνια στην Ελληνική Γυμναστική Ομοσπονδία ώστε να προπονούνται οι εθνικές μας ομάδες και χιλιάδες αθλητές και αθλήτριες. Είναι, άλλωστε, το λιγότερο που τους οφείλουμε.

9. Και στον πολιτισμό, είχαμε την επιστροφή από το Ισραήλ είκοσι δύο αρχαιοτήτων που είχαν φύγει παράνομα από τη χώρα μας. Είναι η πρώτη φορά που γίνεται επαναπατρισμός από τη συγκεκριμένη χώρα και σίγουρα είναι ένα σημαντικό βήμα στη συνεργασία μας για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων, σε έναν μαραθώνιο επαναπατρισμού που φυσικά συνεχίζουμε.

Ενα "μεγάλο ευχαριστώ"
γιά τις μεταμοσχεύσεις οργάνων

Για το τέλος άφησα μια σημαντική εξέλιξη από τον χώρο της υγείας, που αφορά τις μεταμοσχεύσεις οργάνων. Από την αρχή της χρονιάς έχουν πραγματοποιηθεί 251 μεταμοσχεύσεις, χάρη σε 114 δότες οργάνων. Είναι σημαντικό ότι οι μεταμοσχεύσεις στην Ελλάδα προχωρούν και ότι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να βρουν τη θεραπεία που χρειάζονται. Θέλω όμως να σταθώ ιδιαίτερα στις οικογένειες των δοτών. Σε ανθρώπους που, ενώ βίωναν μια τόσο δύσκολη απώλεια, πήραν μια απόφαση που έσωσε άλλες ζωές. Τους οφείλουμε ένα μεγάλο ευχαριστώ. Όπως και στους γιατρούς, τους νοσηλευτές και όλους όσοι εργάζονται για να γίνονται αυτές οι μεταμοσχεύσεις. Υπάρχει και μια ακόμη σημαντική εξέλιξη: στο Ωνάσειο πραγματοποιούνται πλέον μεταμοσχεύσεις νεφρού από ζώντες δότες ακόμη και σε παιδιά πολύ χαμηλού βάρους. Ήδη οκτώ παιδιά έχουν αντιμετωπιστεί εδώ, στην Ελλάδα, χωρίς να χρειαστεί να φύγουν μακριά από τις οικογένειές τους.

Αυτά για αυτήν την εβδομάδα. Περιμένω και πάλι τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις σας. Καλή Κυριακή!
Λιγότερα

 

Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026

Θνητός είναι ο άνθρωπος! Επομένως και ο άρχοντας είναι εφήμερος πάνω στη φλούδα της Γης. Όσο και αν μακροημερεύσει, θα φύγει από την επίγεια ζωή. Υπάρχει ανατολή ηλίου, μεσουράνηση και δύση. Αν ο άρχοντας, όταν μεσουρανεί, διακατέχεται από τη δύναμη της εξουσίας ή τον οίστρο της αρχής, πλανάται πλάνη οικτρά, γιατί «εκών άκων» ύστερα από λίγο καιρό θα αρχίσει να βασιλεύ-ει. «Τα πάντα ρει», κατά τον Ηράκλειτο, και τίποτα δεν μένει αμετάβλη-το στους ανθρώπους και στη ζωή. Δεν πρέπει επομένως ο άρχοντας να κυριεύεται από αλαζονεία, φιλαυτία, κομπορρημοσύνη, αυθαιρεσία και να εκτρέπει τη ζωή τού συνόλου σε επικίνδυνα και αδιέξοδα μονοπάτια ετσιθελισμού και ατομικής ικανοποίησης, που, γενικά, βλάπτουν και φρενάρουν πολλές φορές την πρόοδο, την ευημερία, την αρμονία και την κοινωνική γαλήνη. Ταυτόχρονα όμως, δεν πρέπει ο άρχοντας να σκέπτεται το εφήμερο το καθημερινό το πρόσκαιρο, γιατί τότε οικοδομεί πάνω στην άμμο. Ιδού, η κατάλληλη προσθήκη του Χίλωνα. «Τον άρχοντα χρήναι μηδέν φρονείν θνητόν, αλλά πάντα αθάνατα». (Ο άρχοντας πρέπει να σκέπτεται ως θνητός και να ενεργεί σαν αθάνατος). Ωστόσο, δεν πρέπει να ενεργεί έτσι, ώστε να γίνεται αρεστός πρόσκαιρα και να διεκδικεί τον εφήμερο τίτλο του καλού και τον πρόσκαιρο έπαινο. Τα έργα του, οι δραστηριότητές του, η προσφορά του στην κοινωνία και η καθολική διοίκησή του πρέπει να φέρουν ανεξίτηλη σφραγίδα, να αποβλέπουν για πολλούς και για πολύ χρόνο, για το παρόν αλλά και για το μέλλον. Το τελικό αποτύπωμα που μένει είναι το ΕΡΓΟ του ΆΡΧΟΝΤΑ!...


Η ΑΠΑΙΤΗΣΗ ΓΙΑ  ΗΓΕΣΙΑ, ΑΛΛΑ 
ΚΑΙ ΟΙ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ ΑΥΤΗΣ









Το παραπάνω απόφθεγμα του Αγάθωνα με τρεις φράσεις περιλαμβάνει τα κύρια χαρακτηριστικά του ιδανικού άρχοντα με την ευρεία έννοια της λέξης, που έχει πολλές συνώνυμες: επικεφαλής, προϊστάμενος, αρχηγός, διευθυντής (ο οιοσδήποτε), διοικητής (όλων των βαθμίδων], κυβερνήτης, ηγέτης, ηγήτορας (μικρός ή μεγάλος), δεσπότης, η-γουμένη, εξουσιαστής, ηγεμόνας, σουλτάνος, μονάρχης, βασιλιάς, καγκε-λάριος, αυτοκράτορας, πρωθυπουργός, πρόεδρος κλπ. Ισχύει για όλους, και στην περίπτωσή μας, για κάθε στέλεχος της βαθμολογικής κλίμακας των Ενόπλων Δυνάμεων που βρίσκεται στην εξουσία, στην ηγεσία, στη διοίκηση ή στη διεύθυνση. Σε οποιαδήποτε ομάδα μικρή ή μεγάλη, υπάρχει ο επικεφαλής, ο αρχηγός, ο άρχοντας.

Η ανάγκη της κοινωνικότητας των ανθρώπων δημιούργησε τον
επικεφαλής, τον φυσικό ηγήτορα ή τον νόμιμο άρχοντα με τη διάσταση και τις συνώνυμες λέξεις, εκφράσεις και έννοιες που δόθηκαν στην προηγούμενη παράγραφο. Χωρίς κεφαλή δεν ζει το σώμα και χωρίς τον άρχοντα, τον προϊστάμενο δεν μπορεί να ζήσει και να ευδοκιμήσει οποιοδήποτε μικρό ή μεγάλο κοινωνικό σύνολο, τμήμα ή ομάδα κράτος.

Ο άρχοντας είναι πάντοτε προϊστάμενος ανθρώπων και έχει το φυσικό ή νομικό προνόμιο να ρυθμίζει να συντονίζει και να καθορίζει τη δράση και την τύχη πολλών άλλων συνανθρώπων του. Ιδιαίτερα, αυτό έχει μεγάλη σημασία σ΄ όλα τα κλιμάκια της διοίκησης από τον επικεφαλής τριών ανδρών μέχρι και τον βαθμό του Στρατηγού.

Από τις κατευθύνσεις, τις αποφάσεις, τις οδηγίες, τις διαταγές του άρχοντα κινείται, λειτουργεί και εκτελεί ο μηχανισμός της ομαδικής,
κοινωνικής και εθνικής ζωής! Ακριβώς, για τον λόγο αυτόν ο ρόλος του άρχοντα παίζει τεράστιο ρόλο και είναι ρυθμιστικός παράγοντας στη ζωή των ανθρώπων που βρίσκονται στη σφαίρα της δικαιοδοσίας, της επιρροής και της εξουσίας του.

Ας δούμε όμως χωριστά την κάθε πτυχή του θέματός μας.
«Πρώτον μεν ότι ανθρώπων άρχει». Ο άρχοντας είναι άνθρωπος και διοικεί ανθρώπους. Η ανθρωπιά αποτελεί την επικεφαλίδα του κεφα-λαίου της κάθε διοίκησης. Από τη φύση του ο άνθρωπος γεννιέται ελεύ-θερος και έχει το δικαίωμα να ζήσει και να δημιουργήσει μέσα στο κοι-νωνικό περιβάλλον ως ελεύθερο άτομο. Η συμπεριφορά, οι νόμοι, οι διαταγές του άρχοντα πρέπει πάντοτε να είναι ποτισμένες με ανθρωπι-σμό και αξιοπρέπεια, γιατί σ’ ανθρώπους απευθύνονται.

Αν ο άρχοντας σε κάθε πράξη ή ενέργειά του βάζει απέναντί του, ως στόχο προσβολής τον άνθρωπο, δηλαδή τον ίδιο τον εαυτό του, τότε οι εντολές του θα είναι πιο ορθές, λογικές, αποδεκτές και πιο εκτελεστές. Πρέπει να θυμάται ότι κάθε ενέργειά του πηγαίνει στους συνανθρώπους του, που έχουν τα ίδια δικαιώματα στη ζωή για υγεία, προκοπή, δημιουργία και τις ίδιες ανθρώπινες βιολογικές και κοινωνικές ανάγκες. Λακωνικά, η αρχαία ελληνική γραμματεία μάς παρουσιάζει το μεγαλείο του ανθρώπου με τη φράση: «Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν άνθρωπος η» (τι χαριτωμένο πλάσμα που είναι ο άνθρωπος, όταν είναι άνθρωπος, δηλαδή έχει αν-θρωπισμό και αξιοπρέπεια).

«Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει». Κάθε μικρό ή μεγάλο σύνολο, κάθε οργανισμός μικρός ή μεγάλος και κάθε πολιτεία για να λειτουργήσει σωστά έχει αρχές και νόμους, όπου βασίζεται ή όλη λειτουργία τους. Πρέπει επομένως ο άρχοντας να διοικεί σύμφωνα με τους νόμους που έχει θεσπίσει η πολιτεία, που αποτελούν και το καταστάλαγμα των από-ψεων τού λαού της διαχρονικά σε μια ευνομούμενη πολιτεία. Δεν πρέπει να εκμεταλλεύεται την προνομιούχο θέση της εξουσίας ή της διοίκη-σης και να πράττει « κατά το δοκούν», αυθαίρετα με εκτροπές και παρα-νομίες ή από οποιοδήποτε άμεσο ή έμμεσο συμφέρον.

Οι παρανομίες, οι ακροβατισμοί, οι αυθαιρεσίες δεν προάγουν και δεν ωφελούν ποτέ την ολότητα. Εξυπηρετούν άτομα, μικρές ομάδες, παραμερίζουν το σύνολο και αποσυντονίζουν τον κεντρικό φορέα της αρχής. Οι νόμοι περιχαρακώνουν άρχοντες και αρχομένους και η τήρησή τους πρέπει να είναι εξίσου σεβαστή και από τις δύο πλευρές. Οι νόμοι είναι ή ψυχή της πολιτείας σύμφωνα με την πλατωνική φράση «πόλεως γαρ ψυχή νόμοι εισίν, ώσπερ γαρ το σώμα στερηθέν της ψυχής πίπτει, ούτω και πόλις μη όντων νόμων καταλύει» (γιατί η ψυχή της πολιτείας είναι οι νόμοι, και όπως ακριβώς το σώμα, όταν στερηθεί την ψυχή πεθαίνει, έτσι και η πο-λιτεία που δεν έχει νόμους διαλύεται)

Κάθε παρανομία ή κάθε αυθαιρεσία του άρχοντα βλάπτει και δη-μιουργεί πολλαπλές ανισότητες και ευρύτερα κοινωνικά προβλήματα. «Εστί δε άρχων φύλαξ του δικαίου και του ίσου» (Και είναι ο άρχοντας φύλακας του δικαίου και της ισότητας) σύμφωνα με τον Αριστοτέλη.

Και κλίνουμε με την περίφημη φράση του Δημοσθένη. «Λυθέντων των νόμων και εκάστω δοθείσης εξουσίας ό, τι βούλεται ποιείν, ου μόνον πολιτεία οίχεται, αλλ’ ουδ’ ο βίος ημών του των θηρίων αν διενέγκοι»( Όταν διαλυθούν οι νόμοι και δοθεί εξουσία στον καθένα να κάνει αυτό που θέλει, όχι μόνο το κράτος διαλύεται, αλλά και ζωή μας δεν θα διαφέρει από τη ζωή των άγριων ζώων).

«Τρίτον ουκ αεί άρχει». Θνητός είναι ο άνθρωπος! Επομένως και ο άρχοντας είναι εφήμερος πάνω στη φλούδα της Γης. Όσο και αν μακροημερεύσει, θα φύγει από την επίγεια ζωή. Υπάρχει ανατολή ηλίου, μεσουράνηση και δύση. Αν ο άρχοντας, όταν μεσουρανεί, διακατέχεται από τη δύναμη της εξουσίας ή τον οίστρο της αρχής, πλανάται πλάνη οικτρά, γιατί «εκών άκων» ύστερα από λίγο καιρό θα αρχίσει να βασιλεύ-ει. «Τα πάντα ρει», κατά τον Ηράκλειτο, και τίποτα δεν μένει αμετάβλη-το στους ανθρώπους και στη ζωή. Δεν πρέπει επομένως ο άρχοντας να κυριεύεται από αλαζονεία, φιλαυτία, κομπορρημοσύνη, αυθαιρεσία και να εκτρέπει τη ζωή τού συνόλου σε επικίνδυνα και αδιέξοδα μονοπάτια ετσιθελισμού και ατομικής ικανοποίησης, που, γενικά, βλάπτουν και φρενάρουν πολλές φορές την πρόοδο, την ευημερία, την αρμονία και την κοινωνική γαλήνη.

Ταυτόχρονα όμως, δεν πρέπει ο άρχοντας να σκέπτεται το εφήμερο το καθημερινό το πρόσκαιρο, γιατί τότε οικοδομεί πάνω στην άμμο. Ιδού, η κατάλληλη προσθήκη του Χίλωνα. «Τον άρχοντα χρήναι μηδέν φρονείν θνητόν, αλλά πάντα αθάνατα». (Ο άρχοντας πρέπει να σκέπτεται ως θνητός και να ενεργεί σαν αθάνατος).

Ωστόσο, δεν πρέπει να ενεργεί έτσι, ώστε να γίνεται αρεστός πρόσκαιρα και να διεκδικεί τον εφήμερο τίτλο του καλού και τον πρόσκαιρο έπαινο. Τα έργα του, οι δραστηριότητές του, η προσφορά του στην κοινωνία και η καθολική διοίκησή του πρέπει να φέρουν ανεξίτηλη σφραγίδα, να αποβλέπουν για πολλούς και για πολύ χρόνο, για το παρόν αλλά και για το μέλλον. Το τελικό αποτύπωμα που μένει είναι το ΕΡΓΟ του ΆΡΧΟΝΤΑ!

Με σύντομη ανάλυση έδωσα πώς πρέπει να είναι ο ΙΔΑΝΙΚΟΣ
ΑΡΧΟΝΤΑΣ και αβίαστα προκύπτει το ερώτημα. Είναι πάντοτε απαραίτητος; Την απάντηση μάς δίνει πολύ εύστοχα ο ιστορικός Ξενοφώντας στην Κύρου Ανάβαση. «Άνευ αρχόντων ουδέν αν ούτε καλόν ούτε αγαθόν γένοιτο, ως μεν συνελόντι ειπείν ουδαμού, εν δε ταις πολεμικοίς παντάπασιν»(Χωρίς άρχοντες τίποτε ούτε καλό ούτε αγαθό θα μπορούσε να γίνει γενικά με μια λέξη, μα στα πολεμικά ζητήματα σε καμιά περίπτωση).
  • Ιωάννης Δ. Κακουδάκης, Αντιστράτηγος ε. α. Επίτιμος Α΄ Υπαρχηγός ΓΕΣ , πρώην Διευθυντής της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού του ΓΕΣ και Πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Στρατιωτικής Ιστορίας του ΓΕΕΘΑ.

...Οσο αυξάνεται η τεχνολογική πολυπλοκότητα των συστημάτων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι απαι­τήσεις σε γνώσεις, δεξιότητα και κρίση από εκείνους που τα χειρίζο­νται. Η δικτυοκεντρική επιχείρηση, η διαχείριση δεδομένων και η συ­νεργασία ανθρώπου και μηχανής προϋποθέτουν στελέχη με τεχνική επάρκεια, αλλά και ικανότητα ευθυ­κρισίας υπό πίεσιν, που διατηρούν, πέραν των άλλων, την ακεραιότητα του χαρακτήρα τους, επενδύουν στο παρόν το οποίο διαμορφώνουν με την ανάληψη πρωτοβουλίας και ρίσκου, διαπνεόμενοι πάντα από λεβεντιά, όντας ταυτόχρονα έτοιμοι να αναλάβουν την ευθύνη των πρά­ξεών τους. Γι' αυτό η Ατζέντα 2030 επενδύει πρώτα στους ανθρώπους: στη διαρκή εκπαίδευση και εξειδί­κευση στους ηγέτες με χαρακτήρα, σε καλύτερες συνθήκες υπηρεσίας, στις οικογένειες του προσωπικού και σε προοπτικές σταδιοδρομίας που διατηρούν τα ικανά στελέχη στις τάξεις μας με αξιοπρέπεια, με λεβεντιά, με φιλότιμο. Παράλληλα, ενισχύουμε τη διασύνδεση των Πα­ραγωγικών Σχολών με την πανεπι­στημιακή κι ερευνητική κοινότητα, μακριά από γραφειοκρατικά στερε­ότυπα τα οποία δεν βοηθούν επ' ουδενί την ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας. Κανένα αισθητήρας δεν υπο­καθιστά το ψυχικό σθένος ενός στρατιώτη, την ψυχραιμία ενός πι­λότου ή τη ναυτοσύνη ενός πληρώματος εν μέσω θαλασσοταραχής. Η τεχνολογία διευρύνει τα όρια του εφικτού· τον δρόμο προς αυ­τά, όμως, τον χαράσσει πάντοτε ο άνθρωπος...

 Από "ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ"





























































Δημήτριος Χούπης: 
«Η εμπιστοσύνη μεταξύ συμμάχων 
είναι καρπός συνέπειας»

  • Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ μιλάει για τη νέα φιλοσοφία και τους στόχους της μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων, το νέο πρότυπο θητείας, τα διδάγματα από τις σύγχρονες συγκρούσεις, την ενσωμάτωση της ΤΝ και τη συνεργασία με την αμυντική βιομηχανία

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Μάνο Καραταράκη

-Κύριε Αρχηγέ, να ξεκινήσουμε από την πρόσφατη επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα. Η ελληνική κυβέρνηση επενδύει στη στενή σχέση με τις ΗΠΑ, έχει ισχυρούς δεσμούς με τη Γαλλία και το Ισραήλ, ρίχνει γέφυρες στον αραβικό κόσμο. Τι σημαίνουν όλα αυτά για το γεωπολιτικό αποτύπωμα των Ενόπλων Δυνάμεων;

«Το πώς ένα έθvos αξιοποιεί τη γεωγραφική του θέση συνιστά ζή­τημα πολιτικά βούλησης στρατη­γικού σχεδιασμού και αμυντικής ισχύος. H Ελλάδα, στη συμβολή τριών ηπείρων και στο σταυρο­δρόμι θαλάσσιων και ενεργειακών οδών, δεν είχε ουδέποτε την πο­λυτέλεια της απομόνωσης. Είχε, εν τούτοις, πάντοτε την ευκαιρία να αξιοποιεί και να μετατρέπει τη γεωγραφική τns θέση σε κρίσιμο κι ενεργό γεωστρατηγικό και γε­ωπολιτικό ρόλο. Γι’ αυτό, εξάλλου, διατείνομαι πάντοτε ότι η Γεω­γραφία παράγει Ιστορία. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στην Πνύ­κα, ο αμερικανός υπουργός Εξω­τερικών χαρακτήρισε την Ελλά­δα σύμμαχο-υπόδειγμα. Μίλησε, μάλιστα, για ένα χρέος πρos την Ελλάδα που "ούτε ο xρόvos ούτε η γεωγραφική απόσταση μπορούν ποτέ να σβήσουν". 

Η αναγνώριση αυτή, όπως και η εμπιστοσύνη που απολαμβάνουμε από το σύνολο των εταίρων και των συμμάχων μας, δεν είναι αυτονόητη. Είναι καρπός συνέπειας, που οικοδο­μείται με στοχοπροσήλωση και φιλόδοξο όραμα, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της πολιτικής ηγε­σίας. Για τις Ενοπλες Δυνάμεις, οι συνεργασίες στις οποίες αναφέρε­στε μεταφράζονται σε εναρμόνιση δογμάτων και διαδικασιών, κοινές ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις. Οι συμμαχίες, άλλωστε, όπως τόνισε και ο κ. Ρούμπιο, δεν υπάρχουν για να υποκαθιστούν την κυριαρχία των κρατών που τις συγκροτούν, αλλά για να την υπερασπίζονται. 

Οι συμμαχίες μας ενισχύουν τον αυτοδύναμο αμυντικό μας σχεδι­ασμό, χωρίς να τον αντικαθιστούν. Ο πόλεμος έχει επιστρέψει στην Ευρώπη και ο αναθεωρητισμός δυστυχώς αναβιώνει: "Οι ισχυροί πράττουν όσα τούς επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύναμοι υφί­στανται όσα είναι αναγκασμένοι να υποστούν" σύμφωνα με τον Θου­κυδίδη. Είναι ανθρωπιστικό και ιστορικό μας καθήκον να το απο­τρέψουμε αυτό. Η Ελλάδα επω­μίζεται υπεύθυνα το βάρος που τής επιβάλλει η γεωγραφική τns θέση, ο γεωπολιτικός τns ρόλος και ο γεωστρατηγικός τns σχεδιασμός, καθώς και η συμμετοχή τns σε θεσμούς, συμμαχίες κι οργανι­σμούς. Κι αυτό διότι η αξιοπιστία ενός συμμάχου δεν αποτελεί αντι­κείμενο θεωρητικής διακήρυξης· αποδεικνύεται στην πράξη».

-Να πάμε στην ευρωπαϊκή άμυνα Μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά του NATO; Και τι συνεπάγεται αυτή η αλλαγή για τους ελληνικούς εξοπλισμούς;

«Η Ευρώπη προσεγγίζει εκ νέου μια αλήθεια που η Ιστορία μάς διδάσκει διαχρονικά: η αποτρο­πή δεν συνιστά πρόκληση, αλλά προϋπόθεση ειρήνης. Μία ισχυρή ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία, συμπληρωματική και συμβατή με το NATO, είναι αναμφισβήτητα αναγκαία. Οι απειλές είναι πλέον υβριδικές και στοχεύουν όχι μόνο κρίσιμες υποδομές, αλλά και την ίδια την ανθρώπινη αντίληψη. Η περίπτωση της Oυκρανίας κατέδει­ξε, επιπλέον, ότι η ισχύς κρίνεται από τη βιομηχανική και αμυντι­κή ανθεκτικότητα. 

Η ικανότητα ταχείας παραγωγής σε κλίμακα, η ασφάλεια τns εφοδιαστικής αλυσίδας, η ανάδειξη του στρατηγικού βάθους η ικανότητα πολυχωρικών επιχειρήσεων, η ταχύτητα διακίνησnς της πληροφορίας, η ανάδειξη της καινοτομίας και η ταχεία κινη­τικότητα των δυνάμεων αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις και καθοριστικούς παράγοντες αποτελε­σματικά άμυνας και αποτροπής. Οι δυνάμει που δεν μπορούν να αναπτυχθούν εν τόπω και χρόνω και να αναπτύξουν όλο το εύρος των δυνατοτήτων τους όπου απαι­τείται περιορίζουν στην πράξη την αποτρεπτική τους ισχύ.

Για τις Ενοπλεις Δυνάμει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο αποτελεί ευκαιρία ενίσχυσης του μέχρι τούδε εκπονηθέντος Μακροπρόθεσμου Προγραμματισμού Αμυντικών Εξοπλισμών 2025-2036, στο πλαίσιο τns Ατζέντας 2030. Οι επιχειρησιακές προτεραιότητες απορρέουν από τα διδάγματα των σύγχρονων συ­γκρούσεων: ταχύτητα και τεράστιος όγκος πληροφοριών, ολοκληρωμέ­νη αντιαεροπορική και αντιπυραυ­λική άμυνα σε όλο το στρατηγικό βάθος, επάρκεια πυρομαχικών και εξασφάλιση ανθεκτικότητας εν γέ­νει, μη επανδρωμένα συστήματα αυτόνομα και συνεργατικά, καθώς και μέσα αντιμετώπισης τους, κυβερνοχώρος και ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, δορυφορικές υπηρεσίες και πλήθος συστημάτων για αποτελε­σματική διοίκηση - έλεγχο, αλλά και στρατιωτική κινητικότητα. 

Η ιεράρ­χηση και ο χρονισμός όλων αυτών των προγραμμάτων ανήκουν στις αποφάσεις της πολιτικής ηγεσίας, η οποία διά των αποφάσεων τns υλο­ποιεί τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στις ΕΔ και σε αυτόν τον τομέα. Η ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία, ωστόσο, προϋποθέτει ισχυρά και ταχέως εξελισσόμενα εθνικά, πα­ραγωγικά και τεχνολογικά οικοσυ­στήματα. Η Ελλάδα οφείλει να με­τακινηθεί από τη θέση του τελικού χρήστη τεχνολογία σε αυτή του ενεργού εταίρου που αναπτύσσει, παράγει και συνδιαμορφώνει τις τε­χνολογικές λύσεις που εντάσσονται στις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας. Σε αυτή την κατεύθυνση συντείνει και η καθιέρωση ποσοστού 25% ωs εγ­χώρια παραγωγή από πλευρά ελ­ληνικών αμυντικών βιομηχανιών, αλλά και 2,5% υπέρ της καινοτομίαs κι έρευνας μέσω του ΕΛΚΑΚ για το σύνολο του προαναφερθέντος εκπονηθέντος ΜΠΑΕ».

-Στις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις ποια είναι τα πρώτα δείγματα από την εφαρμογή του νέου προτύπου θητείας;

«Η αρχαία πόλις στηρίχθηκε στην ιδέα του πολίτη-οπλίτη, η οποία υπαγόρευε ότι η συμμετοχή στην πόλη δεν συνεπάγεται μόνο δι­καιώματα, αλλά και ευθύνη για την προστασία της. Η άμυνα της πολιτείας δεν αποτελούσε απο­κλειστική υπόθεση μιας επαγγελματικής στρατιωτικής ελίτ, αλλά κοινή υποχρέωση των πολιτών και έμπρακτη έκφραση της συμμετο­χής τους στα κοινά. Σήμερα, η ιδέα αυτή αποκτά νέο περιεχόμενο μέ­σα από ένα πρότυπο θητείας που επενδύει στην εκπαίδευση, την ανάπτυξη δεξιοτήτων, στην καλ­λιέργεια αυτοπεποίθησης και την ουσιαστική επιχειρησιακή προε­τοιμασία των στρατευσίμων, καθώς και στην καθιέρωση του Εθε­λοντή Ενεργού Εφέδρου.

 Στόχος είναι η διαμόρφωση πολιτών με τις γνώσεις, τις ικανότητες και την ετοιμότητα να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της σύγχρονης άμυνας. Τα πρώτα στοιχεία από τις αρχικές ΕΣΣΟ του 2026 μετά την ψήφιση του εν θέματι νέου νόμου είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά κι ανταποκρίνονται στην κοινή επι­δίωξη πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας για μία θητεία με ουσιαστι­κό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και σαφή επιχειρησιακό προσανατο­λισμό. Η εκπαίδευση επεκτάθηκε χρονικά, με έμφαση στην Αρχική Εκπαίδευση και στην Εκπαίδευση Μαχητή. Εμπλουτίστηκε με δεξιότητες που αντανακλούν το σύγ­χρονο πεδίο μάχης, όπωs, μεταξύ άλλων, η χρήση Συστημάτων μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών, η προσθήκη δεξιοτήτων αυτοάμυνας και γενικά η καλλιέργεια αυτοπε­ποίθησης. 

Τα μέχρι στιγμής δεδο­μένα δείχνουν ότι οι νεοσύλλεκτοι ανταποκρίνονται ταχύτερα στην ενσωμάτωση των αντικειμένων και στην ετοιμότητα που απαιτούν οι Μονάδες τους, αποδεικνύρντας στην πράξη ότι οι νεότεροι είναι πολύ καλύτεροι από εμάς, όταν τούς δίνεται η ευκαιρία να το απο­δείξουν. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πιλοτική εθελοντική στράτευση γυναικών, ενώ η Ενεργός Εθελο­ντική Εφεδρεία αναβαθμίζει κα­θημερινά τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά τη δεξαμενή κάλυψης των επιστρατευτικών αναγκών και της ταχεία ενσωμάτωσής τους στον μηχανισμό της εν συνόλω κινη­τοποίησα τα πατρίδος

Τα τεχνολογικά συστήματα μπορούν να αποκτηθούν· η ανθρώ­πινη ικανότητα, όμως, διαμορφώ­νεται και εξειδικεύεται μέσα από μακρόπνοη και σταθερή επένδυση σε γνώσεις και δεξιότητες. Στόχος είναι η στρατιωτική θητεία να με­τουσιωθεί σε ουσιαστική επιχειρη­σιακή ετοιμότητα και να καλλιεργεί μια σταθερή κουλτούρα ευθύνης και συμμετοχής του πολίτη στην εθνική άμυνα».

-«Ασπίδα του Αχιλλέα», νέα Διεύθυνση Πληροφορικής -Κυβερνοχώρου του ΓΕΕΘΑ: οι αλλαγές είναι πολλές και πολυεπίπεδες. Εχει πλέον αλλάξει θεμελιωδώς η φύση του πολέμου;

«Ο Κλαούζεβιτς χαρακτήριζε τον πόλεμο "αληθινό χαμαιλέοντα", που προσαρμόζει τη μορφή του σε κάθε περίσταση. Η μορφή αλ­λάζει- η φύση του, όμως, παραμένει αναλλοίωτη. Ο πόλεμος είναι σύ­γκρουση βουλήσεων, στην οποία ο άνθρωποε, η κρίση και η αποφα­σιστικότητα του έχουν τον πρώτο λόγο. Εκείνο που μεταβάλλεται δραστικά σήμερα είναι η επιχει­ρησιακή του αρχιτεκτονική και, κυρίως, η ταχύτητα με την οποία τα συστήματα συνδέονται με τον χρήστη τους. Αυτή είναι η λογι­κή των πολυχωρικών επιχειρήσε­ων. 

Η ξηρά, η θάλασσα, o αέρας, το Διάστημα και ο κυβερνοχώρος δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα θέατρα επιχειρήσεων, αλλά έναν ενιαίο, δικτυοκεντρικό, διασυνδεδεμένο επιχειρησιακό χώρο. Evαs δορυφόρος παρέχει στοιχεία στοχοποίησης σε ένα απομακρυσμένο πυραυλικό σύστημα· μια επιχείρη­ση στον κυβερνοχώρο απενεργο­ποιεί ένα ραντάρ προτού ακόμα εκτελεστεί η πρώτη βολή. Οι πε­ριπτώσεις της Oυκρανίας και των Στενών του Ορμούζ κατέδειξαν πώς μη επανδρωμένα συστήμα­τα χαμηλού κόστους μπορούν να απειλήσουν δαπανηρές πλατφόρμες και πώς η ταχεία προσαρμογή καθορίζει την τελική έκβαση. 

Η Ατζέντα 2030 είναι η απάντηση μας: η μετάβαση από τις πλατφόρμες στα δίκτυα. Η "Ασπίδα του Αχιλλέα", επί παραδείγματι, θα συγκροτεί πολυεπίπεδη, ολοκλη­ρωμένη άμυνα έναντι αεροσκαφών, βαλλιστικών πυραύλων, πυραύλων πλεύσης και μη επανδρωμένων μέ­σων. Η νέα Διεύθυνση Πληροφορικής-Κυβερνοχώρου, αντίστοιχα, θωρακίζει δίκτυα, δεδομένα και συστήματα διοίκησης και ελέγχου. Και το πράττει αποτελεσματικά σε ένα πεδίο επιχειρήσεων δίχως ευδιάκριτη γραμμή μετώπου και δίχωs διαφαινόμενη δυνατότητα για κατάπαυση του πυρόs».

-Γίνεται πολύς λόγος για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην άμυνα. Το παράδειγμα της Anthropic με το Claude είναι χαρακτηριστικό. Σε επίπεδο ΓΕΕΘΑ, χρησιμοποιείται η ΤΝ για την επεξεργασία πληροφοριών και την υποστήριξη επιχειρησιακών αποφάσεων;

«Η ΤΝ αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και διεξά­γονται οι στρατιωτικές επιχειρή­σει. Η περίπτωση της Anthropic αναδεικνύει, παράλληλα, τα όρια και τα διλήμματα αυτής τα εξέ­λιξης: μπορούμε να αξιοποιήσου­με τις νέες τεχνολογίες στην Αμυ­να, διασφαλίζονται ότι οι κρίσιμα αποφάσεις παραμένουν υπό ουσι­αστικό ανθρώπινο έλεγχο; Η απά­ντηση σε αυτό είναι ότι η ΤΝ δεν υποκαθιστά τη διοίκηση - την ενι­σχύει. Στο ΓΕΕΘΑ η αξιοποίηση της εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό αναβάθμισης της επι­χειρησιακής ικανότητας και της λήψης σωστών αποφάσεων εν τόπω και χρόνω. Ηδη λειτουργούν εφαρμογές που υποστηρίζουν την ταχύτατη επεξεργασία πληροφο­ριών, ενώ αναπτύσσονται δυνα­τότητες για την υποβοήθηση της λήψης αποφάσεων.

Το ζητούμε­νο δεν είναι μόνο η συλλογή δε­δομένων, αλλά η ερμηνεία τους υπό πίεση χρόνου. Ο τεράστιος όγκος πληροφοριών συχνά υπερ­βαίνει την ανθρώπινη δυνατότη­τα έγκαιρη επεξεργασίας, καθότι δημιουργεί υπερπληροφόρηση και συχνότατα παραπληροφόρηση. Γι' αυτό αποκτούν κρίσιμη βαρύτητα η αυτοματοποιημένη ταξινόμηση, η συσχέτιση και ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο. Δεν αρκεί να γνωρίζουμε πρώτοι· οφείλουμε να γνωρίζουμε και με ακρίβεια. Η εν­σωμάτωση της ΤΝ στον τομέα της άμυνας απαιτεί σαφές κανονιστικό πλαίσιο, ανάλογο με τις δυνατότη­τες και τους κινδύνους κάθε εφαρ­μογής. Η ανάπτυξη και αξιοποίηση της πρέπει να ευθυγραμμίζονται με τις ευρωπαϊκές και νατοϊκές αρχέs, καθώς και με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το διεθνές ανθρω­πιστικό δίκαιο. Καθοριστικής σημασίας είναι η διατήρηση ουσιαστικού ανθρώπινου ελέγχου στις κρίσιμες επιχειρησιακές αποφάσεις, σε συν­δυασμό με αυστηρές διαδικασίες αξιολόγησης, δοκιμών και συνεχούς παρακολούθησης της λειτουργίας
των συστημάτων. 

Η αξιοπιστία των αποτελεσμάτων, η αντιμετώπιση πιθανών αλγοριθμικών σφαλμάτων, η κυβερνοασφάλεια και η διαφύλα­ξη των ευαίσθητων πληροφοριών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ασφαλή αξιοποίησή τους. Η τεχνολογία μπορεί να ενισχύσει την ανθρώπινη κρίση και την επι­χειρησιακή αποτελεσματικότητα, δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστή­σει την ανθρώπινη ευθύνη για τις αποφάσεις και τις συνέπειές τους. 

Διατείνομαι ότι η νευρωνική πο­λυπλοκότητα και η χαοτική, από πλευράς μαθηματικής προσέγγι­ση, "αναλογική" ανωτερότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου, αυτή που ήταν υπεύθυνη για το μεγαλείο των ανακαλύψεων στην ιστορική πο­ρεία του ανθρωπίνου γένους, δεν θα πρέπει επ' ουδενί να καταστεί όμηρος της "κβαντοποιημένης" και τυποποιημένης λειτουργίας των αλγορίθμων της ΤΝ με τις οποίες καθίσταται ανενεργό όλο το μέλλον της επιστήμης».

-Ιστορικά, η στρατιωτική έρευνα και η ανάπτυξη έχουν λειτουργήσει διεθνώς ως μοχλός καινοτομίας. Μπορεί να αναπτυχθεί ένα αντίστοιχο μοντέλο και στην Ελλάδα, με στενότερη συνεργασία μεταξύ Ενόπλων Δυνάμεων και αμυντικής βιομηχανίας;

« Η ιστορία της τεχνολογίας είναι σε μεγάλο βαθμό n ιστορία της στρα­τιωτικής έρευνας, από τη δορυφορι­κή πλοήγηση έως το Διαδίκτυο, το οποίο ξεκίνησε ως το στρατιωτικό project ARPANET το 1969. Το μο­ντέλο συνεργασία στο οποίο ανα­φέρεστε δεν είναι απλώς εφικτό-αποτελεί στρατηγική αναγκαιότη­τα και οι βάσεις του έχουν ήδη τε­θεί. Οι αμυντικά δαπάνες οφείλουν να αφήνουν διαρκές αποτύπωμα: βιομηχανικό δυναμικό, θέσεις εργα­σίας υψηλής εξειδίκευσης, έρευνα, εξαγωγές και τεχνολογίες διττής χρήσης. 

Στο πλαίσιο της Ατζέντα 2030 και των κατευθύνσεων της πολιτικής ηγεσίας έχουν συσταθεί ο ΣΤ Κλάδος του ΓΕΕΘΑ για Με­τεξέλιξη, Καινοτομία και Αμυντική Τεχνολογία και το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομία, που συν­δέουν τις επιχειρησιακές απαιτήσεις με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς επιχειρήσει και τη βιομηχανία. Αναζητούμε λύσεις που καλύπτουν ήδη το 80% των απαιτήσεων, δοκιμάζονται άμεσα στο πεδίο και ωριμάζουν μέσα από την επιχειρησιακή τους αξιοποίη­ση. 

Τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη ορατά. Το εγχώριο anti-drone σύστημα "ΚΕΝΤΑΥΡΟΣ" αξιοποι­ήθηκε επιχειρησιακά στη φρεγάτα "ΨΑΡΑ" στην Ερυθρά θάλασσα, ενώ πρόσφατα παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ το ελληνικής κατασκευήs UAV "ΑΡΧΥΤΑΣ" καθώς και πλήθος άλλων συστημάτων που ενσωματώνουν τάχιστα τις σύγχρο­νες τεχνολογίες και επιχειρησιακές απαιτήσεις. Η ελληνική επινοητι­κότητα έχει ιστορικό παρελθόν -οφείλουμε και επιδιώκουμε να τής εξασφαλίσουμε και ένα φιλόδοξο βιομηχανικό μέλλον».

-Κατά τη γνώμη σας, ποιος είναι σήμερα σημαντικότερος «πολλαπλασιαστής ισχύος» των σημερινών Ενόπλων Δυνάμεων;

«Ο Νικίας στον Θουκυδίδη επι­σημαίνει: "άνδρες γαρ πόλις...". Οι πολίτες είναι η πόλη. Ο σημαντικότερος πολλαπλασιαστής της ισχύος μας ήταν, είναι και θα είναι ο άνθρωποι. Οχι μια πλατφόρμα ή ένα αλγόριθμο5, αλλά οι γυναίκες και οι άνδρες των Ενόπλων Δυνά­μεων: η εκπαίδευσή τους, η κρίση τους, ο χαρακτήρα τους.

Οσο αυξάνεται η τεχνολογική πολυπλοκότητα των συστημάτων, τόσο μεγαλύτερες είναι οι απαι­τήσεις σε γνώσεις, δεξιότητα και κρίση από εκείνους που τα χειρίζο­νται. Η δικτυοκεντρική επιχείρηση, η διαχείριση δεδομένων και η συ­νεργασία ανθρώπου και μηχανής προϋποθέτουν στελέχη με τεχνική επάρκεια, αλλά και ικανότητα ευθυ­κρισίας υπό πίεσιν, που διατηρούν, πέραν των άλλων, την ακεραιότητα του χαρακτήρα τους, επενδύουν στο παρόν το οποίο διαμορφώνουν με την ανάληψη πρωτοβουλίας και ρίσκου, διαπνεόμενοι πάντα από λεβεντιά, όντας ταυτόχρονα έτοιμοι να αναλάβουν την ευθύνη των πρά­ξεών τους. 

Γι' αυτό η Ατζέντα 2030 επενδύει πρώτα στους ανθρώπους: στη διαρκή εκπαίδευση και εξειδί­κευση στους ηγέτες με χαρακτήρα, σε καλύτερες συνθήκες υπηρεσίας, στις οικογένειες του προσωπικού και σε προοπτικές σταδιοδρομίας που διατηρούν τα ικανά στελέχη στις τάξεις μας με αξιοπρέπεια, με λεβεντιά, με φιλότιμο. Παράλληλα, ενισχύουμε τη διασύνδεση των Πα­ραγωγικών Σχολών με την πανεπι­στημιακή κι ερευνητική κοινότητα, μακριά από γραφειοκρατικά στερε­ότυπα τα οποία δεν βοηθούν επ' ουδενί την ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας.

Κανένα αισθητήρας δεν υπο­καθιστά το ψυχικό σθένος ενός στρατιώτη, την ψυχραιμία ενός πι­λότου ή τη ναυτοσύνη ενός πληρώματος εν μέσω θαλασσοταραχής. Η τεχνολογία διευρύνει τα όρια του εφικτού· τον δρόμο προς αυ­τά, όμως, τον χαράσσει πάντοτε ο άνθρωπος».


Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026

«Η σημερινή ημέρα της έναρξης λειτουργίας μιάς καινοτόμου εκπαιδευτικής δομής αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα γιά την υλοποίηση ενός στρατηγικού οράματος γιά τη μετάβαση του ΠΝ στη νέα εποχή, στην οποία η ναυτική ισχύς, παράλληλα με τον αριθμό, τα μεγέθη και την ισχύ πυρός των επανδρωμένων Μονάδων, προσδιορίζεται και από την ποιότητα και το βαθμό ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στην επιχειρησιακή του δομή και λειτουργία. Το όραμά μας είναι σαφές: Ένα υβριδικό ΠΝ σύγχρονο, ευέλικτο, τεχνολογικά προηγμένο, ικανό να σχεδιάζει, να εκπαιδεύει και να επιχειρεί σε σύγχρονες στελεχωμένες Μονάδες του, με ενσωματωμένα και διασυνδεδεμένα αυτόνομα και μη επανδρωμένα συστήματα ως αναπόσπαστα τμήματα της μαχητικής του ικανότητας. Δίνουμε την υπόσχεση στην Πατρίδα, ότι το Ναυτικό μας θα είναι πάντα στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας, στην υπηρεσία της υπηρεσίας της της εθνικής μας ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή»....




Ο "ΠΥΡΠΟΛΗΤΗΣ" ΤΟΥ ΠΝ

Μη επανδρωμένα αυτόνομα συστήματα θαλάσσσης: Στα συστήματα αυτά έδωσε ιδιαίτερη έμφαση την περασμένη Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2026, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, εγκαινιάζοντας τη λειτουργία του Κέντρου Διακλαδικής Εκπαίδευσης Μη Επανδρωμένων και Αυτόνομων Θαλάσσιων Συστημάτων στο Ναυτικό Οχυρό Σκαραμαγκά, με τον "Πυρπολητή" που πρώτη φορά βρέθηκε σε κοινή θέα, "κλέβοντας" τις εντυπώσεις.

Ήταν ένα πρόγραμμα του ΠΝ, αυτό γιά τον "Πυρπολητή", που είχε μείνει άριστα κρυμμένο μυστικό μέχρι την τελευταία στιγμή που δημοσιοποιήθηκε στην τελετή της περασμένης Τρίτης, γιά το οποίο λέξη «δεν είχε βγει έξω» από τα πέντε στελέχη του ΠΝ που το ανέπτυξαν πρωτογενώς και ελαχίστων προϊσταμένων τους, μηδέ εξαιρουμένων των μελών της Ιεραρχίας του ΠΝ που το αγνοούσαν επίσης.

Είπε, λοιπόν, σχετικώς ο ΥΕΘΑ:

«Έχετε δεξιά μου εδώ ένα αυτόνομο σκάφος επιφανείας, με δυνατότητες επιτήρησης, αναγνώρισης, συνεργατικής αυτόνομης δράσης σε σμήνη—αυτό που αγγλικά λέγεται swarming—και το οποίο αξιολογήθηκε τις τελευταίες εβδομάδες από το Πολεμικό Ναυτικό. Όμως, πρέπει να σας πω ότι δεν μπορούμε να περιοριστούμε στα συστήματα τα οποία μπορούμε να αποκτήσουμε, έστω κι αν η λογική μας, είναι η λογική της κτήσης κώδικα και της παραγωγής στην Ελλάδα.

Πρέπει να αναπτύξουμε τη δυνατότητα να σχεδιάζουμε οι ίδιοι συστήματα, να παράγουμε οι ίδιοι συστήματα. Και πάλι, δεξιά μου βλέπετε ένα τέτοιο: σύστημα τον «Πυρπολητή», ένα Μη Επανδρωμένο σκάφος επιφανείας, ελληνικής σχεδίασης, έργο του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού και, βεβαίως, ελληνικής ανάπτυξης και κατασκευής.Εμείς το φτιάξαμε. Με ενσωματωμένες δυνατότητες λειτουργίας και ως Αυτόνομου, που βρίσκονται στο τελικό στάδιο των δοκιμών του.Ένα σκάφος το οποίο μπορεί να συλλέγει πληροφορίες, να επιτηρεί, να αναγνωρίζει, να λειτουργεί—όπως το όνομά του- λέει σαν σκάφος δυνατοτήτων επίθεσης εναντίον πλεόντων στόχων και γενικά να ενσωματώνει όλες τις δυνατότητες δράσης. Και το επόμενο βήμα, βεβαίως, είναι η παραγωγή του «Πυρπολητή»— σε μεγάλους αριθμούς για την ενίσχυση του Πολεμικού Ναυτικού, αλλά επίσης, θα ήθελα να πω, και στη σχεδίαση, σταδιακά, μεγαλύτερων Αυτόνομων και Μη Επανδρωμένων σκαφών στη θάλασσα.
 Λεπτομέρειες:https://sermichiotis.blogspot.com/2026/10/drone-40-usv.html
Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες είναι ένα κομμάτι ενός ενιαίου σχεδιασμού, ο οποίος πιστά ακολουθείται, που συνδέει την καινοτομία με την εκπαίδευση, με την παραγωγή συστημάτων και με την επιχειρησιακή αξιοποίηση, ώστε το 2030 η Πατρίδα μας να είναι η ισχυρότερη—επαναλαμβάνω—η ισχυρότερη δύναμη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στην επιχειρησιακή αξιοποίηση Αυτόνομων οχημάτων. Και το Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό να είναι το πρώτο—επαναλαμβάνω—το πρώτο στην Ευρώπη στην ανάπτυξη των Αυτόνομων πλατφορμών»


Εξ ίσου όμως έχει ενδιαφέρον, εάν όχι και μείζον, όσα είχε πει αμέσως προηγουμένως ο Αρχηγός ΓΕΝ, Αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, του οποίου η –δημόσια, εννοείται- ομιλία δεν δημοσιοποίηθηκε καν, ενώ μόνον αποσπάσματα περιείχοντο στο σχετικό video που «ανέβασε» η Δνση Ενημέρωσης του ΥΠΕΘΑ, αλλά αποσιωπήθηκαν στην γραπτή ανακοίνωση του ΥΠΕΘΑ, στην οποία ο Αρχηγός ΓΕΝ-τυπικός οικοδεσπότης στην τελετή-εμφανιζόταν, απλώς, ως παραστάς!

Μπήκα, λοιπόν, στον κόπο και μεταφέρω όσα αποδίδονται στον Αρχηγό ΓΕΝ εις το σχετικό video αυτολεξεί:

«Η σημερινή ημέρα της έναρξης λειτουργίας μιάς καινοτόμου εκπαιδευτικής δομής αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα γιά την υλοποίηση ενός στρατηγικού οράματος γιά τη μετάβαση του ΠΝ στη νέα εποχή, στην οποία η ναυτική ισχύς, παράλληλα με τον αριθμό, τα μεγέθη και την ισχύ πυρός των επανδρωμένων Μονάδων, προσδιορίζεται και από την ποιότητα και το βαθμό ενσωμάτωσης νέων τεχνολογιών στην επιχειρησιακή του δομή και λειτουργία.

Το όραμά μας είναι σαφές: Ένα υβριδικό ΠΝ σύγχρονο, ευέλικτο, τεχνολογικά προηγμένο, ικανό να σχεδιάζει, να εκπαιδεύει και να επιχειρεί σε σύγχρονες στελεχωμένες Μονάδες του, με ενσωματωμένα και διασυνδεδεμένα αυτόνομα και μη επανδρωμένα συστήματα ως αναπόσπαστα τμήματα της μαχητικής του ικανότητας. Δίνουμε την υπόσχεση στην Πατρίδα, ότι το Ναυτικό μας θα είναι πάντα στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας, στην υπηρεσία της υπηρεσίας της της εθνικής μας ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή»


Η σχετική αναφορά -έστω- δεν «χώρεσε» στην σχετική ανακοίνωση, ενώ αφαιρέθηκε και στο συντομευμένο video που δόθηκε από το ΑΠΕ/ΜΠΕ, ώστε τα περιεχόμενα να είναι εναρμονισμένα.

Σε σχέση, λοιπόν, με τα προηγούμενα, ώστε να παραμείνει η σχετική τελετή σε εικόνα μονοπωληθείσα από τον ΥΕΘΑ, απαλείφθηκε ακόμη και το επιλεγέν σημείο από την ομιλία του Αρχηγού ΓΕΝ. Ο οποίος θα είχε κάθε λόγο να εκφρασθεί γιά το υψηλό επίπεδο έργου που προσφέρει το Προσωπικό του ΠΝ, μέσω του προγράμματος γιά τον «Πυροπολητή» το οποίο αντανακλά απτό δείγμα έμπνευσης και αποτελεσματικότητας στην προσφορά κορυφαίων υπηρεσιών, που τελικώς θα αποβούν ευεργετικές στην καλύτερη, αλλά και οικονομικότερη, ανταπόκριση στις απαιτήσεις της αποστολής. 

Και αυτό χρειαζόταν «να βγει προς τα έξω» από τα χείλη του Αρχηγού ΓΕΝ, ο οποίος και δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποίησε τη διατύπωση «το όραμά μας», εννοώντας, προφανώς, ότι ομιλεί εξ ονόματος του σύμπαντος ΠΝ, του οποίου αποτελεί τον «πρώτο Κυβερνήτη».

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης





"ΒΑΒΕΛΙΑΔΑ" ΚΑΙ "Η ΑΝΩΝΥΜΗ ΚΟΡΗ": ΤΑ ΔΥΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΟΜΟΤΙΜΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΓΕΝΕΤΙΚΗΣ ΣΤΑΜΑΤΗ Ν. ΑΛΑΧΙΩΤΗ ΠΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΟΥΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ "ΚΑΣΤΑΛΙΑ"

ΕΓΡΑΨΑΝ ΓΙΑ 
ΤΑ ΔΥΟ ΒΙΒΛΙΑ 
ΤΟΥ ΣΤΑΜΑΤΗ 
ΑΛΑΧΙΩΤΗ







Νέο βιβλίο από τον Σταμάτη Αλαχιώτη: 
Η «Βαβελιάδα» και το μήνυμα απέναντι 
στην κοινωνική αδιαφορία

  • Το νέο λογοτεχνικό έργο του ομότιμου καθηγητή Γενετικής και πρώην Πρύτανη του Πανεπιστημίου Πατρών κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κασταλία

Της Ελευθερίας Μακρυγένη

Με ένα νέο λογοτεχνικό έργο, τη «Βαβελιάδα», επιστρέφει ο Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης, ομότιμος καθηγητής Γενετικής και πρώην Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, συνεχίζοντας τη συγγραφική δραστηριότητα που τα τελευταία χρόνια έχει στραφεί έντονα και προς τη λογοτεχνία.

Το βιβλίο κυκλοφορεί το 2026 από τις εκδόσεις Κασταλία καικαταπιάνεται με την κοινωνική αδιαφορία, τον ωχαδερφισμό, την ευθύνη και τη στάση του πολίτη απέναντι σε έναν κόσμο που αλλάζει.

Η ιστορία εκτυλίσσεται στον μυθοπλαστικό τόπο της Βαβελιάδας, όπου διαφορετικές στάσεις ζωής και αντιλήψεις συγκρούονται. Ο Αίαντας, η Ρεγγίνα και οι νεότεροι ήρωες βρίσκονται στο επίκεντρο μιας ιστορίας με αγώνες, αγωνίες, φυλακίσεις, φονικά αλλά και ευτράπελα.

Στον πυρήνα της βρίσκεται ένα ερώτημα που διατρέχει το κείμενο του Αλαχιώτη: ποιο είναι το κόστος της αδιαφορίας, όχι μόνο για τον ίδιο τον άνθρωπο αλλά και για την κοινωνία στην οποία ζει;

Η «Βαβελιάδα» έκανε την πρώτη της επίσημη παρουσίαση στην Κω, τόπο καταγωγής του κ. Αλαχιώτη, στις 5 Αυγούστου 2026, στο Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο, στο πλαίσιο των Θερινών Ιπποκρατείων. Τη διοργάνωση ανέλαβαν ο Πνευματικός Όμιλος Κώων «Ο Φιλητάς», σε συνεργασία με τον Δήμο Κω και τις εκδόσεις Κασταλία.

Θα ακολουθήσει παρουσίαση του νέου βιβλίου και στην Πάτρα, πόλη με την οποία ο συγγραφέας διατηρεί μακρά και ιδιαίτερα ισχυρή σχέση λόγω της ακαδημαϊκής του διαδρομής στο Πανεπιστήμιο Πατρών.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Στον μεθυσμένο από ξένες χαρές τόπο, που τον λεν Βαβέλιο…, άλλοι θεωρούνε την ανευλάβειά τους ευεργετική, άλλοι δεν μοιρολογούν ένα κόσμο που δεν τους νοιάζεται, ενώ οι υπηρέτες τής καθηκοντολατρίας αγωνιούνε για το μέλλον του, το δικό τους το μέλλον…

Ανευλαβείς κι αδιάφοροι θεωρούνε την απάθειά τους καπατσοσύνη, που βαφτίζει τη σκλαβιά τους, ελευθερία· οι ευθυνολάτρες την ασημαντότητά τους ικανή, να διασώσει τον αλλοτριωμένο τους τόπο…

Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορούμε ποιοι και πού μάς πορεύουν; Ωχαδερφισμού το ανάγνωσμα; Τρανό το αμάρτημα όσων προφασίζονται ότι δεν αντέχουνε την αδιαφορία τού πολιτισμού, ενώ ο πολιτισμός δεν αντέχει την απείθειά τους! Που, δεν σκοτίζονται για λίγες στιγμές ευθύνης και χρέους τους, ενώ γι’ αυτές και μόνο θα άξιζε να λέγονται χρήσιμοι στον τόπο τους, πατριώτες, άνθρωποι εποικοδομητικοί…

Οι χρεολάτρες θα αφυπνίσουν την κοινωνική νοημοσύνη, να τιθασευτεί η ασυνεννοησία τού τόπου..; Ο αγωνιστής Αίαντας, η πανούργα Ρεγγίνα -αντικομφορμίστρια σουφραζέτα- οι νεολαίοι, θα εξοβελίσουνε τα αρνητικά ρεκόρ τού νεοπολιτισμού τής Βαβελιάδας τους..;

Ανατρεπτική ιστοριούλα με φονικά, φυλακίσεις, αγώνες, αγωνίες, επαναστατικά ή ευτράπελα, την κάνανε ιστορία, ίσως και παραδειγματική για το κόστος τής εν γένει αδιαφορίας τού ανθρώπου όπου γης…

  • Ο Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης είναι Ομότιμος καθηγητής Γενετικής, π. Πρύτανης του Πανεπιστημίου Πατρών, π. Πρόεδρος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
  • Πέραν της ακαδημαϊκής του δραστηριότητας, με δεκάδες δημοσιεύσεων σε διεθνή περιοδικά με κριτές, συνεργάστηκε και με τον Jeff Hall, νομπελίστα ιατρικής 2017, δημοσιεύοντας από κοινού. Έχει εκπονήσει και 4 επιστημονικά-φοιτητικά συγγράμματα: «Εισαγωγή στη Γενετική» και «Εισαγωγή στην Εξέλιξη» από τις Εκδόσεις Λιβάνη, «Βιοπαιδαγωγική-Διαθεματικότητα-Αξιολόγηση» από τις Εκδόσεις Πεδίο, «Αναφορά στη Βιοηθική» από τις Εκδόσεις Επίκεντρο.
  • Αρθρογραφούσε εβδομαδιαία στο Βήμα της Κυριακής για 25 χρόνια, ενώ έχει εκδώσει και δύο βιβλία για το ευρύ κοινό: «Από τους ωκεανούς στ’ αστέρια – Το οδοιπορικό της ζωής», Εκδόσεις Κωσταράκη, «Η πρόκληση των γονιδίων», Εκδόσεις Καστανιώτη.
  • Τα τελευταία χρόνια ασχολείται και με τη λογοτεχνία. Έχει εκδώσει: «Το φυλακισμένο χαμόγελο», και «Με λένε Κωνσταντή-Αγά» από τις Εκδόσεις Λιβάνη, «…και οι θεοί λαθεύουν…!», από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, «Διαφωνώ», από τις Εκδόσεις Επίκεντρο, και πρόσφατα (2025), «Η ανώνυμη Κόρη» από τις Eκδόσεις Κασταλία.

Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης
“ΒΑΒΕΛΙΑΔΑ”
Σελίδες: 474
Σχήμα:17x24
Tιμή:21 ευρώ
ΙSBN: 978 618 5279 27 1





















Tης Κατερίνας Κωστίου

Το φαινόμενο ένας δραστήριος και παραγωγικός άνθρωπος να επιδίδεται στη λογοτεχνική συγγραφή όταν συνταξιοδοτηθεί έχει μελετηθεί από την κοινωνιολογία και την ψυχολογία, αλλά και όλοι μας έχουμε εμπειρία του φαινομένου. Ιδίως στον ακαδημαϊκό χώρο συμβαίνει συχνά. Ο λόγος για τον πρώην Πρύτανη Σταμάτη Αλαχιώτη και το βιβλίο του "Η ανώνυμη κόρη".

































Αφήνω ασχολίαστη την πορεία του ως ακαδημαϊκού δασκάλου και ως ερευνητή και περνώ στο λογοτεχνικό του σύμπαν και συγκεκριμένα στο τρίτο βιβλίο της τριλογίας του που ολοκληρώνει έναν κύκλο κοινωνικού προβληματισμού γύρω από φλέγοντα ζητήματα της πραγματικότητάς μας.

Το μυθιστόρημα "Η ανώνυμη κόρη", σε μια καλαίσθητη και ογκωδέστατη έκδοση (525 σελίδες) των εκδόσεων Κασταλία με εξώφυλλο του ζωγράφου Άλκη Γκίνη, αφορά ένα θέμα επίκαιρο και πολύ σημαντικό, δοσμένο μέσα από έναν ιδιαίτερο τρόπο που δείχνει πώς η εμπειρία ζωής και η σοφία που θησαυρίζονται σε έναν άνθρωπο με δεκτικούς υποδοχείς και καλό επεξεργαστή, μπορούν να πάρουν κοινωνικό χαρακτήρα, συμβάλλοντας με δραστικό τρόπο σε έναν γόνιμο προβληματισμό.

Η ιστορία ξετυλίγεται στο Παραδείσι, ένα νησί όπου η παράδοση και η φυσική ομορφιά ανταποκρίνονται στο όνομά του: μια επιχειρηματική εταιρεία από το Ντουμπάι σχεδιάζει την τουριστική αξιοποίηση του τόπου. Εκπρόσωπός της ένας ανάλγητος και ανήθικος νεαρός, γιος του μεσάζοντα της επενδυτικής εταιρείας, γνήσιος γόνος μιας εποχής που ορίζεται από το χρήμα και τη βία.

Απέναντί του θα σταθεί η ανώνυμη κόρη, μια εκπληκτικής ομορφιάς και αθωότητας εικοσάχρονη, την οποία παρακολουθούμε να ωριμάζει και να μεταμορφώνεται στη διάρκεια της ιστορίας μέσα από την παιδεία και την αγαθή προαίρεση των ανθρώπων με τους οποίους συναναστρέφεται: έναν φωτισμένο και αιθεροβάμονα δάσκαλο, τον Πρόδρομο, τον φίλο του, τον πρακτικό και παρορμητικό Δημητρό και τον αντισυμβατικό ιερέα, τον παπά Φώτη, που προστατεύει την κόρη από τον επίβουλο ξένο.

Μέσα από την Παιδεία που της παρέχει ο Πρόδρομος, η ανώνυμη κόρη θα αναπτύξει τις εγγενείς αρετές της, θα οξύνει την κρίση της και θα αποκτήσει πνευματική συγκρότηση ικανή για να βιώσει συνειδητά τον οικολογικό της προσανατολισμό και να δημιουργήσει μέσω ενός συλλόγου, της Μορφωτικής Υπαίθρου, τις προϋποθέσεις για μια σωστή εξέλιξη των κατοίκων και του τόπου.

Παράλληλα, αφυπνίζεται και ερωτικά, στην προσπάθειά της να προστατευθεί από τις ασελγείς προθέσεις του ξένου και τον έρωτά της για τον Ευτύχη, έναν μεταδιδακτορικό φοιτητή που αντιτίθεται στα σχέδια των επενδυτών και ερωτεύεται την κόρη. Δευτερεύουσα η παρουσία του ψευτο-μουσουλμάνου, Αλί-Γιωρίκα, του οποίου η ύπαρξη στο μυθιστόρημα εξυπηρετεί την ανάδειξη της συλλογικότητας και της ανεξιθρησκείας.

Και εδώ έγκειται μια αρετή του έργου: ότι κανένας χαρακτήρας δεν περισσεύει. Είτε διαγράφονται με ολοκληρωμένο τρόπο, έχοντας δική τους σκέψη αλλά και παρελθόν μέσα στην ιστορία, είτε εμφανίζονται σαν διάττοντες αστέρες όπως ο Αλί, έχουν όλοι λειτουργικό ρόλο, άλλοτε να ενσαρκώσουν μια ιδεολογία, μια αντίληψη ζωής και άλλοτε να αναδείξουν τα χαρακτηριστικά των βασικών χαρακτήρων.

Στο τέλος του μυθιστορήματος, αντίθετα από ό,τι στη ζωή συνήθως, το καλό νικάει το κακό, το Παραδείσι εξελίσσεται μακριά από τους ισοπεδωτικούς όρους της παγκοσμιοποίησης και των επενδύσεων, βάζοντας τις προϋποθέσεις της υγιούς ανάπτυξης μέσα από την συλλογικότητα, τον σεβασμό της φύσης και την Παιδεία, ο έρωτας ευοδώνεται, ενώ οι κακοί παίρνουν αυτό που τους αξίζει.

Πέρα από το μήνυμα που έχει την αξία του στους δυστοπικούς καιρούς που ζούμε, το μυθιστόρημα έχει ορισμένες αρετές που ορίζονται από την ιδιοπροσωπία του συγγραφέα του: Το πρώτο είναι η γλώσσα, που μας είναι γνωστή και από το λοιπό έργο του. Ο Αλαχιώτης ευφυώς βάζει στο στόμα της κόρης την τοπική διάλεκτο, ενώ καταφέρνει το ιδιόλεκτο των χαρακτήρων να αποτελεί χαρακτηριστικό συμβατό του ρόλου τους: π.χ. η κόρη, εκπρόσωπος μιας παράδοσης που σβήνει, δεμένη με τον τόπο της και αταξίδευτη, μιλάει διαλεκτικά. Ο Πρόδρομος, συνεπής στο ρόλο του δασκάλου, μιλάει με ευπρέπεια, χρησιμοποιεί εκφράσεις με γνωμικό χαρακτήρα, ενώ δεν του λείπει και το γλωσσικό φετίχ, κατάλοιπο αρχαιοπρεπούς και λόγιας παιδείας, η φράση «συνελόντι ειπείν».

Ο Αλαχιώτης δημιουργεί διαλόγους ζωντανούς και πειστικούς ακόμη και όταν θεωρητικολογεί ή αναλύει. Το έργο του έχει πολύ έντονη στοχαστικότατα και οι βασικοί χαρακτήρες, η κόρη, ο Πρόδρομος και ο παπά Φώτης αναλαμβάνουν την πλοήγηση του αναγνώστη στο δίκτυο των αξιών που συμπλέκονται στο μυθιστόρημα που στηρίζεται πάνω στη διαλεκτική των αντιθέσεων, αφού ένας κόσμος με γερά ηθικά θεμέλια και πλούσιο στοχασμό αντιπαρατίθεται σε ένα εκφυλισμένο παρόν αποψιλωμένο από κάθε πνευματικότητα.

Για παράδειγμα, οι παρακάτω σκέψεις του Πρόδρομου: Η αμαρτία είναι σύμφυτη με τον άνθρωπο, παπά-Φώτη, ξεκινούσε πάλι ξέμπαρκα τάχα τα βαθυστόχαστά του, ο Πρόδρομος. «Γι’ αυτό υπάρχει η κόλαση για τους ξεροκέφαλους κόρη μου! Κι ο Παράδεισος επί της γης είναι ο μοναδικός ίσως που υπάρχει! Κι είναι της ορθοκρισίας και της σοβαρότητας, Δημητρό…! Μόνο που η καμπούρα του ανθρώπου δύσκολα αντέχει τέτοιο γήινο παράδεισο!».

Ή ο παρακάτω διάλογος κόρης και Δημητρού: «Μια μεγάλη κεφαλή σημαδεύεις τηνε εύκολα με σφεντόνα!» βρήκε τη λύση η κόρη! «Τα μεγάλα κεφάλια κουμαντάρουν τα μικρά.. Σωστά; Κι η εξυπνάδα των μικρών μαθαίνει ‘πο τη βλακεία των μεγάλων, ε; Ε θα μάθει κι η δική μας», ο Δημητρός πιο σωστός!»

Ή ακόμη, μια αντιπαράθεση Πρόδρομου και Δημητρού, όταν ο πρώτος του ανακοινώνει ότι θέλει να μάθει Γράμματα στην κόρη: «Μωρέ πώς θα την προοδέψεις με μάτια που δεν βλέπουν δυο οργιές παραπέρα; Θα την περδικλώσεις την κακομοίρα να μη βλέπει ίντα της γίνεται. Όπως συ τώρα δα, μπούφε!» «Μα δίχως τη γνώση δεν θα προοδεύσει! Στάσιμη τη θέλεις να σιάζει τα παλούκια…;» «Και να προοδέψει σαν τους χαχόλους που θα χαλάσουν τον τόπο με τον πολιτισμό;» «Μην τους αφήσεις, πού ‘σαι πρακτικός!» πρόσθεσε με πειραχτικό ψυχρό χαμόγελο.

«Κάλλιο πρακτικός, παρά αιθεροβάμονας, όπως συ», τον έψεξε ανυποψίαστος ακόμα.
«Ο αιθεροβάμονας πρώτα οραματίζεται, μετά κρίνει κι αποφασίζει», το κεντούσε.

Από τις αντιθέσεις των χαρακτήρων προκύπτουν συχνά κωμικοί διάλογοι. Το χιούμορ δεν λείπει και από κάποιες σκηνές, όπως π.χ. το δήθεν θαύμα της κλοπής και επανεμφάνισης της εικόνας της Παναγίας στο εκκλησάκι, που φυσικά αποπνευματοποιείται αφήνοντας τον παπά Φώτη αποσβολωμένο.

Αλλά το μεγαλύτερο εύρημα του έργου είναι οι τίτλοι των 31 κεφαλαίων που απαρτίζουν το έργο. Τριάντα μία ρήσεις με γνωμική ισχύ, θυμοσοφία, πείρα ζωής, σοφία θησαυρισμένη με τα χρόνια επιστέφουν τα κεφάλαια, σε άμεση συνάρτηση με το περιεχόμενο του κάθε κεφαλαίου, αλλά και διατηρώντας την αυτονομία τους. Δημιουργείται έτσι ένα πλέγμα αξιών που στερεώνει το νόημα του έργου θέτοντας τους άξονες που συγκροτούν την ιδεολογία των χαρακτήρων του και τις βασικές ιδέες του.

Σας διαβάζω κάποιες τέτοιες ρήσεις ενδεικτικά: «Η τυφλή πίστη θαμπώνει τη σωστή κρίση», «Ζει καλύτερα όποιος δεν πολυσκέφτεται ότι ζει», «Το διαφωνώ θέλει σκέψη, το συμφωνώ επίκυψη», «Η γυναίκα στους πρωτόγονους, ανώτερη του άντρα», «Όποιος βιάζεται στη ζωή δεν προλαβαίνει τη ζήση», «Αν μας σταματούσε μια στροφή αναποδιάς, θα σβήναμε», «Ηρωισμός είναι κι η αξιοπρέπεια στη δυστυχία», «Τρία τα ληξιπρόθεσμα χρέη: Εαυτός, διπλανός, ονείρεμα»…

Η θυμοσοφική υπόσταση του συγγραφέα αποτυπώνεται και στα 20 αποφθέγματα που προτάσσονται του έργου, όπως τα παρακάτω: «Η βλακεία δεν νικιέται από την εξυπνάδα», « Η ζωή είναι γεωμετρία με λίγες ευθείες και πολλές τεθλασμένες», «Αν όλοι είχαν τις ίδιες σκέψεις, θα βίωναν την τέλεια μοναξιά»…

Η θυμοσοφική αυτή τάση του συγγραφέα όπως και το χιούμορ του διανθίζουν και το κείμενο που προτάσσεται του έργου με τίτλο «Πιάνοντας το βιβλίο από την αρχή…» όπου σκιαγραφείται η πρόθεση του συγγραφέα, ο χαρακτήρας της πρωταγωνίστριας, ο στόχος της συγγραφής, καθώς και η λειτουργικότητα των εκλαϊκευμένων επιστημονικών ψηγμάτων που βρίσκονται εγκατασπαρμένα στο μυθιστόρημα, με στόχο την ερμηνεία των ατομικών ή συλλογικών συμπεριφορών.

Δεν έχουν τέλος τα παραδείγματα της θησαυρισμένης πείρας ζωής και σοφίας που διά στόματος των χαρακτήρων, που πολύ πειστικά πλάθει ο συγγραφέας, μας χαρίζονται γενναιόδωρα.

Σε ένα μυθιστόρημα που έχει ως τίτλο Η ανώνυμη κόρη, όπου οι χαρακτήρες έχουν ονόματα με συμβολικό βάρος (Παπα-Φώτης ο ιερέας, Πρόδρομος ο δάσκαλος, Ευτύχης ο νέος επιστήμονας που ιδρύει το Ινστιτούτο Επιστημονικού Ακτιβισμού για την Κλιματική Αλλαγή) οι συμβολισμοί έχουν σημαίνοντα ρόλο. Όπως άλλωστε και το τέλος του μυθιστορήματος όπου ο λόγος περί ονόματος: «Ο άνθρωπος αλλάζει, δεν μπορεί σ’ ολάκερη τη ζωή μ’ ένα όνομα…!» αναφωνεί η κόρη της οποίας τα ονόματα συνοψίζουν τις αξίες που κάνουν τη ζωή άξια να τη ζήσει κανείς: Αγάπη, Ελπίδα, Πίστη, Σοφία.

«Η ΑΝΩΝΥΜΗ ΚΟΡΗ»
του Σταμάτη Ν. Αλαχιώτη

Εικαστικό εξωφύλλου: Άλκης Γκίνης
Σελίδες:528
Σχήμα:14x21
Τιμή: 19 €
ISBN: 978-618-5279-21-9

Εκδόσεις "Κασταλία"
Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 9
Τηλ: 210/3215280-3247945
Φαξ:21ο/3215281
Ε-Mail: info@kastaliaeditions.gr