Από "ΤΑ ΝΕΑ"
"ΤΑ ΝΕΑ", κύριο θέμα, 20/05/26 
"ΤΑ ΝΕΑ", 20/05/26
Πέμπτη 21 Μαΐου 2026
Στην τελική ευθεία για τα διαβήματα προς την Ουκρανία, σχετικά με το drone καμικάζι που βρέθηκε γεμάτο εκρηκτικά στη Λευκάδα, είναι η Ελλάδα, καθώς το πόρισμα που προετοίμαζε με μεθοδική εξέταση του ουκρανικού USV το υπουργείο Εθνικής Αμυνας ολοκληρώθηκε και βρίσκεται ήδη στο γραφείο του Πρωθυπουργού. Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», πρόκειται για πλωτό Μη Επανδρωμένο Σκάφος τύπου ΜΑΜΑΙ, με αντίστοιχα μοντέλα να έχουν χρησιμοποιηθεί σε ουκ ολίγες επιθέσεις κατά ρωσικών πλοίων. Ωστόσο τα όσα εντόπισαν τα τεχνικά κλιμάκια του ΓΕΕΘΑ ανατρέπουν κάποια από τα έως τώρα δεδομένα που υπήρχαν από τις αρχικές εκτιμήσεις. Η πλωτή βόμβα δεν αφέθηκε στην ευρύτερη περιοχή της Λευκάδας από κάποιο μητρικό σκάφος, καθώς όλα τα στοιχεία που συνέλεξαν οι έλληνες εμπειρογνώμονες αναλύοντας το GPS του καταδεικνύουν πως το σκάφος αυτό έφτασε στα ελληνικά χωρικά ύδατα από θαλάσσια περιοχή νότια της Ιταλίας και σχετικά κοντά στη Σικελία. Εκεί είχε βρεθεί είτε μεταφερόμενο με κάποιο μητρικό σκάφος είτε από βάση στη Λιβύη την οποία χρησιμοποιούν με την ανοχή της Τουρκίας οι ουκρανικές ειδικές δυνάμεις στο πλαίσιο της συνεργασίας των δύο χωρών. Σύμφωνα με τα ευρήματα των τεχνικών κλιμακίων υπήρξε βλάβη στο σύστημα ζεύξης και τηλεχειρισμού του σκάφους, πιθανότατα από εισροή νερού στο συγκεκριμένο ηλεκτρονικό σύστημα, με αποτέλεσμα ο χειριστής του να απωλέσει τον έλεγχό του. Στη συνέχεια τα θαλάσσια ρεύματα το παρέσυραν στην περιοχή της Λευκάδας. Η έκβαση αυτή οδηγεί σε επαναξιολόγηση και των στοιχείων που είχαν δημοσιεύσει μετά τον εντοπισμό του ουκρανικού drone «ΤΑ ΝΕΑ», σύμφωνα με τα οποία η αποστολή του μπορούσε να συνδεθεί με ένα υπό σχεδιασμό χτύπημα κάποιου από τα πλοία της ρωσικής νηοπομπής που είχε εντοπιστεί από τον δορυφόρο Sentinel να πλέει στις 3 Μαΐου κοντά στη Μάλτα με κατεύθυνση ανατολικά. Τη νηοπομπή αποτελούσαν η φρεγάτα «Κασατόνοφ», το ανεφοδιαστικό «Πασίν», το τάνκερ «Σκομπέλεφ» και το φορτηγό πλοίο «Σπάρτη». Το πόρισμα αναμένεται να δοθεί και στο Λιμενικό Σώμα που είναι αρμόδιο για την αστυνόμευση των ελληνικών θαλασσών προκειμένου να κινηθούν στη συνέχεια οι πρέπουσες εισαγγελικές ενέργειες και τα επίσημα διπλωματικά διαβήματα προς το Κίεβο. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, Νίκος Δένδιας, έχει τονίσει πως θα περιμένει τις απαραίτητες εξηγήσεις από τον ουκρανό ομόλογό του, ενώ και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο συνέδριο του «Κύκλου Ιδεών», δήλωσε ότι «το ζήτημα δεν είναι λήξαν», καθώς «δημιουργεί ένα τεράστιο θέμα στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, της ασφάλειας για τους ίδιους τους πολίτες, για την οικονομική ζωή και για το περιβάλλον». Από ελληνικής πλευράς, άλλωστε, έχει ξεκαθαριστεί προς την ουκρανική να σταματήσει κάθε πολεμική επιχείρηση στη Μεσόγειο. Σε κάθε περίπτωση, τα τεχνικά κλιμάκια στην Αθήνα θα συνεχίσουν να αναλύουν και να αποκωδικοποιούν τα πάντα σχετικά με το συγκεκριμένο drone καμικάζι, καθώς οι Ενοπλες Δυνάμεις δείχνουν έντονο ενδιαφέρον για αυτού του είδους τα οπλικά συστήματα. Το ΝΑΤΟ, προς το παρόν, δεν ανησυχεί… Καθησυχαστικός εμφανίστηκε, πάντως, ο ανώτατος διοικητής των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Ευρώπη (SACEUR), Αλέξους Γκρίνκεβιτς, για το ενδεχόμενο να επεκταθεί ο ουκρανικός πόλεμος στη Μεσόγειο, εξαιτίας της προσπάθειας των Ουκρανών να παρακολουθούν και να πλήττουν σκάφη του λεγόμενου σκιώδους ρωσικού στόλου. Ειδικότερα, απαντώντας – στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου – σε ερώτηση της ανταποκρίτριας των «ΝΕΩΝ» στο ΝΑΤΟ, Μαρίας Βασιλείου, σχετικά με το ουκρανικό drone που εντοπίστηκε φορτωμένο με εκρηκτικά στη Λευκάδα, ο αμερικανός πτέραρχος ανέφερε: «Δεν ανησυχώ προς το παρόν ότι ο πόλεμος θα επεκταθεί στη Μεσόγειο. Τέτοιου είδους τακτικές είναι συνηθισμένες σε συγκρούσεις όπως αυτή, όταν υπάρχει ασυμμετρία ισχύος. Δεν συμμερίζομαι αυτή την ανησυχία τώρα. Θα το παρακολουθούμε στενά, αλλά δεν ανησυχώ».
Πριν από λίγο καιρό, το Πάντειο Πανεπιστήμιο συνήψε μια ιστορική συμφωνία. Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Columbia, ένα από τα δέκα καλύτερα πανεπιστήμια του κόσμου σε όλες τις κατατάξεις, σχεδιάστηκε ως κοινό πρόγραμμα σπουδών το αγγλόφωνο μεταπτυχιακό πρόγραμμα Global China. Η πρόταση δρομολογήθηκε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και έχει κατατεθεί από τα Τμήματα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας και Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών. Το πρόγραμμα είναι σημαντικό επειδή πρωτίστως ενισχύει το κύρος του πανεπιστημίου και το ξέρουν όλοι στον χώρο της εκπαίδευσης. Εχει όμως μια λεπτομέρεια που εξαγριώνει την κραυγαλέα Αριστερά. Προβλέπει δίδακτρα 5.000 ευρώ για τους φοιτητές που θα εισάγονται μέσω του Παντείου. Η αξία του προγράμματος, βέβαια, είναι πολλαπλάσια, γι’ αυτό άλλωστε όσοι συμμετέχουν από το Columbia πρέπει να πληρώσουν 80.000 δολάρια. Αλλά στις Ηνωμένες Πολιτείες η παιδεία είναι επένδυση – ενώ στην Ελλάδα αδυνατούμε να καταλάβουμε τα στοιχειώδη, γι’ αυτό η άρνηση και η υπονόμευση κάθε καινοτομίας είναι επαναστατικός κανόνας. Αυτό σημαίνει ότι τα δίδακτρα των 5.000 ευρώ που θα κληθούν να καταβάλουν όσοι συμμετάσχουν στο πρόγραμμα από το Πάντειο, η κραυγαλέα Αριστερά τα θεωρεί υποχώρηση του δημόσιου πανεπιστημίου «στην εμπορευματοποίηση της γνώσης». Ο Σύλλογος Μελών ΔΕΠ της σχολής, που ελέγχεται από την κραυγαλέα Αριστερά, ισχυρίζεται ότι η μεταπτυχιακή εκπαίδευση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με όρους αγοράς και εκτιμά ότι τα δίδακτρα αποκλείουν κοινωνικές ομάδες με χαμηλότερα εισοδήματα και εισάγουν εμπορευματικά κριτήρια στην επιστημονική διαδικασία. Οι εκπρόσωποι αυτών των απόψεων στη σύγκλητο απειλούν να καταψηφίσουν το πρόγραμμα, να το ακυρώσουν. Οπως εύκολα καταλαβαίνει κανείς, η κραυγαλέα Αριστερά που διαπρέπει στα Πανεπιστήμια συμπεριφέρεται λες και ζούμε στη Σοβιετική Ενωση. Με τα ιδιωτικά πανεπιστήμια επί θύραις, ο συνδικαλισμός των ΑΕΙ κάνει ό,τι μπορεί για να μειονεκτούν τα δημόσια πανεπιστήμια, τα οποία διατείνεται ότι υπερασπίζεται. Υπάρχει βέβαια και η μετριοπαθής Αριστερά, που δεν πετά στα σύννεφα της επανάστασης ή, ακόμα χειρότερα, του δογματισμού, αλλά η κραυγαλέα Αριστερά αν μπορούσε θα είχε εξαφανίσει από το Πανεπιστήμιο κάθε είδους ρεφορμιστή οπαδό της – και μαζί, ασφαλώς, τους «ακροκεντρώους» και τους δεξιούς. Ο ισχυρισμός περί εμπορευματοποίησης της παιδείας, πάντως, με αφορμή τα δίδακτρα, είναι απλώς προκατειλημμένη και δογματική ερμηνεία αυτού που πραγματικά συμβαίνει. Είναι δεδομένο ότι για να προχωρήσει το πρόγραμμα, χρειάζονται πόροι, απαραίτητοι για τη λειτουργία του. Αλλά είναι έσοδα που θα επανεπενδυθούν στο δημόσιο πανεπιστήμιο και στους φοιτητές. Οπως εξηγούν οι καθηγητές που εργάζονται σκληρά γι’ αυτό, σχεδόν το 40% των πόρων του προγράμματος επιστρέφει στους φοιτητές με τη μορφή υποτροφιών – από το ποσοστό αυτό, το 30% αφορά υποτροφίες κοινωνικής κινητικότητας ενώ το 10% υποτροφίες αριστείας. Μεγάλο ποσοστό των πόρων αυτών, επίσης, περίπου 45%, θα διοχετευθεί στη διοικητική υποστήριξη των άλλων δωρεάν μεταπτυχιακών προγραμμάτων του πανεπιστημίου. Δεν ξέρω πόσους εκπλήσσει η στάση της κραυγαλέας Αριστεράς. Είναι η μόνιμη αντιαναπτυξιακή στάση της σε όλη τη μεταπολίτευση. Πολέμιοι της ανάπτυξης, πολέμιοι κάθε είδους εκσυγχρονισμού, πολέμιοι κάθε είδους μεταρρύθμισης, οι αριστεροί αυτής της κατηγορίας φωνάζουν δυνατά – και σε έναν βαθμό καταφέρνουν να επιβάλουν την ιδέα της στασιμότητας που πολιτικά εμπορεύονται. Το μέλλον της χώρας όμως θα κριθεί, αν αυτές οι φωνές αδυνατίσουν· κι αν αρχίσουμε να λειτουργούμε όπως οι υπόλοιπες χώρες της Δύσης. Αν δηλαδή η χώρα (και η παιδεία της) πάψει να είναι όμηρος των ιδεοληπτικών της αποανάπτυξης....
Από "ΤΑ ΝΕΑ"
"ΤΑ ΝΕΑ", 20/05/26
Οι Γάλλοι έχουν μια ωραία παροιμία που λέει «όσο περισσότεροι τρελοί μαζευτούμε, τόσο καλύτερα διασκεδάζουμε». Και γι’ αυτό καλωσορίζουμε με χαρά τα δύο νέα κόμματα που έρχονται να προστεθούν στην παρέα μας. Το κόμμα Καρυστιανού υπόσχεται άφθονη ευθυμία με «τη μάνα των Τεμπών», έναν δημοσιογράφο των ρωσικών υπηρεσιών, τον πρόεδρο της Ελληνικής Κοινότητας Αγίας Πετρούπολης (!), κάτι ακροδεξιούς, κάποιους αντιεμβολιαστές και αρκετούς ψεκασμένους. Μόνο από την ιερομόναχη δεν έχουμε νεότερα. Ισως επειδή καθυστερεί η μετάφραση από τα αραμαϊκά στα ρωσικά. Τουλάχιστον αν δεν περπατήσει το κόμμα, είναι βέβαιο ότι θα τους παραχωρηθεί για μερικές παραστάσεις το Δελφινάριο. Από την πλευρά του, το κόμμα Τσίπρα ακολουθεί το μοντέλο επαρχιακού μοτέλ. Πόρτες ανοίγουν και πόρτες κλείνουν, κάποιοι μπαίνουν, κάποιοι φεύγουν, κόμματα γεννιούνται και διαλύονται, άλλοι έρχονται κι άλλοι κουνάνε μαντίλι. Δεν ξέρω αν έχει πλάκα, πάντως κάνει φασαρία. Αλλά αυτό ήταν πάντα η Αριστερά στη χώρα μας. Πρώτη στη φασαρία και τη φωνή. Τι θα αποδώσουν όλα αυτά; Μυστήριο. Ασε που δεν ξέρουμε ακόμη πότε θα εμφανιστεί στη σκηνή και το κόμμα Σαμαρά. Αν ο θίασος είναι πάντως αυτός που ακούγεται, δεν τους βλέπω για πολλά εισιτήρια. Το μόνο προγνωστικό που μπορώ να κάνω είναι πως το εγχείρημα του Τσίπρα δείχνει πιο φιλόδοξο. Οχι απλώς επειδή το μοντέλο του επαρχιακού μοτέλ έχει πέραση στην ελληνική επικράτεια αλλά κι επειδή υπάρχει ένα know how. Ιδίως τώρα που οι φίλοι και οπαδοί του Τσίπρα διαπιστώνουν ότι ο Μητσοτάκης είναι «ένας Πρωθυπουργός που έκλεισε τον κύκλο του και αρνείται να το καταλάβει». Τραγικά πράγματα. «Η άβυσσος που ο ίδιος αρνείται να αντικρύσει, τον αντικρύζει. Σε αυτήν θα τελευτήσει τον πολιτικό του βίο» (Θ. Καρτερός, «Εφημερίδα των Συντακτών», 19/5). Δύσμοιρε Μητσοτάκη. Απλώς πριν παραδώσεις στον επερχόμενο Τσίπρα για να γλιτώσεις την άβυσσο, πρόσεξε μήπως μπουκάρει στο Μαξίμου η ιερομόναχη με τα αραμαϊκά και το κάνει αμέρικαν μπαρ. Γι’ αυτό σας λέω. Οι Γάλλοι έχουν δίκιο. Θα το γλεντήσουμε. Σε ποια άλλη χώρα συμβαίνουν τέτοια καλαμπούρια; Σε καμία. Ασε που πάλι πλάκωσαν οι Ισραηλινοί τη φλοτίλα για τη Γάζα και τους έστειλαν πίσω πακέτο. Και φυσικά δεν μου το βγάζετε από το μυαλό: οι φλοτίλες πάνε επίτηδες για να τους πλακώσουν. Δεν εξηγείται διαφορετικά. Παραμονές που περιμένουμε η κυρία Καρυστιανού να ανακοινώσει το κόμμα αποκλείεται σοβαροί άνθρωποι να φεύγουν για τη Μέση Ανατολή. Εκτός εάν ψάχνουν την ιερομόναχη....
Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"
"ΤΑ ΝΕΑ", 20/05/26
Τετάρτη 20 Μαΐου 2026
Δεν είναι εύκολο πράγμα να κάθεσαι πολλές ώρες. Εγώ το πρώτο πράγμα που ρώτησα τον οδηγό είναι αν είναι άνετο το κάθισμα σε σχέση με το προηγούμενο, γιατί δεν είναι απλό το να κάθεσαι πολλές ώρες, να οδηγείς ένα λεωφορείο και να το κάνεις με επαγγελματισμό και ασφάλεια. Πετύχαμε, λοιπόν, τον στόχο των καινούργιων λεωφορείων. Έχουμε κάνει σημαντικές προσλήψεις, διότι προφανώς δεν αρκεί μόνο το να αντικαταστήσουμε τα παλιά λεωφορεία, θέλουμε να αυξήσουμε τη συχνότητα των δρομολογίων. Εδώ θέλω να σταθώ ιδιαίτερα σε αυτό το οποίο ειπώθηκε στην παρουσίαση, στην ανάγκη να μπορέσουμε να προσελκύσουμε στο επάγγελμα του οδηγού νέα παιδιά τα οποία θα έρθουν, θα εκπαιδευτούν δωρεάν, θα αναλάβουν δέσμευση για πέντε χρόνια ότι θα παραμείνουν στην οικογένεια της ΟΣΥ και θα μπορέσουν να μπουν σε ένα επάγγελμα το οποίο έχει πολύ καλές απολαβές και το οποίο θα έχει και μέλλον. Διότι τη σημερινή εποχή, που όλα αλλάζουν με την τεχνητή νοημοσύνη, ένα είναι βέβαιο: ότι δεν προβλέπω σύντομα ή στο απώτερο μέλλον ότι θα έχουμε λεωφορεία χωρίς οδηγούς. Αυτό, λοιπόν, τι μας επέτρεψε να κάνουμε; Μας επέτρεψε όχι απλά να αντικαταστήσουμε λεωφορεία, αλλά να μπορέσουμε επίσης να αυξήσουμε τη συχνότητα των δρομολογίων. Το είχαμε συζητήσει με τη διοίκηση της ΟΣΥ. Είχαμε πει κάτι απλό: πάμε να δούμε ποιες είναι οι γραμμές εκείνες οι οποίες κάνουν τη μεγαλύτερη κίνηση και πάμε να επενδύσουμε πρώτα σε αυτές, να δούμε πώς μπορούμε να μειώσουμε τη χρονοαπόσταση μεταξύ των δρομολογίων σε αυτές τις γραμμές....
Ομιλία Πρωθυπουργού
στην εκδήλωση του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών με τίτλο «Τα μέσα μαζικής μεταφοράς αλλάζουν την Αθήνα»
Αμαξοστάσιο Σεπολίων, 20 Μαΐου 2026
Πράγματι με πολύ μεγάλη χαρά και συγκίνηση βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, για να διαπιστώσω την ομολογουμένως εντυπωσιακή πρόοδο η οποία έχει συντελεστεί στις συγκοινωνίες της Αθήνας τα τελευταία χρόνια.
Πρέπει να σας πω ότι το 2023, όταν καταθέσαμε στους Έλληνες πολίτες το πρόγραμμά μας -το θυμάται καλά ο Υπουργός-, είχαμε προτάξει τη βελτίωση των αστικών συγκοινωνιών ως μια κεντρική πολιτική προτεραιότητα.
Το κάναμε διότι σε κανέναν άλλο κλάδο δημόσιων υπηρεσιών δεν ήταν πιο έντονο το «δακτυλικό αποτύπωμα» της κρίσης. Δεκαπέντε χρόνια δεν είχαν γίνει καινούργιες προσλήψεις. Είχε να αγοραστεί καινούργιο λεωφορείο από το 2011. Και, πράγματι, η εικόνα στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας ήταν μια εικόνα εξόχως προβληματική, παρά την τεράστια προσπάθεια την οποία πάντα κατέβαλαν οι εργαζόμενοι να τις κρατούν λειτουργικές, έχοντας να αντιμετωπίσουν έναν παλιό και απαξιωμένο εξοπλισμό και πολλά άλλα προβλήματα.
Βάλαμε, λοιπόν, όλοι μαζί τότε, κάποια στοιχήματα, μαζί με το Υπουργείο, τις τότε διοικήσεις, αλλά και μαζί με το Υπερταμείο, το οποίο έχει τον εποπτικό ρόλο των αστικών συγκοινωνιών.
Ανοίγω μια παρένθεση, το Υπερταμείο δεν είναι κάποιοι απρόσωποι γραφειοκράτες από τις Βρυξέλλες που έρχονται εδώ να μας «πιουν το αίμα». Είναι Έλληνες, στελέχη που έχουν μια αποστολή και αυτή είναι να αυξήσουν την αξία των εταιρειών τις οποίες επιβλέπουν και να επενδύουν σε εταιρείες οι οποίες πάντα -θα το τονίσω αυτό- θα διατηρούν τον δημόσιο χαρακτήρα τους.
Είπαμε, λοιπόν, το 2023 ότι πρέπει να κάνουμε μια σειρά από σημαντικές παρεμβάσεις και βάλαμε κάποιους συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους.
Θα ξεκινήσω με τα λεωφορεία. Είχα ζητήσει τότε από τη διοίκηση του Υπουργείου -και το επικαιροποιήσαμε το σχέδιο με το που ανέλαβε ο Κωνσταντίνος-, είχαμε πει ότι θέλουμε μέχρι τα μέσα του 2026 να έχουμε τουλάχιστον 1.000 καινούργια λεωφορεία στους δρόμους της Αθήνας.
Φτάσαμε αισίως τα 1.076. Το είπαμε και το κάναμε. Και συνεχίζουμε τις επενδύσεις με σκοπό να φτάσουμε τα 1.700 λεωφορεία. Νομίζω ότι αυτή η πραγματικότητα έχει ήδη γίνει ορατή στους πολίτες της Αθήνας.
Είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ πριν από λίγο το γειτονικό αμαξοστάσιο, να δω την τελευταία παρτίδα των καινούργιων ηλεκτρικών λεωφορείων. Λεωφορεία τα οποία είναι προσβάσιμα, είναι φιλικά προς το περιβάλλον, έχουν όλα κλιματισμό, και, να το πω και αυτό, λεωφορεία που παρέχουν τις καλύτερες δυνατές συνθήκες οδήγησης και ασφάλειας στους οδηγούς.
Δεν είναι εύκολο πράγμα να κάθεσαι πολλές ώρες. Εγώ το πρώτο πράγμα που ρώτησα τον οδηγό είναι αν είναι άνετο το κάθισμα σε σχέση με το προηγούμενο, γιατί δεν είναι απλό το να κάθεσαι πολλές ώρες, να οδηγείς ένα λεωφορείο και να το κάνεις με επαγγελματισμό και ασφάλεια.
Πετύχαμε, λοιπόν, τον στόχο των καινούργιων λεωφορείων. Έχουμε κάνει σημαντικές προσλήψεις, διότι προφανώς δεν αρκεί μόνο το να αντικαταστήσουμε τα παλιά λεωφορεία, θέλουμε να αυξήσουμε τη συχνότητα των δρομολογίων.
Εδώ θέλω να σταθώ ιδιαίτερα σε αυτό το οποίο ειπώθηκε στην παρουσίαση, στην ανάγκη να μπορέσουμε να προσελκύσουμε στο επάγγελμα του οδηγού νέα παιδιά τα οποία θα έρθουν, θα εκπαιδευτούν δωρεάν, θα αναλάβουν δέσμευση για πέντε χρόνια ότι θα παραμείνουν στην οικογένεια της ΟΣΥ και θα μπορέσουν να μπουν σε ένα επάγγελμα το οποίο έχει πολύ καλές απολαβές και το οποίο θα έχει και μέλλον. Διότι τη σημερινή εποχή, που όλα αλλάζουν με την τεχνητή νοημοσύνη, ένα είναι βέβαιο: ότι δεν προβλέπω σύντομα ή στο απώτερο μέλλον ότι θα έχουμε λεωφορεία χωρίς οδηγούς.
Αυτό, λοιπόν, τι μας επέτρεψε να κάνουμε; Μας επέτρεψε όχι απλά να αντικαταστήσουμε λεωφορεία, αλλά να μπορέσουμε επίσης να αυξήσουμε τη συχνότητα των δρομολογίων. Το είχαμε συζητήσει με τη διοίκηση της ΟΣΥ. Είχαμε πει κάτι απλό: πάμε να δούμε ποιες είναι οι γραμμές εκείνες οι οποίες κάνουν τη μεγαλύτερη κίνηση και πάμε να επενδύσουμε πρώτα σε αυτές, να δούμε πώς μπορούμε να μειώσουμε τη χρονοαπόσταση μεταξύ των δρομολογίων σε αυτές τις γραμμές.
Πράγματι, τα αποτελέσματα τα είδατε. Στην «550», κάποτε ήταν «517» -το λέω γιατί ήταν το λεωφορείο το οποίο εγώ έπαιρνα όταν γυρνούσα από την προπόνηση στο σχολείο για το σπίτι μου, πριν από πάνω από 40 χρόνια-, τα αποτελέσματα είναι όντως πολύ ενθαρρυντικά.
Σας ενθαρρύνω να εξακολουθούμε να επενδύουμε σε αυτές τις γραμμές, διότι απορροφούν ένα μεγάλο κομμάτι της κίνησης και νομίζω ότι δείχνουν κιόλας ότι το βασικό μας μέλημα είναι να μπορέσουμε να κάνουμε τις αστικές συγκοινωνίες πραγματικά ελκυστικές για τον πολίτη.
Κάθε πρωί βλέπω σε τηλεοπτικές εκπομπές ρεπορτάζ για την αφόρητη κίνηση στο Λεκανοπέδιο. Αν πιστεύει κανείς ότι η λύση για να αντιμετωπιστεί μακροπρόθεσμα το κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας είναι να κατασκευάσουμε απλά περισσότερους δρόμους, είναι μία λανθασμένη προσέγγιση.
Η λύση μπορεί να είναι μόνο μία: η συστηματική, επίμονη, μακροπρόθεσμη επένδυση σε μέσα μαζικής μεταφοράς, για να μπορέσουμε να φτάσουμε στους ευρωπαϊκούς μέσους όρους και να παρέχουμε μέσα μαζικής μεταφοράς τα οποία θα είναι ποιοτικά και φθηνά. Κρατήστε το αυτό.
Ήταν συνειδητή επιλογή της κυβέρνησης να έχουμε το χαμηλότερο εισιτήριο από οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα για το σύστημα των αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας. Αυτή είναι μία πολιτική με κοινωνικό πρόσημο. Θα επιμείνουμε στον πόλεμο κατά της εισιτηριοδιαφυγής, διότι είναι μόνο δίκαιο από τη στιγμή που παρέχουμε ένα φτηνό εισιτήριο να μπορούν να το πληρώνουν όλοι. Εξάλλου, αυτοί που δεν το πληρώνουν έχουν τη δυνατότητα, με βάση την κοινωνική πολιτική, να το κάνουν. Και σε αυτόν τον δρόμο θα εξακολουθούμε να πορευόμαστε.
Πάμε τώρα στα ζητήματα τα οποία αφορούν τη ΣΤΑΣΥ. Εκεί πράγματι θέλω να εκφράσω τη μεγάλη μου ικανοποίηση γιατί η προτεραιότητα την οποία θέσαμε, να ανατάξουμε τον παλιό «Ηλεκτρικό», τη Γραμμή 1, παίρνει σάρκα και οστά.
Είχα την ευκαιρία να δω τον ολοκαίνουργιο ανακατασκευασμένο συρμό, πρακτικά ένας καινούργιος συρμός, ο οποίος θα τεθεί σε λειτουργία από τον επόμενο μήνα. Θα παραλάβουμε 14 τέτοιους μέσα στον επόμενο χρόνο.
Έχουμε ήδη εξασφαλίσει τους πόρους να ανατάξουμε ακόμα 10 και θέλω να τονίσω αυτό το οποίο είπε και ο Θανάσης, ότι αυτή η ανάταξη, ουσιαστικά η ανακατασκευή εκ του μηδενός των συρμών, γίνεται στον Βόλο από ελληνική εταιρία και από ελληνικά χέρια.
Να συγχαρώ επίσης την ομάδα επικοινωνίας για τις πολύ ευρηματικές πρωτοβουλίες, θα έλεγα, που έχετε αναλάβει, ώστε να αλλάξει συνολικά η εικόνα μιας γραμμής η οποία ήταν, μην κοροϊδευόμαστε, πολύ προβληματική και ως προς τη συχνότητα και ως προς την καθαριότητα και ως προς την οπτική επιβάρυνση των συρμών με γκράφιτι, που πολλά είχαν γίνει και πριν από 20 χρόνια. Είναι σημαντική η αισθητική αναβάθμιση.
Μπράβο για την πρωτοβουλία που έχετε αναλάβει, να ρωτήσουμε τους χρήστες των Μέσων να μας πουν τις ιδέες τους για τη νέα οπτική ταυτότητα των αστικών συγκοινωνιών. Νομίζω ότι όλες αυτές είναι μικρές πρωτοβουλίες οι οποίες συνθέτουν τελικά μια μεγάλη εικόνα.
Και βέβαια, όταν μιλάμε για ΣΤΑΣΥ, δεν μιλάμε μόνο για τη Γραμμή 1, χρειαζόμαστε περισσότερους συρμούς. Τους έχουμε ήδη δρομολογήσει. Θέλουμε να φτάσουμε στα 3,5 λεπτά συχνότητα όταν υπάρχει μεγάλη κίνηση. Μπορούμε να το καταφέρουμε και βέβαια να αξιοποιήσουμε όλα τα χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας -και είναι αρκετά αυτά- για να στηρίξουμε συνολικά τα μέσα μαζικής μεταφοράς, τις αστικές συγκοινωνίες στην πρωτεύουσα.
Να χρησιμοποιήσουμε πολύ παραπάνω τεχνολογία. Είναι πράγματι εντυπωσιακές οι δυνατότητες της τεχνολογίας σε ένα φάσμα παρεμβάσεων που μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε την απόδοση των αστικών συγκοινωνιών. Και σας διαβεβαιώνω ότι θα συνεχίσουμε απολύτως προσηλωμένοι σε αυτόν τον δρόμο, με συγκεκριμένους στόχους.
Το μότο μας είναι: «το είπαμε, το κάνουμε». Έχουμε αποδείξει στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας ότι αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είναι απλά ένα σχήμα λόγου. Με μεγάλη ικανοποίηση βλέπω τη βελτίωση στην αξιολόγηση των ιδίων των πολιτών για τα μέσα μαζικής μεταφοράς του Λεκανοπεδίου.
Μπορούμε προφανώς πολύ καλύτερα και θα πάμε πολύ καλύτερα, γιατί έχουμε στόχο, σχέδιο και βούληση να υλοποιήσουμε αυτές τις αλλαγές, και κυρίως μια βαθιά προσήλωση στη μεγάλη, όπως το είπα, κοινωνική σημασία των μέσων μαζικής μεταφοράς.
Να κλείσω και εγώ με αυτά τα οποία είπε ο Κωνσταντίνος. Το Υπουργείο, ξέρετε, πάντα όταν έρχεται στον Πρωθυπουργό και ζητάει με κάποιο τρόπο παραπάνω πόρους, ζητάει λεφτά, για να το πω πολύ απλά, υπάρχει πάντα μία διστακτικότητα.
Κατά κανόνα όταν πηγαίνεις στο Υπουργείο Οικονομικών η απάντηση είναι αυτόματα «όχι», το Υπουργείο Οικονομικών έχει μάθει να αντιδρά με αυτόν τον τρόπο.
Με έπεισε όμως ο Υπουργός ότι πράγματι εδώ, αν θέλουμε να πετύχουμε αυτή τη μεγάλη αλλαγή, δεν αρκεί μόνο ο εξοπλισμός, αρκεί μια έμπρακτη αναγνώριση και ένα μεγάλο ευχαριστώ στους ανθρώπους της ΟΣΥ, της ΣΤΑΣΥ, του ΟΑΣΑ.
Γι’ αυτό και θα υπογράψουμε τις επόμενες μέρες τις καινούργιες συλλογικές συμβάσεις εργασίας, όπως αυτές έχουν συμφωνηθεί μεταξύ των σωματείων σας και των διοικήσεων. Είναι το ελάχιστο ευχαριστώ, αυτό το οποίο μπορούμε να κάνουμε για εσάς για να αναγνωρίσουμε τη δική σας μεγάλη προσπάθεια.
Εγώ χαίρομαι, και να κλείσω με αυτό, γιατί βλέπω πολλά χαμόγελα. Και βλέπω χαμόγελα όχι μόνο γιατί σας είπαμε κάτι καλό για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, βλέπω χαμόγελα γιατί πιστεύω ακράδαντα ότι αγαπάτε τη δουλειά σας.
Αγαπάτε το αντικείμενο το οποίο υπηρετείτε, πολλοί από εσάς έχετε περάσει όλη σας τη ζωή στις αστικές συγκοινωνίες και το ελάχιστο που μπορούμε να κάνουμε είναι να σας πούμε ένα ευχαριστώ, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, ώστε οι απολαβές σας να είναι ευθυγραμμισμένες με τη μεγάλη προσπάθεια την οποία καταβάλλετε.
Στα επόμενα λοιπόν, Κωνσταντίνε. Όταν με το καλό μπει το πρώτο τρένο στη Γραμμή 1, θα έρθουμε μαζί να κάνουμε το πρώτο δρομολόγιο.
Σας ευχαριστώ πάρα πολύ
Το μότο μας είναι: «το είπαμε, το κάνουμε». Έχουμε αποδείξει στις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας ότι αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είναι απλά ένα σχήμα λόγου. Με μεγάλη ικανοποίηση βλέπω τη βελτίωση στην αξιολόγηση των ιδίων των πολιτών για τα μέσα μαζικής μεταφοράς του Λεκανοπεδίου.Μπορούμε προφανώς πολύ καλύτερα και θα πάμε πολύ καλύτερα, γιατί έχουμε στόχο, σχέδιο και βούληση να υλοποιήσουμε αυτές τις αλλαγές, και κυρίως μια βαθιά προσήλωση στη μεγάλη, όπως το είπα, κοινωνική σημασία των μέσων μαζικής μεταφοράς
Νωρίτερα, ο Πρωθυπουργός επισκέφθηκε το Αμαξοστάσιο Πλατείας Αττικής του ΟΣΥ, όπου είχε την ευκαιρία να δει από κοντά και να ενημερωθεί για τα καινούργια ηλεκτροκίνητα λεωφορεία που εντάσσονται στον στόλο της Αττικής και σύντομα θα τεθούν σε κυκλοφορία, καθώς και τα νέα λεωφορεία που διαθέτουν αναβατόριο πρόσβασης για ΑμεΑ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε: «Πριν από τρία χρόνια είχαμε δεσμευτεί ότι στα μέσα του 2026 θα έχουμε παραπάνω από 1.000 καινούργια λεωφορεία στην Αττική. Το είπαμε, το κάναμε. Έχουμε φτάσει αισίως στα 1.076.
Σήμερα βλέπετε κάποια από τα ολοκαίνουργια ηλεκτρικά λεωφορεία τα οποία θα βγουν στους δρόμους της Αττικής μέσα στον επόμενο μήνα. Αθόρυβα, φιλικά προς τα περιβάλλον, πλήρως προσβάσιμα για τους συμπολίτες με αναπηρία, με εξαιρετικό κλιματισμό, κάτι πολύ σημαντικό προφανώς για τη ζέστη της καλοκαιρινής Αθήνας. Και συνεχίζουμε στο σχέδιό μας για μέσα μαζικής μεταφοράς αντάξια μιας σύγχρονης μητρόπολης.
Σκοπός δεν είναι μόνο να αντικαταστήσουμε τα παλιά λεωφορεία, αυτό είναι κάτι το οποίο οι κάτοικοι της Αττικής, νομίζω, ήδη διαπιστώνουν ότι συμβαίνει. Ο σκοπός είναι να αυξήσουμε κατά πολύ, όπως έχουμε συζητήσει με τον Υπουργό, τη συχνότητα των δρομολογίων, να βάλουμε εφαρμογές τηλεματικής, να εξασφαλίσουμε ότι οι λεωφορειόδρομοι είναι χώροι στους οποίους μπορούν να κινούνται τα μέσα μαζικής μεταφοράς, έτσι ώστε να ξανακερδίσουμε το στοίχημα της εμπιστοσύνης.
Βήμα-βήμα πιστεύω ότι το κερδίζουμε και οι κάτοικοι της Αττικής αντιλαμβάνονται ότι εδώ πραγματικά, στις αστικές συγκοινωνίες, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κάτι αλλάζει».
Στόχος είναι ο στόλος των αστικών λεωφορείων στην Αθήνα να ανέλθει στα 1.500 το 2027 και στα 1.700 το 2028.
Ο Πρωθυπουργός είχε επίσης την ευκαιρία να δει ορισμένα οχήματα ειδικής εξυπηρέτησης της ΟΣΥ, τα οποία διαθέτουν ηλεκτρικό αναβατόριο ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, και κατάλληλα διαμορφωμένες θέσεις για την άνετη μετακίνησή τους.
Ο στόλος των οχημάτων ειδικής εξυπηρέτησης ενισχύθηκε τον Απρίλιο, από τρία σε 10, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ουσιαστικά ο αριθμός των εξυπηρετούμενων κατοίκων της Αττικής. Όπως σημειώθηκε, κάθε πολίτης μπορεί να προγραμματίσει τηλεφωνικά ραντεβού και να μετακινηθεί οποιαδήποτε ώρα, είτε πρόκειται για δρομολόγιο προς την εργασία του είτε για προσωπικές ή κοινωνικές ανάγκες.
Αναβάθμιση της Γραμμής 1
Στο Αμαξοστάσιο Σεπολίων της ΣΤΑΣΥ, ο Πρωθυπουργός είχε την ευκαιρία να δει τον πρώτο πλήρως ανακατασκευασμένο συρμό της Γραμμής 1, ο οποίος διαθέτει και θέσεις για ΑμεΑ και θα αρχίσει την εκτέλεση δρομολογίων τον Ιούλιο, αφού ολοκληρωθούν όλες οι τεχνικές δοκιμές.
Πρόκειται για τον πρώτο από τους 14 συρμούς, που ανακατασκευάζονται από ελληνική εταιρεία στο εργοστάσιό της στον Βόλο και θα συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων στον «Ηλεκτρικό» και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς το επιβατικό κοινό, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναβάθμισης του στόλου των μέσων σταθερής τροχιάς.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε: «Πριν από τρία χρόνια είχαμε δεσμευτεί ότι στα μέσα του 2026 θα έχουμε παραπάνω από 1.000 καινούργια λεωφορεία στην Αττική. Το είπαμε, το κάναμε. Έχουμε φτάσει αισίως στα 1.076.
Σήμερα βλέπετε κάποια από τα ολοκαίνουργια ηλεκτρικά λεωφορεία τα οποία θα βγουν στους δρόμους της Αττικής μέσα στον επόμενο μήνα. Αθόρυβα, φιλικά προς τα περιβάλλον, πλήρως προσβάσιμα για τους συμπολίτες με αναπηρία, με εξαιρετικό κλιματισμό, κάτι πολύ σημαντικό προφανώς για τη ζέστη της καλοκαιρινής Αθήνας. Και συνεχίζουμε στο σχέδιό μας για μέσα μαζικής μεταφοράς αντάξια μιας σύγχρονης μητρόπολης.
Σκοπός δεν είναι μόνο να αντικαταστήσουμε τα παλιά λεωφορεία, αυτό είναι κάτι το οποίο οι κάτοικοι της Αττικής, νομίζω, ήδη διαπιστώνουν ότι συμβαίνει. Ο σκοπός είναι να αυξήσουμε κατά πολύ, όπως έχουμε συζητήσει με τον Υπουργό, τη συχνότητα των δρομολογίων, να βάλουμε εφαρμογές τηλεματικής, να εξασφαλίσουμε ότι οι λεωφορειόδρομοι είναι χώροι στους οποίους μπορούν να κινούνται τα μέσα μαζικής μεταφοράς, έτσι ώστε να ξανακερδίσουμε το στοίχημα της εμπιστοσύνης.
Βήμα-βήμα πιστεύω ότι το κερδίζουμε και οι κάτοικοι της Αττικής αντιλαμβάνονται ότι εδώ πραγματικά, στις αστικές συγκοινωνίες, στα μέσα μαζικής μεταφοράς, κάτι αλλάζει».
Στόχος είναι ο στόλος των αστικών λεωφορείων στην Αθήνα να ανέλθει στα 1.500 το 2027 και στα 1.700 το 2028.
Ο Πρωθυπουργός είχε επίσης την ευκαιρία να δει ορισμένα οχήματα ειδικής εξυπηρέτησης της ΟΣΥ, τα οποία διαθέτουν ηλεκτρικό αναβατόριο ώστε να διευκολύνουν την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, και κατάλληλα διαμορφωμένες θέσεις για την άνετη μετακίνησή τους.
Ο στόλος των οχημάτων ειδικής εξυπηρέτησης ενισχύθηκε τον Απρίλιο, από τρία σε 10, με αποτέλεσμα να αυξηθεί ουσιαστικά ο αριθμός των εξυπηρετούμενων κατοίκων της Αττικής. Όπως σημειώθηκε, κάθε πολίτης μπορεί να προγραμματίσει τηλεφωνικά ραντεβού και να μετακινηθεί οποιαδήποτε ώρα, είτε πρόκειται για δρομολόγιο προς την εργασία του είτε για προσωπικές ή κοινωνικές ανάγκες.
Αναβάθμιση της Γραμμής 1
Στο Αμαξοστάσιο Σεπολίων της ΣΤΑΣΥ, ο Πρωθυπουργός είχε την ευκαιρία να δει τον πρώτο πλήρως ανακατασκευασμένο συρμό της Γραμμής 1, ο οποίος διαθέτει και θέσεις για ΑμεΑ και θα αρχίσει την εκτέλεση δρομολογίων τον Ιούλιο, αφού ολοκληρωθούν όλες οι τεχνικές δοκιμές.
Πρόκειται για τον πρώτο από τους 14 συρμούς, που ανακατασκευάζονται από ελληνική εταιρεία στο εργοστάσιό της στον Βόλο και θα συμβάλλουν στην αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων στον «Ηλεκτρικό» και τη βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών προς το επιβατικό κοινό, στο πλαίσιο της ευρύτερης αναβάθμισης του στόλου των μέσων σταθερής τροχιάς.
Δεν πρόκειται να επεκταθώ στο τι περιέχει το πόρισμα. Αλλά αυτό που οφείλω και πρέπει να πω είναι ότι προφανώς ήταν κάτι το εξαιρετικά επικίνδυνο. Και επίσης ότι η ουκρανική πλευρά, και δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, το ξαναλέω η παραμικρή αμφιβολία ότι πρόκειται για ουκρανικό drone θαλάσσης -ξέρουμε ποιος τύπος είναι, πού κατασκευάστηκε, τι έκανε, τι έρανε- λοιπόν, μας οφείλει μία πολύ μεγάλη συγγνώμη. Κι εκτός από τη συγγνώμη μας οφείλει την απόλυτη διαβεβαίωση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί στην ευρύτερη περιοχή. Και χρησιμοποίησα στην Σύνοδο Υπουργών του ΝΑΤΟ το εξής απλό: Εάν οποιοδήποτε κρουαζιερόπλοιο κατέβαινε από τη Βενετία προς την Ανατολική Μεσόγειο, ήταν ακριβώς στην πορεία του και χτυπούσε αυτό τo drone, το κρουαζιερόπλοιο αυτό θα πήγαινε στον βυθό της θάλασσας. Πόσους νεκρούς θα είχαμε θρηνήσει; Και πόσο επιτρεπτό είναι αυτό το πράγμα στην Μεσόγειο; Από πού και ως πού, οιοσδήποτε, ανεξαρτήτως του εθνικού συμφέροντος, την ανάγκη να υπερασπίσει την Πατρίδα του -εμείς οι Έλληνες το καταλαβαίνουμε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον αυτό- μπορεί να θέτει σε διακινδύνευση τη ζωή αθώων ανθρώπων πολύ πέραν του θεάτρου του συγκεκριμένου πολέμου, επειδή αυτό κρίνει ότι εξυπηρετεί τον οποιονδήποτε στρατηγικό του σχεδιασμό. Ήταν παντελώς απαράδεκτο αυτό που συνέβη και πρέπει να είμαστε κάθετοι και απόλυτοι. Εμείς και όλες οι άλλες χώρες της Μεσογείου.....
στον Κύκλο Ιδεών
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, είχε συζήτηση σήμερα, Τετάρτη 20 Μαΐου 2026, με τον δημοσιογράφο Βασίλη Νέδο στο ετήσιο συνέδριο που διοργανώνει ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, με τον γενικό τίτλο: «Η Ελλάδα Μετά ΙΧ: Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας».
Ο ΥΕΘΑ συμμετέσχε στη θεματική ενότητα «Η ρευστοποίηση του διεθνούς πλαισίου και η ελληνική Ατζέντα».
Ακολουθεί το κείμενο της συζήτησης:
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Ας πάμε στο επόμενο πάνελ μας. Έχω τη χαρά να υποδεχθώ στη συζήτηση τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια. Καλώς ορίσατε!
Το θέμα, βεβαίως, του συνεδρίου τρεις μέρες τώρα είναι πολύ ευρύ και νομίζω ότι χωράει αρκετά πράγματα που συνδέονται και με την Εθνική Άμυνα. Αλλά πριν πάμε στα πιο ευρύτερα, θέλω να ξεκινήσουμε από πράγματα που έχουν γίνει τις τελευταίες ημέρες και νομίζω ότι χρήζουν διευκρίνισης και από εσάς ως καθ’ ύλην αρμόδιο να μας πείτε. Καταρχάς τί ακριβώς έχει γίνει με τους “Patriot” στην Κάρπαθο; Διότι έχουμε μπερδευτεί με αυτά που ακούμε.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Επανήλθατε στα δημοσιογραφικά «στενά παπούτσια». Θα το εξηγήσω. Ευχαριστώ για την ευκαιρία και ευχαριστώ για την πρόσκληση και εσάς και τον Πρόεδρο, τον κ. Βενιζέλο που με τιμά.
Οι “Patriot” στην Κάρπαθο, προφανώς, δεν πήγαν να αντιμετωπίσουν την τουρκική απειλή. Ο λόγος της μετακίνησης των “Patriot” στην Κάρπαθο όπως και στο Διδυμότειχο για να καλυφθεί η Βουλγαρία, είχε να κάνει με την απειλή πυραύλων από το Ιράν. Δεν υπάρχει εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν τις τελευταίες έξι και πλέον εβδομάδες. Άρα, δεν υφίσταται επιχειρησιακός λόγος έκθεσής τους στο συγκεκριμένο σημείο.
Επειδή είδα, παρότι ήμουν στο εξωτερικό, αλλά είδα τη φιλολογία που αναπτύσσεται εσωτερικά, θα ήθελα να πω το εξής: πολλές φορές έχω προειδοποιήσει για τον κίνδυνο του «τουρκοκεντρισμού», δηλαδή όλα τα πράγματα να ερμηνεύονται, να εξηγούνται ή να ανατρέχουν στα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις μας με τη Τουρκία. Δεν συμβαίνει πάντα αυτό. Κι αν θέλετε, δεν μας τιμά και όλο αυτό.
Πέραν αυτού δε, υπάρχει ένα απλό επιχείρημα που εξηγεί και αποδεικνύει γιατί οι “Patriot” δεν ήταν εκεί για την Τουρκία. Εάν χρειαζόταν “Patriot” για να αντιμετωπιστεί η τουρκική απειλή, προφανώς επί πάρα πολλά χρόνια που τους έχουμε, κάποια ελληνική Κυβέρνηση, κάποιο Γενικό Επιτελείο θα τους είχε τοποθετήσει εκεί ή σε κάποιο άλλο νησί του Ανατολικού Αιγαίου.
Το γεγονός ότι ουδέποτε τοποθετήθηκαν εκεί αποδεικνύει το προφανές. Δεν είναι για αυτή τη δουλειά. Είναι για άλλη δουλειά οι “Patriot”, άρα ο επιχειρησιακός σχεδιασμός που οδήγησε στην τοποθέτησή τους εκεί, εξηγήθηκε. Αφορά την απειλή από το Ιράν.
Αυτή η απειλή θεωρήθηκε από τα Επιτελεία ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι ισχυρή. Εάν παρουσιαστεί εκ νέου, θα τοποθετηθούν εκ νέου εκεί που απαιτεί το εθνικό συμφέρον.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Είναι εθνική απόφαση αυτή δεν έχει να κάνει με το ΝΑΤΟ ή αν μας πίεσαν;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Μα δεν ρωτήσαμε το ΝΑΤΟ για να τους πάμε, άρα δεν έχουμε κανένα λόγο για να τους ρωτήσουμε, για να τους πάρουμε.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αναφερθήκατε στο «τουρκοκεντρικό»…
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Ε, το ’χουμε λίγο αυτό…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Να πω όμως ότι είστε τέσσερα χρόνια Υπουργός σε αυτήν την Κυβέρνηση, τέσσερα χρόνια Υπουργός Εξωτερικών, τρίτο χρόνο τώρα Υπουργός Άμυνας. Επτά χρόνια ασχολείστε με τις δύο όψεις του νομίσματος της Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής και έχετε ζήσει και το 2020, ως Υπουργός Εξωτερικών την πολύ σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο και βεβαίως, με όλα τα παρελκόμενα (ας το πω έτσι) του «Τουρκολιβυκού Μνημονίου» και του τρόπου με τον οποίο κινήθηκε η Τουρκία έκτοτε. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε αυτή τη συζήτηση κυρίως με δημοσιογραφικές πληροφορίες και διαρροές στον τουρκικό Τύπο να πω εδώ πέρα, περί αυτού του νομοσχεδίου, το οποίο θα αποτυπώνει σε χάρτη ή όχι σε χάρτη, σε κάποια περιγραφή, σε κάποια μορφή τέλος πάντων, τις διάφορες τουρκικές διεκδικήσεις. Σας ανησυχεί ότι η Τουρκία, ας πούμε, επιχειρεί με κάποιο τρόπο και σιγά – σιγά ξεκινάει να ξηλώνει, ας πούμε, αυτό το αφήγημα των «ήρεμων νερών» των τελευταίων ετών;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των «ήρεμων νερών». Δεύτερον, και βεβαίως με ενοχλεί πάρα πολύ, αν πραγματοποιηθεί. Αλλά δεν θα ήθελα προκαταβολικά να ενθαρρύνω έναν διάλογο για κάτι που συνιστά διαρροή. Η Τουρκία έχει πάρα πολλές φορές την τάση να διαρρέει πράγματα. Δεν θα μπω σε αυτήν τη διαδικασία. Εάν όμως είναι πραγματικό, είναι ιδιαιτέρως ενοχλητικό και η λέξη «ενοχλητικό» ίσως είναι και -αγγλικά θα λέγαμε- “understatement”.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Θεωρείτε εν ολίγοις ότι μπορεί να γυρίσουμε, ας πούμε, σε μία κατάσταση κρίσης επιχειρησιακής, ας το πω έτσι, σε επιχειρησιακό επίπεδο πια;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Αυτό εξαρτάται από την Τουρκία. Η Ελλάδα, καθόσον γνωρίζω, δεν έχει την παραμικρή διεκδίκηση απέναντι στην Τουρκία. Άρα λοιπόν, καθόσον αφορά εμάς, αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Εάν η Τουρκία επιλέξει μια τέτοια πορεία, η χώρα είναι υποχρεωμένη, σύμφωνα με το Σύνταγμά της, να υπερασπίσει και τα σύνορά της και τα δικαιώματά της.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Θέλω να πω σε κάτι ευρύτερο, την τουρκική συζήτηση -τέλος πάντων- θα την ξανακάνουμε, εκτιμώ κάποια στιγμή.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Φοβούμαι ότι ναι…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αλλά ήθελα να σας ρωτήσω αν θεωρείτε ότι η χώρα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, όπως αυτό εξελίσσεται, είτε μιλάμε για τα απόνερα των πολέμων, την επήρεια των πολέμων πάνω στην ελληνική εξωτερική πολιτική, είτε αν μιλάμε για το αν η ελληνική οικονομία είναι στημένη με τρόπο που να μπορεί να τραβήξει τη χώρα λίγο πιο μπροστά. Αν θεωρείτε ότι οι προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε τα επόμενα χρόνια, αν η χώρα είναι έτοιμη για αυτές κι αν θεωρείτε ότι η Κυβέρνηση τέλος πάντων έχει κάνει ότι ήταν να κάνει προς αυτή την κατεύθυνση κι αν πρέπει να γίνουν και άλλα πράγματα από εδώ και πέρα.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Αναφέρεστε στον τομέα της Άμυνας στενά;
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αναφέρομαι όχι μόνο στον τομέα της Άμυνας, αλλά και σε κάτι που έχετε πει και εσείς κατά καιρούς και σε συνεντεύξεις και σε τοποθετήσεις σας, ότι για παράδειγμα η ελληνική αμυντική βιομηχανία και η ανάπτυξή της είναι κομμάτι της εθνικής προσπάθειας διότι αυτό θα βοηθήσει να μεγαλώσει η πίτα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει, τέλος πάντων, πολύ συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη της χώρας. Ας το πω έτσι πολύ ευρύτερα, αλλά ακόμα φαίνεται ότι είμαστε πίσω στον παραγωγικό τομέα. Καταρχάς, πείτε μας τι έχετε κάνει στο Υπουργείο Άμυνας και τι θεωρείτε ότι μπορεί να γίνει ευρύτερα για να μεγαλώσει η πίτα;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προσπαθούμε στο Υπουργείο Άμυνας να δημιουργήσουμε ένα διαφορετικό υπόδειγμα. Σε ένα βαθμό έχουμε προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν θα έλεγα ότι έχουμε φτάσει εκεί που θέλουμε. Άλλωστε έχουμε ονομάσει αυτή την πορεία «Ατζέντα 2030». Αν είχαμε φτάσει εκεί που θέλαμε, θα την είχαμε ονομάσει «Ατζέντα 2026». Ποια είναι η λογική; Η λογική ξεκινάει από τα ευρύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η χώρα μπήκε στην κρίση για δύο διακριτούς λόγους: Το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος και το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών, δηλαδή, είχαμε πολύ περισσότερες εισαγωγές από ό,τι εξαγωγές και χρωστάγαμε περισσότερα από όσα οι αγορές θεωρούσαν ότι μπορούσαμε να πληρώσουμε, για να το λέμε με απλά λόγια.
Ως προς το δεύτερο, το θέμα του χρέους, εμείς προσπαθούμε να κάνουμε τα εξής πράγματα:
Πρώτον, να τηρήσουμε απολύτως το δημοσιονομικό χώρο, να μην τον υπερβούμε, να κινηθούν δηλαδή τα εξοπλιστικά μας προγράμματα, σε αυτό το πλαίσιο που το Υπουργείο Οικονομικών μας λέει ότι είναι ασφαλές για το δημόσιο χρέος της Πατρίδας μας και συγχρόνως βεβαίως να πετύχουμε τον απαραίτητο στόχο, δηλαδή να μπορούμε να υπερασπίσουμε την Πατρίδα μας απέναντι στις προκλήσεις και τις απειλές που βλέπουμε.
Για να γίνει αυτό, πρέπει και οι ίδιες οι Ένοπλες Δυνάμεις να οδηγηθούν σε έναν τρόπο σκέψης που να μπορούμε να λύσουμε προβλήματα με φθηνότερους και εξυπνότερους τρόπους. Το να αγοράζεις πάντα μεγάλες και ακριβές ξένες πλατφόρμες, δεν σημαίνει ότι λύνεις με τον καλύτερο τρόπο το πρόβλημα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και ο πόλεμος στο Ιράν, απέδειξε απολύτως το επιχείρημα. Μην επεκταθώ, διότι θα πάρει πάρα πολλή ώρα.
Το δεύτερο είναι το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Δηλαδή, έχουμε πολύ περισσότερες εισαγωγές από ό,τι εξαγωγές. Εκεί προσπαθούμε να κάνουμε δύο πράγματα. Να ελαττώσουμε τις εισαγωγές, έχοντας δική μας δυνατότητα παραγωγής ορισμένων συστημάτων τα οποία μπορούμε να παράξουμε. Επαναλαμβάνω μονίμως και διαρκώς, γιατί είναι εύκολα κατανοητό και πλέον δεν είναι στο στοιχείο του απόρρητου, το σύστημα «Κένταυρος», ένα anti– drone σύστημα το οποίο έχει αποδειχθεί η αξία του στη μάχη και το οποίο, το παράγουμε εμείς και μάς κοστίζει τα μισά λεφτά από ό,τι θα κόστιζε εάν αγοράζαμε ένα απ’ έξω.
Και, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε και εξαγώγιμα προϊόντα και υπηρεσίες διπλής χρήσης. Δηλαδή αυτά τα οποία φτιάχνουμε μέσα στη χώρα, είτε στενά ως ερευνητικά κέντρα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είτε ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, να μπορούμε να τα εξάγουμε ώστε να βελτιώσουμε αυτό το ισοζύγιο. Αυτά τα δύο, λοιπόν, θεωρώ ότι από τη δική μας πλευρά είναι η συνεισφορά μας στην ευρύτερη οικονομική εθνική προσπάθεια. Στην προσπάθεια δημιουργίας ενός ενάρετου υποδείγματος.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αλλά αυτό θέλω να το πάμε λίγο ευρύτερα. Δηλαδή, ας πούμε, οι Κυβερνήσεις αυτές τις δύο τετραετίες, μία τετραετία και μία τετραετία της Νέας Δημοκρατίας, ας πούμε ότι πρώτη τετραετία, με βάση τη ρητορική της κυβέρνησης ήταν αυτή που προσπάθησε πάρα πολύ.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προσπάθησε πάρα πολύ η πρώτη τετραετία. Ήταν ο Νίκος Παναγιωτόπουλος εκεί, δεν ήμουν εγώ. Προσπάθησε να επανεκκινήσει το θέμα της συντήρησης των υπαρχόντων συστημάτων και να προμηθευτεί γρήγορα συστήματα απαραίτητα. Αυτό έγινε την πρώτη τετραετία και ήταν εξαιρετικά σημαντικό διότι όπως θυμόμαστε όλοι, στη πρώτη τετραετία αντιμετωπίστηκε και η κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν ήταν μία ήρεμη τετραετία.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Εγώ ήθελα να μιλήσω όμως ευρύτερα. Δηλαδή η πρώτη τετραετία της Νέας Δημοκρατίας, η δεύτερη τώρα έχει κάποια χαρακτηριστικά. Σε κάποιο χρονικό διάστημα, μήνες, ένα χρόνο το πολύ, θα έχουμε εκλογές. Με τι αφήγημα μπορεί να κατέβει η Νέα Δημοκρατία για να «χτυπήσει» μια τρίτη τετραετία, ας το πω έτσι, και μάλιστα με βάση αυτά που έχουμε ακούσει τέλος πάντων, μια αυτοδύναμη Κυβέρνηση.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Νομίζω ότι στο θέμα της Άμυνας έχουμε ένα πολύ καθαρό αφήγημα. Το έχουμε πει. Ονομάζεται «Ατζέντα 2030», είναι μια ολιστική προσέγγιση που θα δώσει στην Πατρίδα μας τη δυνατότητα να υπερασπίζει τον εθνικό της χώρο με έναν ενιαίο τρόπο θεώρησης των πολλαπλών συστημάτων τα οποία έχει ή θα αποκτήσει ή θα δημιουργήσει.
Έχω την εντύπωση, το έχει πει ο Πρωθυπουργός, δεν είναι ωραίο να το λέω εγώ, διότι στην πραγματικότητα είναι σαν να ευλογώ γενιά που δεν έχω -και γενικά με τα θέματα τριχών είμαι εξαιρετικά προσεκτικός- αλλά είναι νομίζω η πιο φιλόδοξη μεταρρυθμιστική ατζέντα που είχαν ποτέ οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας. Είναι μια πλήρης αλλαγή υποδείγματος, αντί από μια σειρά συστημάτων και ανθρώπινου δυναμικού, εξαιρετικού ανθρώπινου δυναμικού, η δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος επεξεργασίας και διαχείρισης πληροφορίας.
Εάν δεν καταλάβουμε ότι έχουμε περάσει σε μια πλήρως διαφορετική εποχή, τότε δεν θα τα καταφέρουμε. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη Νέα Δημοκρατία ή την παρούσα Κυβέρνηση ή τον παρόντα Υπουργό. Αφορά τη χώρα και την επιβίωσή της. Πρέπει να αντιληφθούμε αυτή τη μεγάλη αλλαγή. Η ανάγκη αυτής της μεγάλης αλλαγής λοιπόν, η οποία πρέπει να συνεχιστεί γιατί έχει ξεκινήσει, θα είναι το προεκλογικό μας αφήγημα.
Χωρίς όμως κύριε Νέδο, και θέλω να σας το πω αυτό, χωρίς καμία οξύτητα. Τα θέματα Εξωτερικών και τα θέματα Άμυνας είναι εθνικά θέματα. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει ούτε να υψώνουμε τους τόνους, ούτε να διεκδικούμε το αλάθητο, ούτε να μην εξηγούμε επαρκώς στην κοινωνία. Πρέπει με ηρεμία, με συνέπεια, με σωφροσύνη, να μπορέσουμε να αναπτυχθεί ένας διάλογος που η κοινωνία να αντιληφθεί, πού πάει το υστέρημά της και στον βαθμό που μπορούμε να δημιουργηθεί κοινός τόπος μεταξύ των κομμάτων. Είμαστε πολύ μικροί και σε πολύ δύσκολη θέση για να υπάρχει η δυνατότητα έντονου κομματικού ανταγωνισμού κάθε φορά στα θέματα της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής. Με την εμπειρία που έχω, αυτή είναι η άποψή μου.
Ο ΥΕΘΑ συμμετέσχε στη θεματική ενότητα «Η ρευστοποίηση του διεθνούς πλαισίου και η ελληνική Ατζέντα».
Ακολουθεί το κείμενο της συζήτησης:
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Ας πάμε στο επόμενο πάνελ μας. Έχω τη χαρά να υποδεχθώ στη συζήτηση τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια. Καλώς ορίσατε!
Το θέμα, βεβαίως, του συνεδρίου τρεις μέρες τώρα είναι πολύ ευρύ και νομίζω ότι χωράει αρκετά πράγματα που συνδέονται και με την Εθνική Άμυνα. Αλλά πριν πάμε στα πιο ευρύτερα, θέλω να ξεκινήσουμε από πράγματα που έχουν γίνει τις τελευταίες ημέρες και νομίζω ότι χρήζουν διευκρίνισης και από εσάς ως καθ’ ύλην αρμόδιο να μας πείτε. Καταρχάς τί ακριβώς έχει γίνει με τους “Patriot” στην Κάρπαθο; Διότι έχουμε μπερδευτεί με αυτά που ακούμε.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Επανήλθατε στα δημοσιογραφικά «στενά παπούτσια». Θα το εξηγήσω. Ευχαριστώ για την ευκαιρία και ευχαριστώ για την πρόσκληση και εσάς και τον Πρόεδρο, τον κ. Βενιζέλο που με τιμά.
Οι “Patriot” στην Κάρπαθο, προφανώς, δεν πήγαν να αντιμετωπίσουν την τουρκική απειλή. Ο λόγος της μετακίνησης των “Patriot” στην Κάρπαθο όπως και στο Διδυμότειχο για να καλυφθεί η Βουλγαρία, είχε να κάνει με την απειλή πυραύλων από το Ιράν. Δεν υπάρχει εκτόξευση πυραύλων από το Ιράν τις τελευταίες έξι και πλέον εβδομάδες. Άρα, δεν υφίσταται επιχειρησιακός λόγος έκθεσής τους στο συγκεκριμένο σημείο.
Επειδή είδα, παρότι ήμουν στο εξωτερικό, αλλά είδα τη φιλολογία που αναπτύσσεται εσωτερικά, θα ήθελα να πω το εξής: πολλές φορές έχω προειδοποιήσει για τον κίνδυνο του «τουρκοκεντρισμού», δηλαδή όλα τα πράγματα να ερμηνεύονται, να εξηγούνται ή να ανατρέχουν στα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις μας με τη Τουρκία. Δεν συμβαίνει πάντα αυτό. Κι αν θέλετε, δεν μας τιμά και όλο αυτό.
Πέραν αυτού δε, υπάρχει ένα απλό επιχείρημα που εξηγεί και αποδεικνύει γιατί οι “Patriot” δεν ήταν εκεί για την Τουρκία. Εάν χρειαζόταν “Patriot” για να αντιμετωπιστεί η τουρκική απειλή, προφανώς επί πάρα πολλά χρόνια που τους έχουμε, κάποια ελληνική Κυβέρνηση, κάποιο Γενικό Επιτελείο θα τους είχε τοποθετήσει εκεί ή σε κάποιο άλλο νησί του Ανατολικού Αιγαίου.
Το γεγονός ότι ουδέποτε τοποθετήθηκαν εκεί αποδεικνύει το προφανές. Δεν είναι για αυτή τη δουλειά. Είναι για άλλη δουλειά οι “Patriot”, άρα ο επιχειρησιακός σχεδιασμός που οδήγησε στην τοποθέτησή τους εκεί, εξηγήθηκε. Αφορά την απειλή από το Ιράν.
Αυτή η απειλή θεωρήθηκε από τα Επιτελεία ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι ισχυρή. Εάν παρουσιαστεί εκ νέου, θα τοποθετηθούν εκ νέου εκεί που απαιτεί το εθνικό συμφέρον.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Είναι εθνική απόφαση αυτή δεν έχει να κάνει με το ΝΑΤΟ ή αν μας πίεσαν;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Μα δεν ρωτήσαμε το ΝΑΤΟ για να τους πάμε, άρα δεν έχουμε κανένα λόγο για να τους ρωτήσουμε, για να τους πάρουμε.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αναφερθήκατε στο «τουρκοκεντρικό»…
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Ε, το ’χουμε λίγο αυτό…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Να πω όμως ότι είστε τέσσερα χρόνια Υπουργός σε αυτήν την Κυβέρνηση, τέσσερα χρόνια Υπουργός Εξωτερικών, τρίτο χρόνο τώρα Υπουργός Άμυνας. Επτά χρόνια ασχολείστε με τις δύο όψεις του νομίσματος της Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής και έχετε ζήσει και το 2020, ως Υπουργός Εξωτερικών την πολύ σοβαρή κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο και βεβαίως, με όλα τα παρελκόμενα (ας το πω έτσι) του «Τουρκολιβυκού Μνημονίου» και του τρόπου με τον οποίο κινήθηκε η Τουρκία έκτοτε. Τις τελευταίες εβδομάδες έχουμε αυτή τη συζήτηση κυρίως με δημοσιογραφικές πληροφορίες και διαρροές στον τουρκικό Τύπο να πω εδώ πέρα, περί αυτού του νομοσχεδίου, το οποίο θα αποτυπώνει σε χάρτη ή όχι σε χάρτη, σε κάποια περιγραφή, σε κάποια μορφή τέλος πάντων, τις διάφορες τουρκικές διεκδικήσεις. Σας ανησυχεί ότι η Τουρκία, ας πούμε, επιχειρεί με κάποιο τρόπο και σιγά – σιγά ξεκινάει να ξηλώνει, ας πούμε, αυτό το αφήγημα των «ήρεμων νερών» των τελευταίων ετών;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Δεν ανήκω σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των «ήρεμων νερών». Δεύτερον, και βεβαίως με ενοχλεί πάρα πολύ, αν πραγματοποιηθεί. Αλλά δεν θα ήθελα προκαταβολικά να ενθαρρύνω έναν διάλογο για κάτι που συνιστά διαρροή. Η Τουρκία έχει πάρα πολλές φορές την τάση να διαρρέει πράγματα. Δεν θα μπω σε αυτήν τη διαδικασία. Εάν όμως είναι πραγματικό, είναι ιδιαιτέρως ενοχλητικό και η λέξη «ενοχλητικό» ίσως είναι και -αγγλικά θα λέγαμε- “understatement”.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Θεωρείτε εν ολίγοις ότι μπορεί να γυρίσουμε, ας πούμε, σε μία κατάσταση κρίσης επιχειρησιακής, ας το πω έτσι, σε επιχειρησιακό επίπεδο πια;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Αυτό εξαρτάται από την Τουρκία. Η Ελλάδα, καθόσον γνωρίζω, δεν έχει την παραμικρή διεκδίκηση απέναντι στην Τουρκία. Άρα λοιπόν, καθόσον αφορά εμάς, αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Εάν η Τουρκία επιλέξει μια τέτοια πορεία, η χώρα είναι υποχρεωμένη, σύμφωνα με το Σύνταγμά της, να υπερασπίσει και τα σύνορά της και τα δικαιώματά της.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Θέλω να πω σε κάτι ευρύτερο, την τουρκική συζήτηση -τέλος πάντων- θα την ξανακάνουμε, εκτιμώ κάποια στιγμή.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Φοβούμαι ότι ναι…
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αλλά ήθελα να σας ρωτήσω αν θεωρείτε ότι η χώρα σε αυτό το διεθνές περιβάλλον, όπως αυτό εξελίσσεται, είτε μιλάμε για τα απόνερα των πολέμων, την επήρεια των πολέμων πάνω στην ελληνική εξωτερική πολιτική, είτε αν μιλάμε για το αν η ελληνική οικονομία είναι στημένη με τρόπο που να μπορεί να τραβήξει τη χώρα λίγο πιο μπροστά. Αν θεωρείτε ότι οι προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε τα επόμενα χρόνια, αν η χώρα είναι έτοιμη για αυτές κι αν θεωρείτε ότι η Κυβέρνηση τέλος πάντων έχει κάνει ότι ήταν να κάνει προς αυτή την κατεύθυνση κι αν πρέπει να γίνουν και άλλα πράγματα από εδώ και πέρα.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Αναφέρεστε στον τομέα της Άμυνας στενά;
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αναφέρομαι όχι μόνο στον τομέα της Άμυνας, αλλά και σε κάτι που έχετε πει και εσείς κατά καιρούς και σε συνεντεύξεις και σε τοποθετήσεις σας, ότι για παράδειγμα η ελληνική αμυντική βιομηχανία και η ανάπτυξή της είναι κομμάτι της εθνικής προσπάθειας διότι αυτό θα βοηθήσει να μεγαλώσει η πίτα. Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει, τέλος πάντων, πολύ συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για την ανάπτυξη της χώρας. Ας το πω έτσι πολύ ευρύτερα, αλλά ακόμα φαίνεται ότι είμαστε πίσω στον παραγωγικό τομέα. Καταρχάς, πείτε μας τι έχετε κάνει στο Υπουργείο Άμυνας και τι θεωρείτε ότι μπορεί να γίνει ευρύτερα για να μεγαλώσει η πίτα;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προσπαθούμε στο Υπουργείο Άμυνας να δημιουργήσουμε ένα διαφορετικό υπόδειγμα. Σε ένα βαθμό έχουμε προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν θα έλεγα ότι έχουμε φτάσει εκεί που θέλουμε. Άλλωστε έχουμε ονομάσει αυτή την πορεία «Ατζέντα 2030». Αν είχαμε φτάσει εκεί που θέλαμε, θα την είχαμε ονομάσει «Ατζέντα 2026». Ποια είναι η λογική; Η λογική ξεκινάει από τα ευρύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η χώρα μπήκε στην κρίση για δύο διακριτούς λόγους: Το δυσθεώρητο δημόσιο χρέος και το έλλειμμα στο ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών, δηλαδή, είχαμε πολύ περισσότερες εισαγωγές από ό,τι εξαγωγές και χρωστάγαμε περισσότερα από όσα οι αγορές θεωρούσαν ότι μπορούσαμε να πληρώσουμε, για να το λέμε με απλά λόγια.
Ως προς το δεύτερο, το θέμα του χρέους, εμείς προσπαθούμε να κάνουμε τα εξής πράγματα:
Πρώτον, να τηρήσουμε απολύτως το δημοσιονομικό χώρο, να μην τον υπερβούμε, να κινηθούν δηλαδή τα εξοπλιστικά μας προγράμματα, σε αυτό το πλαίσιο που το Υπουργείο Οικονομικών μας λέει ότι είναι ασφαλές για το δημόσιο χρέος της Πατρίδας μας και συγχρόνως βεβαίως να πετύχουμε τον απαραίτητο στόχο, δηλαδή να μπορούμε να υπερασπίσουμε την Πατρίδα μας απέναντι στις προκλήσεις και τις απειλές που βλέπουμε.
Για να γίνει αυτό, πρέπει και οι ίδιες οι Ένοπλες Δυνάμεις να οδηγηθούν σε έναν τρόπο σκέψης που να μπορούμε να λύσουμε προβλήματα με φθηνότερους και εξυπνότερους τρόπους. Το να αγοράζεις πάντα μεγάλες και ακριβές ξένες πλατφόρμες, δεν σημαίνει ότι λύνεις με τον καλύτερο τρόπο το πρόβλημα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλά και ο πόλεμος στο Ιράν, απέδειξε απολύτως το επιχείρημα. Μην επεκταθώ, διότι θα πάρει πάρα πολλή ώρα.
Το δεύτερο είναι το ισοζύγιο εξωτερικών πληρωμών. Δηλαδή, έχουμε πολύ περισσότερες εισαγωγές από ό,τι εξαγωγές. Εκεί προσπαθούμε να κάνουμε δύο πράγματα. Να ελαττώσουμε τις εισαγωγές, έχοντας δική μας δυνατότητα παραγωγής ορισμένων συστημάτων τα οποία μπορούμε να παράξουμε. Επαναλαμβάνω μονίμως και διαρκώς, γιατί είναι εύκολα κατανοητό και πλέον δεν είναι στο στοιχείο του απόρρητου, το σύστημα «Κένταυρος», ένα anti– drone σύστημα το οποίο έχει αποδειχθεί η αξία του στη μάχη και το οποίο, το παράγουμε εμείς και μάς κοστίζει τα μισά λεφτά από ό,τι θα κόστιζε εάν αγοράζαμε ένα απ’ έξω.
Και, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε και εξαγώγιμα προϊόντα και υπηρεσίες διπλής χρήσης. Δηλαδή αυτά τα οποία φτιάχνουμε μέσα στη χώρα, είτε στενά ως ερευνητικά κέντρα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, είτε ελληνικό αμυντικό οικοσύστημα, να μπορούμε να τα εξάγουμε ώστε να βελτιώσουμε αυτό το ισοζύγιο. Αυτά τα δύο, λοιπόν, θεωρώ ότι από τη δική μας πλευρά είναι η συνεισφορά μας στην ευρύτερη οικονομική εθνική προσπάθεια. Στην προσπάθεια δημιουργίας ενός ενάρετου υποδείγματος.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Αλλά αυτό θέλω να το πάμε λίγο ευρύτερα. Δηλαδή, ας πούμε, οι Κυβερνήσεις αυτές τις δύο τετραετίες, μία τετραετία και μία τετραετία της Νέας Δημοκρατίας, ας πούμε ότι πρώτη τετραετία, με βάση τη ρητορική της κυβέρνησης ήταν αυτή που προσπάθησε πάρα πολύ.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προσπάθησε πάρα πολύ η πρώτη τετραετία. Ήταν ο Νίκος Παναγιωτόπουλος εκεί, δεν ήμουν εγώ. Προσπάθησε να επανεκκινήσει το θέμα της συντήρησης των υπαρχόντων συστημάτων και να προμηθευτεί γρήγορα συστήματα απαραίτητα. Αυτό έγινε την πρώτη τετραετία και ήταν εξαιρετικά σημαντικό διότι όπως θυμόμαστε όλοι, στη πρώτη τετραετία αντιμετωπίστηκε και η κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο. Δεν ήταν μία ήρεμη τετραετία.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Εγώ ήθελα να μιλήσω όμως ευρύτερα. Δηλαδή η πρώτη τετραετία της Νέας Δημοκρατίας, η δεύτερη τώρα έχει κάποια χαρακτηριστικά. Σε κάποιο χρονικό διάστημα, μήνες, ένα χρόνο το πολύ, θα έχουμε εκλογές. Με τι αφήγημα μπορεί να κατέβει η Νέα Δημοκρατία για να «χτυπήσει» μια τρίτη τετραετία, ας το πω έτσι, και μάλιστα με βάση αυτά που έχουμε ακούσει τέλος πάντων, μια αυτοδύναμη Κυβέρνηση.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Νομίζω ότι στο θέμα της Άμυνας έχουμε ένα πολύ καθαρό αφήγημα. Το έχουμε πει. Ονομάζεται «Ατζέντα 2030», είναι μια ολιστική προσέγγιση που θα δώσει στην Πατρίδα μας τη δυνατότητα να υπερασπίζει τον εθνικό της χώρο με έναν ενιαίο τρόπο θεώρησης των πολλαπλών συστημάτων τα οποία έχει ή θα αποκτήσει ή θα δημιουργήσει.
Έχω την εντύπωση, το έχει πει ο Πρωθυπουργός, δεν είναι ωραίο να το λέω εγώ, διότι στην πραγματικότητα είναι σαν να ευλογώ γενιά που δεν έχω -και γενικά με τα θέματα τριχών είμαι εξαιρετικά προσεκτικός- αλλά είναι νομίζω η πιο φιλόδοξη μεταρρυθμιστική ατζέντα που είχαν ποτέ οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας. Είναι μια πλήρης αλλαγή υποδείγματος, αντί από μια σειρά συστημάτων και ανθρώπινου δυναμικού, εξαιρετικού ανθρώπινου δυναμικού, η δημιουργία ενός σύγχρονου συστήματος επεξεργασίας και διαχείρισης πληροφορίας.
Εάν δεν καταλάβουμε ότι έχουμε περάσει σε μια πλήρως διαφορετική εποχή, τότε δεν θα τα καταφέρουμε. Και αυτό δεν αφορά μόνο τη Νέα Δημοκρατία ή την παρούσα Κυβέρνηση ή τον παρόντα Υπουργό. Αφορά τη χώρα και την επιβίωσή της. Πρέπει να αντιληφθούμε αυτή τη μεγάλη αλλαγή. Η ανάγκη αυτής της μεγάλης αλλαγής λοιπόν, η οποία πρέπει να συνεχιστεί γιατί έχει ξεκινήσει, θα είναι το προεκλογικό μας αφήγημα.
Χωρίς όμως κύριε Νέδο, και θέλω να σας το πω αυτό, χωρίς καμία οξύτητα. Τα θέματα Εξωτερικών και τα θέματα Άμυνας είναι εθνικά θέματα. Δεν μπορούμε και δεν πρέπει ούτε να υψώνουμε τους τόνους, ούτε να διεκδικούμε το αλάθητο, ούτε να μην εξηγούμε επαρκώς στην κοινωνία. Πρέπει με ηρεμία, με συνέπεια, με σωφροσύνη, να μπορέσουμε να αναπτυχθεί ένας διάλογος που η κοινωνία να αντιληφθεί, πού πάει το υστέρημά της και στον βαθμό που μπορούμε να δημιουργηθεί κοινός τόπος μεταξύ των κομμάτων. Είμαστε πολύ μικροί και σε πολύ δύσκολη θέση για να υπάρχει η δυνατότητα έντονου κομματικού ανταγωνισμού κάθε φορά στα θέματα της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής. Με την εμπειρία που έχω, αυτή είναι η άποψή μου.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Το ΜΠΑΕ βεβαίως είναι θεσμοθετημένο, το Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Αμυντικών Εξοπλισμών, έχει κάποια χρήματα, τέλος πάντων, το «παγκάρι». Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Είναι η πρώτη φορά που υπάρχει. Σε όλη μας την ιστορία ουδέποτε υπήρξε σχεδιασμός 10ετίας, 12ετίας, για το πού είμαστε τώρα και πού θα είμαστε μετά από δώδεκα χρόνια και πόσα λεφτά θα χρειαστούμε για να είμαστε εκεί. Και αυτά τα λεφτά να είναι μέσα στις δυνατότητές μας.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Θεωρείτε ότι λόγω της οικονομικής κρίσης που φαίνεται ότι μπορεί να μπούμε μέσα στους επόμενους μήνες, αυτό μπορεί να διακινδυνευθεί; Και αυτό μήπως μας σπρώχνει να πρέπει να γίνουμε λίγο πιο «έξυπνοι», λίγο πιο «ευέλικτοι»;
Η Νέα Δημοκρατία στο παρελθόν της έχει πολλές φορές συνεργαστεί και με άλλα κόμματα. Είναι η Ντόρα Μπακογιάννη μπροστά μου για να μου θυμίσει τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, έτσι;. Άρα η απάντηση είναι ναι.ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προσπαθούμε να είμαστε, όσο έξυπνοι μπορούμε. Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε νέες πλατφόρμες και νέα συστήματα διαφορετικού κοστολογίου από ό,τι οι μεγάλες πλατφόρμες του παρελθόντος. Οι μεγάλες τεράστιες αγορές χιλιάδων αρμάτων, χιλιάδων οχημάτων, χιλιάδων διαφόρων. Κάνουμε επιλεγμένες προσεγγίσεις με θέματα που είναι πολλαπλασιαστές ισχύος.
Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα πάμε στις εκλογές με πρόθεμα τη συνεργασία ή με πρόταγμα τη συνεργασία. Θα πάμε στις εκλογές διεκδικώντας την ψήφο του ελληνικού λαού για να εφαρμόσουμε το δικό μας πρόγραμμα και να ζητήσουμε από τον ελληνικό λαό μια αυτοδύναμη εκλογική νίκη. Τώρα, από κει και πέρα, στην κρίση του λαού είμαστε όλοι έτσι; Αυτός θα αποφασίσει. Θα χαιρόμουν πάρα πολύ ο κ. Φαναράς στην επόμενη μέτρησή του, να αποκαλύψει στην ελληνική κοινωνία ότι είμαστε πολύ κοντά, αν όχι ήδη στην αυτοδυναμία. Αλλά αυτό εξαρτάται από τον ελληνικό λαό. Δεν μπορούμε εμείς να πούμε κάτι για αυτό.
Παράδειγμα: drones, το σύγχρονο όπλο. Νομίζω ότι δεν έχει γίνει -μου επιτρέπετε να πω- κατανοητό στους περισσότερους από εμάς πώς δημιουργήθηκε το drone ως όπλο. To drone είναι η απάντηση των Ουκρανών, στην έλλειψη βλημάτων του Πυροβολικού τους. Επειδή δεν είχαν βλήματα για να ρίξουν, σκέφτηκαν έναν άλλο έξυπνο τρόπο για να στέλνουν την εκρηκτική ύλη στον εχθρό. Αυτός ο έξυπνος τρόπος ήταν το drone. Το drone είναι μια μορφή βλήματος αναλώσιμου. Δεν είναι μια πλατφόρμα, το μικρό drone, το FPV.
Εμείς τώρα, εμείς η Ελλάδα, με την παλιά αντίληψη τί θα είχαμε κάνει; Θα είχαμε πάει σε ένα ξένο παραγωγό και θα του είχαμε πει: «Πόσα εκατομμύρια drones έχουν οι Τούρκοι; Έχουν πολλά. Φέρε και σε εμάς άλλα τόσα». Θα τα είχαμε στοκάρει, θα τα είχαμε πακετάρει σε μία αποθήκη, θα είχαμε ξοδέψει τα εκατομμύρια του Έλληνα φορολογούμενου και θα είχαμε ήσυχη την συνείδησή μας ότι κάναμε το καθήκον μας. Και; Μετά από έξι μήνες ό, τι είχαμε σε αυτή την αποθήκη θα ήταν όλα για πέταμα. Γιατί η τεχνολογία έχει αλλάξει.
Τι έχουμε κάνει τώρα λοιπόν; Έχουμε φτιάξει δύο βασικά εργοστάσια του Ελληνικού Στρατού που φτιάχνουν drones και έχουμε φτιάξει κινητές μονάδες παραγωγής drones με 3D printers, τα οποία θα ακολουθούν τις μεγάλες Μονάδες, Ταξιαρχίες του Ελληνικού Στρατού. Και σε δύο χρόνια από τώρα κάθε Ταξιαρχία του Ελληνικού Στρατού θα μπορεί επιτόπου να παράγει drones και ο Διοικητής της θα μπορεί να τα προγραμματίζει ή να αλλάζει τον προγραμματισμό τους.
Και επίσης, θέλω να σας πω ότι αυτή τη στιγμή έχουμε φτάσει σε μια δυνατότητα παραγωγής τώρα που συζητάμε περίπου 5.000 το χρόνο, σε ενάμισι με δύο χρόνια από τώρα, θα έχουμε υπερβεί τις 100.000 το χρόνο, και στο τέλος του ’30 με τις προβλέψεις που κάνουμε θα μπορούμε να παράγουμε άνω του εκατομμυρίου το χρόνο! Θα μπορούμε να παράξουμε όμως, δεν σημαίνει ότι θα τα έχουμε χαλάσει τα χρήματα και θα στοκάρουμε. Θα έχουμε τη δυνατότητα.
Είναι επαρκής αυτή η απάντηση ως παράδειγμα στη διαφορετική αντιμετώπιση τώρα, σε σχέση με είκοσι χρόνια πριν ή με x χρόνια πριν; Γιατί δεν θέλω έμμεσα να θεωρηθεί ότι ασκώ κριτική σε οιονδήποτε, δεν είναι αυτό. Τότε δεν υπήρχαν αυτές οι πραγματικότητες στο παρελθόν.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Μιας και αναφέρεστε στα drones, θα ήθελα να σας πάω σε ένα άλλο θέμα που μας έχει απασχολήσει τις τελευταίες ημέρες, αλλά θεωρώ ότι έχει και κάποια γεωπολιτική προέκταση και έχει να κάνει με το drone που βρέθηκε στη Λευκάδα. Έχετε μιλήσει εσείς; έχει μιλήσει ο Υπουργός Εξωτερικών. Υπάρχει και ένα πόρισμα, τέλος πάντων, για το οποίο εικάζουμε τι μπορεί να περιλαμβάνει. Είδαμε τις τελευταίες μέρες ότι υπάρχουν και κάποια drones που ξέφυγαν στη Λετονία, στη Λιθουανία…
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Έπεσε και μια Κυβέρνηση.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Έπεσε μια Κυβέρνηση βεβαίως στη Λετονία. Ήθελα να σας ρωτήσω αν τελικά κινδυνεύουμε από αυτό το οποίο στο οποίο αναφερθήκατε και εσείς και ο κ. Γεραπετρίτης με έναν τρόπο ότι μιλάμε για ένα θέατρο επιχειρήσεων, το οποίο τελικά έχει ξεφύγει από τα στενά όρια της Ουκρανίας.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Προφανώς δεν πρόκειται να επεκταθώ στο τι περιέχει το πόρισμα. Αλλά αυτό που οφείλω και πρέπει να πω είναι ότι προφανώς ήταν κάτι το εξαιρετικά επικίνδυνο. Και επίσης ότι η ουκρανική πλευρά, και δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία, το ξαναλέω η παραμικρή αμφιβολία ότι πρόκειται για ουκρανικό drone θαλάσσης -ξέρουμε ποιος τύπος είναι, πού κατασκευάστηκε, τι έκανε, τι έρανε- λοιπόν, μας οφείλει μία πολύ μεγάλη συγγνώμη. Κι εκτός από τη συγγνώμη μας οφείλει την απόλυτη διαβεβαίωση ότι κάτι τέτοιο δεν θα ξανασυμβεί στην ευρύτερη περιοχή.
Και χρησιμοποίησα στην Σύνοδο Υπουργών του ΝΑΤΟ το εξής απλό: Εάν οποιοδήποτε κρουαζιερόπλοιο κατέβαινε από τη Βενετία προς την Ανατολική Μεσόγειο, ήταν ακριβώς στην πορεία του και χτυπούσε αυτό τo drone, το κρουαζιερόπλοιο αυτό θα πήγαινε στον βυθό της θάλασσας. Πόσους νεκρούς θα είχαμε θρηνήσει; Και πόσο επιτρεπτό είναι αυτό το πράγμα στην Μεσόγειο;
Από πού και ως πού, οιοσδήποτε, ανεξαρτήτως του εθνικού συμφέροντος, την ανάγκη να υπερασπίσει την Πατρίδα του -εμείς οι Έλληνες το καταλαβαίνουμε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον αυτό- μπορεί να θέτει σε διακινδύνευση τη ζωή αθώων ανθρώπων πολύ πέραν του θεάτρου του συγκεκριμένου πολέμου, επειδή αυτό κρίνει ότι εξυπηρετεί τον οποιονδήποτε στρατηγικό του σχεδιασμό. Ήταν παντελώς απαράδεκτο αυτό που συνέβη και πρέπει να είμαστε κάθετοι και απόλυτοι. Εμείς και όλες οι άλλες χώρες της Μεσογείου.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Έχουμε μιλήσει ήδη για τον πόλεμο της Ουκρανίας, για το Ιράν με έναν τρόπο λόγω των “Patriot” κτλ., για τα ελληνοτουρκικά. Να πούμε ότι η Τουρκία, πάλι γυρίζω στην Τουρκία, αλλά τι να κάνουμε, αυτή είναι η συζήτηση στην Ελλάδα και αυτή είναι η βασική απειλή. Είναι σε μια πολύ στενή συνεργασία με πολλές αμυντικές βιομηχανίες μεγάλων χωρών της Ευρώπης. Δεν θα μπω στη συζήτηση για SAFE γιατί έχει άλλα χαρακτηριστικά, αλλά είναι μία αμυντική βιομηχανία που κάνει και διπλωματική δουλειά για λογαριασμό της, για λογαριασμό της Άγκυρας. Θα έλεγα σε ένα πιο ευρύ, ας πούμε πλάνο. Θα σας ανησυχούσε ότι ας πούμε η Τουρκία με τις βασικές χώρες της Ευρώπης έχουν μια συζήτηση κι έρχεται πιο κοντά, ενώ η Ελλάδα με έναν τρόπο βρίσκεται κάπου στη μέση να κάνει τον άβολο μεσολαβητή ανάμεσα στους θεσμούς της Ευρώπης και την Τουρκία;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα τα ξεχώριζα.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Μήπως στριμωχνόμαστε, ας το πω έτσι;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Θα τα ξεχώριζα τα πράγματα. Σας είπα πριν ότι δεν θέλω να βλέπω τον κόσμο μέσα από μια τουρκοκεντρική προσέγγιση και μόνο. Βεβαίως, η Τουρκία και πρέπει να το αναγνωρίσουμε αυτό κι είναι άξιο κάθε σεβασμού, έχει καταφέρει τα τελευταία χρόνια να αναπτύξει μια δυνατότητα παραγωγής. Έχει δει έγκαιρα τις νέες τεχνολογίες, είχε φτάσει σε επίπεδο παραγωγής drones όταν πολλές άλλες χώρες δεν είχαν ιδέα περί τίνος πρόκειται. Έχει δημιουργήσει μια σημαντική εξαγωγική δυνατότητα, έχει πουλήσει σε πάρα πολλές χώρες, ιδίως του τρίτου κόσμου, της Αφρικής, έχει δημιουργήσει διπλωματικό κεφάλαιο μέσα από αυτή την προσπάθεια. Αυτό είναι απολύτως έτσι και οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε. Είναι κάτι το οποίο πέτυχε η γειτονική μας χώρα.
Από κει και πέρα, τώρα, όσον αφορά την Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι η οικογένειά μας, το σπίτι μας. Εμείς στη Νέα Δημοκρατία, μιλάω και για τον εαυτό μου, είμαστε πεπεισμένοι Ευρωπαίοι, πιστεύω βαθύτατα – πιστεύουμε βαθύτατα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, η ευρωπαϊκή οικογένεια, είναι το πιο περήφανο δημιούργημα στην Ιστορία του ανθρώπινου Γένους, ένας χώρος προστασίας των Ανθρώπινων Δικαιωμάτων, Δημοκρατίας, Ελευθερίας, προστασίας των Δικαιωμάτων των γυναικών. Ένα εκπληκτικό, ιστορικό, μοναδικό φαινόμενο. Αυτός ο χώρος είναι ένας χώρος που για να διατηρηθεί οφείλει να προστατεύσει τις αξίες και τις αρχές του.
Το ερώτημα λοιπόν των σχέσεων αυτού του χώρου ευρύτερα με την οποιαδήποτε χώρα, όχι κατ’ ανάγκην με την συγκεκριμένη Τουρκία, γιατί αν το περιορίσουμε, το αδικούμε. Πρέπει να έχει αξιακά κριτήρια; Ναι ή όχι ή είναι παντελώς αδιάφορο; Συνεργαζόμαστε με οποιονδήποτε επειδή αυτό δημιουργεί ένα οικονομικό όφελος. Συνεργαζόμαστε με οποιονδήποτε γιατί αυτό υπηρετεί μια σκοπιμότητα. Έχω την εντύπωση ότι η Ευρώπη στον πυρήνα της και πλειοψηφικά στις κοινωνίες της, επιθυμεί την αξιακή προσέγγιση, έστω και αν μερικές φορές αυτή είναι οικονομικά όχι η βέλτιστη, σε βραχύ ορίζοντα, γιατί πιστεύω ότι σε ευρύτερο ορίζοντα και οικονομικά βοηθάει.
Αυτή λοιπόν είναι η ελληνική θέση. Δεν αφορά στενά την Τουρκία. Θα μπορούσε να αφορά οποιαδήποτε άλλη χώρα με στοιχεία απειλής, κατά μιας ζώσας Δημοκρατίας, Κράτους-Μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Επειδή αναφερθήκατε στην ιστορία, η Ελλάδα είναι ένα αποτέλεσμα, όπως όλα τα έθνη κράτη του 19ου αιώνα, του Διαφωτισμού και όλων των διαδικασιών που ακολούθησαν. Βλέπουμε μια επανεμφάνιση των αυτοκρατοριών, είτε μιλάμε για την Κίνα, είτε μιλάμε για τον Σινο-αμερικανικό ανταγωνισμό, είτε μιλάμε για τις μικρές περιφερειακές δυνάμεις που θέλουν να έχουν μεγαλύτερο λόγο στην περιφέρειά τους. Μήπως θεωρείτε ότι η Ελλάδα, ως μία χώρα που ανήκει σε εκείνη την κατηγορία, σε αυτήν την ιστορική κατηγορία νέων εθνών, κινδυνεύει έτσι λίγο να συνθλιβεί ή αν θέλετε να στριμωχτεί στις μυλόπετρες της Ιστορίας; Είναι αμείλικτη η Ιστορία.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Είμαστε 3.500 χρόνια σε αυτόν τον πλανήτη και νομίζω έχουμε αποδείξει ότι -χρησιμοποιώ τον τελευταίο καιρό τη ρήση του προέδρου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων: έχουμε σκληρό πετσί και πικρή σάρκα για όποιον δοκιμάσει να μας δαγκώσει. Νομίζω ότι η Ελλάδα κατάφερε να επιβιώσει πάρα πολλά χρόνια και μετέχοντας στο ενιαίο ευρωπαϊκό οικοδόμημα, το ενιαίο ευρωπαϊκό εγχείρημα νομίζω ότι μπορεί να συνεισφέρει και συνεισφέρει στη δημιουργία μιας πραγματικότητας που μπορεί να σταθεί απέναντι και σε αυτό που στον 21ο αιώνα θα μπορούσε να είναι το ισοδύναμο των Αυτοκρατοριών.
Και ξέρετε, εμείς οι Έλληνες δεν θελήσαμε ποτέ να είμαστε τμήματα αυτοκρατορίας. Δεν μας άρεσε, δεν μας βόλευε με μόνο την Βυζαντινή, την οποία σε ένα μεγάλο βαθμό από ένα σημείο και μετά τη θεωρούσαμε δική μας.
Αύριο το πρωί θα πάω στην πατρίδα μου, στην Κέρκυρα, για να παρακολουθήσω τις γιορτές για την ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα. Η πατρίδα μου, όπως και η Κεφαλονιά και η Ζάκυνθος, δεν ήμασταν υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ήμασταν υπό την Βρετανική Αυτοκρατορία και μάλιστα λεγόταν Προστασία. Δεν ήταν κυριαρχία, δεν ήμασταν αποικία. Παρά ταύτα, οι Επτανήσιοι και μάλιστα οι Κερκυραίοι σε δημοψήφισμα, επέλεξαν να ενωθούν με την Ελλάδα. Με πλειοψηφία άνω του 98%. Άφησαν την πιο πλούσια, την πιο ισχυρή χώρα του πλανήτη εκείνης της εποχής, για να ενωθούν με ένα μικρό μαχόμενο, φτωχό, αμφίβολου μέλλοντος τότε κράτος, την Ελλάδα. Αυτό κάτι λέει για τους Έλληνες.
Και για να σας το διαθέσω κατά της Ένωσης με την Ελλάδα ψήφισαν δύο χωριά στην Κέρκυρα. Δεν θα αναφέρω ποια είναι για να μην τα εκθέσω. Ρώτησαν τον δήμαρχο από το ένα από τα δύο. Καλά, τι είναι αυτά τα χάλια; Γιατί εσείς ψηφίσατε εναντίον της Ένωσης με την Ελλάδα; Και είπε αυτός: τι να σας πω καλύτερα, με μια πλούσια μητριά παρά με μία φτωχή μητέρα. Όμως δεν είναι αυτή η εθνική θέση. Η εθνική θέση είναι χίλιες φορές καλύτερα με την φτωχή μητέρα.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Ευχαριστούμε καταρχάς για αυτό το μάθημα επτανησιακού εξαιρετισμού. Και επειδή έχουμε ένα λεπτάκι ακόμα, θέλω να γυρίσω λίγο στο κεντρικό πολιτικό. Να αναφερθώ στις δημοσκοπήσεις και σε αυτή του κυρίου Φαναρά, που βεβαίως ήταν πολύ αποκαλυπτική νομίζω. Θεωρείτε ότι υπάρχει περιθώριο για κυβέρνηση συνεργασίας. Δηλαδή θεωρείτε ότι μπορεί να συνεργαστεί η Νέα Δημοκρατία με κάποια άλλη δύναμη;
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Η απάντηση είναι επί της αρχής είναι: Η Νέα Δημοκρατία στο παρελθόν της έχει πολλές φορές συνεργαστεί και με άλλα κόμματα. Είναι η Ντόρα Μπακογιάννη μπροστά μου για να μου θυμίσει τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, έτσι;. Άρα η απάντηση είναι ναι.
Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι θα πάμε στις εκλογές με πρόθεμα τη συνεργασία ή με πρόταγμα τη συνεργασία. Θα πάμε στις εκλογές διεκδικώντας την ψήφο του ελληνικού λαού για να εφαρμόσουμε το δικό μας πρόγραμμα και να ζητήσουμε από τον ελληνικό λαό μια αυτοδύναμη εκλογική νίκη. Τώρα, από κει και πέρα, στην κρίση του λαού είμαστε όλοι έτσι; Αυτός θα αποφασίσει. Θα χαιρόμουν πάρα πολύ ο κ. Φαναράς στην επόμενη μέτρησή του, να αποκαλύψει στην ελληνική κοινωνία ότι είμαστε πολύ κοντά, αν όχι ήδη στην αυτοδυναμία. Αλλά αυτό εξαρτάται από τον ελληνικό λαό. Δεν μπορούμε εμείς να πούμε κάτι για αυτό.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΝΕΔΟΣ: Να είστε καλά. Ευχαριστούμε πολύ.
ΝΙΚΟΣ ΔΕΝΔΙΑΣ: Εγώ ευχαριστώ πάρα πολύ.
Ο πόλεμος του Ιράν και η εμπόλεμη αμφισβήτηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δημιούργησαν ήδη ευνοϊκές συνθήκες για την Τουρκία, όχι μόνο επειδή θεσμοθετούν στο πεδίο την επιβολή δασμών και περιορισμών διέλευσης από θαλάσσιες περιοχές «εθνικής επικράτειας», αλλά και επειδή η απαξίωση του διεθνούς δικαίου στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής και της Ουκρανίας δικαιολογεί αυθαίρετες και βίαιες επεμβάσεις. Στην πολυπολική γεωπολιτική πραγματικότητα που μας περιβάλλει, οι ισχυροί κυριαρχούν και οι ανίσχυροι υφίστανται συνέπειες βίας και αδικίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία θα αποφύγει κάθε διεθνή διαιτησία και ότι θα επιδιώξει να επιβάλει συμβιβαστικές λύσεις σε διμερές τουρκο-ελληνικό επίπεδο. Η εξασθένηση του ΝΑΤΟ συνηγορεί με τις εθνοκρατικές της φιλοδοξίες. Η πιθανή εξασφάλιση διοδίων ναυσιπλοΐας από τη διεθνή ναυτιλία για τη διέλευση των Δαρδανελλίων θεσμοθετεί την επικράτεια της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενθαρρύνει την παλαιότερη πρόταση Ερντογάν για το ήδη προσχεδιασμένο «κανάλι Βοσπόρου» που θα διασχίζει την ανατολική Θράκη και θα επιβάλει νέους όρους μιας αποκλειστικά τουρκικής διώρυγας από το ελληνικό Αιγαίο μέχρι τη βουλγαρική Μαύρη Θάλασσα. Μοναδική προληπτική ανταπάντηση και ταυτόχρονα πλαίσιο διπλωματικών συνδιαλλαγών σε διεθνές επίπεδο (με αναντίρρητη βάση το παγκοσμίως αδιαμφισβήτητο Δίκαιο της Θάλασσας) προσφέρει η ελληνική ναυτιλία, πρώτη στον κόσμο σε δυναμική παρουσία σε άψυχο και έμψυχο υλικό.
Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (επιστολή)
Ο πόλεμος του Ιράν και η εμπόλεμη αμφισβήτηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δημιούργησαν ήδη ευνοϊκές συνθήκες για την Τουρκία, όχι μόνο επειδή θεσμοθετούν στο πεδίο την επιβολή δασμών και περιορισμών διέλευσης από θαλάσσιες περιοχές «εθνικής επικράτειας», αλλά και επειδή η απαξίωση του διεθνούς δικαίου στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής και της Ουκρανίας δικαιολογεί αυθαίρετες και βίαιες επεμβάσεις. Στην πολυπολική γεωπολιτική πραγματικότητα που μας περιβάλλει, οι ισχυροί κυριαρχούν και οι ανίσχυροι υφίστανται συνέπειες βίας και αδικίας.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Τουρκία θα αποφύγει κάθε διεθνή διαιτησία και ότι θα επιδιώξει να επιβάλει συμβιβαστικές λύσεις σε διμερές τουρκο-ελληνικό επίπεδο. Η εξασθένηση του ΝΑΤΟ συνηγορεί με τις εθνοκρατικές της φιλοδοξίες. Η πιθανή εξασφάλιση διοδίων ναυσιπλοΐας από τη διεθνή ναυτιλία για τη διέλευση των Δαρδανελλίων θεσμοθετεί την επικράτεια της «Γαλάζιας Πατρίδας», ενθαρρύνει την παλαιότερη πρόταση Ερντογάν για το ήδη προσχεδιασμένο «κανάλι Βοσπόρου» που θα διασχίζει την ανατολική Θράκη και θα επιβάλει νέους όρους μιας αποκλειστικά τουρκικής διώρυγας από το ελληνικό Αιγαίο μέχρι τη βουλγαρική Μαύρη Θάλασσα. Μοναδική προληπτική ανταπάντηση και ταυτόχρονα πλαίσιο διπλωματικών συνδιαλλαγών σε διεθνές επίπεδο (με αναντίρρητη βάση το παγκοσμίως αδιαμφισβήτητο Δίκαιο της Θάλασσας) προσφέρει η ελληνική ναυτιλία, πρώτη στον κόσμο σε δυναμική παρουσία σε άψυχο και έμψυχο υλικό.
Είναι πλέον καιρός η κυβέρνηση και το ΥΕΝ να ξυπνήσουν από τον λήθαργο της πολιτικοποιημένης γραφειοκρατίας, ενώ παράλληλα παραμένει απολύτως αναγκαίο να απαιτήσουν πραγματοποιήσιμες προοδευτικές πολιτικές στους τομείς καυσίμων, θαλασσίου περιβάλλοντος και διαχείρισης πλοίων και πληρωμάτων από τις Βρυξέλλες. Σε θέματα κυριαρχίας των θαλασσών η ελληνική ναυτιλία πρέπει να συμβουλεύει και να καθοδηγεί την εθνική μας πολιτική.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΟΣΧΟΣ
Συνεπώς, ο Κυρ. Μητσοτάκης, με βάση όλα τα ιστορικά προηγούμενα, αλλά και τις μετρήσεις που τον αναδεικνύουν στο ισχυρό χαρτί της παράταξής του, έχει κάθε λόγο να θέτει το δίλημμα της πρωθυπουργίας με τον κάθε πολιτικό αντίπαλό του ξεχωριστά. Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί ο Νίκος Ανδρουλάκης, που φιλοδοξεί να νικήσει έστω με μια ψήφο τον πρωθυπουργό, απορρίπτει την πολιτική βάση του διλήμματος, το οποίο αποτελεί συγχρόνως και μια πρόκληση προς το πρόσωπό του, όπως και προς το πρόσωπο του Αλ. Τσίπρα. Στο κάτω κάτω, στο πρόσωπο ενός πρωθυπουργού συμπυκνώνονται τα πεπραγμένα της παράταξής του....
Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 19/05/26
Ασκήθηκε κριτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη διότι στο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας επανέλαβε προσωποποιημένο το γνωστό δίλημμα διακυβέρνησης. Από τη μια πλευρά ο ίδιος, από την άλλη οι πολιτικοί του αντίπαλοι, ο καθένας ξεχωριστά. Είναι αλήθεια ότι στην πολιτική ο κάθε ηγέτης θέτει τα διλήμματά του και οι πολίτες τοποθετούνται. Πολλές φορές τα προσπερνούν, καθώς δεν ανταποκρίνονται σε πραγματικά προβλήματα, αλλά υπηρετούν κομματικές και προσωπικές σκοπιμότητες.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση το ερώτημα είναι αν το δίλημμα που έθεσε ο πρωθυπουργός έχει βάση και αν θα αποτελέσει ουσιαστικό στοιχείο της προεκλογικής εκστρατείας. Είναι αυτονόητο νομίζω πως σε ένα πολιτικό σύστημα διαρθρωμένο, εκ του Συντάγματος, γύρω από τον πρωθυπουργό, το πρόσωπό του να επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό την ψήφο των πολιτών. Αρα, θεσμικά, το δίλημμα που έθεσε ο Κυρ. Μητσοτάκης είναι υπαρκτό. Πολιτικά τον συμφέρει να το θέτει, καθώς σε όλες τις δημοσκοπήσεις υπερέχει συντριπτικά των αντιπάλων του. Μάλιστα, όλοι μαζί δεν αθροίζουν το δικό του ποσοστό δημοτικότητας. Επιπλέον, με βάση τα μέχρι σήμερα δεδομένα, τα οποία δύσκολα θα ανατραπούν, το δίλημμα για την πρωθυπουργία δεν μπορεί να είναι Ανδρουλάκης ή Τσίπρας. Σαφώς στον έναν πόλο θα είναι ο πρωθυπουργός.
Αλλης τάξεως ζήτημα είναι αν το πρόσωπο του πρωθυπουργού θα αποτελέσει το βασικότερο κριτήριο για την ψήφο των πολιτών στις επόμενες εκλογές. Στην Ελλάδα, σχεδόν πάντα, η πολιτική ήταν αρθρωμένη γύρω από μια ηγετική - χαρισματική προσωπικότητα με την οποία ήθελαν να ταυτιστούν όσοι την πίστευαν και την ακολουθούσαν. Ακόμα και στις περιπτώσεις που αυτά τα χαρακτηριστικά δεν ήταν τόσο έντονα, το κύρος και η αποτελεσματικότητα μετρούσαν στη συμπεριφορά των ψηφοφόρων.
Και η Αριστερά, μια παράταξη που από το 1957 και μετά είχε συλλογική ηγεσία, μπόρεσε και έγινε κυβερνώσα όταν ανέδειξε ένα πρόσωπο το οποίο εξέφρασε το κλίμα της αγανάκτησης της μνημονιακής περιόδου. Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν μια χαρισματική προσωπικότητα για τον χώρο που εκπροσωπούσε και το σημερινό του στοίχημα είναι αν θα επιβεβαιώσει αυτό το χάρισμά του. Σε παρόμοιο στοίχημα ποντάρει και η Μαρία Καρυστιανού. Στο κατά πόσον η μεγάλη αποδοχή που γνώρισε ως πενθούσα μητέρα, θα μετατραπεί σε πολιτική στήριξη του κόμματός της.
Συνεπώς, ο Κυρ. Μητσοτάκης, με βάση όλα τα ιστορικά προηγούμενα, αλλά και τις μετρήσεις που τον αναδεικνύουν στο ισχυρό χαρτί της παράταξής του, έχει κάθε λόγο να θέτει το δίλημμα της πρωθυπουργίας με τον κάθε πολιτικό αντίπαλό του ξεχωριστά. Δεν αντιλαμβάνομαι γιατί ο Νίκος Ανδρουλάκης, που φιλοδοξεί να νικήσει έστω με μια ψήφο τον πρωθυπουργό, απορρίπτει την πολιτική βάση του διλήμματος, το οποίο αποτελεί συγχρόνως και μια πρόκληση προς το πρόσωπό του, όπως και προς το πρόσωπο του Αλ. Τσίπρα. Στο κάτω κάτω, στο πρόσωπο ενός πρωθυπουργού συμπυκνώνονται τα πεπραγμένα της παράταξής του.
Οταν δημοσιεύτηκε το κείμενο, πήρα πολλά μηνύματα διαμαρτυρίας. Στα σόσιαλ μίντια επέστρεψε το υβρεολόγιο της περασμένης δεκαετίας. Στο email μου ήρθαν σημειώματα επιτίμησης. Και στο καπάκι, μια πολύ καλή συνάδελφος, την οποία υπολήπτομαι, μου έστειλε μήνυμα ότι είχα χάσει τα μυαλά μου. Δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να καταλάβουν όσοι είχαν καβαλήσει το κύμα της διαμαρτυρίας ότι η διεκδίκηση δεν αφορούσε τη δικαιοσύνη για τα Τέμπη, αλλά ένα σκηνικό αποσταθεροποίησης, προκειμένου να αναδυθούν κάποια νέα πολιτικά μορφώματα – όπως είχαν αναδυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ ή η Χρυσή Αυγή το 2011. Μοναδική διαφορά, ότι αυτή τη φορά στο αντισύστημα βρισκόταν και το ΠΑΣΟΚ. Στην πορεία, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν, όπως τα ήθελε το κύμα της Νέας Αγανάκτησης. Η συνωμοσιολογία για τα Τέμπη αποδείχτηκε σαθρή, αλλά ο στόχος παραμένει: το αντισύστημα εξακολουθεί να προσβλέπει στην εξουσία. Οσα ενδιαμέσως συνέβησαν, μετέτρεψαν το οιονεί λαϊκό μέτωπο σε επιμέρους κόμματα, κύριος στόχος των οποίων είναι η ανατροπή του Μητσοτάκη και της σταθερότητας στη χώρα. Τους επόμενους μήνες, ο αντιμητσοτακισμός, η βασική πολιτική πρόταση των κομμάτων του αντισυστήματος, παλιών, νεότευκτων και επερχόμενων, θα συνεχίσει να δεσπόζει – στο μεταξύ όμως, θα σκοτώνονται και μεταξύ τους επειδή η συρρίκνωση του ενός θα είναι η ζωή του άλλου. Τα κόμματα της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Βελόπουλου, του Βαρουφάκη, η Νέα Αριστερά, το κόμμα Τσίπρα, το κόμμα Καρυστιανού, το πιθανό κόμμα Σαμαρά και, δυστυχώς, μαζί το αγχωμένο από την έλευση Τσίπρα και Καρυστιανού ΠΑΣΟΚ, είναι εκδοχές του κόμματος των Τεμπών. Ολα μαζί και το καθένα χωριστά απειλούν την πολιτική σταθερότητα (το ΠΑΣΟΚ ήδη, με την επιπόλαιη πρότασή του για τα funds, είναι σαν να προεικάζει για τη χώρα ένα στάτους κρίσης)....
Από "ΤΑ ΝΕΑ"
ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ
Στις 27 Ιανουαρίου 2025, μια ημέρα μετά το μεγάλο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα και σε πολλές ακόμα πόλεις της Ελλάδας και του εξωτερικού για τα Τέμπη, με σύνθημα «Δεν έχω οξυγόνο», «ΤΑ ΝΕΑ» δημοσίευσαν ένα κείμενό μου με το οποίο δεν συμμεριζόμουν τον ενθουσιασμό του Τύπου και μεγάλης μερίδας της κοινής γνώμης για τις κινητοποιήσεις. Ημουν πεισμένος ότι επρόκειτο για μια από τις κινητοποιήσεις που δεν είναι δίκαιες (κατά τη διατύπωση του καθηγητή Σταύρου Τσακυράκη). Οτι επρόκειτο για μια προσπάθεια δημιουργίας ενός κινήματος Νέων Αγανακτισμένων, σύμφωνα με το μοντέλο του 2011, κι ότι βασικός στόχος ήταν η συγκρότηση ενός νέου λαϊκού μετώπου, ενός μετώπου «αντισυστημισμού». Ηταν το μέσον, για να ανατραπεί ο Μητσοτάκης, να μπει η χώρα ξανά σε περιδίνηση και σε πολιτικό σκοτάδι.
Παραθέτω ένα απόσπασμα της ερμηνείας εκ μέρους μου εκείνων των γεγονότων: «Το Σύνταγμα […] έζησε τις δόξες του αντισυστημικού καλοκαιριού του 2011, το οποίο προετοίμασε το εφιαλτικό 2015 […]. Από τις ίδιες ακριβώς δυνάμεις που καρπώθηκαν εκείνη την πεποιημένη αγανάκτηση για το μνημόνιο, αριστερές και δεξιές, με την προσθήκη αυτή τη φορά της νεοαγανακτισμένης και πολιτικά άφρονος ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ. Μέχρι και οι κουκουλοφόροι με τις μολότοφ ήταν εκεί. Ολοι αυτοί μετέφεραν στο δρόμο το εργαλειοποιημένο “σκοτεινόν πάθος της πικράς οργής”, σύμφωνα με τον Ιωάννη της Κλίμακος (που κάπως έτσι ορίζει τη μνησικακία). Ο τρόπος αυτός είναι οριζόντιος, πέρα από πολιτικές ταυτότητες (Δεξιά/Αριστερά) και ακατάβλητος».
Οταν δημοσιεύτηκε το κείμενο, πήρα πολλά μηνύματα διαμαρτυρίας. Στα σόσιαλ μίντια επέστρεψε το υβρεολόγιο της περασμένης δεκαετίας. Στο email μου ήρθαν σημειώματα επιτίμησης. Και στο καπάκι, μια πολύ καλή συνάδελφος, την οποία υπολήπτομαι, μου έστειλε μήνυμα ότι είχα χάσει τα μυαλά μου. Δεν μπορούσαν ή δεν ήθελαν να καταλάβουν όσοι είχαν καβαλήσει το κύμα της διαμαρτυρίας ότι η διεκδίκηση δεν αφορούσε τη δικαιοσύνη για τα Τέμπη, αλλά ένα σκηνικό αποσταθεροποίησης, προκειμένου να αναδυθούν κάποια νέα πολιτικά μορφώματα – όπως είχαν αναδυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ ή η Χρυσή Αυγή το 2011. Μοναδική διαφορά, ότι αυτή τη φορά στο αντισύστημα βρισκόταν και το ΠΑΣΟΚ.
Στην πορεία, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν, όπως τα ήθελε το κύμα της Νέας Αγανάκτησης. Η συνωμοσιολογία για τα Τέμπη αποδείχτηκε σαθρή, αλλά ο στόχος παραμένει: το αντισύστημα εξακολουθεί να προσβλέπει στην εξουσία. Οσα ενδιαμέσως συνέβησαν, μετέτρεψαν το οιονεί λαϊκό μέτωπο σε επιμέρους κόμματα, κύριος στόχος των οποίων είναι η ανατροπή του Μητσοτάκη και της σταθερότητας στη χώρα. Τους επόμενους μήνες, ο αντιμητσοτακισμός, η βασική πολιτική πρόταση των κομμάτων του αντισυστήματος, παλιών, νεότευκτων και επερχόμενων, θα συνεχίσει να δεσπόζει – στο μεταξύ όμως, θα σκοτώνονται και μεταξύ τους επειδή η συρρίκνωση του ενός θα είναι η ζωή του άλλου.
Τα κόμματα της Ζωής Κωνσταντοπούλου, του Βελόπουλου, του Βαρουφάκη, η Νέα Αριστερά, το κόμμα Τσίπρα, το κόμμα Καρυστιανού, το πιθανό κόμμα Σαμαρά και, δυστυχώς, μαζί το αγχωμένο από την έλευση Τσίπρα και Καρυστιανού ΠΑΣΟΚ, είναι εκδοχές του κόμματος των Τεμπών. Ολα μαζί και το καθένα χωριστά απειλούν την πολιτική σταθερότητα (το ΠΑΣΟΚ ήδη, με την επιπόλαιη πρότασή του για τα funds, είναι σαν να προεικάζει για τη χώρα ένα στάτους κρίσης).
Ολα τα κόμματα που προανέφερα, αν και έχουν πολλές φορές αποτύχει να ανατρέψουν τη σταθερότητα, συνεχίζουν να προετοιμάζονται για τη μητέρα των μαχών· τις εκλογές.
Το Ρωσικό Κόμμα
Εκδηλη αντίπαλος της πολιτικής σταθερότητας στην Ελλάδα είναι και η νέα κομματάρχισσα που εγεννήθη ημίν, η Μαρία Καρυστιανού – η οποία όταν ήταν για όλους η θλιμμένη μητέρα θύματος των Τεμπών διαβεβαίωνε ότι δεν έχει πρόθεση να πολιτευτεί. Τελικά, και πρόθεση είχε, και κίνητρα, και όπως όλα δείχνουν και ιδεολογικό στρατόπεδο – κατάφερε μάλιστα να κοροϊδέψει μια χαρά τους αριστερούς, ως συνήθως εθελοτυφλούντες, που της έστρωσαν τον δρόμο.
Βλέπω τα πρώτα στελέχη του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού και δεν εντυπωσιάζομαι. Οι πολιτικές θέσεις του Θανάση Αυγερινού είναι γνωστές από τη δημοσιογραφική του διαδρομή· τον θυμάμαι να ισχυρίζεται ότι ο Ναβάλνι πέθανε από εμβόλιο, ότι δεν τον εξόντωσε ο Πούτιν. Ο Στράτος Σιουρδάκης είναι influencer που δείχνει στους ακολούθους του τι παράδεισος είναι η Ρωσία. Ο Δημήτρης Γεωργόπουλος Ζούτας είναι αρνητής εμβολίων. Δεν θα εκπλαγώ αν, τελικά, το κόμμα ονομαστεί «Ρωσικό Κόμμα». Εύκολα θα κατανοήσουμε και τις θέσεις του – δεν θα μας εκπλήξει τι λέει, π.χ., για την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Προφανώς, το κόμμα θα κινηθεί στο πλαίσιο των τύπων της δημοκρατίας. Πολλά κόμματα, όμως, έχουν μαζευτεί που στο όνομα των δημοκρατικών τύπων δεν θα είχαν πρόβλημα για την περιστολή της δημοκρατικής θέσμισης της κοινωνίας μας. Ας προσέχουμε, για να έχουμε.
Στην πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες. Ο καθένας για την πάρτη του κι αν συμφωνούν όλες οι… πάρτες, κάπου, κάποια στιγμή, τότε πορεύονται όλοι μαζί. Αλλιώς ο καθένας μόνος του και ο θάνατός σου, η ζωή μου. Σκληρό; Μπορεί. Αλλά έτσι είναι, αυτό έχω καταλάβει εγώ όλα αυτά τα χρόνια. Ο φουκαράς ο Πολάκης δεν το έχει καταλάβει ακόμη. Αιθεροβάμων, είναι η πιο ήπια λέξη που μπορώ να χρησιμοποιήσω. Στον κόσμο του, μια δεύτερη. Από την Κυριακή περιμένει να του συμπαρασταθούν βουλευτές και στελέχη, αλλά… άκρα του τάφου σιωπή. Κανείς δεν μίλησε. Κάτι ψελλίσματα εδώ κι εκεί, αλλά τίποτε ουσιαστικό – να σηκώσει κάποιος σκόνη, ας πούμε. Και να σκεφτείς, στη δήλωση που έκανε την Κυριακή, για τη διαγραφή του, έλεγε συγκεκριμένα: «Περιμένω να δω αντίδραση σε αυτόν τον κατήφορο απαξίωσης, αδράνειας και διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, από άλλους βουλευτές, από μέλη της ΠΓ, από μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και των Νομαρχιακών που πρέπει να εκφραστούν δημόσια εναντίον της αδικίας εις βάρος μου και με αίτημα την ΑΜΕΣΗ συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας και βέβαια της Κεντρικής Επιτροπής». Εμεινε στο «περίμενε»…
Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"
"ΤΑ ΝΕΑ", 19/05/26
"Τώρα είναι η ώρα" του Τσίπρα
Με δυο παιδάκια, με γυρισμένες πλάτες, και δυο φανέλες που απεικονίζουν την 26η Μαΐου σε αριθμούς, ανήγγειλε ο εξ εφέδρων πρόεδρος Τσίπρας την ημερομηνία της αναγγελίας του νέου κόμματος. Πρωί πρωί με την αυγούλα, και μέσα από μια ανάρτηση στο Χ, ο πρόεδρος συνέχισε την τακτική των αγγελιών με υπονοούμενα, δίκην κουίζ, για μυημένους ή και αμύητους, ποιος ασχολείται τώρα.
Η ουσία είναι ότι όρισε ημερομηνία για το μεγάλο βήμα, φιλοδοξώντας να βρεθεί αντίπαλος του Κυριάκου Α’ και, γιατί όχι, και διεκδικητής της εξουσίας. Ενας δικός του μου ‘λεγε χθες το πρωί, αμέσως μετά την ανάρτηση με τα δυο παιδάκια (προϊόν ΑΙ είναι προφανώς το βίντεο των 9 δευτερολέπτων – με φόντο το ΟΑΚΑ) και τη λεζάντα «ούτε νωρίς ούτε αργά, τώρα είναι η ώρα», πως στο επιτελείο του προέδρου «όλα είναι έτοιμα» και πως «αν ήθελε θα μπορούσε να το ανακοινώσει ακόμη και αυτή την εβδομάδα» – φράση από την οποία συμπεραίνω ότι δεν ήθελε να συμπέσει με το κόμμα Καρυστιανού, το οποίο θα κάνει πρεμιέρα μεθαύριο Πέμπτη, στη Θεσσαλονίκη. Μου είπε επίσης ότι «επικρατεί ενθουσιασμός στο επιτελείο του προέδρου» και με παρέπεμψε (προκειμένου προφανώς να διαπιστώσω τον… ενθουσιασμό) στη χθεσινοβραδινή ομιλία τού προέδρου Τσίπρα στο Κλακάζ, ένα μπαρ – εστιατόριο, κοντά στον σταθμό στο Μοναστηράκι.
(Δυστυχώς δεν μπορούσα να παρευρεθώ, διότι εκείνη την ώρα ήμουν Μεγάλη Βρεταννία – συντόνιζα ένα πάνελ στο πλαίσιο του συνεδρίου του «Κύκλου Ιδεών» Βενιζέλου)
Ρίσκο στο Θησείο
Ρώτησα τον δικό μου πού θα πραγματοποιηθεί η εκδήλωση για την αναγγελία του νέου κόμματος. Μου απάντησε αόριστα και με πολλά «εάν» και «εφόσον» και «ίσως». Τέλος πάντων, κατάλαβα ότι δεν ήθελε να είναι αυτός που θα αποκαλύψει τον χώρο, πριν το κάνει ο ίδιος ο πρόεδρός του, ο οποίος το αποκάλυψε στην εκδήλωση στο Κλακάζ. Κάλεσε τα παιδιά που παρευρέθηκαν, την προσεχή Τρίτη, στις 8 το βράδυ, στην πλατεία Θησείου.
Μόνος αντίπαλος ως προς αυτό οι δυσοίωνες προβλέψεις για τον καιρό. Το forecast προβλέπει βροχές την επόμενη Τρίτη και, όπως είναι λογικό, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο να τα κάνουν… μούσκεμα, πριν καν ξεκινήσει ο πρόεδρος. Αναρωτιέμαι γιατί δεν επιλέγουν μια… ασφαλή λύση, όπως είναι το «Παλλάς» που έχει και ωραίους… εξώστες!
Μονομαχία στον ΣΥΡΙΖΑ
Ολα αυτά όμως τα επισκιάζουν οι καταιγιστικές εξελίξεις του Σαββατοκύριακου στον ΣΥΡΙΖΑ με τη διαγραφή, την άδικη και άκαιρη διαγραφή (χα!), του γνωστού πελάτη της στήλης, Πολάκη, την αντίδραση του ίδιου στη διαγραφή, με νέες ιοβόλες αιχμές κατά του Φάμελλου, και τη ρελάνς Φάμελλου ότι δεν θα του επιτραπεί πλέον να μετέχει ούτε στα όργανα του κόμματος, στα οποία είναι μέλος.
Ο Πολάκης απειλεί ότι θα παραστεί, και η συνέχεια προφανέστατα προμηνύεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα, διότι είμαι βέβαιος – στοιχηματίζω κιόλας! – ότι ο Πολάκης θα πάει στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας και εκεί θα κριθούν και τα κότσια του Φάμελλου. Θα τον πετάξει έξω; Θα βάλει τη φρουρά να του απαγορεύσει την είσοδο στην Κουμουνδούρου; Κι αν το κάνει, ο άλλος θα βάλει την ουρά στα σκέλια και θα αποχωρήσει ή – ως αψύς Σφακιανός – θα τσαμπουκαλευτεί μαζί τους; Ο,τι και να συμβεί, το έργο είναι σε (ατελείωτες) συνέχειες…
Για παράδειγμα, ο Πολάκης έχει αναγγείλει ότι θα προσφύγει άμεσα στην Επιτροπή Δεοντολογίας του κόμματος, στην οποία προεδρεύει ο Φώτης Κουβέλης, ζητώντας κρίση της Επιτροπής για το αν η διαγραφή από την Κοινοβουλευτική Ομάδα σημαίνει ότι εκπίπτει και από μέλος της Κεντρικής Επιτροπής και της Πολιτικής Γραμματείας.
Φίλος μου (και του Πολάκη) με διαβεβαίωσε χθες ότι «δεν υπάρχει περίπτωση ο Φώτης να διαγράψει τον Πολάκη».
Εισηγούμαι να περιμένουμε…
Ακρα του τάφου σιωπή
Στην πολιτική δεν υπάρχουν φιλίες. Ο καθένας για την πάρτη του κι αν συμφωνούν όλες οι… πάρτες, κάπου, κάποια στιγμή, τότε πορεύονται όλοι μαζί. Αλλιώς ο καθένας μόνος του και ο θάνατός σου, η ζωή μου. Σκληρό; Μπορεί. Αλλά έτσι είναι, αυτό έχω καταλάβει εγώ όλα αυτά τα χρόνια. Ο φουκαράς ο Πολάκης δεν το έχει καταλάβει ακόμη. Αιθεροβάμων, είναι η πιο ήπια λέξη που μπορώ να χρησιμοποιήσω. Στον κόσμο του, μια δεύτερη. Από την Κυριακή περιμένει να του συμπαρασταθούν βουλευτές και στελέχη, αλλά… άκρα του τάφου σιωπή. Κανείς δεν μίλησε. Κάτι ψελλίσματα εδώ κι εκεί, αλλά τίποτε ουσιαστικό – να σηκώσει κάποιος σκόνη, ας πούμε. Και να σκεφτείς, στη δήλωση που έκανε την Κυριακή, για τη διαγραφή του, έλεγε συγκεκριμένα:
«Περιμένω να δω αντίδραση σε αυτόν τον κατήφορο απαξίωσης, αδράνειας και διάλυσης του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, από άλλους βουλευτές, από μέλη της ΠΓ, από μέλη της Κεντρικής Επιτροπής και των Νομαρχιακών που πρέπει να εκφραστούν δημόσια εναντίον της αδικίας εις βάρος μου και με αίτημα την ΑΜΕΣΗ συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας και βέβαια της Κεντρικής Επιτροπής».
Εμεινε στο «περίμενε»…
«Οι όμορφες αγάπες όμορφα καίγονται»
Φυσικά ένας από αυτούς που το γλέντησαν κανονικά με τη διαγραφή του Πολάκη ήταν ο Νίκος Καρανίκας. Ο οποίος με μακροσκελή ανάρτησή του στο Facebook περίπου τον κατηγορεί ότι τα ‘θελε και τα ‘παθε, αφού συμμετείχε στο «πραξικόπημα» για την εκδίωξη του Κασσελάκη. Ευκαιρίας δοθείσης όμως, την «πέφτει» άσχημα και στον Τσίπρα. Ιδού ένα μικρό απόσπασμα από το οποίο προκύπτει πως «οι όμορφες αγάπες όμορφα καίγονται»:
«Εύχομαι ο κόσμος της Αριστεράς αλλά και ευρύτερα ο δημοκρατικός κόσμος να καταλάβει ότι αυτή η παρέα με σημαιοφόρο τον μεταλλαγμένο Τσίπρα χωρίστηκε στα τρία για να γίνει μια νέα παράγκα συμφερόντων.
Πρέπει να αποδεχτεί ο κόσμος ότι ο Τσίπρας με το ΙΧ κόμμα του και η παρέα του (την περιγράφει με μια εικόνα που δημιούργησε με ΑΙ, στην οποία απεικονίζεται ο Τσίπρας εν μέσω Φάμελλου, Μπίστη και Πολάκη!) δίχως αφήγημα και στρατηγική έπαψε να εκφράζει τις αξίες και τα ιδανικά της Αριστεράς και παλεύει για χρηματοδοτήσεις και εξουσία».
Βαριές κουβέντες, καθώς σε άλλο σημείο της ανάρτησής του ονοματίζει και έναν ολιγάρχη, έτσι, για να υπάρχει…
«Σφαγή» για την περιουσία
Και επειδή ήμουν ο πρώτος που άνοιξα το θέμα των περιουσιακών στοιχείων του ΣΥΡΙΖΑ (κτίριο Κουμουνδούρου, κρατική επιχορήγηση εκατομμυρίων, μέσα ενημέρωσης κ.λπ.) και του πού θα καταλήξουν αυτά όταν ο Φάμελλος αποφασίσει να μετακομίσει με τους δικούς του στο κόμμα Τσίπρα, διαβλέπω σοβαρά «ντράβαλα» οσονούπω. Διότι ο μεν Φάμελλος και οι λοιποί (Γεροβασίλη, Καραμέρος, Ζαχαριάδης, Κεδίκογλου, Μπάρκας, Παναγιωτόπουλος, Μεϊκόπουλος και λοιποί) θα αποφασίσουν τη διάλυση του κόμματος, μια ομάδα όμως θα μείνει πίσω. Κι αφού διαγράφηκε ο Πολάκης, ο μόνος που απομένει να κληρονομήσει το κόμμα είναι ο Νικόλας ο Παππάς, ο οποίος δεν φεύγει με τίποτε, διότι, πολύ απλά, δεν τον θέλει και ο άλλος.
Και εκεί θα γίνει το έλα να δεις. Διότι αυτοί που θα φύγουν θα ζητάνε από τους άλλους που θα μείνουν να μην κάνουν χρήση των περιουσιακών στοιχείων, οι άλλοι θα αρνούνται, θα ακολουθήσουν εξώδικα, μπορεί και τραμπουκισμοί – θα δούμε έργα τρελά! Ορεξη να υπάρχει…
Τρίτη 19 Μαΐου 2026
Όχι μακριά από εδώ, όπως γνωρίζετε καλύτερα από εμένα, βρίσκεται η περίφημη και πανέμορφη πόλη της Βιέννης. Και οι γενναίοι άνδρες που συγκεντρώθηκαν εκεί πριν από αιώνες για να την υπερασπιστούν είχαν καταλάβει κάτι που εμείς οι υπόλοιποι στην Ευρώπη έχουμε σταδιακά ξεχάσει: ότι η ειρήνη πρέπει να κερδίζεται. Η ειρήνη είναι κάτι που πρέπει να οικοδομηθεί, να διατηρηθεί και, όταν είναι απαραίτητο, να περιφρουρηθεί με κάθε κόστος. Η πολιορκία της Βιέννης το 1683 ήταν πολύ περισσότερο από μια ακόμη στρατιωτική σύγκρουση. Αντιπροσώπευε μια σύγκρουση μεταξύ ανταγωνιστικών ιδεών για την τάξη, τις αξίες και τα συστήματα. Η μία επικεντρώνονταν στη διατήρηση της υπάρχουσας πολιτικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Ευρώπης, ενώ η άλλη αφορούσε την αυτοκρατορική επέκταση. Την επέκταση και τη διεύρυνση ενός διαφορετικού πολιτικού και θρησκευτικού χώρου. Η σημασία της, ωστόσο, ξεπερνά την απλή αφήγηση μιας πλευράς εναντίον μιας άλλης, μιας αυτοκρατορίας εναντίον μιας άλλης. Η ιστορία σπάνια είναι τόσο ξεκάθαρη, και η ιστορία επαναλαμβάνεται με πολλές μορφές και πολλές εκφάνσεις, και πρέπει να την παρατηρήσουμε πολύ προσεκτικά και να εξετάσουμε τα δίδαγμά της. Το δίδαγμα της Βιέννης εξακολουθεί να έχει σημαντική σημασία και σήμερα. Οι κοινωνίες πρέπει να υπερασπίζονται τον εαυτό τους. Η παράδοση, η ελευθερία και η ταυτότητα δεν επιβιώνουν από μόνες τους. Επιβιώνουν όταν οι άνθρωποι αποφασίζουν να αγωνιστούν για αυτές. Σήμερα, όπως και στο παρελθόν, η ευπάθεια της Ευρώπης δεν οφείλεται μόνο σε εξωτερικές πιέσεις, αλλά και στους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνεται η δική μας ανοιχτότητα, που μπορούν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης. Τρίτοι δρώντες δεν αμφισβητούν απαραίτητα την Ένωση άμεσα, αν και ορισμένοι το κάνουν. Μαθαίνουν τον ρυθμό μας, εκμεταλλεύονται τα κενά μας και σταδιακά μετατρέπουν τη διαδικαστική μας ευελιξία σε στρατηγικό πλεονέκτημα εναντίον μας. Αυτό που μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και ως μια μορφή συνεργασίας μπορεί με την πάροδο του χρόνου να μετατραπεί σε εξάρτηση, και η εξάρτηση, αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, γίνεται περιορισμός. Το έχουμε δει αυτό στον τομέα της ενέργειας. Έτσι λοιπόν εξουδετερώνεται η επιρροή χωρίς αντιπαράθεση, όχι με τη διάσπαση της Ευρώπης, αλλά με τη χρήση των δικών μας κανόνων εναντίον μας....
Τί είπε ο ΥΕΘΑ στην παρέμβασή του στο Europa-Forum Wachau ’26 και στη συνάντηση με
την Υπουργό Άμυνας
της Αυστρίας
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετέσχε σήμερα, Τρίτη 19 Μαΐου 2026, στο Europa-Forum Wachau ’26, με θέμα «European Security Architecture: From the End of Order to Joint Initiative», που πραγματοποιήθηκε στο πανεπιστημιακό Campus της αυστριακής πόλης Κρεμς.
Στις εργασίες του Φόρουμ συμμετέσχον, επίσης, η Υπουργός Άμυνας της Αυστρίας Klaudia Tanner και ο Υπουργός Άμυνας της Μολδαβίας Anatolie Nosatii.Τους Υπουργούς καλωσόρισε στο Φόρουμ ο Πρόεδρός του, πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας Πρέσβης Michael Linhart.
Η θεματική του Φόρουμ ήταν αφιερωμένη στα «κεντρικά ζητήματα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας μέσα σε μια εύθραυστη παγκόσμια τάξη», όπως και στις εξελίξεις τις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Ακολουθεί η παρέμβαση του ΥΕΘΑ (μετάφραση από τα αγγλικά):
«Κύριοι Υπουργοί, κύριε Πρόεδρε, κύριε Πρέσβη Linhart Michael, Εξοχότατοι, διακεκριμένοι συμμετέχοντες, κυρίες και κύριοι,
Είναι πολύ μεγάλη τιμή για μένα σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και υπό την επίσημη ιδιότητά μου ως Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, να απευθύνομαι σήμερα σε αυτό το διακεκριμένο Φόρουμ. Ένα φόρουμ που εδώ και 30 χρόνια αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές πλατφόρμες της Ευρώπης. Πλατφόρμες με αντίκτυπο στο κοινό μας μέλλον.
Το θέμα που επιλέξατε για αυτή την επετειακή έκδοση, «Τα επόμενα 30 χρόνια», είναι απατηλά απλό. Αποτελεί μια πρόσκληση να αξιολογήσουμε πού βρισκόμαστε και μια πρόκληση να μιλήσουμε ειλικρινά για το τι πρέπει ακόμη να γίνει η Ευρώπη. Όταν συγκλήθηκε το πρώτο Φόρουμ «Europa» το 1995, η αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας βασιζόταν σε παραδοχές που, δυστυχώς, έκτοτε έχουν συστηματικά καταρριφθεί. Η ειρήνη στην ήπειρό μας αντιμετωπιζόταν ως μια μη αναστρέψιμη κατάσταση, όχι ως μια ευθύνη που απαιτεί συνεχή επένδυση. Η άμυνα θεωρούνταν ως μια δευτερεύουσα λειτουργία, κάτι που έπρεπε να διαχειριστεί κανείς παρά να διαμορφώσει.
Και η τεχνολογία θεωρούνταν κυρίως ως κινητήρια δύναμη της οικονομικής ευημερίας, όχι ως το πεδίο στο οποίο θα κρίνονταν οι μελλοντικές συγκρούσεις. Κάθε μία από αυτές τις παραδοχές διαψεύστηκε από τα γεγονότα. Ό,τι θεωρούνταν δεδομένο αποδείχθηκε, τουλάχιστον, εύθραυστο. Ό,τι είχε αναβληθεί έχει καταστεί επείγον, και αυτό που κάποτε θεωρούνταν εξαιρετικό, αποτελεί πλέον τον κανόνα. Η χώρα μου, η Ελλάδα, όχι μια μεγάλη χώρα, μια μεσαίου μεγέθους χώρα της Ευρώπης, δεν παρακολουθεί αυτές τις εξελίξεις από μια άνετη απόσταση.
Ευρισκόμενοι στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, στο σημείο συνάντησης της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και των Βαλκανίων, και λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής, δραστηριοποιούμαστε σε ένα περιβάλλον ασφάλειας που, από κάθε άποψη, συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο απαιτητικών στον κόσμο. Και, δυστυχώς, δεν έχουμε την πολυτέλεια της στρατηγικής αμφισημίας. Οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι συνεχείς και εξελισσόμενες. Ο αναθεωρητισμός, η εκμετάλλευση της μετανάστευσης και η διαρκής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελούν για εμάς θεωρητικά ζητήματα που συζητούνται σε φόρουμ. Είναι καθημερινές πραγματικότητες.
Αυτή ακριβώς η εμπειρία είναι που ώθησε την Ελλάδα να επενδύει σταθερά στον τομέα της άμυνας. Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της για την εθνική άμυνα, το υψηλότερο ποσοστό, μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ένα από τα υψηλότερα στο ΝΑΤΟ. Και αυτή δεν είναι μια πολιτική επιλογής. Είναι αποτέλεσμα αναγκαιότητας. Η σημερινή συζήτηση επικεντρώνεται στην άμυνα και την τεχνολογία.
Επιτρέψτε μου να μιλήσω ευθέως. Αυτά τα δύο δεν μπορούν πλέον να διαχωριστούν. Το πεδίο μάχης του 21ου αιώνα δεν καθορίζεται από τη μάζα. Καθορίζεται από την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, τον αριθμό των αισθητήρων, την ανθεκτικότητα των δικτύων και την ικανότητα ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη διοίκηση και τον έλεγχο (command and control), καθώς και στην εκτέλεση. Και εμείς, η Ελλάδα, έχουμε εξαγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα.
Μέσω της μεταρρύθμισης της εθνικής μας άμυνας, της «Ατζέντας 2030», δεν προχωράμε απλώς στην απόκτηση νέων πλατφορμών. Αναδιαμορφώνουμε ολιστικά τα θεμέλια της αμυντικής μας αρχιτεκτονικής. Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) συνενώνει τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη βιομηχανία και τα ερευνητικά μας ιδρύματα σε ένα πλαίσιο που έχει σχεδιαστεί για να επιταχύνει την προσαρμογή και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Περνάμε από την εξάρτηση στη συμμετοχή, από τις προμήθειες στην παραγωγή. Ας δώσω ένα παράδειγμα: το νέο μας αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε στην Ελλάδα πριν αναπτυχθεί σε επιχειρησιακά απαιτητικά περιβάλλοντα στην Ερυθρά Θάλασσα, αποτελεί ένα παράδειγμα αυτής της μετάβασης, και δεν είναι το μοναδικό.
Αλλά, για άλλη μια φορά, ας είμαι σαφής: κανένα ευρωπαϊκό κράτος, όσο αφοσιωμένο κι αν είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πλήρες φάσμα των σύγχρονων απειλών μόνο με εθνικές δράσεις. Και αυτό με φέρνει στην ευρωπαϊκή διάσταση, η οποία σε αυτό το Φόρουμ είναι η πιο σημαντική. Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια αποφασιστική στιγμή όσον αφορά τη σχέση της με την ίδια της την ασφάλεια. Μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική απαιτεί ταυτόχρονα τέσσερα στοιχεία: πολιτική βούληση, βιομηχανική ικανότητα, καινοτομία και τεχνολογική κυριαρχία. Το καθένα ενισχύει και συμπληρώνει το άλλο. Τίποτα από αυτά δεν αρκεί από μόνο του.
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, η PESCO, το πρόγραμμα Diana και το Ταμείο Καινοτομίας του ΝΑΤΟ αποτελούν σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιτρέψτε μου, επίσης, να αναφερθώ στο SAFE, ένα χρηματοδοτικό μέσο που δημιουργήθηκε από την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης. Η επείγουσα ανάγκη υπό την οποία σχεδιάστηκε το SAFE οδήγησε σε λάθη. Και θα ήθελα να σας μιλήσω με ειλικρίνεια.
Αφήνει επίσης ανεπίλυτα διαρθρωτικά ζητήματα σχετικά με την Ευρώπη, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν τώρα. Οποιαδήποτε ερμηνεία του κανονισμού SAFE από ορισμένους εταίρους, η οποία συνεπάγεται την άνευ όρων χρηματοδότηση των αμυντικών βιομηχανιών εκείνων που μας απειλούν και προβάλλουν αξιώσεις εναντίον μας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάποια μορφή ουδετερότητας. Μια συνεκτική Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας προϋποθέτει μια κοινή αντίληψη των απειλών και τον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών. Και υπάρχει η αντίληψη ότι το SAFE αποτελείται από δωρεάν χρήματα, ότι κατά κάποιον τρόπο χάνουμε αν δεν τα ξοδέψουμε. Το SAFE, κυρίες και κύριοι, δεν είναι δωρεάν.
Πρόκειται για δάνειο, δηλαδή για δανικά χρήματα. Και ενώ οι στόχοι του εργαλείου Safe εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανικής βάσης, προκύπτουν σοβαρές πρακτικές ανησυχίες όσον αφορά το πλαίσιο εφαρμογής του. Ειδικότερα, η ανάγκη για ταχεία επέκταση των εθνικών αμυντικών βιομηχανικών δυνατοτήτων εντός ενός εξαιρετικά περιορισμένου χρονικού πλαισίου εφαρμογής δημιουργεί σημαντικά προβλήματα για τα κράτη-μέλη.
Στις εργασίες του Φόρουμ συμμετέσχον, επίσης, η Υπουργός Άμυνας της Αυστρίας Klaudia Tanner και ο Υπουργός Άμυνας της Μολδαβίας Anatolie Nosatii.Τους Υπουργούς καλωσόρισε στο Φόρουμ ο Πρόεδρός του, πρώην Υπουργός Εξωτερικών της Αυστρίας Πρέσβης Michael Linhart.
Η θεματική του Φόρουμ ήταν αφιερωμένη στα «κεντρικά ζητήματα της ευρωπαϊκής κυριαρχίας μέσα σε μια εύθραυστη παγκόσμια τάξη», όπως και στις εξελίξεις τις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Ακολουθεί η παρέμβαση του ΥΕΘΑ (μετάφραση από τα αγγλικά):
Είναι πολύ μεγάλη τιμή για μένα σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και υπό την επίσημη ιδιότητά μου ως Υπουργού Εθνικής Άμυνας της Ελληνικής Δημοκρατίας, να απευθύνομαι σήμερα σε αυτό το διακεκριμένο Φόρουμ. Ένα φόρουμ που εδώ και 30 χρόνια αποτελεί μία από τις πιο σημαντικές πλατφόρμες της Ευρώπης. Πλατφόρμες με αντίκτυπο στο κοινό μας μέλλον.
Το θέμα που επιλέξατε για αυτή την επετειακή έκδοση, «Τα επόμενα 30 χρόνια», είναι απατηλά απλό. Αποτελεί μια πρόσκληση να αξιολογήσουμε πού βρισκόμαστε και μια πρόκληση να μιλήσουμε ειλικρινά για το τι πρέπει ακόμη να γίνει η Ευρώπη. Όταν συγκλήθηκε το πρώτο Φόρουμ «Europa» το 1995, η αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής ασφάλειας βασιζόταν σε παραδοχές που, δυστυχώς, έκτοτε έχουν συστηματικά καταρριφθεί. Η ειρήνη στην ήπειρό μας αντιμετωπιζόταν ως μια μη αναστρέψιμη κατάσταση, όχι ως μια ευθύνη που απαιτεί συνεχή επένδυση. Η άμυνα θεωρούνταν ως μια δευτερεύουσα λειτουργία, κάτι που έπρεπε να διαχειριστεί κανείς παρά να διαμορφώσει.
Και η τεχνολογία θεωρούνταν κυρίως ως κινητήρια δύναμη της οικονομικής ευημερίας, όχι ως το πεδίο στο οποίο θα κρίνονταν οι μελλοντικές συγκρούσεις. Κάθε μία από αυτές τις παραδοχές διαψεύστηκε από τα γεγονότα. Ό,τι θεωρούνταν δεδομένο αποδείχθηκε, τουλάχιστον, εύθραυστο. Ό,τι είχε αναβληθεί έχει καταστεί επείγον, και αυτό που κάποτε θεωρούνταν εξαιρετικό, αποτελεί πλέον τον κανόνα. Η χώρα μου, η Ελλάδα, όχι μια μεγάλη χώρα, μια μεσαίου μεγέθους χώρα της Ευρώπης, δεν παρακολουθεί αυτές τις εξελίξεις από μια άνετη απόσταση.
Ευρισκόμενοι στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, στο σημείο συνάντησης της Ανατολικής Μεσογείου, του Αιγαίου και των Βαλκανίων, και λειτουργώντας ως γέφυρα μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής, δραστηριοποιούμαστε σε ένα περιβάλλον ασφάλειας που, από κάθε άποψη, συγκαταλέγεται μεταξύ των πιο απαιτητικών στον κόσμο. Και, δυστυχώς, δεν έχουμε την πολυτέλεια της στρατηγικής αμφισημίας. Οι απειλές που αντιμετωπίζουμε είναι συνεχείς και εξελισσόμενες. Ο αναθεωρητισμός, η εκμετάλλευση της μετανάστευσης και η διαρκής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν αποτελούν για εμάς θεωρητικά ζητήματα που συζητούνται σε φόρουμ. Είναι καθημερινές πραγματικότητες.
Αυτή ακριβώς η εμπειρία είναι που ώθησε την Ελλάδα να επενδύει σταθερά στον τομέα της άμυνας. Σήμερα, η Ελλάδα διαθέτει πάνω από το 3% του ΑΕΠ της για την εθνική άμυνα, το υψηλότερο ποσοστό, μεταξύ των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ένα από τα υψηλότερα στο ΝΑΤΟ. Και αυτή δεν είναι μια πολιτική επιλογής. Είναι αποτέλεσμα αναγκαιότητας. Η σημερινή συζήτηση επικεντρώνεται στην άμυνα και την τεχνολογία.
Επιτρέψτε μου να μιλήσω ευθέως. Αυτά τα δύο δεν μπορούν πλέον να διαχωριστούν. Το πεδίο μάχης του 21ου αιώνα δεν καθορίζεται από τη μάζα. Καθορίζεται από την ταχύτητα λήψης αποφάσεων, τον αριθμό των αισθητήρων, την ανθεκτικότητα των δικτύων και την ικανότητα ενσωμάτωσης της τεχνητής νοημοσύνης στον επιχειρησιακό σχεδιασμό, τη διοίκηση και τον έλεγχο (command and control), καθώς και στην εκτέλεση. Και εμείς, η Ελλάδα, έχουμε εξαγάγει τα κατάλληλα συμπεράσματα.
Μέσω της μεταρρύθμισης της εθνικής μας άμυνας, της «Ατζέντας 2030», δεν προχωράμε απλώς στην απόκτηση νέων πλατφορμών. Αναδιαμορφώνουμε ολιστικά τα θεμέλια της αμυντικής μας αρχιτεκτονικής. Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) συνενώνει τις Ένοπλες Δυνάμεις, τη βιομηχανία και τα ερευνητικά μας ιδρύματα σε ένα πλαίσιο που έχει σχεδιαστεί για να επιταχύνει την προσαρμογή και την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα. Περνάμε από την εξάρτηση στη συμμετοχή, από τις προμήθειες στην παραγωγή. Ας δώσω ένα παράδειγμα: το νέο μας αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο σχεδιάστηκε, αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε στην Ελλάδα πριν αναπτυχθεί σε επιχειρησιακά απαιτητικά περιβάλλοντα στην Ερυθρά Θάλασσα, αποτελεί ένα παράδειγμα αυτής της μετάβασης, και δεν είναι το μοναδικό.
Αλλά, για άλλη μια φορά, ας είμαι σαφής: κανένα ευρωπαϊκό κράτος, όσο αφοσιωμένο κι αν είναι, δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πλήρες φάσμα των σύγχρονων απειλών μόνο με εθνικές δράσεις. Και αυτό με φέρνει στην ευρωπαϊκή διάσταση, η οποία σε αυτό το Φόρουμ είναι η πιο σημαντική. Η Ευρώπη βρίσκεται σε μια αποφασιστική στιγμή όσον αφορά τη σχέση της με την ίδια της την ασφάλεια. Μια αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική απαιτεί ταυτόχρονα τέσσερα στοιχεία: πολιτική βούληση, βιομηχανική ικανότητα, καινοτομία και τεχνολογική κυριαρχία. Το καθένα ενισχύει και συμπληρώνει το άλλο. Τίποτα από αυτά δεν αρκεί από μόνο του.
Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας, η PESCO, το πρόγραμμα Diana και το Ταμείο Καινοτομίας του ΝΑΤΟ αποτελούν σημαντικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Επιτρέψτε μου, επίσης, να αναφερθώ στο SAFE, ένα χρηματοδοτικό μέσο που δημιουργήθηκε από την επείγουσα ανάγκη ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης. Η επείγουσα ανάγκη υπό την οποία σχεδιάστηκε το SAFE οδήγησε σε λάθη. Και θα ήθελα να σας μιλήσω με ειλικρίνεια.
Αφήνει επίσης ανεπίλυτα διαρθρωτικά ζητήματα σχετικά με την Ευρώπη, τα οποία πρέπει να αντιμετωπιστούν τώρα. Οποιαδήποτε ερμηνεία του κανονισμού SAFE από ορισμένους εταίρους, η οποία συνεπάγεται την άνευ όρων χρηματοδότηση των αμυντικών βιομηχανιών εκείνων που μας απειλούν και προβάλλουν αξιώσεις εναντίον μας, δεν μπορεί να θεωρηθεί ως κάποια μορφή ουδετερότητας. Μια συνεκτική Ευρωπαϊκή Πολιτική Ασφάλειας και Άμυνας προϋποθέτει μια κοινή αντίληψη των απειλών και τον πλήρη σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων όλων των κρατών-μελών. Και υπάρχει η αντίληψη ότι το SAFE αποτελείται από δωρεάν χρήματα, ότι κατά κάποιον τρόπο χάνουμε αν δεν τα ξοδέψουμε. Το SAFE, κυρίες και κύριοι, δεν είναι δωρεάν.
Πρόκειται για δάνειο, δηλαδή για δανικά χρήματα. Και ενώ οι στόχοι του εργαλείου Safe εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανικής βάσης, προκύπτουν σοβαρές πρακτικές ανησυχίες όσον αφορά το πλαίσιο εφαρμογής του. Ειδικότερα, η ανάγκη για ταχεία επέκταση των εθνικών αμυντικών βιομηχανικών δυνατοτήτων εντός ενός εξαιρετικά περιορισμένου χρονικού πλαισίου εφαρμογής δημιουργεί σημαντικά προβλήματα για τα κράτη-μέλη.
Μπορείτε να μου πείτε, παρακαλώ, πόσο πιθανό είναι να δημιουργηθούν νέες γραμμές παραγωγής και νέα εργοστάσια στην Ευρώπη εντός αυτού του χρονικού πλαισίου;
Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: όχι. Αν παραγγείλουμε ένα νέο υποβρύχιο αύριο, θα το παραλάβουμε σε 12 ή 15 χρόνια. Αλλά ακόμα και αν παραγγείλουμε ένα νέο άρμα μάχης, δεν θα το παραλάβουμε σε λιγότερο από 5 ή 6 χρόνια.
Έτσι, αυτό που κάνουμε, με βάση τον τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς τον μηχανισμό SAFE, είναι να ξοδεύουμε χρήματα σε υπάρχοντα έργα, σε υπάρχουσες γραμμές παραγωγής και σε υπάρχουσες εταιρείες.
Αυτό οδηγεί σε αύξηση της τιμής αυτού που παίρνουμε σε σχέση με αυτό που θέλαμε να κάνουμε. Για να το τοποθετήσουμε λοιπόν ξανά στο οικονομικό πλαίσιο, έχουμε ένα πρόβλημα στην πλευρά της προσφοράς, και αντί να διορθώσουμε το πρόβλημα αυτό, αυξάνουμε τη ζήτηση. Είναι εντελώς, εντελώς λάθος. Πρέπει λοιπόν να είμαστε πιο έξυπνοι. Πρέπει να είμαστε πιο έξυπνοι, πιο καινοτόμοι στον τρόπο που ξοδεύουμε τα χρήματά μας, στον τρόπο που προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε.
Και πρέπει να πω ότι το «SAFE 2» πρέπει να εξελιχθεί, καθώς έχουμε ήδη αρχίσει να συζητάμε. Ο κ. Kubilius βρισκόταν στην Αθήνα μόλις πριν από 2 ή 3 ημέρες, και εγώ άνοιξα τη συζήτηση. Πρέπει να εξελιχθούμε σε ένα πειθαρχημένο εργαλείο ενίσχυσης της κυριαρχικής ανθεκτικότητας. Επίσης, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τις δημοσιονομικές επιπτώσεις. Πρέπει να διορθωθούν οι δημοσιονομικοί περιορισμοί που αποθαρρύνουν τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην άμυνα και την καθημερινή βιομηχανική απορρόφηση, καθώς και να αποφευχθούν οι γραφειοκρατικές καθυστερήσεις.
Οι αμυντικές δαπάνες, όταν σχεδιάζονται στρατηγικά, δεν αποτελούν εμπόδιο για την οικονομική ανάπτυξη. Αποτελούν πηγή εξειδικευμένης απασχόλησης, βιομηχανικής τεχνογνωσίας και τεχνολογικής ικανότητας που ενισχύουν τόσο την ευημερία όσο και την ασφάλεια. Και έχουμε δει οικονομίες μεσαίου μεγέθους χωρών σε αυτόν τον κόσμο που έχουν αξιοποιήσει τις αμυντικές δαπάνες με αυτόν τον τρόπο. Οι χώρες που θα διαμορφώσουν τα επόμενα 30 χρόνια της ευρωπαϊκής ασφάλειας δεν θα είναι απαραίτητα εκείνες που δαπανούν επίσης τα περισσότερα σε απόλυτους όρους. Το να ρίχνουμε χρήματα στο πρόβλημα, δεν είναι σχεδόν ποτέ η λύση.
Αυτοί που θα κερδίσουν θα είναι εκείνοι που θα δαπανήσουν έξυπνα, επενδύοντας σε τεχνολογίες διπλής χρήσης, στην έρευνα και την καινοτομία, καθώς και στο ανθρώπινο δυναμικό που είναι ικανό να μετατρέψει την επιστημονική αριστεία σε επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Αξιότιμοι καλεσμένοι, η γεωγραφική θέση της Ελλάδας δεν είναι απλώς μια γεωγραφική πραγματικότητα, αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, στρατηγικό πλεονέκτημα. Ας δώσω ένα παράδειγμα: το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης στη βορειοανατολική Ελλάδα, που σήμερα αναγνωρίζεται ως κρίσιμος κόμβος εφοδιαστικής του ΝΑΤΟ. Αν συζητούσαμε για την Αλεξανδρούπολη πριν από 10 χρόνια σε ένα φόρουμ του ΝΑΤΟ, κανείς δεν θα μπορούσε να την εντοπίσει στον χάρτη. Σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη θαλάσσια ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και πολύ σημαντικό ρόλο στη βοήθεια προς την Ουκρανία.
Και πρέπει να πω ότι η Ελλάδα, χάρη στη μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεών της, διαθέτει σήμερα μία από τις μεγαλύτερες και πιο ικανές αεροπορικές δυνάμεις στην Ευρώπη. Διαθέτουμε περισσότερα από 200 μαχητικά αεροσκάφη, καθώς και περισσότερα άρματα μάχης από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, τη Δανία, το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο – θα μπορούσα να προσθέσω και την Ισπανία και την Πορτογαλία -, όλες μαζί. Και διαθέτουμε περισσότερες φρεγάτες από ό,τι οι περισσότεροι Ευρωπαίοι γείτονές μας. Και αυτή τη στιγμή, ο στρατός μας μπορεί να παράγει χιλιάδες First-Person Drones κάθε χρόνο, και ελπίζω ότι σε δύο χρόνια θα μπορώ να σας απευθυνθώ και να σας πω ότι μπορούμε να παράγουμε εκατομμύρια κάθε χρόνο. Και αυτό εντάσσεται στο δημοσιονομικό μας πλαίσιο.
Επειδή αντιλαμβανόμαστε τις ανάγκες μας ως προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, και όχι απλώς ως κατάλογο απαιτήσεων για αγορές. Και αυτό το επιτυγχάνουμε μέσω αυτού που έχουμε δημιουργήσει, μιας κατεύθυνσης καινοτομίας, η οποία δεν ζητά από το στρατό να καταρτίσει κατάλογο απαιτήσεων, αλλά να καταρτίσει κατάλογο προβλημάτων που χρήζουν λύσης.
Eπιστρέφοντας στην ευρωπαϊκή διάσταση, φυσικά εάν Ευρώπη επιθυμεί να μιλά τη γλώσσα της στρατηγικής αξιοπιστίας, τότε οι υποχρεώσεις συλλογικής άμυνας πρέπει να κατοχυρωθούν σε μηχανισμούς με προκαθορισμένα επιχειρησιακά όρια και συγκεκριμένες δεσμεύσεις.
Το άρθρο 42, παράγραφος 7 δεν μπορεί να παραμείνει αδρανές ή να ενεργοποιείται επιλεκτικά ανάλογα με τις περιστάσεις. Η αμφισημία μπορεί να εξυπηρετεί τη διπλωματία σε περιόδους ισορροπίας, αλλά σε στιγμές κρίσης, δυστυχώς, η αμφισημία γίνεται μερικές φορές παράλυση. Μια συμμαχία και μια ένωση που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τη συμβολή των εκτεθειμένων μελών τους είναι ισχυρότερες, πιο νόμιμες και, τελικά, πιο ανθεκτικές από εκείνες που επιφυλάσσουν την αλληλεγγύη μόνο σε στιγμές οξείας κρίσης. Και η ώρα για διαρθρωτική αλληλεγγύη είναι τώρα.
Κυρίες και κύριοι, όχι μακριά από εδώ, όπως γνωρίζετε καλύτερα από εμένα, βρίσκεται η περίφημη και πανέμορφη πόλη της Βιέννης. Και οι γενναίοι άνδρες που συγκεντρώθηκαν εκεί πριν από αιώνες για να την υπερασπιστούν είχαν καταλάβει κάτι που εμείς οι υπόλοιποι στην Ευρώπη έχουμε σταδιακά ξεχάσει: ότι η ειρήνη πρέπει να κερδίζεται. Η ειρήνη είναι κάτι που πρέπει να οικοδομηθεί, να διατηρηθεί και, όταν είναι απαραίτητο, να περιφρουρηθεί με κάθε κόστος. Η πολιορκία της Βιέννης το 1683 ήταν πολύ περισσότερο από μια ακόμη στρατιωτική σύγκρουση. Αντιπροσώπευε μια σύγκρουση μεταξύ ανταγωνιστικών ιδεών για την τάξη, τις αξίες και τα συστήματα.
Η μία επικεντρώνονταν στη διατήρηση της υπάρχουσας πολιτικής, θρησκευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας της Ευρώπης, ενώ η άλλη αφορούσε την αυτοκρατορική επέκταση. Την επέκταση και τη διεύρυνση ενός διαφορετικού πολιτικού και θρησκευτικού χώρου. Η σημασία της, ωστόσο, ξεπερνά την απλή αφήγηση μιας πλευράς εναντίον μιας άλλης, μιας αυτοκρατορίας εναντίον μιας άλλης. Η ιστορία σπάνια είναι τόσο ξεκάθαρη, και η ιστορία επαναλαμβάνεται με πολλές μορφές και πολλές εκφάνσεις, και πρέπει να την παρατηρήσουμε πολύ προσεκτικά και να εξετάσουμε τα δίδαγμά της.
Το δίδαγμα της Βιέννης εξακολουθεί να έχει σημαντική σημασία και σήμερα. Οι κοινωνίες πρέπει να υπερασπίζονται τον εαυτό τους. Η παράδοση, η ελευθερία και η ταυτότητα δεν επιβιώνουν από μόνες τους. Επιβιώνουν όταν οι άνθρωποι αποφασίζουν να αγωνιστούν για αυτές.
Σήμερα, όπως και στο παρελθόν, η ευπάθεια της Ευρώπης δεν οφείλεται μόνο σε εξωτερικές πιέσεις, αλλά και στους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνεται η δική μας ανοιχτότητα, που μπορούν να γίνουν αντικείμενο εκμετάλλευσης. Τρίτοι δρώντες δεν αμφισβητούν απαραίτητα την Ένωση άμεσα, αν και ορισμένοι το κάνουν. Μαθαίνουν τον ρυθμό μας, εκμεταλλεύονται τα κενά μας και σταδιακά μετατρέπουν τη διαδικαστική μας ευελιξία σε στρατηγικό πλεονέκτημα εναντίον μας. Αυτό που μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και ως μια μορφή συνεργασίας μπορεί με την πάροδο του χρόνου να μετατραπεί σε εξάρτηση, και η εξάρτηση, αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, γίνεται περιορισμός. Το έχουμε δει αυτό στον τομέα της ενέργειας. Έτσι λοιπόν εξουδετερώνεται η επιρροή χωρίς αντιπαράθεση, όχι με τη διάσπαση της Ευρώπης, αλλά με τη χρήση των δικών μας κανόνων εναντίον μας.
Επομένως, τα επόμενα 30 χρόνια δεν θα καθοριστούν από αυτό που επιθυμούμε, αλλά από αυτό που είμαστε έτοιμοι και προετοιμασμένοι να οικοδομήσουμε. Και η Ευρώπη δεν μπορεί να αντιμετωπίζει την αρχιτεκτονική της ασφάλειάς της απλώς ως μια αγορά. Η στρατηγική σκοπιμότητα και τα οικονομικά οφέλη δεν πρέπει να υπερισχύουν των αρχών μας. Όταν η άμυνα διαμορφώνεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κοινές δημοκρατικές αξίες και τα θεμέλιά μας, τα συστήματα που δημιουργούνται για να μας προστατεύουν μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να αρχίσουν να θέτουν υπό πίεση τις ίδιες τις αξίες που προορίζονταν να υπερασπιστούν. Η εποχή μας και οι επόμενες δεκαετίες απαιτούν μια Ευρώπη κυρίαρχη, ικανή, ενωμένη, αλλά πάνω απ’ όλα έτοιμη να υπερασπιστεί τον εαυτό της, τις αξίες της και τους λαούς της. Σας ευχαριστώ πολύ».
Από πλευράς του ο ΥΕΘΑ δήλωσε:
«Αγαπητή Claudia, αγαπητέ Anatoly,
Αρχικά επιτρέψτε μου να εκφράσω την ειλικρινή μου ευγνωμοσύνη προς εσάς και τον Πρέσβη Linhart για τη θερμή φιλοξενία μου εδώ, στην Αυστρία.
Η σημερινή μας συνάντηση επιβεβαίωσε κάτι βαθύτερο από μια απλή κατανόηση. Επιβεβαίωσε ότι σε μια περίοδο αβεβαιότητας, οι ευρωπαϊκές χώρες ανακαλύπτουν ξανά τη στρατηγική αξία της συνεργασίας, της εμπιστοσύνης, της συνέχειας και των κοινών αξιών. Η Ελλάδα, η Αυστρία και η Μολδαβία μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικά γεωγραφικά επίκεντρα της Ευρώπης, αλλά όλοι μας αντιμετωπίζουμε κοινές προκλήσεις.
Η αρχιτεκτονική ασφαλείας της ηπείρου μας δέχεται απειλή από πολέμους, γεωγραφικό αναθεωρητισμό, υβριδικές απειλές, εχθροπραξίες στον κυβερνοχώρο, αστάθεια στον τομέα της ενέργειας και από μεταναστευτικές ροές. Αυτά δεν αποτελούν μεμονωμένα φαινόμενα. Διαμορφώνουν ένα πεδίο συστημικής αστάθειας, το οποίο είναι εμφανές στον κόσμο κατά τον 21ο αιώνα.
Η Ελλάδα, όπως και η Αυστρία, αξιολογεί τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη με μια ματιά 360 μοιρών και επιτρέψτε μου να πω πως πιστεύω ότι και η Μολδαβία έχει παρόμοια προσέγγιση. Σε αυτό το πλαίσιο, οφείλω να αναγνωρίσω την αλληλεγγύη της Αυστρίας κατά τα τεκταινόμενα του 2020 στα ανατολικά χερσαία σύνορα της Ελλάδας, στον ποταμό Έβρο, όπου οργανωμένη μεταναστευτική πίεση εργαλειοποιήθηκε σε μία προσπάθεια αμφισβήτησης όχι μόνο της κυριαρχίας της Ελλάδας αλλά και της συνοχής και ανθεκτικότητας της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ελλάδα εκτιμά βαθύτατα την υποστήριξη της Αυστρίας εκείνη την περίοδο, διότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας αποτελούν επίσης τα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα κοινά μας σύνορα. Αυτή η κατανόηση βρίσκεται στο επίκεντρο του Άρθρου 42 παρ. 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Της αρχής που ορίζει πως η ασφάλεια ενός κράτους-μέλους αφορά όλα τα κράτη-μέλη.
Κυρίες και κύριοι, αγαπητοί φίλοι, η στρατηγική αλληλεγγύη δεν πρέπει να παραμείνει μια θεωρητική διάταξη, η οποία φυλάσσεται για ακραίες καταστάσεις. Πρέπει να εξελιχθεί σε ένα ζωντανό, ευρωπαϊκό αντανακλαστικό. Η Ευρώπη έχει αναπτύξει τη δυνατότητα, όχι απλώς να αντιδρά σε κρίσεις, αλλά επίσης να τις προβλέπει και να διαμορφώνει το περιβάλλον ασφαλείας της. Πιστεύω πως αυτό αποτελεί κοινή άποψη σήμερα εδώ.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Μετά το πέρας των δηλώσεων, ακολούθησε διμερής συνάντηση με την Υπουργό Άμυνας της Αυστρίας Klaudia Tanner. Στη συνάντηση οι δύο Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για το μέλλον της συνεργασίας Ελλάδας και Αυστρίας στην αμυντική καινοτομία και συμφώνησαν το επόμενο διάστημα να εντατικοποιηθούν οι επαφές τους στο πλαίσιο της ενίσχυσης της καινοτομίας και της αμυντικής βιομηχανίας. Συζήτησαν, επίσης, και για περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της ασφάλειας.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)