Ξεκάθαρος και στρατηγικός στόχος για μας είναι η επίτευξη αυτοδυναμίας. Και αυτό δεν απορρέει από κάποια «εγωιστική», κομματική επιδίωξη, αλλά από την ίδια την πραγματικότητα, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας. Αν, μάλιστα, συγκρίνει κανείς τις δημοσκοπήσεις του 2023, με αυτές του 2026, αντιλαμβάνεται ότι ο στόχος αυτός, χωρίς να προεξοφλείται οτιδήποτε, είναι εφικτός. Στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες θα αποφασίσουν. Όπως έχει επισημάνει και ο Πρωθυπουργός, είναι υποχρέωσή μας να εξαντλήσουμε τα περιθώρια, την επομένη των εκλογών, ώστε η χώρα να έχει Κυβέρνηση. Είναι σαφές, ότι δεν μπορούμε να κυβερνήσουμε με τα κόμματα της ακροδεξιάς ή τα κόμματα του άλλου άκρου του φάσματος του λαϊκισμού. Το ΠΑΣΟΚ του κυρίου Ανδρουλάκη απάντησε σε αυτό το ερώτημα πριν απ’ όλους -και αν μου επιτρέπετε πριν καν του τεθεί. Άλλωστε, το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ επικύρωσε την άποψη του κ. Δούκα η οποία ούτε λίγο, ούτε πολύ λέει πως προτιμούν την ακυβερνησία. Εμείς είμαστε αντίθετοι με αυτή την ανεύθυνη και επικίνδυνη θέση για τη χώρα. Αυτός είναι και ένας επιπλέον λόγος που μία ακόμη αυτοδύναμη Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με Πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή....

 Από την "Εφ.Συν/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

Συνέντευξη του Υφυπουργού 

παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικού Εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη 

στην "ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ" 

• Στη δημοσιογράφο Γεωργία Σάκκουλα

Θα ήθελα να ξεκινήσουμε τη συζήτησή μας, με αφορμή τη νέα δικογραφία της ευρωπαϊκής εισαγγελίας για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Θα συναινέσει η κυβερνητική πλειοψηφία στην άρση ασυλίας των εμπλεκόμενων βουλευτών; Θα μπορούσαμε να δούμε ακόμα και διαγραφές; Επίσης, πώς θα κινηθεί η κυβέρνηση αν υπάρξει αίτημα για νέα Προανακριτική;

Ανακοινώσαμε χθες αλλαγές στο κυβερνητικό σχήμα. Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος, ιδίως ως προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων: να μετατραπεί σε μια σύγχρονη δομή που θα μπορέσει να υποστηρίξει το έργο της εξυγίανσης που έχει ήδη ξεκινήσει να υλοποιείται και να πάψει οριστικά να αποτελεί «υπουργείο επιδοτήσεων». Τώρα, για όλα τα υπόλοιπα, είναι αντίθετο σε κάθε λογική να ανακοινώνονται αποφάσεις για κάτι και, εν προκειμένω, για μια σοβαρή υπόθεση, πριν γίνουν γνωστά τα δεδομένα της υπόθεσης αυτής. Συνεπώς, αφού μελετηθεί το σύνολο της δικογραφίας, θα δοθούν όλες οι απαντήσεις.

Να τη μελετήσετε τη δικογραφία αλλά μπορεί πλέον να κυβερνά η Ν.Δ. βασιζόμενη σε μια πλειοψηφία που περιλαμβάνει 11 υπό κατηγορία βουλευτές; Δεν είναι αυτό λόγος για πρόωρες εκλογές;

Από το 2019, όταν και αλλάξαμε το Σύνταγμα και η άρση της βουλευτικής ασυλίας κατέστη υποχρεωτική, εφόσον αφορά αδίκημα το οποίο δεν συνδέεται με την άσκηση των καθηκόντων ή την πολιτική δραστηριότητα του βουλευτή, από τις 132 αιτήσεις που συζητήθηκαν έχουν γίνει δεκτές 97. Εξ’ αυτών, αυτή τη στιγμή, για 20 βουλευτές της τωρινής Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας έχει αρθεί η ασυλία τους. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ούτε ενοχή, ούτε καταδίκη. Συνεπώς, οι αιτιάσεις περί «κυβέρνησης υποδίκων» είναι ανεδαφικές. Ως προς τα περί πρόωρων εκλογών, ο Πρωθυπουργός έχει «κόψει» κάθε τέτοια συζήτηση πολλές φορές.

Δεν είναι το ίδιο κ. Υπουργέ. Άλλο κάποιος να διώκεται για τροχαία παράβαση κι άλλο για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Εντούτοις να σας επισημάνω ότι η δικογραφία ήρθε σε μια περίοδο που ήδη η κυβέρνηση δέχεται έντονη πίεση και για το σκάνδαλο των υποκλοπών. Ο προκάτοχός σας Γιάννης Οικονόμου, το 2022, είχε κάνει λόγο για «ρυπαρά δίκτυα στην ΕΥΠ». Τελικά η κυβέρνηση πιστεύει ή όχι ότι υπήρχε εμπλοκή της ΕΥΠ στην υπόθεση των υποκλοπών;

Η υπόθεση αυτή, που σε καμία περίπτωση δεν την υποτιμώ, βρίσκεται εδώ και περίπου τρία χρόνια ενώπιον της Δικαιοσύνης. Σε πρώτη φάση, η Δικαιοσύνη σε ανώτατο επίπεδο απεφάνθη περί μη ευθύνης κρατικών λειτουργών και παρέπεμψε τέσσερις ιδιώτες στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο για να δικαστούν, όπου και καταδικάστηκαν σε πρώτο βαθμό. Αναμένεται ο προσδιορισμός και η εκδίκαση της υπόθεσης στο Εφετείο. Το έχω ξαναπεί πολλές φορές κυρία Σάκκουλα: Δεν είναι δουλειά των πολιτικών δυνάμεων να κάνουν δικαστήρια «πριν την ώρα τους», υποκαθιστώντας τη Δικαιοσύνη.

Μα αυτή η υπόθεση κρατάει χρόνια. Δεν σας απασχολεί στην κυβέρνηση το πού μπορεί να έχει καταλήξει το υλικό των παράνομων παρακολουθήσεων, ειδικά από τη στιγμή που στο στόχαστρο του Predator είχαν βρεθεί ο τότε αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών, μεταξύ αρκετών άλλων κυβερνητικών στελεχών;

Αυτό που με ρωτάτε είναι μέρος της συνολικής έρευνας της Δικαιοσύνης. Μάλιστα, το σύνολο των εγγράφων με τα οποία ειδοποιήθηκαν από την αρμόδια Αρχή τα θύματα της απόπειρας παραβίασης από το παράνομο λογισμικό είχαν αναφορά κοινοποίησης στις δικαστικές αρχές, άρα είναι σε γνώση της Δικαιοσύνης. Επαναλαμβάνω: Η υπόθεση έχει πάρει τον δρόμο της Δικαιοσύνης, η οποία είναι η μόνη αρμόδια να αποφανθεί.

Αυτό το ξέρουμε αλλά ο κ. Ταλ Ντίλιαν της εταιρείας INTELLEXA απειλεί την κυβέρνηση και τον ίδιο τον πρωθυπουργό με αποκαλύψεις, υποστηρίζοντας ότι πουλάει το Predator μόνο σε κυβερνήσεις. Γιατί η κυβέρνηση δεν κινείται νομικά εναντίον του όσο και εναντίον των υπολοίπων τριών που καταδικάστηκαν πρωτόδικα για την εμπλοκή τους στο σκάνδαλο;

Οι τέσσερις σε πρώτο βαθμό καταδικασθέντες, όπως προανέφερα, έχουν ασκήσει έφεση. Οτιδήποτε, λοιπόν, είναι να ειπωθεί από οποιονδήποτε εκ των κατηγορουμένων, θα ειπωθεί στο δικαστήριο και εκεί η Δικαιοσύνη θα αξιολογήσει τα πάντα.

Το ενδεχόμενο υπουργοί που παρακολουθούνταν να κινηθούν νομικά πως το αντιμετωπίζετε; Θα έχουν συνέπειες;

Μια τέτοια απόφαση, για οποιαδήποτε υπό διερεύνηση υπόθεση, είναι καθαρά προσωπική για κάθε άτομο και δεν έχει καμία σχέση με την όποια πολιτική του ιδιότητα. Αλίμονο αν κάποιος είχε συνέπειες για μια προσωπική απόφαση.

Ας αλλάξουμε θέμα. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή προκάλεσε νέο κύμα ακρίβειας. Η κυβέρνηση για άλλη μια φορά επέλεξε να απαντήσει κυρίως με μέτρα επιδοματικού χαρακτήρα, όπως είναι το fuel pass. Γιατί δεν προχωρά σε πιο δραστικά μέτρα όπως η μείωση φόρων στα καύσιμα;

Η Κυβέρνηση αυτή έχει διαχειριστεί πολλές κρίσεις, όλες εισαγόμενες. Και έχει αποδείξει ότι έχει τα καλύτερα δυνατά αντανακλαστικά, συναρτήσει των πρωτοφανών καταστάσεων που ζούμε όλα αυτά τα χρόνια. Ακόμα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη διάρκεια της κρίσης και την έκταση των συνεπειών της και, χωρίς αμφιβολία, κανείς δεν μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισιόδοξος. Ένα είναι σίγουρο. Ότι τη χώρα μας τη βρίσκει ακόμα μια πρωτοφανής κρίση, με μια οικονομία ανθεκτική, που παράγει πλεονάσματα χωρίς να αυξάνονται φόροι. Και εξ’ αυτού του λόγου υπάρχει η δυνατότητα στήριξης της κοινωνίας. Γιατί, σε αντίθεση με την κρατούσα στάση των περισσότερων κομμάτων καθ’ όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης, κυρία Σάκκουλα, τα λεφτά δεν «φυτρώνουν» από κάπου και κάθε μέτρο το οποίο λαμβάνει μια Κυβέρνηση ή προτείνει η εκάστοτε αντιπολίτευση πρέπει να μπορεί να χρηματοδοτηθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό. Όπως και να έχει, για δύο πράγματα δεσμευόμαστε: Το πρώτο, ότι δεν πρόκειται να αφήσουμε, ούτε αυτή τη φορά, την κοινωνία και, ειδικά όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, αβοήθητους και το δεύτερο, ότι δεν πρόκειται, ειδικά σε μια τόσο κρίσιμη περίοδο, προκειμένου να γίνουμε πρόσκαιρα ευχάριστοι, να οδηγήσουμε, όπως κάποιοι προκάτοχοί μας, τη χώρα ξανά στα βράχια.

Να περάσουμε στην υπόθεση των Τεμπών. Συγγενείς, δικηγόροι και αντιπολίτευση εγκαλούν την κυβέρνηση για ακαταλληλότητα της αίθουσας που διαμορφώθηκε ειδικά για τα Τέμπη. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός αναγνώρισε «αστοχίες» την πρώτη ημέρα, αποδίδοντας όμως σε «σοβαρό πρόβλημα συντονισμού» τόσο στον έλεγχο εισόδου όσο και στην ταξιθεσία. Ωστόσο, η Επιτροπή Διερεύνησης Ανεξάρτητων Πραγματογνωμόνων Οικογενειών καταγγέλλει ότι σχεδόν τα 2/3 των διαθέσιμων χώρων αναλώθηκε σε βοηθητικούς χώρους και ο Σύλλογος Συγγενών Θυμάτων καταγγέλλει «συνειδητό σχέδιο αποκλεισμού». Τι απαντάτε σε αυτή την κριτική;

Η αίθουσα ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ είναι μία από τις δύο μεγαλύτερες δικαστικές αίθουσες της χώρας, μαζί με την Αίθουσα Τελετών του Εφετείου Αθηνών. Άρα, το ζήτημα που δημιουργήθηκε στην πρώτη δικάσιμο δεν ήταν θέμα χωρητικότητας της αίθουσας. Με σεβασμό στη διαδικασία και κυρίως στους συγγενείς των θυμάτων τα συναρμόδια Υπουργεία έδειξαν άμεσα τα αντανακλαστικά τους, τόσο με βελτιωτικές κινήσεις, όσο και με καλύτερο συντονισμό για να ξεκινήσει ομαλά η δίκη. Η δίκη αυτή ξεκίνησε κανονικά και η Δικαιοσύνη πρέπει να μπορέσει ανενόχλητη και μακριά από πιέσεις και κλίμα πόλωσης να δώσει όλες τις απαντήσεις που περιμένουν οι συγγενείς και όλη η κοινωνία. Είδαμε όμως και άλλου είδους συμπεριφορές μέσα στο δικαστήριο από τους «συνήθεις υπόπτους», με στόχο να «τορπιλίσουν» τη διαδικασία, δείχνοντας έτσι τις πραγματικές τους προθέσεις. Δεν θα κρύψω τα λόγια μου. Δυστυχώς, η κυρία Κωνσταντοπούλου, εμφανίζεται ως πολιτικός αρχηγός στα δικαστήρια και ως «δικαστής» στη Βουλή, μπερδεύοντας τους ρόλους της και επενδύοντας στο χάος. Αυτή είναι η μεγαλύτερη ασέβεια στη μνήμη των νεκρών και έχουμε χρέος αυτό να το αναδείξουμε σε κάθε δημοκρατικό πολίτη.

Μια τελευταία ερώτηση κ. Υπουργέ. Με βάση τα τρέχοντα δημοσκοπικά δεδομένα η αυτοδυναμία δείχνει άπιαστη, τουλάχιστον με τον πρώτο εκλογικό γύρο. Με ποιες δυνάμεις θα μπορούσε να συγκυβερνήσει η Ν.Δ., από τη στιγμή που το ΠΑΣΟΚ δηλώνει αρνητικό σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο; Θα μπορούσατε να συνεργαστείτε με κάποιο από τα υπάρχοντα κόμματα δεξιότερα της Ν.Δ. ή με κόμματα που θα δημιουργηθούν;

Ξεκάθαρος και στρατηγικός στόχος για μας είναι η επίτευξη αυτοδυναμίας. Και αυτό δεν απορρέει από κάποια «εγωιστική», κομματική επιδίωξη, αλλά από την ίδια την πραγματικότητα, έτσι όπως έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στο πολιτικό σύστημα της Ελλάδας. Αν, μάλιστα, συγκρίνει κανείς τις δημοσκοπήσεις του 2023, με αυτές του 2026, αντιλαμβάνεται ότι ο στόχος αυτός, χωρίς να προεξοφλείται οτιδήποτε, είναι εφικτός. Στο τέλος της ημέρας, οι πολίτες θα αποφασίσουν. Όπως έχει επισημάνει και ο Πρωθυπουργός, είναι υποχρέωσή μας να εξαντλήσουμε τα περιθώρια, την επομένη των εκλογών, ώστε η χώρα να έχει Κυβέρνηση. Είναι σαφές, ότι δεν μπορούμε να κυβερνήσουμε με τα κόμματα της ακροδεξιάς ή τα κόμματα του άλλου άκρου του φάσματος του λαϊκισμού. Το ΠΑΣΟΚ του κυρίου Ανδρουλάκη απάντησε σε αυτό το ερώτημα πριν απ’ όλους -και αν μου επιτρέπετε πριν καν του τεθεί. Άλλωστε, το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ επικύρωσε την άποψη του κ. Δούκα η οποία ούτε λίγο, ούτε πολύ λέει πως προτιμούν την ακυβερνησία. Εμείς είμαστε αντίθετοι με αυτή την ανεύθυνη και επικίνδυνη θέση για τη χώρα. Αυτός είναι και ένας επιπλέον λόγος που μία ακόμη αυτοδύναμη Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας με Πρωθυπουργό τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι η μόνη ρεαλιστική επιλογή.

Περισσότερα από 1.100 κτίρια που ανεγέρθηκαν από το 1895 έως το 1975 κατέγραψε στην Κηφισιά η Monumenta. Η οργάνωση ξεκίνησε την τεκμηρίωση του οικιστικού πλούτου του προαστίου, με στόχο τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης, καθώς τα τελευταία χρόνια η Κηφισιά βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Αττική σε αριθμό κατεδαφίσεων κτιρίων. Το αίτημα, ωστόσο, για προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος από την οικοδομική πλεονεξία παραμένει ισχυρό στην περιοχή, ενώ η μία μετά την άλλη οι προσφυγές που κατατίθενται στα δικαστήρια δικαιώνονται....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

Διάσωση της παλιάς Κηφισιάς

• Υψηλός ο αριθμός κατεδαφίσεων

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΙΑΛΙΟΥ

Περισσότερα από 1.100 κτίρια που ανεγέρθηκαν από το 1895 έως το 1975 κατέγραψε στην Κηφισιά η Monumenta, με στόχο τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης, καθώς τα τελευταία χρόνια η Κηφισιά βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Αττική σε αριθμό κατεδαφίσεων κτιρίων. Το αίτημα για προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος παραμένει ισχυρό στην περιοχή, ενώ η μία μετά την άλλη οι προσφυγές που κατατίθενται στα δικαστήρια δικαιώνονται.

Περισσότερα από 1.100 κτίρια που ανεγέρθηκαν από το 1895 έως το 1975 κατέγραψε στην Κηφισιά η Monumenta. Η οργάνωση ξεκίνησε την τεκμηρίωση του οικιστικού πλούτου του προαστίου, με στόχο τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης, καθώς τα τελευταία χρόνια η Κηφισιά βρίσκεται στις πρώτες θέσεις στην Αττική σε αριθμό κατεδαφίσεων κτιρίων. Το αίτημα, ωστόσο, για προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος από την οικοδομική πλεονεξία παραμένει ισχυρό στην περιοχή, ενώ η μία μετά την άλλη οι προσφυγές που κατατίθενται στα δικαστήρια δικαιώνονται.

Το φυσικό περιβάλλον

Η Κηφισιά εθεωρείτο ήδη από την αρχαιότητα και τα ρωμαϊκά χρόνια ένας ειδυλλιακός τόπος εξαιτίας των νερών της και του πλούσιου φυσικού περιβάλλοντος. Ετσι στα νεότερα χρόνια αναπτύχθηκε ως χώρος παραθεριστικής διαμομής, αποκτώντας από τον 19ο αιώνα έναν πυρήνα επαύλεων μεγαλοαστικής αρχιτεκτονικής. Από αυτές, 187 έχουν κηρυχθεί διατηρητέες.

Ομως οι επαύλεις δεν είναι τα μόνα κτίσματα αξιόλογης αρχιτεκτονικής στην περιοχή. Μιλώντας σε εκδήλωση που διοργάνωσαν χθες δύο ιστορικοί σύλλογοι της περιοχής (ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Πολιτείας και ο Εξωραϊστικός Πολιτιστικός Σύλλογος Κεφαλαρίου) για το παρελθόν και το μέλλον της Κηφισιάς, η συντονίστρια της Monumenta Ειρήνη Γρατσία ανέφερε ότι η περιοχή διαθέτει πολύ ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική πέραν των επαύλεων, κτίρια για τα οποία δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες και συχνά το ίχνος τους χάνεται καθώς δίνουν τη θέση τους σε νέα κτίρια (σ.σ. σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Κ» η Κηφισιά βρίσκεται στην έκτη θέση στην Αττική με 264 κατεδαφίσεις μονοκατοικιών το 2019-2024).

Η προσπάθεια καταγραφής του κτιριακού πλούτου από τη Monumenta, ανάλογη με αυτήν που έχει γίνει και σε άλλες περιοχές, όπως για παράδειγμα στον Δήμο Φιλοθέης - Ψυχικού, ξεκίνησε περίπου πριν από ένα έτος και βρίσκεται σε εξέλιξη.

Ο Δήμος Κηφισιάς πάντως δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον – όπως τόνισε στην εκδήλωση ο δήμαρχος Βασίλης Ξυπολυτάς, απώτερος στόχος είναι η προστασία των σημαντικών από αρχιτεκτονικής και ιστορικής άποψης κτιρίων της Κηφισιάς.

Οσον αφορά το μέλλον, τα πράγματα δεν είναι τόσο ελπιδοφόρα. «Αν δεν την προστατέψουμε, η Κηφισιά από κηπούπολη θα γίνει τσιμεντούπολη», δήλωσε η Τέντυ Γερουλάνου, μία εκ των ιδρυτών της «Κίνησης Πολιτών Κηφισιάς, Ερυθραίας και Εκάλης για τον ΝΟΚ». «Μια απλή ματιά στις αεροφωτογραφίες από το 2017 αρκεί για να διαπιστώσει κανείς τη βίαιη τροποποίηση της Κηφισιάς. Η συνδυαστική χρήση των bonus δημιούργησε τις ιδανικές συνθήκες για την υπερδόμηση, την κερδοσκοπία. Ολοι μας θέλουμε να αξιοποιήσουμε την περιουσία μας, αυτό όμως πρέπει να μη γίνεται εις βάρος της περιουσίας του διπλανού μας, ούτε εις βάρος της φυσιογνωμίας της περιοχής μας. Πολλοί λένε ότι είναι αναπόφευκτο, ότι έτσι κατάντησαν το Χαλάνδρι, η Αγία Παρασκευή, η Αθήνα. Δεν είναι έτσι, τη μοίρα μας την κρατάμε στα χέρια μας», υπογράμμισε.

Οι δραστήριοι τοπικοί σύλλογοι πάντως και η Κίνηση Πολιτών, καθώς και ο Δήμος Κηφισιάς, είχαν αρκετές «νίκες» στην προσπάθεια προστασίας της περιοχής. Η τελευταία, όπως σημείωσε η δικηγόρος Κατερίνα Καφτάνη, είναι η απόφαση 95/2026 του διοικητικού εφετείου, που έκρινε ότι δεν μπορούν στο παραδοσιακό τμήμα της Κηφισιάς τα κτίρια να είναι ψηλότερα από τα υπόλοιπα μέσω της κατασκευής σοφιτών και τα υπόγεια να καλύπτουν σχεδόν όλο το οικόπεδο. Επιπλέον έκρινε ότι οι πισίνες δεν μπορούν να προσμετρώνται στις υποχρεωτικά φυτεμένες επιφάνειες ενός οικοπέδου, όπως επιτρέπει η νομοθεσία.

«Ο ΝΟΚ αντιστρατεύεται την κοινή λογική», επισήμανε. «Λέει ότι η πισίνα είναι... φυτό, ότι ένα κτίριο με πέντε ορόφους είναι τριώροφο με πατάρι και σοφίτα. Ολες αυτές οι ρυθμίσεις εφαρμόζονται άναρχα, αλλοιώνοντας τον χαρακτήρα της Κηφισιάς, καταστρέφοντας το πράσινο, αυξάνοντας την κυκλοφορία. Να δούμε πώς θα απορροφείται το νερό από το χώμα, με τα υπόγεια που καλύπτουν το 80% του οικοπέδου», ανέφερε.

«Εχουμε επικρατήσει δικαστικώς σε όλες τις ενέργειές μας», είπε ο κ. Ξυπολυτάς. «Πρέπει και η πολιτεία να συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι όλες οι περιοχές ίδιες. Την περίοδο αυτή βρίσκεται σε εξέλιξη το τοπικό πολεοδομικό σχέδιο – οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν και να προσφέρουν στήριξη στον δήμο, ο ρόλος του οποίου είναι μόνο γνωμοδοτικός».

Μια δυνατότητα που αντιμετωπίζεται πολύ θετικά είναι η υλοποίηση του διαδρόμου IMEC, που παραμένει επί χρόνια στα χαρτιά, αν και έχει τη στήριξη της Ουάσιγκτον. Ο IMEC είναι ο εμπορικός και οικονομικός διάδρομος που από τον Απρίλιο του περασμένου έτους έχει περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στη φάση της κατασκευής και θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη περνώντας από τα λιμάνια των χωρών του Κόλπου και του Ισραήλ και θα καταλήγει στην Ελλάδα στον Πειραιά. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών, όποια κι αν είναι η έκβαση του πολέμου στο Ιράν, ο IMEC θα είναι ο μόνος οικονομικός διάδρομος που θα μπορεί να στηρίξει ρεαλιστικά τις φιλοδοξίες της Ινδίας για τις εμπορικές σχέσεις της με την Ευρώπη, με την οποία υπέγραψε προσφάτως «τη μητέρα των εμπορικών συμφωνιών». Ο IMEC είχε ευθύς εξαρχής τη στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ, που πέρυσι τον χαρακτήρισε «έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους στην Ιστορία» όταν συναντήθηκε με τον Ινδό πρωθυπουργό. Εχει, σχεδιαστεί, άλλωστε, ως αντίπαλον δέος στον κινεζικό νέο Δρόμο του Μεταξιού, ενώ υπολογίζεται πως θα μειώσει τον χρόνο μεταφοράς των εμπορευμάτων κατά 30% και κατά 40% το κόστος των logistics....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

Ταξίδι 12.000 μιλίων 

για ένα φορτίο πετρελαίου

• Οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές και αγωγούς μεταφοράς των προϊόντων τους

Δεκάδες χιλιάδες ναυτικά μίλια διαδρομές άγνωστες έως τώρα, ενίοτε επικίνδυνες αλλά σίγουρα οικονομικά ασύμφορες, αναγκάζονται να διανύουν με δεξαμενόπλοια οι έμποροι πετρελαίου για να μπορέσουν να μεταφέρουν το πετρέλαιο από τον Περσικό Κόλπο στις μακρινές αγορές που το εισάγουν. Η πραγματικότητα αδήριτη, καθώς η μεταφορά του πετρελαίου και των παραγώγων του πρέπει να γίνεται τώρα μέσω διαδρομών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ και το πόσο θα διαρκέσει αυτή η νέα πραγματικότητα παραμένει άγνωστο. Ενα τέτοιο ταξίδι μήκους 12.000 ναυτικών μιλίων διανύει τώρα το «STI Solace», δεξαμενόπλοιο μήκους 250 μέτρων, που μεταφέρει ντίζελ, περνώντας από τη Δυτική Αφρική. Στα μέσα Μαρτίου φόρτωσε στη Βρετανία, σήμερα έχει καλύψει το ήμισυ της διαδρομής και ακόμη συνεχίζει το μακρύ ταξίδι του προς την Αυστραλία.

Αυτό που εκπλήσσει περισσότερο είναι ο μακρινός προορισμός του, αλλά η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου στην Ασία καθιστά προσοδοφόρο την αποστολή φορτίου μερικές χιλιάδες μίλια στην άλλη άκρη του κόσμου. Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν έχει προκαλέσει ρωγμές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα του πετρελαίου και έχει αποκόψει την αγορά από εκατομμύρια βαρέλια αργού, παραγώγων του και καυσίμων όπως το ντίζελ. Εκτός από τη διακοπή της λειτουργίας διυλιστηρίων, έχει σταθεί καθοριστική η απόφαση της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει το «πυρηνικό της όπλο» και να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας το «μεγαλύτερο σοκ στην προσφορά πετρελαίου που έχει υπάρξει στην Ιστορία», όπως διαπίστωσε η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας.

Τα πετρελαιοπαραγωγά κράτη της Μέσης Ανατολής αναζητούν, έτσι, εναλλακτικές οδούς για τη μεταφορά της παραγωγής τους και αρχίζουν να εξετάζουν το ενδεχόμενο να καταφύγουν στην κατασκευή δαπανηρότατων αγωγών, μέσω των οποίων θα μπορούν να μεταφέρουν το πετρέλαιό τους στη Μεσόγειο και από εκεί στις ευρωπαϊκές χώρες και γενικότερα στις μεγάλες αγορές. Μέχρι στιγμής έχει προσφέρει διέξοδο ο αγωγός Petroline ή αγωγός Ανατολής - Δύσης της Σαουδικής Αραβίας, που αποτελεί κατά κάποιον τρόπο το πρότυπό τους στα σχέδιά τους. 

Η κατασκευή παρόμοιων αγωγών, όμως, στις άλλες χώρες του Κόλπου θα προϋπέθετε κόστος ύψους τουλάχιστον 5 δισ. δολαρίων, ενώ κάποιοι άλλοι εναλλακτικοί δρόμοι που έχουν προταθεί μέσω Ιορδανίας, Συρίας ή Τουρκίας θα έχουν κόστος από 15 δισ. έως 20 δισ. δολάρια. Η στρατηγική σημασία του Petroline έχει αναβαθμιστεί εις το έπακρον καθώς ξεκινάει από την Αραβική Θάλασσα και καταλήγει στο λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα και δίνει στο Ριάντ τη δυνατότητα να μεταφέρει 7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου την ημέρα. Ωστόσο αυτός ο όγκος αργού ωχριά σε σύγκριση με τα προ του πολέμου επίπεδα των εξαγωγών της Σαουδικής
Αραβίας. 

Προκειμένου να αυξήσει περαιτέρω τις εξαγωγές του, το Ριάντ εξετάζει τη δυνατότητα να επεκτείνει τη χωρητικότητα του Petroline αλλά και το ενδεχόμενο να ανοίξει νέους δρόμους μεταφοράς του «μαύρου χρυσού». Σύμφωνα με τον Μασούν Καφάφι, σύμβουλο του Ατλαντικού Συμβουλίου για προγράμματα στη Μέση Ανατολή, έχει αλλάξει το κλίμα στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες αρχίζουν να σκέπτονται σοβαρά την εκτέλεση σχεδίων αγωγών που μένουν στα χαρτιά επί χρόνια. Ο ίδιος εκτιμά πως η πραγματική λύση θα ήταν «όχι μόνον ένας εναλλακτικός αγωγός αλλά ένα δίκτυο από διαδρόμους και αγωγούς». Στελέχη της ισραηλινής εταιρείας Newmed Energy εκτιμούν επίσης πως θα κατασκευαστούν σίγουρα αγωγοί προς τη Μεσόγειο, ανεξαρτήτως του πού ακριβώς θα βρίσκονται οι τερματικοί σταθμοί στους οποίους θα καταλήγουν.

Οικονομική λύση

Μια δυνατότητα που αντιμετωπίζεται πολύ θετικά είναι η υλοποίηση του διαδρόμου IMEC, που παραμένει επί χρόνια στα χαρτιά, αν και έχει τη στήριξη της Ουάσιγκτον. Ο IMEC είναι ο εμπορικός και οικονομικός διάδρομος που από τον Απρίλιο του περασμένου έτους έχει περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στη φάση της κατασκευής και θα συνδέει την Ινδία με την Ευρώπη περνώντας από τα λιμάνια των χωρών του Κόλπου και του Ισραήλ και θα καταλήγει στην Ελλάδα στον Πειραιά. 

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών, όποια κι αν είναι η έκβαση του πολέμου στο Ιράν, ο IMEC θα είναι ο μόνος οικονομικός διάδρομος που θα μπορεί να στηρίξει ρεαλιστικά τις φιλοδοξίες της Ινδίας για τις εμπορικές σχέσεις της με την Ευρώπη, με την οποία υπέγραψε προσφάτως «τη μητέρα των εμπορικών συμφωνιών». Ο IMEC είχε ευθύς εξαρχής τη στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ, που πέρυσι τον χαρακτήρισε «έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς διαδρόμους στην Ιστορία» όταν συναντήθηκε με τον Ινδό πρωθυπουργό. Εχει, σχεδιαστεί, άλλωστε, ως αντίπαλον δέος στον κινεζικό νέο Δρόμο του Μεταξιού, ενώ υπολογίζεται πως θα μειώσει τον χρόνο μεταφοράς των εμπορευμάτων κατά 30% και κατά 40% το κόστος των logistics.

Κινήσεις στο παρασκήνιο για τα Στενά του Ορμούζ

Την ώρα που οι χώρες ανά τον κόσμο αναζητούν διέξοδο στο αδιέξοδο που έχει δημιουργήσει η Τεχεράνη κλείνοντας τα Στενά του Ορμούζ, το Ιράν επεξεργάζεται πρωτόκολλο συνεργασίας με το Ομάν για την από κοινού παρακολούθηση της ναυσιπλοΐας μέσα από την επίμαχη θαλάσσια οδό. Την είδηση ανέφερε το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο IRNA επικαλούμενο τον υφυπουργό Εξωτερικών και Νομικών Υποθέσεων Καζέμ Γκαριμπαμπάντι, ο οποίος δήλωσε ότι το σχέδιο βρίσκεται σε διαδικασία κατάρτισης. 

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «η κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων πρέπει να εποπτεύεται και να συντονίζεται» και προσέθεσε κατηγορηματικά ότι «αυτό δεν συνεπάγεται την επιβολή περιορισμών, αλλά τη διευκόλυνση της ασφαλούς διέλευσης και την παροχή καλύτερων υπηρεσιών στα πλοία που περνούν από αυτόν τον θαλάσσιο δρόμο». Η αναμετάδοση της είδησης από τα δυτικά ΜΜΕ προκάλεσε άμεση αντίδραση στις αγορές, με τις μετοχές να περιορίζουν την πτώση τους, αλλά τις τιμές του πετρελαίου να παρουσιάζουν ελαφρά αποκλιμάκωση παραμένοντας όμως σε υψηλά επίπεδα. Ο δείκτης S&P 500, που νωρίτερα υποχωρούσε κατά 1,5%, περιόρισε τις απώλειες στο 0,33%, ενώ το αργό Δυτικού Τέξας κυμαινόταν στα 112 δολάρια το βαρέλι και το Brent άγγιξε τα 108 δολ. το βαρέλι. Την πτώση των αμερικανικών μετοχών είχε προκαλέσει στην αρχή της συνεδρίασης ο Αμερικανός πρόεδρος με τη δήλωσή του ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν θα συνεχιστεί για ορισμένες εβδομάδες. Σύμφωνα, πάντως, με την Κίνα, δεν πρόκειται να επανέλθουν η σταθερότητα και η ηρεμία στα Στενά του Ορμούζ αν δεν υπάρξει κατάπαυση πυρός. Σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Ουάνγκ Γι χαρακτήρισε το ζήτημα της διέλευσης από τα Στενά «παράπλευρη συνέπεια» της σύγκρουσης.

Στα ύψη οι τιμές

Τα Στενά του Ορμούζ, το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο αυτό πέρασμα από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες περίπου το ¼ της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, έχουν κλείσει ουσιαστικά από την αρχή του πολέμου. Με την απόφαση αυτή της Τεχεράνης έχουν εκτοξευθεί στα ύψη οι τιμές του «μαύρου χρυσού» προκαλώντας νέα και πολυσχιδή ενεργειακή κρίση σε όλον τον κόσμο. Προκάλεσαν επίσης δυσοίωνες προβλέψεις για τη νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού, συνεπεία των υψηλών τιμών της ενέργειας. 

Αντιδρώντας στις απαισιόδοξες αυτές προβλέψεις οικονομολόγων και αναλυτών, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει απαντήσει επίμονα πως η υπερδύναμη θα παραμείνει αλώβητη από την κρίση καθώς διαθέτει επάρκεια υδρογονανθράκων και εισάγει ελάχιστη ποσότητα από το πετρέλαιο που διέρχεται μέσω των Στενών του Ορμούζ. «Δεν το χρειαζόμασταν και δεν το χρειαζόμαστε ούτε και τώρα», τόνισε το βράδυ της Τετάρτης στο πλαίσιο της ομιλίας του προς τον αμερικανικό λαό. Στην πραγματικότητα, όμως, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ έχουν εκτοξευθεί κατά περισσότερο από 30% μέσα στον τελευταίο μήνα και υπερβαίνουν τα τέσσερα δολάρια το γαλόνι για πρώτη φορά έπειτα από τέσσερα χρόνια.

«Παζάρια» με τους Φρουρούς 

της Επανάστασης


Η κλιμάκωση της έντασης στον Περσικό Κόλπο έχει μετατρέψει τα Στενά του Ορμούζ σε πεδίο ιδιότυπης οικονομικής εκμετάλλευσης με σκοτεινά «παζάρια» και δοσοληψίες. Το σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) φαίνεται πως εφαρμόζει ήδη ένα εξελιγμένο, αν και ανεπίσημο, σύστημα διαχείρισης της ναυσιπλοΐας, το οποίο λειτουργεί ως σύστημα «διοδίων» για τις χώρες που δεν ενεπλάκησαν στον πόλεμο εναντίον του και οι οποίες κατατάσσονται σε μια κλίμακα από το ένα έως το πέντε. Οι διαχειριστές πλοίων που επιδιώκουν την ασφαλή διέλευση καλούνται να επικοινωνήσουν με μεσάζοντες που συνδέονται άμεσα με τους Φρουρούς της Επανάστασης, σε μια περίπλοκη διαδικασία που περιλαμβάνει την υποβολή αναλυτικών στοιχείων για το φορτίο, την ιδιοκτησία και το πλήρωμα, προκειμένου να αποκλειστεί οποιαδήποτε σύνδεση με κράτη εχθρικά προς το Ιράν, όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Μόλις ολοκληρωθεί ο έλεγχος, αρχίζει η οικονομική διαπραγμάτευση, με το κόστος για τα πετρελαιοφόρα να ξεκινά από περίπου 1 δολάριο ανά βαρέλι και αγγίζει για τα υπερδεξαμενόπλοια μεγάλης χωρητικότητας τα 2 εκατ. δολάρια ανά ταξίδι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιλογή των μέσων πληρωμής, καθώς η Τεχεράνη απαιτεί την καταβολή των τελών σε κινεζικά γουάν ή σε stablecoins, αποφεύγοντας έτσι το διεθνές τραπεζικό σύστημα που ελέγχεται από τη Δύση. Μετά την επιβεβαίωση της πληρωμής, το πλοίο λαμβάνει έναν μυστικό κωδικό αδειοδότησης και συγκεκριμένες οδηγίες πλεύσης. Κατά την προσέγγισή του στα Στενά, ο καπετάνιος εκπέμπει τον κωδικό μέσω ασύρματου πομποδέκτη και συναντά ιρανικά σκάφη περιπολίας, που εγγυώνται την προστασία του από επιθέσεις drones ή πυραύλων.

Αυτή η νέα πραγματικότητα έχει ωθήσει κράτη που αντιμετωπίζουν πιεστικές ενεργειακές ανάγκες σε διμερείς διπλωματικές διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Βιετνάμ, όπου η κρατική Petrovietnam Transportation Corporation εμφανίζεται να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής για την εξασφάλιση ασφαλούς διέλευσης φορτίων από το Κουβέιτ. Στο ίδιο μήκος κύματος, το Ιράν διασφάλισε την «ασφαλή, ανεμπόδιστη και ταχεία» διέλευση των φιλιππινέζικων πλοίων μέσω του Ορμούζ, όπως επιβεβαίωσε χθες η χώρα της νοτιοανατολικής Ασίας. Η διαβεβαίωση δόθηκε από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας που είχε με τη Φιλιππινέζα ομόλογό του, Μαρία Τερέζα Λαζάρο «Δεδομένου ότι οι Φιλιππίνες εισάγουν το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών αναγκών τους από τη Μέση Ανατολή, αυτές οι διαβεβαιώσεις από το Ιράν θα διευκολύνουν τη σταθερή παράδοση κρίσιμων προμηθειών πετρελαίου και λιπασμάτων στις Φιλιππίνες», δήλωσε.

Επαφές με το Πακιστάν

Αντίστοιχες κινήσεις έχουν παρατηρηθεί και με το Πακιστάν, όπου προτάθηκε η αλλαγή σημαίας και νηολογίου σε ξένα δεξαμενόπλοια ώστε να βαφτιστούν «πακιστανικά» και να διέλθουν με ασφάλεια υπό την προστασία του ιρανικού ναυτικού.

Μέσα στο χαοτικό αυτό σκηνικό, έχει εισέλθει στο Ορμούζ ένα πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και αν καταφέρει να διασχίσει το υδάτινο πέρασμα, θα γίνει το πρώτο τέτοιο πλοίο που περνάει από την εύφλεκτη περιοχή από την έναρξη του πολέμου. Το πλοίο «Sohar LNG», που φαίνεται να μην έχει φορτίο, κινείται προς τα ανατολικά αφού άλλαξε προορισμό προς το εξαγωγικό τερματικό LNG Qalhat στο Ομάν, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πλοίων. Τα πλοία LNG έχουν αποφύγει τα Στενά από την ημέρα που ξέσπασε η σύγκρουση, διαταράσσοντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς του καυσίμου. Το «Sohar» φαίνεται να διασχίζει το νότιο τμήμα των Στενών, κάτι που είναι ασυνήθιστο, καθώς τα πλοία συνήθως ακολουθούν τη βόρεια διαδρομή κατ’ εντολήν της Τεχεράνης. Αν και το πλοίο φαίνεται να είναι άδειο, η αγορά παρακολουθεί στενά την επανέναρξη της ροής LNG, με στόχο την άμβλυνση της πίεσης στις παγκόσμιες τιμές.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/04/26

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Ο πρόεδρος του Ιράν απέστειλε μια επιστολή προς τον αμερικανικό λαό για να τον πείσει πως η χώρα του δεν αποτελεί «αντικειμενική απειλή» για τις ΗΠΑ. Φυσικά ουδείς ποτέ ισχυρίστηκε πως το Ιράν απειλεί την υπερδύναμη. Ομως είναι γεγονός πως αποτελεί παράγοντα αποσταθεροποίησης της περιοχής της Μέσης Ανατολής. Ο Μασούντ Πεζεσκιάν, ενώ θεωρεί, όπως γράφει, τις ΗΠΑ «πληρεξούσιο του Ισραήλ», ξεχνά να αναφέρει τη σχέση της πατρίδας του με τους δικούς της πληρεξουσίους, δηλαδή με τις τρομοκρατικές οργανώσεις των Χούθι, Χαμάς και Χεζμπολάχ, όπως και τις απειλές που συνεχώς εκτοξεύουν κορυφαία στελέχη του θεοκρατικού καθεστώτος κατά του Ισραήλ. Αυτή ακριβώς είναι η ουσία του προβλήματος που ο Πεζεσκιάν αρνείται να δει.

Η αιχμή όλων αυτών συνοψίζεται στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Προφανώς είναι αναφαίρετο δικαίωμα κάθε χώρας να αναπτύξει το πυρηνικό πρόγραμμά της, όμως όταν απειλεί με πυρηνικό όλεθρο μια άλλη χώρα με την οποία δεν έχει καν κοινά σύνορα, τότε αποτελεί έναν διεθνή ταραξία που θα πρέπει είτε να τεθεί υπό διεθνή επιτήρηση είτε να εκμηδενιστούν οι δυνατότητές του να απειλεί άλλα κράτη. Στον βαθμό που απέτυχε η πρώτη λύση, ενεργοποιήθηκε η δεύτερη. Γιατί απέτυχε ο διεθνής έλεγχος; Διότι το Ιράν έτρεχε ένα κρυφό, παράλληλο πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου για κατασκευή πυρηνικών κεφαλών. Σήμερα η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας υποστηρίζει πως το Ιράν διαθέτει 440 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου περί το 60%, που τα έχουν κρύψει, υπό διάφορες μορφές, στα έγκατα της γης.

Ο Μασούντ Πεζεσκιάν τα γνωρίζει όλα αυτά, αλλά τι να πει; Αναμφίβολα είναι μια μετριοπαθής προσωπικότητα μπροστά στους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης, όμως είναι εντελώς ανίσχυρος. Προειδοποίησε πριν από λίγες μέρες τους φανατικούς του καθεστώτος πως η οικονομία του Ιράν αντέχει για τρεις εβδομάδες, αλλά ποιος τον ακούει; Εξάλλου να μην ξεχνάμε πως τυπικά και ουσιαστικά αποτελεί έναν ηθικό συναυτουργό στις δολοφονίες των χιλιάδων Ιρανών αντιφρονούντων τον Ιανουάριο του 2026. Και ο Αλμπερτ Σπέερ ήταν
ένας μετριοπαθής - τεχνοκράτης ναζί, αλλά ήταν ναζί.

Το Ιράν είχε πολλές ευκαιρίες να εγκαταλείψει τα μεγαλεπήβολα πυρηνικά σχέδιά του και να ενταχθεί στη διεθνή οικονομική κοινότητα. Είναι μια χώρα 92 εκατομμυρίων κατοίκων, με νεανικό πληθυσμό, με ικανοποιητικό επίπεδο εκπαίδευσης, αλλά με ΑΕΠ μόλις 450 δισεκατομμύρια δολάρια. Το πυρηνικό πρόγραμμά του που συνολικά κόστισε πολλά τρισεκατομμύρια, σήμερα μετράει τις κατεστραμμένες υποδομές του. Θα ήταν άχαρο να πούμε ποια θα ήταν η ανάπτυξη του Ιράν αν αυτός ο πακτωλός κεφαλαίων επενδυόταν σε μια οικονομία χωρίς κυρώσεις.

Κάθε κρίση γεννά και μια νέα ευκαιρία. Μπορεί ο ίδιος ο Πεζεσκιάν να βλέπει ποια είναι η έξοδος από το τούνελ, αδυνατεί όμως να την επιβάλει στους φανατικούς διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης που ασκούν την εξουσία στο Ιράν.

Με τις δύο πλευρές να έχουν ήδη προσανατολιστεί στον εμπλουτισμό της ανανεωμένης ελληνογαλλικής συμφωνίας και με άλλους τομείς πέραν της άμυνας και της στρατιωτικής συνεργασίας, δύο είναι προσώρας τα επικρατέστερα σενάρια ως προς τον ακριβή χρόνο άφιξης του προέδρου Μακρόν στην Ελλάδα, χωρίς ωστόσο κανείς να μπορεί να αποκλείσει κάποια ανατροπή της τελευταίας στιγμής λόγω της έκρυθμης και απρόβλεπτης κατάστασης που επικρατεί στην εμπόλεμη Μέση Ανατολή. Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, κομβικό ρόλο διαδραματίζει η διεξαγωγή της άτυπης συνόδου των ηγετών της ΕΕ στη Λευκωσία στις 23 και 24 Απριλίου. Σύμφωνα με το πρωταρχικό σενάριο, ο γάλλος πρόεδρος σχεδιάζει να μεταβεί πρώτα στην Κύπρο για την άτυπη σύνοδο των ευρωπαίων ηγετών και στη συνέχεια, προτού επιστρέψει στο Παρίσι, να πραγματοποιήσει μια στάση στην Αθήνα, όπου θα έχει αλλεπάλληλες επαφές με την πολιτική και πολιτειακή ηγεσία της χώρας, με την επίσκεψή του να κινείται σαφώς γύρω από την εμβληματική υπογραφή της ανανέωσης της ελληνογαλλικής συμφωνίας, που για πρώτη φορά υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2021 στο Παρίσι. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, εντούτοις, στο τραπέζι επί του παρόντος υπάρχει και το σενάριο έλευσης του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα κατά το δεύτερο δεκαήμερο Απριλίου, μια ανάσα ακριβώς πριν από την άτυπη σύνοδο των ευρωπαίων ηγετών στη Λευκωσία και πάντως σίγουρα με το πέρας της εβδομάδας του Πάσχα (20-22/4).

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/04/26

Εξαρχής φάνηκε ότι υπήρχε μεταξύ τους ώσμωση και πράγματι η έως τώρα συμπόρευση των δύο χαμηλών τόνων ηγετών, μόνο οφέλη έχει αποφέρει στη Θεσσαλονίκη, με χαρακτηριστικό, λόγω και των ημερών, αυτό της «Λατρευτικής Εβδομάδας», μιας κοινής πρωτοβουλίας που εξελίσσεται πλέον σε πολιτιστικό - θρησκευτικό θεσμό. Στις δώδεκα συνολικά εκδηλώσεις, «βυζαντινοί ναοί και μνημεία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς ανοίγουν τις πύλες τους για να υποδεχθούν σε μια μοναδική αλληλεπίδραση κορυφαίους σολίστ, χορείες ψαλτών και μουσικά σύνολα, που προσφέρουν στο κοινό μια βιωματική, κατανυκτική εμπειρία και ένα όμορφο ταξίδι στον χώρο της ορθόδοξης εκκλησιαστικής υμνογραφίας». Η προσέλευση, όπως και τα δύο προηγούμενα χρόνια, καταγράφεται εντυπωσιακή – οι ναοί γεμίζουν ασφυκτικά. Ανθρωποι κάθε ηλικίας, πιστοί και λιγότερο πιστοί, κατακλύζουν τους χώρους των συναυλιών, που έχουν κεντρικό πρόσωπο αναφοράς την Παναγία «ως μητέρα του Χριστού και ως μάνα όλων μας που βιώνει το Θείο Πάθος».

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/04/26

Η κυρία Καρυστιανού ξεκίνησε ως μητέρα ενός θύματος των Τεμπών. Ανέλαβε την εκπροσώπηση και άλλων γονέων, συγγενών ή κηδεμόνων. Και εύλογα διεκδικούσε μία κατά την άποψή της «αλήθεια» (την οποία ουδείς έκρυβε) και μια δικής της αντίληψης «δικαιοσύνη» (την οποία κανείς δεν προσπάθησε να στερήσει). Το αντίθετο. Ολο αυτό όμως συγκρότησε ένα σοβαρό συγκινησιακό κεφάλαιο, το οποίο φάνηκε στις πολυπληθείς διαδηλώσεις προ δωδεκαμήνου. Αν και μειούμενο τους επόμενους μήνες, το κύμα αυτό εκδηλώθηκε έντονα, ίσως υπερβολικά, και στις εικόνες από την έναρξη της δίκης των Τεμπών με το αίτημα ενός «σεβασμού» των θυμάτων ή των συγγενών του. Ετσι υπηρετήθηκε σχεδόν εκ των πραγμάτων ένα σχήμα υψηλής ρητορικής αποτελεσματικότητας που φέρνει αντιμέτωπους τους «απλούς πονεμένους ανθρώπους» με μια «διεφθαρμένη άκαρδη εξουσία» που επιδιώκει τη «συγκάλυψη». Δεν μπορώ να γνωρίζω αν υπήρχε σχεδιασμός, αν και δεν μου φαίνεται. Το πιθανότερο είναι ότι υπήρχε απλώς συγκυρία. Στην πολιτική όμως το μέτρο είναι η διάρκεια. Το «κόμμα Καρυστιανού» βγήκε ασφαλώς από ένα σύνολο γεγονότων χωρίς κανείς να ξέρει αν θα αποκτήσει υπόσταση και μέλλον. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια αποφόρτιση του φαινομένου και άλλωστε η δίκη έχει δρόμο μπροστά της. Οταν όμως ένα σοβαρό μέρος της κοινωνίας υπόκειται στη δυσπιστία και την απογοήτευση του «όλα χάλια είναι», η πολιτική μπορεί να γεννήσει εκπλήξεις. Οι οποίες δεν συνδέονται απαραίτητα με το δυστύχημα των Τεμπών, ούτε καν με την εξέλιξη της δίκης. Απλώς όλα μπαίνουν στο πανέρι. Χθες άκουγα το επιχείρημα πως «μοίραζε λεφτά ο ΟΠΕΚΕΠΕ στους απατεώνες αλλά δεν έφτιαχναν την ασφάλεια των τρένων». Η σύνδεση είναι προφανώς άσχετη. Θέλω να ελπίζω πως μια σοβαρή πολιτεία μπορεί να διασφαλίσει και επιδοτήσεις σε όσους πραγματικά τις δικαιούνται και ασφαλή τρένα. Ολα αυτά όμως στήνουν ένα σκηνικό, το οποίο κανείς δεν μπορεί να σταθμίσει πλήρως. Και ως εκ τούτου κανείς δεν μπορεί να προσδιορίσει το μέλλον ενός κόμματος που προκύπτει από αστάθμητους παράγοντες. Η πολιτική βεβαίως είναι σκληρή πίστα. Κανείς δεν ξέρει αν η κυρία Καρυστιανού έχει τη στόφα να την πάει μέχρι τέλους. Κάτι υποψίες μόνο κυκλοφορούν αλλά ο χρόνος θα δείξει....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/04/26

"ΒΟΗΘΟΥΣΗΣ" ΤΗΣ ΙΣΧΥΡΗΣ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΛΙΒΥΗ, ΣΥΝΕΠΩΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΙΝΔΥΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΤΗΣΗ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΕΝ ΑΝΑΜΟΝΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΕΙΜΕΝΗΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΕΚΕΠΕ, ΕΚΤΙΜΗΘΗΚΕ ΟΤΙ....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"/

Εντός και εκτός/Βασίλης Νέδος

της Ελλάδας για την ανάγκη ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Αμέσως μετά, ο κ. Γεραπετρίτης προχώρησε σε κάποιες παρόμοιες τοποθετήσεις, αλλά αυτή τη φορά σε ένα κάπως πιο δεσμευτικό φόρουμ. Ο κ. Γεραπετρίτης μέσω τηλεδιάσκεψης συμμετείχε σε σύσκεψη που διοργάνωσε η υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου Ιβέτ Κούπερ, με αντικείμενο την ανάγκη να μείνουν ανοιχτά τα Στενά του Ορμούζ. Ο κ. Γεραπετρίτης όπως και ομόλογοί του από ακόμη τουλάχιστον 33 χώρες (καθώς η λίστα αναμένεται να διευρυνθεί) συμφώνησαν ότι τα Στενά πρέπει να μείνουν ανοιχτά, ενώ στην κοινή δήλωση για τη διατήρηση της ελεύθερης διακίνησης εμπορευμάτων στην περιοχή που συνυπέγραψαν, τονίζεται πως «εκφράζουμε την ετοιμότητά μας να συνεισφέρουμε στις απαραίτητες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση μέσα από τα Στενά». Οπως τονίζεται από αρμόδιες πηγές, στην παρούσα φάση υπάρχει μόνο σχεδιασμός και η όποια «συνεισφορά» στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ θα εκδηλωθεί αποκλειστικώς και μόνον αφού τελειώσει ο πόλεμος. Προφανώς αυτή η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά, μιας και είναι απολύτως σαφές ότι κανένας δεν ρισκάρει να λάβει –έστω και από σπόντα– μέρος σε έναν πόλεμο, τον οποίο ούτε στηρίζει ούτε θέλει. Θα ακολουθήσουν και άλλα επεισόδια.

Ο ΤΟΠΟΣ

Στο υπουργείο Εξωτερικών, πάντως, γίνονται και συζητήσεις σχετικά με τον επαναπρογραμματισμό της επίσκεψης του κ. Γεραπετρίτη στην Τρίπολη της Λιβύης. Ο κ. Γεραπετρίτης επρόκειτο να ταξιδέψει στην Τρίπολη την Τετάρτη 1 Απριλίου, πέντε ημέρες μετά την επίσκεψή του στη Βεγγάζη. Το βράδυ της Δευτέρας από την Πολεμική Αεροπορία (Π.Α.) ειδοποίησαν το επιτελείο του υπουργού ότι η κατεύθυνση, και η ισχύς των ανέμων, ειδικά μετά το απόγευμα, οπότε ο κ. Γεραπετρίτης θα επέστρεφε από τη δυτική Λιβύη, ήταν τέτοια που θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνη οποιαδήποτε πτήση. Ετυχε, βέβαια, την ημέρα που ο κ. Γεραπετρίτης έμεινε τελικά στην Αθήνα, να έλθει και η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Δεδομένου του νομικού «καπέλου» που συχνά φοράει ο κ. Γεραπετρίτης, αρκετοί εκτίμησαν πως κάτι ήταν γνωστό στο Μαξίμου, γι’ αυτό και το ταξίδι αναβλήθηκε. Ωστόσο, η αλήθεια είναι κάπως πιο απλή.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/04/25

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά δουλεμένο σχέδιο, απαραίτητο για ένα κράτος που πρέπει να γίνει ακόμα πιο φιλικό στους πολίτες, εκμεταλλευόμενο τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Αρκεί να αναφέρει κανείς κάποιες από τις προβλέψεις του: Σε συναλλαγές με το κράτος, ο πολίτης μπορεί να μη δίνει απαραίτητα δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί σε άλλες υπηρεσίες (πτυχία, πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, ληξιαρχικές πράξεις) και αντ’ αυτών να κάνει υπεύθυνη δήλωση (οι υπηρεσίες είναι υπεύθυνες να διασταυρώσουν την αλήθεια των δηλουμένων). Επιταχύνεται και διευκολύνεται η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων – και σε αυτό παίζει ρόλο η αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων. Το Δημόσιο παραιτείται από την άσκηση ένδικων μέσων σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακή εξυπηρέτηση ή διαφθορά κατά υπηρεσιών του Δημοσίου μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας, ο οποίος αποκτά κομβικό ρόλο. Οι αλλαγές αυτές, που έρχονται να προστεθούν σε πολλές άλλες οι οποίες ήδη μας έχουν γλιτώσει χρόνο, χρήμα και πολλά νεύρα, επισφραγίζονται με τη δυνατότητα των πολιτών να παρακολουθούν την πορεία των αιτημάτων τους (όπως π.χ. γίνεται με τα κούριερ) με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων. Επιπλέον, το Δημόσιο αναγνωρίζει ότι είναι άδικες κάποιες εύνοιες που του έδινε ως σήμερα ο νόμος έναντι των πολιτών. Με κάποιες τέτοιες εύνοιες, το κράτος μπορούσε να διεκδικεί τα ακίνητα της μισής Καρδίτσας, της Σαρωνίδας και γενικώς την περιουσία χιλιάδων πολιτών. Με τη ρύθμιση που εισέρχεται τώρα, οι ιδιοκτησίες δεν θα χρειάζονται έγγραφα ακόμα και της Τουρκοκρατίας και θα αναγνωρίζεται ως κύριος οποιουδήποτε ακινήτου όποιος το νέμεται καλόπιστα και αδιατάρακτα για σαράντα έτη, αρχίζοντας από το 1963...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/04/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Την ώρα που οι πελατειακές σχέσεις των πολιτικών με τους πολίτες – οι οποίες ανακαλύπτονται από την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ αλλά και στην κυβέρνηση – απειλούν τη χώρα με νέα πολιτική περιπέτεια, ένα νομοσχέδιο που άρχισε χθες να συζητιέται στη Βουλή δείχνει ποιος πρέπει να είναι ο δρόμος τον οποίο έπρεπε να πάρει η πολιτική ζωή. Ο δρόμος είναι η μεταρρύθμιση του κράτους – και το νομοσχέδιο στο οποίο αναφέρομαι το εισήγαγε ο αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας Κωστής Χατζηδάκης.

Το νομοσχέδιο έχει τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» και στόχος του είναι η αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας, η επιτάχυνση των διαδικασιών μέσω των οποίων εξυπηρετεί το Δημόσιο, η μείωση του κόστους που μπορεί να έχει το αίτημα των πολιτών από το κράτος, η διαφάνεια και, γενικώς, η βελτίωση της δημόσιας διοίκησης. Η οποία ακόμα, σε μεγάλο βαθμό, συνεχίζει να παράγει γραφειοκρατία, παρότι χάρη στους υπολογιστές και σε αυτό που έχει αποκληθεί ηλεκτρονική διακυβέρνηση, η οποία παρέκαμψε αλλά δεν εξαφάνισε το βαθύ Δημόσιο, έχουμε γλιτώσει μεγάλο μέρος της ταλαιπωρίας και των καθυστερήσεων.

Η εισαγωγή στη Βουλή του νομοσχεδίου επισκιάστηκε από την αψιμαχία του υπουργού με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη και το αίτημα του τελευταίου για εκλογές, ως αποτέλεσμα των εξελίξεων με τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Οι φράσεις του Κωστή Χατζηδάκη «Μου θυμίσατε το αρνί που εύχεται να έρθει το Πάσχα. Καμιά φορά τα αιτήματα γίνονται δεκτά» είναι μιντιακά δυνατές, αλλά οδηγούν τη συζήτηση πέραν του νομοθετήματος το οποίο προσπαθεί να κατοχυρώσει.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά δουλεμένο σχέδιο, απαραίτητο για ένα κράτος που πρέπει να γίνει ακόμα πιο φιλικό στους πολίτες, εκμεταλλευόμενο τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Αρκεί να αναφέρει κανείς κάποιες από τις προβλέψεις του:

Σε συναλλαγές με το κράτος, ο πολίτης μπορεί να μη δίνει απαραίτητα δικαιολογητικά που έχουν κατατεθεί σε άλλες υπηρεσίες (πτυχία, πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης, ληξιαρχικές πράξεις) και αντ’ αυτών να κάνει υπεύθυνη δήλωση (οι υπηρεσίες είναι υπεύθυνες να διασταυρώσουν την αλήθεια των δηλουμένων). Επιταχύνεται και διευκολύνεται η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων – και σε αυτό παίζει ρόλο η αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων. Το Δημόσιο παραιτείται από την άσκηση ένδικων μέσων σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες για καθυστερήσεις, κακή εξυπηρέτηση ή διαφθορά κατά υπηρεσιών του Δημοσίου μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας, ο οποίος αποκτά κομβικό ρόλο.

Οι αλλαγές αυτές, που έρχονται να προστεθούν σε πολλές άλλες οι οποίες ήδη μας έχουν γλιτώσει χρόνο, χρήμα και πολλά νεύρα, επισφραγίζονται με τη δυνατότητα των πολιτών να παρακολουθούν την πορεία των αιτημάτων τους (όπως π.χ. γίνεται με τα κούριερ) με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Επιπλέον, το Δημόσιο αναγνωρίζει ότι είναι άδικες κάποιες εύνοιες που του έδινε ως σήμερα ο νόμος έναντι των πολιτών. Με κάποιες τέτοιες εύνοιες, το κράτος μπορούσε να διεκδικεί τα ακίνητα της μισής Καρδίτσας, της Σαρωνίδας και γενικώς την περιουσία χιλιάδων πολιτών. Με τη ρύθμιση που εισέρχεται τώρα, οι ιδιοκτησίες δεν θα χρειάζονται έγγραφα ακόμα και της Τουρκοκρατίας και θα αναγνωρίζεται ως κύριος οποιουδήποτε ακινήτου όποιος το νέμεται καλόπιστα και αδιατάρακτα για σαράντα έτη, αρχίζοντας από το 1963.

Το νομοσχέδιο είναι απαραίτητο. Μακάρι, αφού βελτιωθεί – αν κριθεί ότι χρειάζεται –, να ψηφιστεί με μεγάλη πλειοψηφία. Σε όλους μας αξίζει ένα πιο χρήσιμο Δημόσιο.

Αγνοια· και ένα πλήγμα στη δημοκρατία

«Δεν αναγνωρίζω τίποτα νόμιμο στη δίκη – θεωρώ ότι οι αποφάσεις δεν θα είναι βαριές. Η πρόεδρος, ως εντεταλμένο πειθήνιο όργανο, συνέχιζε να κάνει τη δουλειά της χωρίς να μας ακούει. Πλήρης απαξίωση, πλήρης έλλειψη σεβασμού. Η δίκη προχωρά χωρίς να ενδιαφέρει κανέναν αν αποδειχθεί η αλήθεια».

Είναι μερικές από τις φράσεις της Μαρίας Καρυστιανού στο δικαστήριο για το δυστύχημα των Τεμπών. Ενδεικτικές ογκώδους άγνοιας για τον τρόπο με τον οποίο απονέμεται η δικαιοσύνη. Μητέρα θύματος και, πλέον, κομματάρχισσα, η συγκεκριμένη κυρία νομίζει ότι μέτρο των πραγμάτων είναι ο εαυτός της και ουσιαστικά δηλώνει άγνοια για το πώς λειτουργούν οι κοινωνίες και οι θεσμοί τους. Μπορεί να το διορθώσει.

Ας δει δικαστικά δράματα σε κάποια πλατφόρμα ή, έστω, κάποιες παλιές ελληνικές ταινίες να δει πώς γίνεται – από κάπου πρέπει να αρχίζει κανείς.

Για τις υπόλοιπες δικαστικές εξελίξεις, επί του πιεστηρίου μαθαίνω ότι έγινε δεκτή η δήλωση αποχής της προέδρου από την άλλη δίκη για τα χαμένα βίντεο των Τεμπών, που επίσης γινόταν στη Λάρισα.

Η πρόεδρος ζήτησε αποχή, είπε ότι δεν ανέχεται άλλες προσβολές. Η δίκη θα ξαναρχίσει από την αρχή. Η δημοκρατία, σε αυτή την περίπτωση, ηττήθηκε. Δυστυχώς.

Ακόμη κι έτσι, όμως, οι μήνες που απομένουν μέχρι τη συνταγματική εκπνοή της κυβερνητικής θητείας δεν είναι λίγοι για να μπορέσει ο πρωθυπουργός να ξαναδείξει ότι μονοπωλεί την πολιτική σταθερότητα, την οποία θέτουν και ως προτεραιότητα οι, χωλωμένοι πλέον, νοικοκυραίοι – «μεσαία τάξη», για τους φίλους. Γιατί λοιπόν να σκέφτεται τις πρόωρες εκλογές, που ο ίδιος έχει συστηματικά αποκηρύξει ως τυχοδιωκτισμό; Δεν κινδυνεύει με ένα τέτοιο διάβημα να γίνει ο ίδιος πρόξενος της αστάθειας, οδηγώντας σε διπλή ή τριπλή εκλογική περιπέτεια εν μέσω πολέμου; Η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα επιβεβαίωνε όσους εκτιμούν ότι η διακυβέρνηση έχει βρεθεί πολύ κοντά στο σημείο θραύσεώς της. Οτι «πιέζεται» τόσο, που η παραμονή της στην εξουσία θα συνιστούσε απλώς ροκάνισμα του χρόνου. Μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα αιφνιδίαζε τις συνιστώσες εκείνες της αντιπολίτευσης που δεν έχουν ακόμη οργανωθεί σε κανονικά κόμματα. Θα ευνοούσε έτσι παραπλεύρως το ΠΑΣΟΚ, που έχει οργανωτικό προβάδισμα. Θα ισοδυναμούσε όμως και με ομολογία ότι η κυβέρνηση αδυνατεί να εξαντλήσει τη θητεία της, κι ας μην έχει αντίπαλο. Οτι τη σταθερότητα που ευαγγελίζεται τη βιώνει πλέον και η ίδια ως τοξική στασιμότητα, από την οποία προτιμά να αποδράσει...

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/04/26

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΤΣΙΝΤΣΙΝΗ

Ελα, μωρέ. Δεν έκλεψε κανείς. Ρουσφέτια είναι. (Τα λεφτά είναι ξένα – ευρωπαϊκά.) Αυτή είναι η πρώτη άμυνα στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Βουλευτές ζητούν μικρο-διευθετήσεις για λογαριασμό ψηφοφόρων τους. Είναι, βεβαίως, ρετρό και άσχημο. Αλλά δεν είναι δα και σκάνδαλο που σε σκοτώνει.

Η κυβέρνηση θα μπορούσε να δώσει χρόνο στον εαυτό της. Να αφήσει να περάσει ο σκανδαλισμός με τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες (που πάντα αποκαλύπτουν τον κυνισμό στην πίσω αυλή της εξουσίας). Να αφεθεί στη λήθη. Να επενδύσει κυρίως στο ακαταμάχητο στρατηγικό πλεονέκτημά της: ότι δεν υπάρχει συγκροτημένη δύναμη ικανή να τη διαδεχθεί – ούτε αρκετά ελκυστική για να συγκομίσει τη διάχυτη δυσαρέσκεια εις βάρος της.

Επειδή το σκάνδαλο δεν είναι το πρώτο, η διαχείριση απαιτεί πιο δραστικά μέτρα από τα προηγούμενα. Δεν αρκεί μια συγγνώμη. Θα χρειαστεί ανασχηματισμός και αποπομπές, και δέσμευση για εκκαθάριση των ψηφοδελτίων, χωρίς αυτή τη φορά να μετράει το ιστορικό βάρος των ονομάτων που πρέπει να εκκαθαριστούν. Αλλά ακόμη κι αυτό ο Μητσοτάκης θα μπορούσε να το παρουσιάσει σαν ρήξη με το βαθύ κόμμα. Κανείς από τους εγκαλούμενους δεν ανήκει στους νεοφώτιστους της μητσοτακικής Ν.Δ. Αν επικρατήσει αυτή η γραμμή, ο πρωθυπουργός θα εμφανιστεί δέκα χρόνια μετά την εκλογή του στην ηγεσία της Ν.Δ. να συνειδητοποιεί ξαφνικά με ποιο μηχανισμό και ποιο προσωπικό κυβερνά. Θα επαναστατήσει ενάντια στα κομματικά «μπετά», τα οποία, μετά τις ευρωεκλογές του 2024, έχει προσπαθήσει συστηματικά να αναχωνεύσει στο οικοδόμημα της εξουσίας του (βλέπε επίτροπο στην Ε.Ε., πρόεδρο της Βουλής και άπαντα τα αξιώματα).

Ακόμη κι έτσι, όμως, οι μήνες που απομένουν μέχρι τη συνταγματική εκπνοή της κυβερνητικής θητείας δεν είναι λίγοι για να μπορέσει ο πρωθυπουργός να ξαναδείξει ότι μονοπωλεί την πολιτική σταθερότητα, την οποία θέτουν και ως προτεραιότητα οι, χωλωμένοι πλέον, νοικοκυραίοι – «μεσαία τάξη», για τους φίλους. Γιατί λοιπόν να σκέφτεται τις πρόωρες εκλογές, που ο ίδιος έχει συστηματικά αποκηρύξει ως τυχοδιωκτισμό; Δεν κινδυνεύει με ένα τέτοιο διάβημα να γίνει ο ίδιος πρόξενος της αστάθειας, οδηγώντας σε διπλή ή τριπλή εκλογική περιπέτεια εν μέσω πολέμου;

Η πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα επιβεβαίωνε όσους εκτιμούν ότι η διακυβέρνηση έχει βρεθεί πολύ κοντά στο σημείο θραύσεώς της. Οτι «πιέζεται» τόσο, που η παραμονή της στην εξουσία θα συνιστούσε απλώς ροκάνισμα του χρόνου. Μια πρόωρη προσφυγή στις κάλπες θα αιφνιδίαζε τις συνιστώσες εκείνες της αντιπολίτευσης που δεν έχουν ακόμη οργανωθεί σε κανονικά κόμματα. Θα ευνοούσε έτσι παραπλεύρως το ΠΑΣΟΚ, που έχει οργανωτικό προβάδισμα. Θα ισοδυναμούσε όμως και με ομολογία ότι η κυβέρνηση αδυνατεί να εξαντλήσει τη θητεία της, κι ας μην έχει αντίπαλο. Οτι τη σταθερότητα που ευαγγελίζεται τη βιώνει πλέον και η ίδια ως τοξική στασιμότητα, από την οποία προτιμά να αποδράσει.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 03/04/26

ΤΗΣ ΓΙΟΥΛΗΣ ΕΠΤΑΚΟΙΛΗ

Ύπάρχουν κάποια κυβερνητικά στελέχη, που μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ και όλα όσα έρχονται σιγά σιγά στο φως, λένε ότι τα ονόματα που έχουν δημοσιοποιηθεί είναι στην πλειονότητά τους πρόσωπα από την «παλαιά Ν.Δ.». Αρα ο πρωθυπουργός έχει τώρα την ευκαιρία να κάνει μια γενναία ανανέωση. Να καθαρίσει την κυβέρνηση από το κόμμα. Ελπίζουν τα συγκεκριμένα στελέχη ότι ένας ανασχηματισμός θα ξεπλύνει το σκάνδαλο και πιστεύουν, παράλληλα, ότι κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει ανώδυνα για τον πρωθυπουργό, χωρίς αντιδράσεις από τον μικρόκοσμο της Νέας Δημοκρατίας και τα ισχυρά κομματικά στελέχη. Θέλουν μάλλον να ξεχάσουν ότι συχνά οι κομματικοί συσχετισμοί είναι εκείνοι που καθορίζουν τις εξελίξεις.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, πέρα από το ποινικό και πολιτικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει, αξίζει να μελετηθεί και ως μοντέλο «damage control» από την πλευρά της κυβέρνησης. Αρχικά η γραμμή άμυνας ήταν ότι το σκάνδαλο είναι διαχρονικό και διακομματικό. Δεν αφορά μόνο τη Ν.Δ., αφορά το ΠΑΣΟΚ, αλλά και τον ΣΥΡΙΖΑ. Οταν έγινε γνωστή η πρώτη δικογραφία, το καλοκαίρι του 2025, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, σε ενημέρωση δημοσιογράφων μεταξύ άλλων έλεγε: «Είναι σαφέστατο ότι αυτό το πράγμα, το οποίο συμβαίνει για δεκαετίες στη χώρα, είναι νοσηρό. Με ευθύνη συνολικά όσων έχουν κυβερνήσει».

Σήμερα, που γνωρίζουμε ότι στο επίκεντρο της δεύτερης μεγάλης έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκονται συνολικά 20 εν ενεργεία και πρώην βουλευτές και υπουργοί, όλοι από την κυβερνητική παράταξη, η υπερασπιστική γραμμή αλλάζει και σύμφωνα με όσα ψελλίζουν πηγές της κυβέρνησης, αφορά την «παλαιά Ν.Δ.», που βέβαια, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα για το ότι εδώ και έξι χρόνια αναλαμβάνει υπουργικές θέσεις και κρίσιμους τομείς του Δημοσίου. Ξαφνικά, είναι ευκαιρία να απομακρυνθεί το παλιό, προκειμένου να επέλθει «οριστική και εκτεταμένη ανανέωση» του έμψυχου δυναμικού του κόμματος, καταλήγουν οι πηγές.

Η επικοινωνιακή διαχείριση της κυβέρνησης μοιάζει με διαρκή οπισθοχώρηση από τις γραμμές άμυνας που οι εξελίξεις διαλύουν πολύ γρήγορα. Δεν γνωρίζω ποιο εγχειρίδιο συμβουλεύονται στο Μαξίμου, όμως δεν φαίνεται να αποδίδει καρπούς. Η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί με ΟΠΕΚΕΠΕ, υποκλοπές και Τέμπη, δεν αφήνει πολλά περιθώρια. Και δεν είναι μόνον αυτά τα μέτωπα. Το βασικό μέτωπο είναι μια κοινωνία κουρασμένη, σε μεγάλη πίεση εξαιτίας της γεωπολιτικής αστάθειας και σε οικονομική ασφυξία από τη συνεχή άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, και τις συνεπακόλουθες αυξήσεις. Για την κυβέρνηση, ο κλοιός στενεύει με μεγάλη ταχύτητα.

Στο υλικό των περίπου 2.000 σελίδων περιλαμβάνονται δελτία πληροφοριών της ΚΥΠ, εκτιμήσεις και αναλύσεις για τις χώρες του σοβιετικού συνασπισμού, περιγραφή των συνθηκών διαβίωσης, αλλά και του ηθικού των εκτοπισμένων Ελλήνων, καθώς και εκθέσεις για την κομμουνιστική δράση στο εσωτερικό της χώρας, σε τόπους εξορίας, στις φυλακές, ακόμη και στο στράτευμα. Το λεξιλόγιο που επιλέγεται και η γραφειοκρατική γλώσσα της περιόδου αντανακλούν το πολωτικό μετεμφυλιακό κλίμα, αλλά και τις φοβίες της εποχής. «Η δημοσίευση τέτοιου είδους υλικού από έναν κρατικό φορέα, με τα χαρακτηριστικά της ΕΥΠ, επιβεβαιώνει νομίζω ότι αυτό το κεφάλαιο της Ιστορίας μας έχει κλείσει οριστικά και η χώρα και οι υπηρεσίες της μπορούν πια να βλέπουν ψύχραιμα, με καθαρή ματιά, κριτικά και αυτοκριτικά, ακόμη και ιδιαίτερα φορτισμένες κατά το παρελθόν περιόδους της Ιστορίας τους», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο διοικητής της ΕΥΠ Θεμιστοκλής Δεμίρης....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 02/04/26

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΤΗΣ ΚΥΠ ΣΤΟ ΦΩΣ

• Στη δημοσιότητα 123 αποχαρακτηρισμένα έγγραφα της ΚΥΠ για την περίοδο 1953-1959

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

Το δακτυλογραφημένο έγγραφο με ημερομηνία 20 Μαΐου 1958, την ένδειξη «απόρρητο» και τον ψυχροπολεμικό τίτλο «Επικίνδυνος διόγκωσις του Κομμουνισμού» αριθμούσε 12 σελίδες. Είχαν περάσει μόλις λίγες ημέρες από τις βουλευτικές εκλογές τις οποίες είχε κερδίσει η Ενιαία Ριζοσπαστική Ενωσις του Κωνσταντίνου Καραμανλή και ως αξιωματική αντιπολίτευση είχε αναδειχθεί για πρώτη φορά η Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά. Το αποτέλεσμα της κάλπης δεν πέρασε τότε απαρατήρητο από την Κεντρική Υπηρεσία Πληροφοριών.

Στο επίμαχο έγγραφο περιγράφονται αναλυτικά, με τη φρασεολογία της εποχής, προτάσεις για τη λήψη σειράς μέτρων ώστε να αναχαιτιστεί ο αποκαλούμενος «κομμουνιστικός κίνδυνος». Προτείνεται η αναθεώρηση της κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής με σκοπό την ανακούφιση των πολυπληθέστερων και φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων (εργατών, αγροτών, δημοσίων και ιδιωτικών υπαλλήλων, συνταξιούχων και βιοτεχνών). 

Παράλληλα ζητείται η «αναπτέρωση του ηθικού και του αντικομμουνιστικού ζήλου των σωμάτων ασφαλείας», καθώς και η εξουδετέρωση των πολιτικών και οργανωτικών στελεχών του ΚΚΕ στα αστικά κέντρα και στην ύπαιθρο. Προτείνονται μέτρα «αντικομμουνιστικής προπαγάνδας», ενημέρωσης των κρατικών υπαλλήλων και «κυρίως των δικαστών επί του κομμουνιστικού κινδύνου», καθώς και δημιουργία ειδικού γραφείου «εθνικής διαφωτίσεως». Ως πρωταρχικής σημασίας χαρακτηρίζεται ακόμη στο ίδιο έγγραφο η ανελλιπής, τακτική και εβδομαδιαία ενημέρωση της κοινής γνώμης από τους αρμόδιους υπουργούς για τον τρόπο αντιμετώπισης κοινωνικών και οικονομικών προβλημάτων, «ώστε να μην τα εκμεταλλεύεται δημαγωγικά ο κομμουνισμός».

Αυτό είναι ένα από τα 123 έγγραφα της περιόδου 1953-1959 που αποχαρακτηρίστηκαν τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Φεβρουάριο του 2026 από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και δόθηκαν χθες στη δημοσιότητα. Στο υλικό των περίπου 2.000 σελίδων περιλαμβάνονται δελτία πληροφοριών της ΚΥΠ, εκτιμήσεις και αναλύσεις για τις χώρες του σοβιετικού συνασπισμού, περιγραφή των συνθηκών διαβίωσης, αλλά και του ηθικού των εκτοπισμένων Ελλήνων, καθώς και εκθέσεις για την κομμουνιστική δράση στο εσωτερικό της χώρας, σε τόπους εξορίας, στις φυλακές, ακόμη και στο στράτευμα. Το λεξιλόγιο που επιλέγεται και η γραφειοκρατική γλώσσα της περιόδου αντανακλούν το πολωτικό μετεμφυλιακό κλίμα, αλλά και τις φοβίες της εποχής.

«Η δημοσίευση τέτοιου είδους υλικού από έναν κρατικό φορέα, με τα χαρακτηριστικά της ΕΥΠ, επιβεβαιώνει νομίζω ότι αυτό το κεφάλαιο της Ιστορίας μας έχει κλείσει οριστικά και η χώρα και οι υπηρεσίες της μπορούν πια να βλέπουν ψύχραιμα, με καθαρή ματιά, κριτικά και αυτοκριτικά, ακόμη και ιδιαίτερα φορτισμένες κατά το παρελθόν περιόδους της Ιστορίας τους», αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο διοικητής της ΕΥΠ Θεμιστοκλής Δεμίρης.

Ο ιστορικός και υπεύθυνος των Ιστορικών Αρχείων του Μουσείου Μπενάκη, Τάσος Σακελλαρόπουλος, επισημαίνει μιλώντας στην «Κ» ότι αυτό το υλικό προσφέρει μια εικόνα για το πώς το κράτος χειριζόταν τους πολιτικούς του αντιπάλους. «Δεν είναι σημαντικές μόνο οι πληροφορίες που μας δίνουν τα έγγραφα, αλλά και το κλίμα που μας μεταφέρουν», λέει. «Τα έγγραφα μας δείχνουν πώς το ελληνικό κράτος είχε αναγορεύσει τον κομμουνισμό σε υπαρξιακή απειλή. Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η απειλή παρέμενε ενεργή χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου», παρατηρεί ο ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος.

Τακτική διαδικασία

Βάσει του ισχύοντος νομικού πλαισίου δύναται να αποχαρακτηρίζονται και να δημοσιοποιούνται επιλεγμένα έγγραφα μετά την παρέλευση τουλάχιστον 50 ετών από τη σύνταξή τους. Στόχος της ΕΥΠ, όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση, είναι η αποδέσμευση αρχείων να λάβει τη μορφή τακτικής, σχεδόν αυτόματης διαδικασίας «που θα επιτρέπει σε ιστορικούς και πολίτες να προσεγγίζουν ακόμη και “δύσκολες” ή “αμφιλεγόμενες» περιόδους της Ιστορίας μέσα από την οπτική της εποχής». Η «Κ» παρουσιάζει ενδεικτικά κάποια σημεία από τα έγγραφα.

Στο υλικό περιλαμβάνεται έκθεση 27 σελίδων για την αντιμετώπιση «της κομμουνιστικής διεισδύσεως εις τας Ενόπλους Δυνάμεις», λίγα χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου. «Ο κομμουνισμός είναι ένα μικρόβιον, το οποίο εισέρχεται εις το σώμα του έθνους», σημειώνεται. «Ο κομμουνιστής στρατιώτης εισερχόμενος εις τον στρατώνα δεν ευρίσκεται εις ένα άγνωστον περιβάλλον, αλλά εις ένα εχθρικόν στρατόπεδον», γράφει ο ανώνυμος συντάκτης στην έκθεση της ΚΥΠ. 

Μελετώντας το έγγραφο, ο κ. Σακελλαρόπουλος εξηγεί ότι σε αυτό αποτυπώνεται περισσότερο η αγωνία του κράτους να διατηρήσει τον στρατό υπό τον έλεγχό του. Παρατηρεί ακόμη ότι η συγκεκριμένη έκθεση δεν χαρτογραφεί τον πιθανολογούμενο «κίνδυνο», ούτε παρέχει συγκεκριμένες πληροφορίες ή λεπτομέρειες για οργανωμένη «συνωμοτική δράση» εντός του στρατεύματος. Στις σελίδες της περισσότερο γνωστοποιείται και ενισχύεται η έννοια της «πανταχού παρούσας κομμουνιστικής απειλής» με σκοπό να ανανεωθεί η έννοια της πολιτικής επαγρύπνησης σε όποιον τις διαβάσει. Ακόμη και από τις κεφαλίδες του εγγράφου δημιουργείται αυτή η αίσθηση της επιφυλακής με πιθανό σκοπό, όπως τονίζει ο ιστορικός, να περάσει το μήνυμα προς τους αξιωματικούς ότι κάθε στρατιώτης μπορεί ενδεχομένως να αποτελεί «μια κομμουνιστική “νάρκη”».

Στο έγγραφο αναφέρονται και ενέργειες που πρέπει να γίνουν ώστε να δημιουργείται η εντύπωση στους κομμουνιστές στρατιώτες ότι κάθε κίνησή τους θα είναι ήδη γνωστή στα όργανα παρακολούθησης. Παράλληλα προτείνεται η ανάπτυξη της «χαφιεδοφοβίας» μέσα στο στράτευμα. Δηλαδή να καλλιεργηθεί η καχυποψία μεταξύ των στρατευθέντων μελών του ΚΚΕ και των συμπαθούντων, ώστε ο ένας να βλέπει τον άλλον ως πιθανό καταδότη και να χαθεί η εμπιστοσύνη που μπορεί να είχαν μεταξύ τους.

Στις φυλακές

Σε άλλα έγγραφα με την ένδειξη «απόρρητο» περιγράφεται η κατάσταση που επικρατεί στις φυλακές μεταξύ των πολιτικών κρατουμένων. Προτείνεται η πλήρης απομόνωση και απαγόρευση επικοινωνίας μεταξύ ανωτάτων και ανωτέρων στελεχών του ΚΚΕ, καθώς και ο διαχωρισμός σε ξεχωριστές ακτίνες των μεσαίων στελεχών, ώστε να μη «λαμβάνουν τα μαρξιστικά φώτα των ανωτέρων τους».

Στην κατάσταση των φυλακών επικεντρώνονται και άλλα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα από το έτος 1957. Περιγράφονται επεισόδια και συμπλοκές μεταξύ πολιτικών κρατουμένων στις φυλακές Χαλκίδας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά ότι η διεύθυνση των φυλακών ισχυριζόταν πως τα γεγονότα δεν είχαν συμβεί, καθώς και η εκτίμηση ότι οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι δεν ήταν σε θέση να ελέγξουν την κατάσταση. «Δεν έχουν, κατά το πλείστον, πολιτικήν συνείδησιν και ικανότητα να υπεισέλθουν εις την ουσίαν του θέματος. Φοβούνται να έλθουν εις επαφήν και να συνεργασθούν πλήρως και ανεπιφυλάκτως μετά των υπηρεσιών ασφαλείας», αναφέρεται. 

Σχολιάζοντας όσα είχαν συμβεί στη Χαλκίδα, σημειώνεται στα έγγραφα της ΚΥΠ, ότι είναι προς το συμφέρον των Αρχών η εκμετάλλευση «παντός φαινομένου το οποίον δύναται να συντελέση τόσον εις την απόσπασιν περισσοτέρων κομμουνιστών από τας τάξεις της παλαιάς και νέας ηγεσίας δι έμπρακτου μεταστροφής αυτών, όσον και εις την μείωσιν του αριθμού των αναρχικών κρατουμένων διά της απολύσεως των πραγματικών μεταμελουμένων». 

Προτείνεται ακόμη η διατήρηση και συντήρηση των αντιθέσεων μεταξύ των φυλακισμένων, ώστε το χάσμα να διευρύνεται σε τέτοιο βαθμό ώστε να δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για μεταστροφή μεγαλύτερου αριθμού φυλακισμένων κομμουνιστών. Παράλληλα ζητείται πλήρης ενημέρωση από τις διευθύνσεις των φυλακών για οποιαδήποτε δραστηριότητα των κομμουνιστών κρατουμένων.

Στο «παραπέτασμα»

Σειρά εγγράφων καταγράφουν συνοπτικά και με μελανά χρώματα τις συνθήκες ζωής και το ηθικό των Ελλήνων σε χώρες του «παραπετάσματος». Ενδεικτικά σημειώνεται το 1957 ότι στην Ουγγαρία πολλοί Ελληνες δυσκολεύονται από την ανεργία και την υπερβολική ακρίβεια των αγαθών. Αντιστοίχως γίνεται λόγος για δυσμενείς συνθήκες διαβίωσης στη Βουλγαρία για τον ντόπιο πληθυσμό και τους Ελληνες κομμουνιστές, που ψάχνουν «ματαίως διέξοδον».

Στόχος παρακολούθησης είχαν γίνει και οι Ελληνες φοιτητές του εξωτερικού. Το 1956 συντάχθηκε «απόρρητο» έγγραφο της ΚΥΠ βασιζόμενο σε κείμενο μιας σατιρικής βιεννέζικης εφημερίδας, στο οποίο αναφερόταν ότι στην Ιατρική σχολή της πόλης φοιτά μεγάλος αριθμός αλλοδαπών, ιδίως Ελλήνων, με αποτέλεσμα από εκπαιδευτικό ίδρυμα να έχει μετατραπεί σε «φιλανθρωπικό κατάστημα». «Παρακαλούμεν όπως ζητηθή παρά της εν Βιέννη πρεσβείας σχετική έκθεσις αναφερόμενη και εις την εν γένει διαγωγήν και συμπεριφοράν των εκεί Ελλήνων φοιτητών και το πλήρες κείμενον του άρθρου της ανωτέρω αυστριακής εφημερίδος», καταλήγει το σχετικό έγγραφο της ΚΥΠ.

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΤΟΥ ΥΕΘΑ, ΝΙΚΟΥ ΔΕΝΔΙΑ, ΜΕ ΤΙΣ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΑ ΗΝΩΜΕΝΑ ΑΡΑΒΙΚΑ ΕΜΙΡΑΤΑ, ΤΟ ΚΑΤΑΡ ΚΑΙ TΗ ΣΑΟΥΔΙΚH ΑΡΑΒΙΑ....ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΚΕΡΔΗ ΑΠΟ ΑΥΤΕΣ, ΚΑΙ....

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", και

Δύναμη Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ), κεντρικό στοιχείο της οποίας είναι η πυροβολαρχία Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας (Π.Α.), η οποία πριν από λίγες ημέρες κατέρριψε δύο βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν και είχαν στόχο τα διυλιστήρια του Γιανμπού στη σαουδαραβική ακτή της Ερυθράς Θάλασσας. Η πιστοποίηση του αξιόμαχου των ελληνικών Patriot που εδρεύουν στη Σαουδική Αραβία από το 2021, όπως και η συμφωνία αμυντικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής με τα ΗΑΕ που ενεργοποιείται αποτελούν –πέρα και πάνω απ’ όλα– την πιο τρανταχτή επιβεβαίωση του κανόνα ότι στις διεθνείς σχέσεις οι πράξεις μετρούν τελικά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Η Ελλάδα με μια σειρά από κινήσεις οι οποίες ήταν, πάντως, καλά σχεδιασμένες ώστε να μην υπονομεύουν την αμυντική δυνατότητα της εθνικής επικράτειας, πρόβαλε τόσο στην άμεση περιφέρειά της όσο και στον αραβικό κόσμο ένα προφανώς ενισχυμένο διπλωματικό προφίλ.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 02/04/26

....τη "One Voice"

ΟΙ ΥΠΟΔΟΧΕΣ ΑΠΟ "Political" ΚΑΙ "δημοκρατία"

Αν όλα αυτά τα αθροίσουμε, έχουμε μια ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπάθεια που δείχνουν μεγάλα ΜΜΕ προς το ιρανικό καθεστώς το τελευταίο χρονικό διάστημα. Είναι εύλογο να εκφράζουν τις ανησυχίες οικονομικών παραγόντων για τις συνέπειες της συνέχισης των εχθροπραξιών, αλλά μου φαίνεται αδιανόητο έμπειροι αναλυτές να μην αντιλαμβάνονται τη διακύβευση αυτού του πολέμου. Φυσικά ο πασιφισμός είναι ένα ευπώλητο είδος. Ομως, καθώς per se στερείται του συγκεκριμένου κάθε φορά πολιτικού υποβάθρου, δύναται να οδηγήσει σε μια συλλογική αποχαύνωση. Αυτό ακριβώς που επιζητούν όλοι οι φανατισμένοι ηγέτες που μισούν τον δυτικό τρόπο ζωής...

 Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 31/03/26

ΤΟΥ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Το παράδοξο σχεδόν πάντα έχει την εξήγησή του, αρκεί να βάλουμε το μυαλό μας να δουλέψει. Και αυτή η νοητική μας προσπάθεια είναι αντιστρόφως ανάλογη του μεγέθους της παραδοξολογίας. Προς τι αυτός ο πρόλογος; Διότι, έχουμε και λέμε: Το Ιράν δεν διαθέτει αεροπορία, δεν διαθέτει ναυτικό, δεν διαθέτει αεράμυνα, σχεδόν όλη η ηγεσία του έχει εξοντωθεί, δεν διαθέτει ασφαλείς επικοινωνίες, τα αποθέματα των όπλων του εξαντλούνται, έχει εκμηδενιστεί η ισχύς των πληρεξουσίων του, η οικονομία του αντέχει τρεις εβδομάδες, όπως παραδέχεται ο πρόεδρος της χώρας Μασούντ Πεζεσκιάν, και όμως...

Ενα σημαντικό μέρος των ΜΜΕ, διεθνών και εγχωρίων, παρουσιάζει την κατάσταση εντελώς αντεστραμμένη. Σαν να επίκειται η πτώση του Τελ Αβίβ και η κατάρρευση των ΗΠΑ. Ενας πύραυλος, από τους χιλιάδες που εκτόξευσε το καθεστώς του Ιράν, διαπέρασε την αεράμυνα του Ισραήλ και αμέσως ακολούθησαν σχόλια για τις αντοχές και τις επιτυχίες των Φρουρών της Επανάστασης και τις αδυναμίες του ισραηλινού αμυντικού θόλου.

Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν πολλά. Θυμάμαι, στις αρχές του 1991, λίγες μέρες πριν από την έναρξη του πρώτου πολέμου στον Κόλπο, μια ομάδα κομάντος των Ιρακινών από το κατειλημμένο Κουβέιτ επέδραμε σε περιοχή της Σαουδικής Αραβίας. Σύμπας ο εγχώριος «προοδευτικός» Τύπος, αφού εξυμνούσε τις ικανότητες του ιρακινού στρατού, προδίκαζε και την αποτυχία μιας επέμβασης της δυτικής συμμαχίας στο έδαφος του Ιράκ. Το τι έγινε στη συνέχεια είναι γνωστό.

Να δεχθώ πως ένα τμήμα των διαμορφωτών της κοινής γνώμης διάκειται ευμενώς προς τον ασθενέστερο, έστω και αν αυτός είναι ένα αυταρχικό καθεστώς που εξοντώνει και καταπιέζει τους αντιφρονούντες. Επίσης να δεχθώ έναν παραδοσιακό αντιαμερικανισμό που υπάρχει σε ένα άλλο τμήμα των σχολιαστών, αν και αυτή η αιτία δεν ερμηνεύει το γεγονός γιατί σε αυτή τη θετική προβολή του Ιράν –άμεση ή συγκεκαλυμμένη– πρωτοστατούν και ΜΜΕ των ΗΠΑ. Να δεχθώ ακόμη την αντίθεση που υπάρχει στις πολιτικές και στις συμπεριφορές των Τραμπ - Νετανιάχου, κάτι που ισοφαρίζει, για να μην πω υποσκελίζει, την αποστροφή προς το καθεστώς της Τεχεράνης. Αυτή η τάση επωάστηκε μετά την 7η Οκτωβρίου 2023 και αναδεικνύεται πανηγυρικά αυτές τις ημέρες, με κύριο υποκείμενο την αποκαλούμενη ισλαμοαριστερά. Μια τάση υπαρκτή και δυναμική σε ΗΠΑ και Ευρώπη.

Αν όλα αυτά τα αθροίσουμε, έχουμε μια ικανοποιητική εξήγηση για τη συμπάθεια που δείχνουν μεγάλα ΜΜΕ προς το ιρανικό καθεστώς το τελευταίο χρονικό διάστημα. Είναι εύλογο να εκφράζουν τις ανησυχίες οικονομικών παραγόντων για τις συνέπειες της συνέχισης των εχθροπραξιών, αλλά μου φαίνεται αδιανόητο έμπειροι αναλυτές να μην αντιλαμβάνονται τη διακύβευση αυτού του πολέμου. Φυσικά ο πασιφισμός είναι ένα ευπώλητο είδος. Ομως, καθώς per se στερείται του συγκεκριμένου κάθε φορά πολιτικού υποβάθρου, δύναται να οδηγήσει σε μια συλλογική αποχαύνωση. Αυτό ακριβώς που επιζητούν όλοι οι φανατισμένοι ηγέτες που μισούν τον δυτικό τρόπο ζωής.

Αν το σκεφτείτε, ακόμη και το σφυροδρέπανο, το σύμβολο του «ιστορικού», παραπέμπει στον σταυρό, καθώς δρεπάνι και σφυρί τέμνονται σταυροειδώς. Ισως αυτό να μην είναι εντελώς τυχαίο, δεδομένου ότι ικανός αριθμός μπολσεβίκων είχαν θεολογική παιδεία και απλώς αντικατέστησαν την παλιά πίστη με την καινούργια. Ισως, σε τελευταία ανάλυση, ο κ. Κουτσούμπας και οι υπόλοιποι να αντλούν την επιμονή τους από την ιστορία του Χριστιανισμού. Διότι δεν επικράτησε ο Χριστιανισμός άμα τη εμφανίσει, χρειάστηκαν μερικοί αιώνες, πολλή βία και πάρα πολύ αίμα μέχρι να επιβληθεί η θρησκεία της αγάπης...

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΣΙΜΑΤΗ

Τυχαία άκουσα τον Δημήτρη Κουτσούμπα στο ραδιόφωνο να λέει ότι «το μέλλον του κόσμου είναι ο κομμουνισμός» και, μεταξύ μας, για μία μόνο στιγμή, τον λυπήθηκα. Τον λυπήθηκα όπως θα λυπόμουν κάποιον ο οποίος πιστεύει στους δράκους και τα φαντάσματα. Είναι όμως η εποχή, ξέρετε.

Είναι το Πάσχα που πλησιάζει και αυτό φαίνεται ότι προκαλεί στις μικρότερες θρησκείες ένα κλίμα ανταγωνισμού έναντι της επικρατούσας στη χώρα θρησκείας. Κατά πάσα πιθανότητα, για τον λόγο αυτόν έκρινε το ιερατείο του «ιστορικού» ότι έπρεπε να γιορτάσουν την έναρξη του τρίτου γύρου του Εμφυλίου. Στον οποίον Εμφύλιο, παρεμπιπτόντως, ηττήθηκαν. Ωστόσο, αυτοί γιορτάζουν και την ήττα σαν να ήταν νίκη, όπως οι Χριστιανοί γιορτάζουν τη σταύρωση.

Ας μείνουμε όμως λίγο στη σταύρωση, που ήταν πάντα το συναρπαστικότερο μέρος της ιστορίας του Ιησού. Τον καιρό εκείνο, η σταύρωση ήταν ο πιο ατιμωτικός τρόπος θανάτωσης. Το δε γεγονός ότι οι πρώτοι Χριστιανοί επέλεξαν ως ύψιστο σύμβολο της θρησκείας τους το σύμβολο της ταπείνωσης, το όργανο του μαρτυρίου, τον σταυρό δηλαδή, ήταν για τους Εθνικούς (τους μη Χριστιανούς) τελείως ακατανόητο και ανοίκειο. Εν πάση περιπτώσει, ο Χριστιανισμός επικράτησε στη Δύση και ο σταυρός έγινε ίσως το πιο κοινό σύμβολο, σε βαθμό ώστε να τον έχουμε πλέον αποσυνδέσει από τον Χριστιανισμό. Βλέπουμε, ας πούμε, τον σταυρό στις ταμπέλες των φαρμακείων, στο σήμα του ιατρικού συλλόγου, στις φωτεινές επιγραφές των νοσοκομείων και τον συνδέουμε στον νου μας με την υγεία, ξεχνώντας τη θρησκευτική προέλευσή του. Τον έχουμε, επίσης, αποσυνδέσει από τον θάνατο, δεδομένου ότι ακόμη και για τους βαρβάρους του καιρού μας η σταύρωση είναι ένας απάνθρωπος τρόπος εκτέλεσης – και μπελαλίδικος, εδώ που τα λέμε, ενώ το πυροβόλο όπλο…

Σκεφτείτε, όμως, πόσο διαφορετική θα ήταν η ζωή μας αν ο Χριστός είχε θανατωθεί με κάποιον άλλο τρόπο, από τους πολλούς που υπήρχαν τότε. Ο λιθοβολισμός, φέρ’ ειπείν, ήταν ο συνήθης τρόπος εκτέλεσης στις κοινότητες των Ιουδαίων. Υπήρχε επίσης ο απαγχονισμός, ο αποκεφαλισμός, ο ανασκολοπισμός ή τα θηρία. Θα μπορούσαν να τον έχουν πετάξει στην αρένα να τα βγάλει πέρα με δύο λεοπαρδάλεις και τρία λιοντάρια. Σκεφτείτε το πρόβλημα που θα αντιμετώπιζαν οι χριστιανικές κοινωνίες σε μια τέτοια περίπτωση. Ποιος θα ήταν το σύμβολο της θρησκείας, αν το μαρτύριο του Ιησού δεν ήταν ο σταυρός; Η λεοπάρδαλη ή το λιοντάρι; Ο σκόλοψ (το παλούκι), το κοτρόνι του λιθοβολισμού ή ο τορβάς του δήμιου; Μήπως η αγχόνη ή, καλύτερα, η θηλιά; Πρόβλημα…

Προσπαθήστε να φανταστείτε τις σχεδιαστικές δυσκολίες που θα προέκυπταν. Σκεφτείτε, π.χ., πόσα είδη σταυρών υπάρχουν και χρησιμοποιούνται ως εθνικά και όχι θρησκευτικά σύμβολα. Ο καθένας έχει τον σταυρό που του αρέσει. Υπάρχουν ο σταυρός της Μάλτας, ο σταυρός της Λωραίνης, ο πλάγιος σταυρός (σύμβολο της Σκωτίας), ο σαξονικός σταυρός (σύμβολο του γερμανικού στρατού μέχρι σήμερα), ο κέλτικος σταυρός, ο βασκικός σταυρός, ο ισοσκελής, ο ανισοσκελής και πόσοι άλλοι ακόμη. Βλέπετε, το σχήμα του σταυρού, λόγω της απλότητάς του, επιτρέπει ποικιλία σχεδιαστικών παραλλαγών, ενώ το κοτρόνι του λιθοβολισμού ή η αγχόνη δεν προσφέρουν την ίδια ευχέρεια παραλλαγών. Ολες αυτές οι χώρες, όπως η δική μας, που έχουν τον σταυρό στη σημαία τους τι θα έκαναν; Θα είχαμε μια γαλάζια σημαία με μια λευκή θηλιά στο κέντρο; Στα βαφτίσια των παιδιών, ο νονός θα δώριζε στο νεοφώτιστο βρέφος μια χρυσή αγχόνη για να την κρεμάνε από τον λαιμό; Επειτα, με τα παράσημα και τις στρατιωτικές διακρίσεις τι θα γινόταν; Σε όλα τα χριστιανικά έθνη, τα αριστεία ανδρείας έχουν σχήμα σταυρού.

Αν το σκεφτείτε, ακόμη και το σφυροδρέπανο, το σύμβολο του «ιστορικού», παραπέμπει στον σταυρό, καθώς δρεπάνι και σφυρί τέμνονται σταυροειδώς. Ισως αυτό να μην είναι εντελώς τυχαίο, δεδομένου ότι ικανός αριθμός μπολσεβίκων είχαν θεολογική παιδεία και απλώς αντικατέστησαν την παλιά πίστη με την καινούργια. Ισως, σε τελευταία ανάλυση, ο κ. Κουτσούμπας και οι υπόλοιποι να αντλούν την επιμονή τους από την ιστορία του Χριστιανισμού. Διότι δεν επικράτησε ο Χριστιανισμός άμα τη εμφανίσει, χρειάστηκαν μερικοί αιώνες, πολλή βία και πάρα πολύ αίμα μέχρι να επιβληθεί η θρησκεία της αγάπης.

Κάπως έτσι, τότε, όλα πήγαν ρολόι. Δυστυχώς, όπως φαίνεται, στην Ελλάδα, η τεχνογνωσία που αποκτάται δεν κληρονομείται και δεν μεταβιβάζεται. Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα – και αύριο ξαναρχίζει η δίκη των Τεμπών που, στην πρεμιέρα, είχε χασμωδίες με αποτέλεσμα να τις εκμεταλλευτούν οι γνωστοί και δεδομένοι που θέλουν η δίκη να μη γίνει, να σέρνεται, να βαλτώσει για να μπορούν να ισχυρίζονται ότι η χώρα δεν μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη – για πολιτικές δηλαδή και προσωπικές ιδιοτέλειες. Αυτές οι ιδιοτέλειες δεν πρέπει να έχουν αφορμές. Το κράτος, οι δομές της δικαιοσύνης δηλαδή και η Αστυνομία, οφείλουν να διορθώσουν τα οργανωτικά προβλήματα που αναδείχτηκαν την πρώτη ημέρα. Και η έδρα ας αποφασίσει ότι είναι κυρίαρχη της δίκης – κι ας δείξει τι σημαίνει η κυριαρχία της. Επαναλαμβάνω, λοιπόν: προστατεύστε τη δίκη. Προστατεύστε το κράτος δικαίου, προστατεύστε τη δημοκρατία....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 31/03/26

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Το όνομα Χρήστος Χρήστου στους περισσότερους πιθανόν δεν λέει τίποτα. Ούτε και σε εμένα έλεγε, έως ότου διάβασα ένα σημείωμά του που ανάρτησε στον λογαριασμό του στο Facebook. Oπως φρόντισα να μάθω, ο κ. Χρήστου τοποθετήθηκε το 2002 από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, που και τότε ήταν υπουργός, διευθυντής της Αστυνομίας του Πειραιά. Χειρίστηκε, δηλαδή, τις ενέργειες της Αστυνομίας αμέσως μόλις έσκασε η βόμβα στα χέρια του Σάββα Ξηρού. Επειδή ήταν σοβαρός αστυνομικός, του ανατέθηκε και η διοργάνωση της δίκης της 17 Νοέμβρη, που όπως ίσως θυμάστε έγινε σε ειδικά διασκευασμένη αίθουσα των Φυλακών Κορυδαλλού.

Ο κ. Χρήστου θυμάται, σήμερα, εκείνη την εμπειρία του. Επί έντεκα μήνες, γράφει, «δεν κοιμήθηκα σαν άνθρωπος (δύο προ και εννέα κατά την εκδίκαση), λόγω του αυξημένου άγχους και της υπέρμετρης κινητικότητας, για να προλάβω κάθε κακό». Τι έκανε ο σοβαρός κρατικός λειτουργός; Τα περιγράφει ο ίδιος:

1. Εσπευσε με άλλους αξιωματικούς – βοηθούς του στις Γυναικείες Φυλακές Κορυδαλλού και είδαν την επίμαχη αίθουσα, που ήταν ακόμα αδιαμόρφωτη.

2. Επικοινώνησε με τους υπεύθυνους μηχανικούς της «Θέμις ΑΕ» (εταιρεία του υπουργείου Δικαιοσύνης τότε), που ήσαν αρμόδιοι για τη διαμόρφωση του χώρου της αίθουσας και τους ζήτησε να του χορηγήσουν επίσημο σχεδιάγραμμα της διαμόρφωσης της αίθουσας.

3. Ζήτησε από το υπουργείο Δικαιοσύνης υπεύθυνη πληροφόρηση για τον αριθμό των εμπλεκομένων στην υπόθεση διαδίκων, έστω και για κάποιες κατηγορίες εξ αυτών, κατ’ εκτίμηση (συνήγοροι υπεράσπισης και πολιτικής αγωγής, κατηγορούμενοι, συγγενείς αυτών και των θυμάτων, διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι και φωτορεπόρτερ – Ελληνες και ξένοι –, ξένοι παρατηρητές). Περίπου ένα μήνα μετά […] άρχισε η δουλειά:

4. «Ορίστηκε μια μικρή ομάδα με επικεφαλής βαθμοφόρο η οποία επιμελήθηκε, πέραν των κυρίων καθηκόντων των μελών της, την κατάρτιση καρτών διαπίστευσης με αποχρώσεις διαφορετικές για κάθε ομάδα εισερχομένων στην αίθουσα, π.χ. μπλε για τους δικηγόρους, πράσινες για τους συγγενείς των θυμάτων κ.ο.κ. Παράλληλα θα κατήρτιζε και κάρτες αντίστοιχης απόχρωσης, που θα επικολλούνταν στα καθίσματα, ώστε ο κάθε εισερχόμενος να κάθεται σε κάθισμα με ένδειξη ίδιου χρωματισμού με την κάρτα διαπίστευσης».

5. Στη συνέχεια, ο υπεύθυνος εργάστηκε για τη διασφάλιση της αστυνομικής δύναμης που θα διετίθετο. Εγιναν περί τις 15 συσκέψεις με τη συμμετοχή των εμπλεκομένων στις οποίες εξετάζονταν και υποθετικά σενάρια, μεταξύ των οποίων τι έπρεπε να κάνουν αν στη δίκη ερχόταν κάποιο πολιτικό πρόσωπο. Και 15 μέρες πριν αρχίσει η δίκη, έγινε λεπτομερής έλεγχος και πρόβα λειτουργίας με εικονική τοποθέτηση, με κάθε λεπτομέρεια, των αστυνομικών που θα διασφάλιζαν τη διεξαγωγή της δίκης.

Κάπως έτσι, τότε, όλα πήγαν ρολόι. Δυστυχώς, όπως φαίνεται, στην Ελλάδα, η τεχνογνωσία που αποκτάται δεν κληρονομείται και δεν μεταβιβάζεται.

Σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα – και αύριο ξαναρχίζει η δίκη των Τεμπών που, στην πρεμιέρα, είχε χασμωδίες με αποτέλεσμα να τις εκμεταλλευτούν οι γνωστοί και δεδομένοι που θέλουν η δίκη να μη γίνει, να σέρνεται, να βαλτώσει για να μπορούν να ισχυρίζονται ότι η χώρα δεν μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη – για πολιτικές δηλαδή και προσωπικές ιδιοτέλειες.

Αυτές οι ιδιοτέλειες δεν πρέπει να έχουν αφορμές. Το κράτος, οι δομές της δικαιοσύνης δηλαδή και η Αστυνομία, οφείλουν να διορθώσουν τα οργανωτικά προβλήματα που αναδείχτηκαν την πρώτη ημέρα. Και η έδρα ας αποφασίσει ότι είναι κυρίαρχη της δίκης – κι ας δείξει τι σημαίνει η κυριαρχία της.

Επαναλαμβάνω, λοιπόν: προστατεύστε τη δίκη. Προστατεύστε το κράτος δικαίου, προστατεύστε τη δημοκρατία.

Ο πόλεμος τελείωσε

Το Λιτόχωρο Πιερίας είναι μια μικρή πόλη στις υπώρειες του Ολύμπου. Είναι ο τόπος όπου συνέβη το πρώτο επεισόδιο του αιματηρού Εμφυλίου, τον Μάρτιο του 1946, όταν ένοπλες κομμουνιστικές ομάδες επιτέθηκαν στη τοπική φρουρά της Χωροφυλακής. Σκότωσαν δεκατρείς χωροφύλακες και αιχμαλώτισαν άλλους τρεις. Στην ουσία ήταν η πρώτη πράξη του «τρίτου γύρου», που σηματοδότησε έναν πόλεμο κατά του κράτους αλλά και κατά της εδαφικής ακεραιότητας της χώρας. Τον Μάρτιο του 1946, η Ελλάδα έβαινε προς εκλογές. Οι συνθήκες ήταν ανώμαλες, οι ηττημένοι των Δεκεμβριανών κομμουνιστές υφίσταντο διώξεις. Το ΚΚΕ είχε επιλέξει την αποχή από τις εκλογές, ενώ στα βουνά οργανωνόταν στρατιωτική δύναμη υπό την εποπτεία έμπειρων αξιωματικών του ΕΛΑΣ. Στο Λιτόχωρο ξέσπασε μια οργανωμένη κομμουνιστική ανταρσία κατά του κράτους, που διαίρεσε και μάτωσε την Ελλάδα, έληξε με τη νίκη του Στρατού και οδήγησε σε μια μακρά εμφυλιοπολεμική περίοδο διώξεων και διακρίσεων. Η περίοδος αυτή έκλεισε στη Μεταπολίτευση. Πιστεύαμε, οριστικά. Μια στρατηγική λήθης και λήξης των παθών είναι πάντα το αίτημα μιας κοινωνίας που θέλει να προχωρήσει.

Αντιδρώντας σε αυτή τη φράση, το ΚΚΕ ανασύρει από τη λήθη και γιορτάζει τον Εμφύλιο. Αδιανόητη χειρονομία – επειδή ο πόλεμος τελείωσε. Και τον πληρώσαμε πολύ ακριβά – όλοι μας.