Ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες που μείωσαν πιο δραστικά το χρέος και τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Σημαίνει ότι τα επόμενα δέκα χρόνια, η χώρα μας θα χρειαστεί πολύ μικρότερη πρόσθετη δημοσιονομική προσπάθεια, δηλαδή πολύ λιγότερη πίεση, σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή ζορίζονται, όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Αδιανόητο αυτό πριν λίγα χρόνια. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα για το 2025 άγγιξαν τα 13 δισ. δολάρια. Είναι ιστορικό ρεκόρ 35ετίας! Και μάλιστα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδύσεις έπεσαν κατά 29%, εδώ ανέβηκαν κατά σχεδόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. Είναι μια αύξηση υπερδιπλάσια από το 2021 και δεκαπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Το κρατάω αυτό όχι για να περηφανευτούμε για τα κεφάλαια, αλλά για το τι φέρνουν αυτά τα χρήματα: φέρνουν νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές. Και αυτό είναι το κλειδί για να γυρίσουν οι νέοι μας από το εξωτερικό. Ήδη, όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι από το 2023 οι Έλληνες που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από αυτούς που φεύγουν. Αυτό είναι το πραγματικό κέρδος. Όλος αυτός ο επενδυτικός κινητήρας σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο τρέχει απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος. Έχουμε εισπράξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχοντας ολοκληρώσει 256 ορόσημα, και με την επόμενη δόση φτάνουμε στο 82% του συνολικού προγράμματος. Ήδη έχουν διοχετευθεί στην οικονομία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ το σύνολο των πόρων από το δανειακό σκέλος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορροφηθεί και συμβασιοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της προθεσμίας....

 Eβδομαδιαία ανασκόπηση
Πρωθυπουργού

την κηδεία της Βάγιας Νέστορα, η Πολιτεία έκανε πράξη τη δέσμευσή της να μην αφήσει αυτές τις υποθέσεις στο σκοτάδι. 

Με τη σύλληψη των υπόπτων γίνεται ένα καθοριστικό βήμα ώστε να αποδοθεί Δικαιοσύνη και να εκπληρωθεί μια υποχρέωση προς τα θύματα του εμπρησμού της Μαρφίν, τις οικογένειες και τους συναδέλφους τους. Είναι η απάντηση που δίνει πάντα μια δημοκρατική Πολιτεία απέναντι στη βία: όχι με εκδίκηση, αλλά με τους θεσμούς, τη νομιμότητα και την αποτελεσματική δράση των αρχών. Τον λόγο τώρα έχει η Δικαιοσύνη. Θεωρώ σημαντικό, επίσης, το γεγονός ότι σε μια τόσο δύσκολη στιγμή, υπήρξαν φωνές συνεννόησης και ενότητας. Απέναντι στην τρομοκρατία δεν χωρούν ούτε αστερίσκοι, ούτε συμψηφισμοί. Μόνο ένα κοινό μέτωπο που θα στερήσει από όσους επιλέγουν τη βία κάθε ίχνος ανοχής και κάθε πολιτικό άλλοθι. Αυτό είναι το ελάχιστο που οφείλουμε στη μνήμη κάθε θύματος πολιτικής βίας, αλλά και στις επόμενες γενιές.

Η Ελληνική συμμετοχή

στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ

Ερχόμενος στο «κυρίως μέρος» της ανασκόπησης, θα αναφερθώ πρώτα στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου συζητήθηκαν όλες οι κρίσιμες γεωπολιτικές προκλήσεις της περιόδου μας. Σε ένα περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η Ελλάδα παραμένει ένας σταθερός και αξιόπιστος σύμμαχος χωρίς να υποχωρεί από τις εθνικές της θέσεις. 

Στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ επανέλαβα ότι η χώρα μας αποτελεί έναν συνεπή σύμμαχο που τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις της και συμβάλλει ουσιαστικά στη συλλογική ασφάλεια. Η έγκαιρη επίτευξη του στόχου για τις αμυντικές δαπάνες ήδη από το 2026 (3,5% του ΑΕΠ) και το μεγαλύτερο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων των τελευταίων δεκαετιών, ύψους 28 δισ., είναι η έμπρακτη απόδειξη ότι επενδύουμε στην ασφάλεια της πατρίδας μας, ώστε η Ελλάδα να παραμένει ισχυρή και ασφαλής σε μια ιδιαίτερα απαιτητική γεωπολιτική συγκυρία. Στις παρεμβάσεις μου, κατέστησα σαφές ότι η ισχύς μιας αμυντικής συμμαχίας δεν μετριέται μόνο με εξοπλισμούς, αλλά και με τον σεβασμό των αρχών πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε. Και η συνοχή της κρίνεται και από τις σχέσεις καλής γειτονίας. Σχέσεις που η πατρίδα μας επιδιώκει σταθερά με όλες τις χώρες της περιοχής. 

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αγνοούμε το διαχρονικό casus belli της Τουρκίας, ιστορική ανορθογραφία που δεν αρμόζει στις σχέσεις δύο γειτονικών χωρών. Θέλουμε τον διάλογο, όμως η ειρήνη και η συνεργασία δεν μπορεί να συνάδουν με απειλές πολέμου. Αυτή είναι μια θέση αρχής που διατυπώνουμε με συνέπεια προς όλους τους συμμάχους μας. Τέλος, σε μια περίοδο όπου οι διεθνείς κρίσεις επηρεάζουν άμεσα την οικονομία και την καθημερινότητα των πολιτών, υπογράμμισα την ανάγκη να επικρατήσει η διπλωματία στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή. Η σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ασφάλειας, αλλά και βασική προϋπόθεση για την προστασία των νοικοκυριών από νέες ανατιμήσεις στην ενέργεια και στο κόστος ζωής.

Οι εξελίξεις όμως στη Μέση Ανατολή και η σύγκρουση με το Ιράν έχουν ήδη προκαλέσει νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, επηρεάζοντας άμεσα το κόστος των καυσίμων. Όπως κάναμε σε κάθε προηγούμενη κρίση, έτσι και τώρα δεν μένουμε παρατηρητές όταν εξωγενείς ανατιμήσεις πιέζουν τα εισοδήματα. Σε συνεργασία, λοιπόν, με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια προχωρούμε σε μια νέα πρωτοβουλία, ώστε έως το τέλος Αυγούστου, η τιμή της βενζίνης θα μειωθεί κατά 10 λεπτά το λίτρο και του ντίζελ κατά 5 λεπτά. Οι λεπτομέρειες εφαρμογής θα ανακοινωθούν τις επόμενες ημέρες. 

Είναι μία ακόμη παρέμβαση που συμπληρώνει τα μέτρα τα οποία ήδη έχουμε λάβει, όπως το Fuel Pass και η στήριξη στο ντίζελ, με έναν σταθερό στόχο: να απορροφούμε όσο γίνεται μεγαλύτερο μέρος των διεθνών ανατιμήσεων, προστατεύοντας την αγοραστική δύναμη των πολιτών χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα της χώρας.

Η Ελλάδα ιδρυτικό μέλος

της Παγκόσμιας Τράπεζας DSRB

Μέσα στο σύνθετο αυτό γεωπολιτικό περιβάλλον, σημαντική εξέλιξη αποτελεί το ότι η χώρα μας γίνεται ιδρυτικό μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για την Άμυνα και Ασφάλεια (DSRB). Πρόκειται για έναν νέο διεθνή χρηματοδοτικό οργανισμό που θα λειτουργεί ενισχυτικά προς τα ευρωπαϊκά ταμεία και προγράμματα. Ο βασικός του στόχος είναι να κινητοποιεί πρόσθετους πόρους, κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, για να χρηματοδοτούνται κρίσιμα έργα στους τομείς της άμυνας, της σύγχρονης τεχνολογίας και της θωράκισης των υποδομών μας. 

Τι κερδίζουμε εμείς από αυτό; Η συμμετοχή μας, και μάλιστα ως ιδρυτικού μέλους, δημιουργεί ουσιαστικές προοπτικές για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία αλλά και για την οικονομία μας συνολικά. Ανοίγουν νέοι χρηματοδοτικοί δρόμοι για τις ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα της άμυνας, γεγονός που μεταφράζεται σε νέες επενδύσεις και στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης στη χώρα μας.

Tα πρώτα σύγχρονα και υβδριδικά 

τραίνα νέας γενιάς

Από την εβδομάδα που πέρασε ξεχωρίζω την παραλαβή του πρώτου από τα 25 σύγχρονα και υβριδικά τρένα νέας γενιάς, στο πλαίσιο της συμφωνίας μας με την Ιταλία. Οι νέοι αυτοί συρμοί διαθέτουν τα πιο προηγμένα συστήματα διαχείρισης κυκλοφορίας και θα τεθούν σε λειτουργία μόλις ολοκληρωθούν οι απαραίτητες δοκιμές και λάβουν την επίσημη πιστοποίηση από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων. Είναι μια ακόμη ψηφίδα στη μεγάλη προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για να αποκτήσει η χώρα έναν σύγχρονο σιδηρόδρομο, με νέα μέσα, καλύτερες υποδομές και σύγχρονα συστήματα λειτουργίας.

Από τις μετακινήσεις με το τρένο έρχομαι στην οδική ασφάλεια, όπου τα στοιχεία του πρώτου εξαμήνου δείχνουν ότι οι ανθρώπινες απώλειες στην άσφαλτο συνεχίζουν να μειώνονται σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, φέτος ήταν 213 από 313 που ήταν το 2019. Δεν υπάρχει βέβαια κανένα περιθώριο εφησυχασμού, ειδικά τώρα τους καλοκαιρινούς μήνες που συνδέονται με τη θερινή χαλάρωση που όμως είναι ανεπίτρεπτη στο τιμόνι. Γι' αυτό και συνεχίζονται με αμείωτη ένταση οι έλεγχοι της Τροχαίας. Στο εξής μάλιστα η βεβαίωση των παραβάσεων θα γίνεται μέσω smartphones, με τις νέες συσκευές ψηφιακών κλήσεων που παρέλαβε το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Από τα 390 smartphones, τα 250 κατευθύνθηκαν στην Τροχαία της Αττικής, 60 στην Τροχαία της Θεσσαλονίκης και τα υπόλοιπα στην Άμεση Δράση. Τέλος, λοιπόν, το ροζ χαρτάκι.

Συνεχίζω, βέβαια, με την τεχνολογία, καθώς ο νέος ελληνικός μικροδορυφόρος «Hyperion GR-1», βρίσκεται και αυτός σε τροχιά γύρω από τη Γη, ανεβάζοντας έτσι τους ελληνικούς μικροδορυφόρους σε τροχιά στους 18, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση των διαστημικών δυνατοτήτων της χώρας. Μάλιστα, όπως και οι υπόλοιποι 6 αυτού του τύπου, ο «Hyperion GR-1» κατασκευάστηκε από την ελληνική εταιρεία Open Cosmos Aegean, στην Παλλήνη. Είναι ακόμη ένα παράδειγμα ότι η χώρα μας μπορεί να παράγει τεχνολογία υψηλής προστιθέμενης αξίας, επενδύοντας στη γνώση, στην καινοτομία και στο ανθρώπινο δυναμικό της και συνδέεται, φυσικά, με όσα είπα παραπάνω για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.

Δύο ρυθμίσεις που επιλύουν

προβλήματα του παρελθόντος

Θέλω τώρα να αναφερθώ σε δύο ρυθμίσεις που τακτοποιούν προβλήματα που έρχονται από το παρελθόν. Πρώτον, το Δημόσιο παύει να διεκδικεί αγροτικές εκτάσεις τις οποίες το ίδιο είχε παραχωρήσει σε πολίτες, σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Οι εκκρεμείς δίκες καταργούνται και οι ιδιοκτησίες οριστικοποιούνται στους κατόχους τους, ενώ οι διορθώσεις στο Κτηματολόγιο θα γίνονται αυτόματα. Δεύτερον, εκσυγχρονίζουμε το καθεστώς για τη συνιδιοκτησία και τις πολυκατοικίες, το οποίο μετρά σχεδόν έναν αιώνα ζωής. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προετοιμάζει έναν νέο Κώδικα έως το τέλος του έτους, ο οποίος θα απλοποιήσει τη λήψη αποφάσεων για επισκευές, ενεργειακές αναβαθμίσεις και κοινόχρηστα. Θα πούμε περισσότερα γι’ αυτό όταν έρθει η ώρα.

Επί τη ευκαιρία, μιας και αναφέρθηκα στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, πριν από μερικούς μήνες είχα παρουσιάσει τα πρώτα αποτελέσματα του νέου Δικαστικού Χάρτη. Αξίζει να σταθώ και στα νεότερα στοιχεία του JustStat -του παρατηρητηρίου Δικαιοσύνης που έχουμε δημιουργήσει για να παρακολουθούμε τις επιδόσεις κάθε δικαστηρίου. Η εικόνα, λοιπόν, είναι ακόμη καλύτερη. 

Ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης έχει πλέον περιοριστεί από τις 774 ημέρες στις 357, ενώ το πρώτο τρίμηνο του 2026 έπεσε ακόμη περισσότερο, στις 309 ημέρες. Την ίδια στιγμή, τα δικαστήρια εκκαθαρίζουν πλέον περισσότερες υποθέσεις από όσες εισάγονται. Αυτό δείχνει ότι μια δύσκολη μεταρρύθμιση αρχίζει να αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα, με στόχο έως το 2030 η Ελλάδα να βρίσκεται στις πέντε πρώτες χώρες της Ευρώπης ως προς την ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης.

Συνεχίζω με την ελληνική περιφέρεια και την ενίσχυση των βασικών υποδομών της. Εγκρίναμε και ξεκινάει άμεσα ένας νέος κύκλος χρηματοδοτήσεων ύψους 66,4 εκ. ευρώ από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που αφορά 31 Δήμους σε νησιά και ηπειρωτική Ελλάδα, για την υλοποίηση 61 έργων ύδρευσης, άρδευσης και αποχέτευσης -παρεμβάσεις που αλλάζουν την καθημερινότητα και προστατεύουν τη δημόσια υγεία σε περιοχές που ακόμα και σήμερα αντιμετωπίζουν προβλήματα με το δίκτυο ύδρευσης, με απαρχαιωμένες υποδομές ή με την ποιότητα του νερού. Αυτά τα έργα έρχονται να προστεθούν σε ακόμα 42 που δρομολογήσαμε στα τέλη του 2025. 

Συνολικά, στηρίζουμε 63 Δήμους με σχεδόν 142 εκ. ευρώ για 103 έργα, με έναν πολύ καθαρό στόχο: να εξασφαλίσουμε για τους πολίτες πιο ποιοτικό, ασφαλές και οικονομικό νερό.

Γιά τη μετα-λιγνιτική εποχή

στη Δυτική Μακεδονία

Θέλω επίσης να σταθώ στη Δυτική Μακεδονία και στις περιοχές που μπαίνουν στη μετα-λιγνιτική εποχή. Ξέρω καλά την αγωνία των ανθρώπων εκεί για το μέλλον του τόπου τους. Γι' αυτό κάνουμε πράξη ένα δίκαιο αίτημα των περιοχών Δίκαιης Μετάβασης, θεσπίζοντας μια ειδική ρήτρα προστασίας: από εδώ και στο εξής, κάθε νέος νόμος ή χρηματοδοτικό πρόγραμμα θα έχει υποχρεωτικά ειδική μέριμνα για αυτές τις περιοχές. Παράλληλα, ξεκινάμε 10 συγκεκριμένες δράσεις στη Δυτική Μακεδονία, από την απορρόφηση των πρώην εργαζομένων της ΔΕΗ και έργα εξοικονόμησης ενέργειας, μέχρι την ενίσχυση του κλάδου της γούνας, την αναβάθμιση της Σχολής Αστυφυλάκων στην Καστοριά και τις οδικές υποδομές. Ήδη έχουν «πέσει» 3,7 δισ. στην περιοχή για έργα όπως ο Ε-65 στα Γρεβενά, η τηλεθέρμανση και η διπλή μοριοδότηση εντοπιότητας στις προσλήψεις. Δεν αφήνουμε τη Δυτική Μακεδονία μόνη της, αυτό να το γνωρίζετε.

Αλλάζω θέμα αλλά παραμένω στην περιφέρεια και μεταφέρομαι στο διάσημο «Ναυάγιο της Ζακύνθου». Δύο νέα γι’ αυτό. Πρώτον, ικανοποιώντας ένα δίκαιο και διαχρονικό αίτημα των κατοίκων, η διαχείρισή του περνά πλέον στον Δήμο Ζακύνθου. Ενώ δεύτερον, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, σχεδιάστηκε η αποκατάσταση της ακτής, με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον αλλά και με πρώτο μέλημα την ασφάλεια των επισκεπτών και παράλληλα, μέσω του προγράμματος «Interreg», ξεκινάει η συντήρηση του ίδιου του ιστορικού πλοίου «Παναγιώτης». Στόχος μας είναι να σώσουμε αυτό το μοναδικό σημείο και να το αποδώσουμε ξανά στο κοινό, θωρακισμένο και ασφαλές.

Όπως έχω πολλές φορές πει, όλα τα θέματα, και η προστασία του πολιτισμού μας, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν φτάνει στα πιο μικρά και απομακρυσμένα νησιά μας. Έτσι, μετά το Άργος την προηγούμενη εβδομάδα, παραδώσαμε στο Αγαθονήσι το 33ο μουσείο που φτιάχνεται ή ανακαινίζεται από το 2019. Μπορεί να έχει μόλις δύο ορόφους, αλλά χωράει μια ιστορία που ξεκινάει από την 3η χιλιετία π.Χ. Η Πολιτεία είναι σταθερά παρούσα δίπλα στους ακρίτες του Αιγαίου, στηρίζοντας την ταυτότητα και το μέλλον του τόπου τους.

Και τα μεγάλα καλά νέα

γιά την οικονομία μας

Άφησα για το τέλος τα μεγάλα νέα για την οικονομία μας, γιατί αυτήν την εβδομάδα βγήκαν μαζεμένες κάποιες πολύ σημαντικές εκθέσεις από διεθνείς οργανισμούς. Ξέρω ότι οι οικονομικοί δείκτες συχνά ακούγονται μακριά από την καθημερινότητά μας, αλλά στην πραγματικότητα δείχνουν αν η χώρα πατάει γερά στα πόδια της. 

Πρώτα απ' όλα, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) επιβεβαίωσε ότι η Ελλάδα είναι από τις χώρες που μείωσαν πιο δραστικά το χρέος και τα ελλείμματά τους μετά την πανδημία. Τι σημαίνει αυτό πρακτικά για το μέλλον; Σημαίνει ότι τα επόμενα δέκα χρόνια, η χώρα μας θα χρειαστεί πολύ μικρότερη πρόσθετη δημοσιονομική προσπάθεια, δηλαδή πολύ λιγότερη πίεση, σε σχέση με μεγάλες οικονομίες της Ευρωζώνης που αυτή τη στιγμή ζορίζονται, όπως η Γαλλία, η Ιταλία ή η Ισπανία. Αδιανόητο αυτό πριν λίγα χρόνια.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη, οι ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα για το 2025 άγγιξαν τα 13 δισ. δολάρια. Είναι ιστορικό ρεκόρ 35ετίας! Και μάλιστα, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη οι επενδύσεις έπεσαν κατά 29%, εδώ ανέβηκαν κατά σχεδόν 69,4% μέσα σε έναν χρόνο. 

Είναι μια αύξηση υπερδιπλάσια από το 2021 και δεκαπλάσια σε σύγκριση με το 2015. Το κρατάω αυτό όχι για να περηφανευτούμε για τα κεφάλαια, αλλά για το τι φέρνουν αυτά τα χρήματα: φέρνουν νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες δουλειές. Και αυτό είναι το κλειδί για να γυρίσουν οι νέοι μας από το εξωτερικό. Ήδη, όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ανασκόπηση, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι από το 2023 οι Έλληνες που επιστρέφουν είναι περισσότεροι από αυτούς που φεύγουν. 

Αυτό είναι το πραγματικό κέρδος. Όλος αυτός ο επενδυτικός κινητήρας σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το οποίο τρέχει απολύτως εντός χρονοδιαγράμματος. Έχουμε εισπράξει ήδη 24,6 δισ. ευρώ, έχοντας ολοκληρώσει 256 ορόσημα, και με την επόμενη δόση φτάνουμε στο 82% του συνολικού προγράμματος. Ήδη έχουν διοχετευθεί στην οικονομία 15,5 δισ. ευρώ μέσα σε πέντε χρόνια, ενώ το σύνολο των πόρων από το δανειακό σκέλος, ύψους 17,7 δισ. ευρώ, έχει απορροφηθεί και συμβασιοποιηθεί πριν από την ολοκλήρωση της προθεσμίας. 

Ακούγεται συχνά η κριτική ότι αυτά τα λεφτά πάνε «σε λίγους και μεγάλους». Οι αριθμοί όμως λένε το αντίθετο: 6 στις 10 δανειακές συμβάσεις αφορούν μικρές, πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Με αυτά τα χρήματα, η Ελλάδα έχει καλύψει πλέον τεράστιο έδαφος στην ψηφιοποίηση του κράτους και στην ενέργεια, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και φτάνοντας να εξάγει, πλέον, καθαρό ηλεκτρικό ρεύμα.

Κρατάμε, λοιπόν, τα θετικά αποτελέσματα, ξέρουμε καλά τις δυσκολίες που ακόμα υπάρχουν και συνεχίζουμε τη δουλειά χωρίς να επαναπαυόμαστε. Καλή συνέχεια στη μέρα σας!

Είμαστε σε θέση να δηλώνουμε ότι η εξωτερική μας πολιτική είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το Διεθνές Δίκαιο. Επαναλαμβάνουμε διαρκώς ότι αυτό αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για τη χώρα μας, διότι η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή γεωγραφική περιοχή. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και η περιοχή μας φέρει σημαντικά ιστορικά βάρη. Για τον λόγο αυτό, η προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου είναι αδιαπραγμάτευτη. Και το επισημαίνω αυτό, διότι οι διεθνείς κανόνες, οι αρχές και η αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν μπορούν να υπόκεινται σε επιλεκτική εφαρμογή. Είτε τα αποδεχόμαστε στο σύνολό τους είτε δεν υπάρχει Διεθνές Δίκαιο. Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να αγωνιζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως γέφυρα μεταξύ χωρών, πολιτισμών και γεωπολιτικών fora. Συνομιλούμε τόσο με το Ισραήλ, ως στρατηγικοί εταίροι, όσο και με το σύνολο του αραβικού κόσμου. Είμαστε μέλος ισχυρών διεθνών συμμαχιών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Είμαστε μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Διαθέτουμε ισχυρό λόγο και θα συνεχίσουμε να τον αξιοποιούμε όχι μόνο προς όφελος της χώρας μας, αλλά και προς όφελος ολόκληρου του κόσμου....

 

Ομιλία Υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, στην 30ή Ετήσια Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist με θέμα «Η γεωπολιτική και η διαπεριφερειακή συνεργασία στο επίκεντρο: Η ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής σε μια εποχή αναταράξεων» (Αθήνα, 09.07.2026)

J. HOEY: Θα συνεχίσουμε τώρα τη συζήτησή μας για την εξωτερική πολιτική και τη γεωπολιτική, εστιάζοντας ειδικότερα στην ατζέντα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ας υποδεχθούμε τον Υπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Γιώργο Γεραπετρίτη. Κύριε Υπουργέ, καλώς ήρθατε.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ευχαριστώ.

J. HOEY: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας. Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω ζητώντας σας να μας παρουσιάσετε συνοπτικά τα βασικά ζητήματα που απασχολούν σήμερα την ελληνική εξωτερική πολιτική.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να μας πάρει ώρες, καθώς η ατζέντα είναι τεράστια. Καταρχάς, θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Economist για την ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση. Είναι μεγάλη χαρά να βρίσκομαι εδώ με την ευκαιρία της 30ής Στρογγυλής Τραπέζης. Χαίρομαι ιδιαίτερα για τη θεματική του φετινού συνεδρίου, η οποία αφορά την ανάπτυξη σε μια εποχή αναταράξεων και την τεχνολογία. Θεωρώ σημαντικό, καταρχάς, να προσδιορίσουμε τους λόγους αυτών των αναταράξεων που παρατηρούνται σήμερα. Νομίζω ότι μπορούμε με ασφάλεια να πούμε πως σήμερα αντιμετωπίζουμε κάτι που δεν είχαμε συναντήσει ξανά στο παρελθόν, καθώς συντρέχουν τρία μοναδικά, κατά την άποψή μου, φαινόμενα.

Πρώτον, έχουμε μια γεωπολιτική αναδιάταξη. Δεύτερον, μια νέα βιομηχανική επανάσταση. Και, τρίτον, μια πλήρη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν μεταξύ τους. Όσον αφορά τη γεωπολιτική αναδιάταξη, θεωρώ ότι το σημαντικότερο στοιχείο είναι η υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας. Παρατηρούμε την ανάδυση μεσαίων δυνάμεων. Τα παραδοσιακά εργαλεία και οι οργανισμοί που διαμόρφωναν την αρχιτεκτονική της διεθνούς ασφάλειας, όπως τα Ηνωμένα Έθνη ή ακόμη και η Ευρωπαϊκή Ένωση, διαδραματίζουν πλέον δευτερεύοντα ρόλο. Το ζήτημα της βιομηχανικής επανάστασης συνδέεται στενά με την τεχνητή νοημοσύνη.

Είμαστε μάρτυρες μιας τεκτονικής μεταβολής στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα. Η τεχνητή νοημοσύνη πρόκειται να επηρεάσει καθοριστικά όχι μόνο τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων, αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των κρατών, την ισορροπία ισχύος και τις περιφερειακές δυναμικές. Πρόκειται, επομένως, για μια ουσιαστική μεταβολή στον τρόπο σκέψης τόσο των πολιτών όσο και των διπλωματών. Τρίτον, παρατηρούμε μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε μεταξύ μας. Η εκρηκτική ανάπτυξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει επηρεάσει καθοριστικά όχι μόνο τον τρόπο διάδοσης της πληροφορίας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τις ειδήσεις. Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα η ταχύτητα υπερισχύει της ανάγκης για αξιοπιστία της πληροφορίας, γεγονός που καθορίζει συνολικά το περιβάλλον ενημέρωσης. Αυτές είναι οι αναταράξεις και γι' αυτό πιστεύω ότι το έργο του Υπουργού Εξωτερικών μιας χώρας δεν είναι καθόλου εύκολο, για να το θέσω με επιείκεια. Ωστόσο, θεωρώ ότι κάθε Υπουργός Εξωτερικών και κάθε κράτος καλούνται να λάβουν μια πολύ σημαντική απόφαση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο θα ασκήσουν τη διπλωματία τους.

Κατά την άποψή μου, υπάρχουν δύο τρόποι να προσεγγίσουμε σήμερα τη διπλωματία. Ο πρώτος είναι η προσήλωση στα παραδοσιακά εργαλεία της διπλωματίας, συμπεριλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαίου, της ακεραιότητας, της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής διεθνούς ασφάλειας, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, και ιδίως των αρχών και κανόνων που κατοχυρώνονται στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Στην περίπτωση αυτή, επιδίωξη είναι η συνέπεια και η εφαρμογή των εν λόγω αρχών στο σύνολό τους. Η δεύτερη προσέγγιση είναι περισσότερο συναλλακτική. Σύμφωνα με αυτήν, επιδίωξη είναι η αξιοποίηση των διεθνών περιστάσεων και η άντληση οφέλους από τις αναταράξεις.

Η βασική διαφορά είναι ότι, στη δεύτερη περίπτωση, ο διπλωμάτης καλείται ουσιαστικά να διαχειρίζεται δύο μέτρα και δύο σταθμά. Όταν παραμένεις προσηλωμένος στους κανόνες, τα κριτήρια είναι ενιαία, τα τηρείς χωρίς παρεκκλίσεις. Όταν όμως ακολουθείς μια συναλλακτική προσέγγιση, ουσιαστικά καλλιεργείς την τέχνη των δύο μέτρων και δύο σταθμών, προκειμένου να εξηγήσεις γιατί σχεδόν ταυτόσημες περιπτώσεις θα πρέπει να αντιμετωπίζονται διαφορετικά. Πιστεύω ότι αυτού του είδους η συναλλακτική διπλωματία είναι πολύ επικίνδυνη για τον κόσμο γενικότερα, διότι οδηγεί ουσιαστικά στη δημιουργία μιας «παγκόσμιας ζούγκλας» όσον αφορά τη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας. Η Ελλάδα ακολουθεί πολύ σταθερή και συνεπή εξωτερική πολιτική.

Είμαστε σε θέση να δηλώνουμε ότι η εξωτερική μας πολιτική είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το Διεθνές Δίκαιο. Επαναλαμβάνουμε διαρκώς ότι αυτό αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για τη χώρα μας, διότι η Ελλάδα είναι μια χώρα, η οποία βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα ασταθή γεωγραφική περιοχή. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και η περιοχή μας φέρει σημαντικά ιστορικά βάρη. Για τον λόγο αυτό, η προσήλωση στις αρχές του Διεθνούς Δικαίου είναι αδιαπραγμάτευτη.

Και το επισημαίνω αυτό, διότι οι διεθνείς κανόνες, οι αρχές και η αρχιτεκτονική ασφαλείας δεν μπορούν να υπόκεινται σε επιλεκτική εφαρμογή. Είτε τα αποδεχόμαστε στο σύνολό τους είτε δεν υπάρχει Διεθνές Δίκαιο. Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, να αγωνιζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Η Ελλάδα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως γέφυρα μεταξύ χωρών, πολιτισμών και γεωπολιτικών fora. Συνομιλούμε τόσο με το Ισραήλ, ως στρατηγικοί εταίροι, όσο και με το σύνολο του αραβικού κόσμου. Είμαστε μέλος ισχυρών διεθνών συμμαχιών, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ. Είμαστε μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Διαθέτουμε ισχυρό λόγο και θα συνεχίσουμε να τον αξιοποιούμε όχι μόνο προς όφελος της χώρας μας, αλλά και προς όφελος ολόκληρου του κόσμου.

J. HOEY: Εξαιρετικά. Σας ευχαριστώ πολύ. Δεν θα μπορούσα να ζητήσω καλύτερη σύνοψη της σχέσης μεταξύ της γεωπολιτικής και των βασικών θεματικών που συζητούμε αυτές τις τρεις ημέρες. Σας ευχαριστώ επίσης για την έμφαση που δώσατε σε μια εξωτερική πολιτική βασισμένη στη συνέπεια και σε αρχές. Θα ήθελα τώρα να εμβαθύνουμε σε ορισμένα ζητήματα, ξεκινώντας από την περιοχή και στη συνέχεια διευρύνοντας τη συζήτηση. Συζητούμε ήδη από το πρωί τη σημασία της διατήρησης ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και διπλωματίας. Θα ήθελα, επομένως, να μας ενημερώσετε σχετικά με την πορεία του διαλόγου υψηλού επιπέδου μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Πως αποτιμάτε την πορεία του; Θεωρείτε ότι υπάρχουν προοπτικές διεύρυνσης του διαλόγου και της συνεργασίας;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Πριν από τρία χρόνια θέσαμε τον διάλογο με την Τουρκία σε μια διαφορετική βάση. Πρόκειται για έναν δομημένο διάλογο, ο οποίος στηρίζεται σε τρεις πυλώνες: τη Θετική Ατζέντα, που αφορά τις διμερείς συμφωνίες, ιδίως στον τομέα του εμπορίου· τον Πολιτικό Διάλογο, ο οποίος καλύπτει σημαντικά ζητήματα πολιτικής, όπως η μετανάστευση και η πολιτική προστασία· και τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, τα οποία αφορούν κυρίως στρατιωτικές ασκήσεις και τη στρατιωτική συνεργασία, με στόχο την άμβλυνση ενδεχόμενων κρίσεων. 

Αν έπρεπε να κάνω μια αποτίμηση, θα έλεγα ότι τα αποτελέσματα είναι θετικά. Και είναι θετικά όχι μόνο επειδή υπάρχουν ορισμένα πολύ απτά αποτελέσματα, όπως η σημαντική μείωση των μεταναστευτικών ροών και των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου ή η αύξηση του διμερούς εμπορίου, αλλά κυρίως επειδή υπάρχει μια διαφορετική νοοτροπία ως προς την προσέγγιση των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι η διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόληψη πιθανών εντάσεων. Έχουμε δει στο παρελθόν πως ακόμη και συμβάντα δευτερεύουσας σημασίας μπορούν εύκολα να οδηγήσουν σε σοβαρές κρίσεις. Και, όπως ανέφερα, δεδομένου ότι η περιοχή μας χαρακτηρίζεται από έντονη αστάθεια, οφείλουμε να κρατούμε διαβουλευτική στάση και να διατηρούμε ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας σε πολλαπλά επίπεδα.

Από την άλλη πλευρά, η πραγματικότητα είναι ότι υφίσταται ένα εκκρεμές ζήτημα ύψιστης σημασίας για εμάς: η οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών και, ειδικότερα, της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Το ζήτημα αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, αφενός διότι αποτελεί τη μόνη διαφορά, η οποία μπορεί να τεθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου και αφετέρου διότι η μη οριοθέτηση αναπαράγει εντάσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Για να είμαι απολύτως ειλικρινής, θεωρώ ότι, προκειμένου να διασφαλισθεί μακροπρόθεσμα η ειρήνη και η ηρεμία στην περιοχή μας, είναι απολύτως αναγκαίο να ξεκινήσει συζήτηση επί των ζητημάτων αυτών. Μέχρι σήμερα αυτό δεν έχει καταστεί δυνατό, καθώς δεν έχουμε συμφωνήσει ως προς το εύρος της συζήτησης. Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή στο εγγύς μέλλον θα μπορέσουμε να ανοίξουμε αυτό το κεφάλαιο. Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν αποκλίνουσες απόψεις και αντιτιθέμενες προσεγγίσεις. Ωστόσο, εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι, μέσω της πλήρους εφαρμογής του Διεθνούς Δικαίου, μπορεί να βρεθεί μια βιώσιμη λύση. Θεωρώ ότι είναι σημαντικό να συζητούμε τα δύσκολα ζητήματα. Είναι προφανές ότι κάθε πλευρά παραμένει προσηλωμένη στις θεμελιώδεις θέσεις της. Κανείς δεν αναμένει ότι από τη μία ημέρα στην άλλη θα εγκαταλειφθούν νομικές θέσεις που ανατρέχουν δεκαετίες πίσω.

Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι παρά τις διαφορετικές αυτές θέσεις, έχουμε καταφέρει να διατηρήσουμε έναν εποικοδομητικό διάλογο και να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας. Αν με ρωτάτε εάν είμαι αισιόδοξος ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα και να συζητήσουμε την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, θα έλεγα ότι δεν έχουμε ακόμη φθάσει σε αυτό το σημείο. Παραμένω, όμως, ιδιαίτερα αισιόδοξος ότι κάποια στιγμή θα μπορέσουμε να εισέλθουμε σε αυτή τη συζήτηση. Πιστεύω ότι αυτό θα αποτελέσει μια εξαιρετικά σημαντική παρακαταθήκη για τις μελλοντικές γενιές: μια περιοχή ειρήνης και ευημερίας.

J. HOEY: Ωραία, σας ευχαριστώ. Αυτό είναι ενθαρρυντικό. Σκόπευα να σας ρωτήσω αν θεωρείτε ότι υπάρχει μια ρεαλιστική προοπτική – δεν θα ήθελα να χρησιμοποιήσω τον όρο «επίλυση», καθώς δεν μου αρέσει όταν αναφερόμαστε σε τόσο σύνθετες και μακροχρόνιες διαφορές – αλλά μια ρεαλιστική προοπτική, όπως είπατε, για τη συνέχιση του διαλόγου πέραν των πολύ σημαντικών θεμάτων που έχουν ήδη…

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Ο ρεαλισμός είναι μια πολύ δυναμική έννοια. Και, για να είμαι ειλικρινής, πιστεύω ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οφείλουμε να προσεγγίζουμε τον ρεαλισμό με έναν τρόπο βασισμένο σε αρχές. Σήμερα διεξάγεται μια ευρεία συζήτηση σχετικά με το κατά πόσον θα πρέπει να βασιζόμαστε πρωτίστως στην ισχύ, κάτι που είναι απολύτως ασύμβατο με μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι ο ρεαλισμός μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποδειχθεί επικίνδυνος. Εκείνο που χρειαζόμαστε είναι ένας διάλογος που να βασίζεται σε αρχές και στο Διεθνές Δίκαιο.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Γνωρίζω ότι μία από τις βασικές προτεραιότητες της ελληνικής Προεδρίας είναι η προώθηση της ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χθες είχαμε μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση για το θέμα αυτό, καθώς φαίνεται ότι εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά εμπόδια. Έχετε ήδη κατά νου συγκεκριμένες προτάσεις ή πρωτοβουλίες;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η αλήθεια είναι ότι διαθέτω ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο όμως δεν πρόκειται να αποκαλύψω σήμερα. Οι Πρέσβεις των Δυτικών Βαλκανίων που βρίσκονται εδώ γνωρίζουν περισσότερα. Η αλήθεια είναι ότι έχω αναλάβει πρωτοβουλία με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας διεύρυνσης και, ειδικότερα, της ενταξιακής πορείας των Δυτικών Βαλκανίων. Το θεωρώ υψίστης σημασίας για πολλούς λόγους. 

Πρώτον, διότι τα Δυτικά Βαλκάνια είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη περιοχή. Πρόκειται για μια περιοχή με τραυματική ιστορική διαδρομή και, ως εκ τούτου, οφείλουμε να ενεργούμε με ιδιαίτερη προσοχή και να λαμβάνουμε υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες της περιοχής. Δεύτερον, διαπιστώνουμε ότι στα Δυτικά Βαλκάνια ασκείται έντονη εξωτερική επιρροή, γεγονός που μπορεί να λειτουργήσει εις βάρος της ενταξιακής τους πορείας, αλλά και να επηρεάσει αρνητικά τη σταθερότητα της περιοχής. Και όταν αναφέρομαι σε εξωτερική επιρροή, εννοώ, ιδίως, την κακόβουλη επιρροή που ασκείται στα Δυτικά Βαλκάνια. Παρατηρούμε επίσης την επανεμφάνιση του εθνικισμού στα Δυτικά Βαλκάνια. Οφείλουμε να αποτρέψουμε αυτή την εξέλιξη. Είναι κρίσιμης σημασίας. Θα τολμούσα να πω ότι η ενσωμάτωση των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή οικογένεια θα αποτελέσει ορόσημο στην ιστορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Κατά τους προσεχείς μήνες θα προχωρήσουμε σε περαιτέρω βήματα προς αυτή την κατεύθυνση. Ελπίζουμε ότι έως τη στιγμή που η Ελλάδα θα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είμαστε σε θέση να υποδεχθούμε ένα ακόμη κράτος στην ευρωπαϊκή μας οικογένεια από τα Δυτικά Βαλκάνια. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τα Δυτικά Βαλκάνια δεν θα πρέπει να μείνουν πίσω.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Ας περάσουμε τώρα στις εξελίξεις των τελευταίων 24-48 ωρών σε μία πολύ κοντινή περιοχή, τη Μέση Ανατολή. Ποια είναι η αντίδρασή σας υπό το πρίσμα των τελευταίων εξελίξεων; Πρόκειται, ουσιαστικά, για επανέναρξη του πολέμου; Και ποιες είναι οι επιπτώσεις και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Φοβάμαι ότι οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο την Ελλάδα, αλλά ολόκληρο τον κόσμο. Η αλήθεια είναι ότι η αισιοδοξία που γεννήθηκε μετά το μνημόνιο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν έχει πλέον κλονιστεί λόγω των πρόσφατων επιθέσεων. Θα καταβάλουμε κάθε δυνατή προσπάθεια, τόσο υπό την ιδιότητά μας ως έντιμου συνομιλητή όλων των πλευρών όσο και ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, για να συμβάλουμε στην ειρηνευτική διαδικασία.

Θα ήθελα να επισημάνω ότι ο πόλεμος με το Ιράν είχε μια ιδιαίτερα αρνητική συνέπεια, ότι το Ιράν συνειδητοποίησε τη σημασία του ελέγχου των Στενών του Ορμούζ. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ανησυχητική διαπίστωση για όλους, συμπεριλαμβανομένων των περίκλειστων χωρών του Κόλπου, αλλά και κρατών με ισχυρό εμπορικό στόλο, όπως η Ελλάδα.

Εκείνο που οφείλουμε σήμερα να υπογραμμίσουμε είναι ότι δεν μπορεί να υπάρξει άλλη λύση πέραν της πλήρους και απρόσκοπτης ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, χωρίς διόδια ή τέλη. Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για το παγκόσμιο εμπόριο, αλλά και για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια. Είναι επίσης σημαντικό για την ισορροπία του διεθνούς συστήματος ασφαλείας. Για εμάς, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο υπαναχώρησης από τις θεμελιώδεις αρχές μας.

Θα ήθελα επίσης να σας πω ότι τις τελευταίες δύο ημέρες βρίσκομαι σε διαρκή επικοινωνία με τους συμμάχους μας στην περιοχή. Υπάρχει σχετική αισιοδοξία ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε τα προβλήματα που ανέκυψαν κατά τις τελευταίες σαράντα ώρες, ωστόσο αυτό θα απαιτήσει σημαντική προσπάθεια.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Γνωρίζω ότι ο χρόνος σας είναι περιορισμένος, οπότε θα ήθελα να σας θέσω ορισμένες σύντομες ερωτήσεις.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω που δεν με ρωτήσατε για το ΝΑΤΟ.

J. HOEY: Θα έρθω και σε αυτό. Θα ήθελα να επισημάνω ότι οι σχέσεις Ελλάδας-Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο καλύτερο επίπεδο που υπήρξαν ποτέ, σε αντίθεση με τις διατλαντικές σχέσεις, στις οποίες υπάρχουν περισσότερες τριβές. Ο Πρόεδρος Trump δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ότι «ένιωθε την αγάπη στην αίθουσα». Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν τριβές, ίσως λιγότερο πλέον στον τομέα της άμυνας, αλλά στο εμπόριο, την ψηφιακή πολιτική και άλλους τομείς. Πώς αξιολογείτε την κατάσταση; Πιστεύετε ότι, μετά την Άγκυρα, οι προοπτικές είναι θετικές;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Για να είμαι ειλικρινής, θεωρώ ότι ο όρος «αγάπη» είναι ίσως κάπως υπερβολικός. Ωστόσο, επικράτησε πνεύμα συναδελφικότητας και διεξήχθη μια ιδιαίτερα ειλικρινής και ανοικτή συζήτηση μεταξύ των ηγετών. Είναι πολύ σημαντικό να αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα που μας απασχολούν και να μην επιχειρούμε να τα αποκρύπτουμε. Η αλήθεια είναι ότι σήμερα βρισκόμαστε ενώπιον μιας επίπονης αναδιάταξης όσον αφορά την κατανομή των βαρών εντός της Συμμαχίας. Νομίζω ότι με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση, οι Ευρωπαίοι αντιληφθήκαμε την ανάγκη μεγαλύτερης αυτονομίας ως προς την άμυνα της επικράτειάς μας. Για πολλές δεκαετίες βασιζόμασταν υπερβολικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για την παροχή ασφάλειας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να ενισχύσουμε τις αμυντικές μας δυνατότητες. Η διατλαντική σχέση είναι καθοριστικής σημασίας για την παγκόσμια ισορροπία ισχύος. Οφείλουμε να επιμείνουμε σε αυτήν. Είναι προφανές ότι υπάρχουν ορισμένες αναταράξεις σε αυτή τη σχέση, είμαι όμως βέβαιος ότι θα συνεχίσει να εξελίσσεται.

Το ΝΑΤΟ αποτελεί αναμφίβολα την πλέον επιτυχημένη αμυντική συμμαχία στον κόσμο. Εξακολουθεί να έχει ουσιαστικό ρόλο να διαδραματίσει και η Ελλάδα θα συμβάλει με εποικοδομητικό και παραγωγικό τρόπο. Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο που υπήρξαν ποτέ. Έχουμε πολύ ισχυρούς διαύλους επικοινωνίας. Παράλληλα, η ελληνική ομογένεια ενισχύει διαρκώς τη δυναμική της παρουσία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ως εκ τούτου, παρά τις διαφορές ως προς την αντίληψη του διεθνούς περιβάλλοντος, εκτιμώ ότι οι διατλαντικές σχέσεις θα συνεχίσουν να αποτελούν τη βάση της διεθνούς αρχιτεκτονικής ασφαλείας και στο μέλλον.

J. HOEY: Σας ευχαριστώ. Για να διευρύνουμε λίγο τη συζήτηση με την τελευταία μου ερώτηση, θα ήθελα να σας ρωτήσω για τον Οικονομικό Διάδρομο Ινδίας – Μέσης Ανατολής – Ευρώπης (IMEC), ο οποίος ανακοινώθηκε από τους Ηγέτες κατά τη Σύνοδο Κορυφής της G20 στο Νέο Δελχί το 2023. Θέτω το ερώτημα αυτό, διότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία με ιδιαίτερη γεωοικονομική και γεωπολιτική σημασία. Συγκεντρώνει μια ιδιαίτερα ετερογενή ομάδα εταίρων, από την Ινδία έως τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ισραήλ και, βεβαίως, την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται επίσης στον πυρήνα αυτής της πρωτοβουλίας. Πόσο υψηλά βρίσκεται ο IMEC στις προτεραιότητες της Ελλάδας και ποια είναι τα εμπόδια που αντιμετωπίζει η υλοποίησή του;

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Για εμάς αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα, για πολλούς λόγους. Πρώτον, διότι αντιλαμβανόμαστε την ανάγκη διαφοροποίησης των εμπορικών οδών. Ο πόλεμος με το Ιράν ανέδειξε ότι η υπερβολική εξάρτηση από συγκεκριμένες θαλάσσιες οδούς μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Είναι, επομένως, επιτακτική η ανάγκη ανάπτυξης εναλλακτικών εμπορικών διαδρομών. Θα πρέπει, ωστόσο, να τονίσουμε ότι ο IMEC δεν αφορά μόνο το εμπόριο. Αφορά επίσης την επικοινωνία και την προσέγγιση των λαών. Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα εμπορικό εγχείρημα· είναι ένα εγχείρημα ειρήνης. Για τον λόγο αυτό, έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς.

Δεύτερον, θεωρώ ότι η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη χώρα που συνομιλεί με όλους τους εμπλεκόμενους στο έργο. Διαθέτουμε στρατηγική εταιρική σχέση με την Ινδία, καθώς και στρατηγικές σχέσεις με όλες τις χώρες του Κόλπου. Διατηρούμε τη γνωστή σχέση μας με το Ισραήλ, ενώ, παράλληλα, έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιπλέον, η Ελλάδα, ως πύλη εισόδου προς την Ευρώπη, αποτελεί και τη φυσική πύλη του IMEC. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στο γεγονός ότι διαθέτουμε λιμένες που μπορούν να υποστηρίξουν αποτελεσματικά τις φιλοδοξίες του έργου, αλλά και επειδή διαθέτουμε τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Πρόκειται, επομένως, για ένα έργο ιδιαίτερης σημασίας για την Ελλάδα, αλλά πιστεύω ότι και η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα σημαντική για την επιτυχία του έργου αυτού.

Διοργανώνουμε σειρά συνεδρίων για το θέμα και εργαζόμαστε εντατικά με τους εταίρους μας για την προώθηση του έργου αυτού. Ασφαλώς υπάρχουν δυσκολίες. Επί του παρόντος, παρατηρείται έλλειμμα εμπιστοσύνης μεταξύ ορισμένων εκ των συμμετεχόντων, ενώ οι περιφερειακές εντάσεις δεν συμβάλλουν θετικά.

Ωστόσο, πιστεύω ότι, τελικά, πρόκειται για μια αμοιβαίως επωφελή πρωτοβουλία. Εκτιμώ επίσης ότι θα μεταβάλει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη διασυνδεσιμότητα, καθώς αυτή θα αποτελέσει ένα από τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν περισσότερο τις επόμενες δεκαετίες. Για τον λόγο αυτό, οφείλουμε να εργαστούμε εγκαίρως, ώστε να διαμορφώσουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την υλοποίησή της.

J. HOEY: Κύριε Υπουργέ, σας ευχαριστώ θερμά. Δυστυχώς, ο χρόνος μας ολοκληρώθηκε. Παρακαλώ να ευχαριστήσουμε όλοι τον Υπουργό.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Σας ευχαριστώ.

Το Μουσείο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την εκπαίδευση και την ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας, ενώ φιλοδοξεί να αποκτήσει και διεθνή εμβέλεια, εντάσσοντας την Ελληνική Επανάσταση και το Φιλελληνικό Κίνημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα. Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του, θα εποπτεύει τις απαιτούμενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος. Το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, αναλαμβάνει τη μουσειολογική, μουσειογραφική και επιστημονική συγκρότηση του νέου μουσείου, καθώς και τη διαχείριση των συλλογών του. Παράλληλα, έχει αποδεχθεί, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, τη δωρεά της συλλογής έργων τέχνης του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», η οποία θα εκτεθεί μόνιμα στο νέο Μουσείο μαζί με έργα από τις συλλογές της. Το Υπουργείο Πολιτισμού θα συντρέξει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κατά την ίδρυση και λειτουργία του Μουσείου, συμβάλλοντας στη συγκρότηση και τον εμπλουτισμό των συλλογών, στη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων, σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς φορείς, καθώς και στην επιστημονική τεκμηρίωση, την επίβλεψη και τη δημόσια προβολή της συλλογής...

ΚΟΙΝΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ ΥΠΕΘΑ-ΥΠΠΟ: Τελετή υπογραφής σύμβασης δωρεάς για τη δημιουργία Εθνικού Μουσείου για το 1821

Υπεγράφη την 9η Ιουλίου 2026, από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η σύμβαση δωρεάς για τη δημιουργία του Εθνικού Μουσείου για το 1821. Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Εκ μέρους του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», το οποίο πραγματοποιεί τη δωρεά, υπέγραψε ο Πρόεδρός του Αντώνιος Κομνηνός, και της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου Όλγα Μεντζαφού.

Στον χαιρετισμό του, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας επισήμανε τα εξής:

«Θα ήθελα να πω ότι και για εμάς σήμερα είναι μια σημαντική μέρα.

Οφείλω να πω πέραν των ευχαριστιών της αγαπητής σε εμένα και σε όλους μας Λίνας Μενδώνη, ότι έχει υπάρξει πλέον ένας δεσμός με το Υπουργείο Πολιτισμού. Νομίζω ότι είναι μια εγκάρδια και διαρκής συνεργασία που έχει βρει έδαφος και στην υπόθεση του Αρχαιολογικού Μουσείου και στην βοήθεια που το Υπουργείο Άμυνας αυτονόητα προσφέρει στην υπόθεση αυτή. Και γενικά επιδιώκουμε τη σύζευξη των Ενόπλων Δυνάμεων της Πατρίδας μας με το Υπουργείο Πολιτισμού και την πολιτισμική μας παράδοση.

Θεωρώ ότι η αρχή έγινε από την όψη του κτηρίου που σήμερα μας φιλοξενεί, όταν επελέγη μια προσέγγιση που δεν είναι συνήθης στις Ένοπλες Δυνάμεις, να ανατεθεί στον Κώστα Βαρώτσο να φτιάξει την Κιβωτό Εθνικής Μνήμης, περιλαμβάνει τα ονόματα των νεκρών των πολέμων υπέρ της Πατρίδας μας, αλλά και να μετατρέψει ένα μετριότατης, για να το πω με κάθε επιείκεια, αρχιτεκτονικής κτίριο, σε ένα εμβληματικό, νομίζω κτίριο, το οποίο ευπρόσωπα μπορεί να εκπροσωπήσει, ιδίως προς τους ξένους επισκέπτες μας την Εθνική μας Άμυνα.

Τώρα όσον αφορά την σημερινή προσφορά του Αντώνη Κομνηνού, προς τον οποίον είμαστε ευγνώμονες. Νομίζω ότι εδώ πράγματι ήταν πάρα πολύ θετικό το ότι η Λίνα αναφέρθηκε στα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, τη δημιουργία αυτού του μουσείου, το οποίο καλύπτει όπως λαμπρά είπε ένα σημαντικό κενό.

Μπορεί να αφιερωθεί στα 200 χρόνια από την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους και να αποτελέσει τον πυρήνα της νέας πανηγυρικής επετείου των 200 ετών του νέου ελληνικού κράτους, η οποία επίσης θα μπορέσει να καλύψει και το κενό που δημιουργήθηκε εξαιτίας της πανδημίας τότε στα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821.

Επίσης, εντάσσεται και στη γενική προσπάθεια που εμείς κάνουμε -και με το «εμείς» αναφέρομαι στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας- να μεταφέρουμε στις νέες γενιές των Ελλήνων το νόημα των αγώνων των προγόνων τους. Ουδείς πρόκειται να θυσιάσει τη ζωή του για κάτι το οποίο δεν αντιλαμβάνεται και στο οποίο δεν προσυπογράφει. Υπό την έννοια αυτή λοιπόν, Αντώνη, μας βοηθάς ακριβώς και στην εκτέλεση αυτού του έργου, το οποίο απευθύνεται στη νέα γενιά.

Συνδυάζεται εξαιρετικά με την προσπάθεια που κάνουμε για την αναδημιουργία του Πολεμικού μας Μουσείου στη Βασιλίσσης Σοφίας και θα αποτελέσει περήφανο, απόκτημα νομίζω για την Πατρίδα μας, το καινούργιο αυτό Μουσείο.

Επίσης αξιοποιείται ένας χώρος ο οποίος εμπεριέχει βαριές ιστορικές μνήμες, μνήμες επικές μνήμες αρνητικές, νομίζω ότι ξέρουμε πολύ καλά διάφορα τα οποία έχουν ξεκινήσει από το χώρο αυτό, είτε προς τη θετική κατεύθυνση το 1909, είτε προς την αρνητική κατεύθυνση το 1967 και επίσης με την γενναιόδωρη προσφορά σου να συντηρηθεί και η «φυλακή των έξι», δηλαδή τα κελιά που κρατήθηκαν λίγο πριν να εκτελεστούν. Νομίζω ότι ολοκληρώνεται έτσι ένας κύκλος.

Συνιστά αυτό, το 1821 με το 1922, ένας άτυπος διάλογος που στην πραγματικότητα οριοθετεί τη Μεγάλη Ιδέα όπως ξεκίνησε από τον Κωλέττη με την Ελληνική Επανάσταση και να καταλήξουμε στη συμφορά στη Μικρά Ασία και την εκτέλεση του Αρχιστρατήγου τότε και των Υπουργών του.

Νομίζω ότι όλο αυτό είναι ένα δίδαγμα για τις νέες γενιές των Ελλήνων για το πως πρέπει να πορευόμαστε από εκεί και πέρα. Θα μου επιτρέψεις να πω καταλήγοντας, ότι η πρόθεση του Υπουργείου είναι να σε τιμήσει πέραν της παρούσας τελετής.

Εμείς έχουμε καθιερώσει μια παράδοση, κυρίες και κύριοι, να αποδίδουμε βαθμό στους ευεργέτες μας, όχι υπό την έννοια της στενά νοούμενης τιμής, αλλά υπό την έννοια της επανένταξής τους ως υπηρέτες του εθνοσήμου, το οποίο θα δικαιούνται να φέρουν.

Υπό την έννοια αυτή λοιπόν Αντώνη, θα μου επιτρέψεις το φθινόπωρο σε μια ειδική τελετή να σε τιμήσουμε για την προσφορά σου και να σε ευχαριστήσουμε, διότι εθελοντικά εντάσσεσαι στους δωρητές του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, δηλαδή τους δωρητές προς την πατρίδα.

Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για τη σημερινή σας παρουσία».

Στον χαιρετισμό της η Υπουργός Πολιτισμού τόνισε:

«Σήμερα, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για όλους μας. Κυρίως, όμως, είναι μια ξεχωριστή ημέρα για την πατρίδα μας. Με τη γενναιόδωρη χορηγία του Ιδρύματος Αντωνίου Κομνηνού καλύπτεται ένα σημαντικό κενό στον μουσειακό χάρτη της χώρας.

Σήμερα δεν εγκαινιάζεται απλώς μια ακόμη μουσειακή πρωτοβουλία. Σήμερα δημιουργείται μια Πινακοθήκη αφιερωμένη αποκλειστικά στον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Πρόκειται για ένα έργο με βαθύ εθνικό και ιστορικό συμβολισμό, που αποκτά μόνιμο χαρακτήρα και προσφέρει στη συλλογική μας μνήμη έναν χώρο αντάξιο της σημασίας του Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Για πρώτη φορά δημιουργείται ένας χώρος όπου η εικαστική αποτύπωση της Επανάστασης συγκεντρώνεται, αναδεικνύεται και συνομιλεί με την ιστορία, αποτελώντας σημείο αναφοράς για τις επόμενες γενιές. Το 2021, όταν γιορτάσαμε τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση, με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, το εμβληματικό έργο του επετειακού εορτασμού ήταν η απόδοση και πάλι στο κοινό της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, η οποία παρέμενε κλειστή επί σχεδόν δεκατρία χρόνια λόγω των εργασιών ανακαίνισης.

Μία από τις σημαντικότερες εκθέσεις εκείνης της περιόδου ήταν αφιερωμένη στον Αγώνα του 1821. Τότε όλοι μας, αλλά κυρίως το ευρύ κοινό, συνειδητοποιήσαμε τον ανεκτίμητο πλούτο των έργων που διαθέτει η Εθνική Πινακοθήκη και τα οποία αποτυπώνουν την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης και της Εθνικής Παλιγγενεσίας.

Η συλλογή του Αντώνη Κομνηνού, με έργα του φιλελληνισμού και γενικότερα με έργα που σχετίζονται με τον Αγώνα του 1821, αποτελεί, κατά γενική ομολογία των πλέον ειδικών, μία εξαιρετικά σημαντική συλλογή. Ο ίδιος, με το πνεύμα γενναιοδωρίας που τον διακρίνει, την παραχώρησε στην Εθνική Πινακοθήκη, ώστε, σε συνδυασμό με τα έργα των συλλογών της, να αποτελέσει τον βασικό πυρήνα της νέας Πινακοθήκης που δημιουργείται στα ιστορικά αρτοποιεία του Στρατού.

Το 2002, όταν τα συγκεκριμένα κτήρια χαρακτηρίστηκαν μνημεία σύμφωνα με τον αρχαιολογικό νόμο, είχα την τιμή να προεδρεύω στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Μπορώ, λοιπόν, να καταθέσω και προσωπική μαρτυρία για τη μεγάλη ιστορική και αρχιτεκτονική αξία τους, όπως αυτή είχε αναγνωριστεί από τους ειδικούς.

Έτσι, επιτυγχάνεται ένας πραγματικά ιδανικός συνδυασμός: ιστορικά κτήρια, φορτισμένα με μνήμη και συμβολισμό, αποκτούν νέα ζωή φιλοξενώντας μια Πινακοθήκη αφιερωμένη στον Αγώνα της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Ο ίδιος ο χώρος γίνεται μέρος της αφήγησης της ιστορίας και της εθνικής μας μνήμης.

Θα ήθελα, καταρχάς, να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τον αγαπητό συνάδελφο, Υπουργό Εθνικής Άμυνας, ο οποίος από την πρώτη στιγμή μοιράστηκε μαζί μου το όραμα αυτής της πρωτοβουλίας και συνεργάστηκαμε στενά, ώστε να φτάσουμε στη σημερινή ημέρα.

Οι ευχαριστίες όλων μας –της Εθνικής Πινακοθήκης, του Υπουργείου Πολιτισμού, αλλά και όλων των Ελλήνων– προς τον Αντώνη Κομνηνό είναι βαθιές και ειλικρινείς. Με την πράξη του αυτή δεν διασώζει απλώς πολύτιμα έργα τέχνης και ιστορικής μνήμης. Δημιουργεί μια μόνιμη πολιτιστική παρακαταθήκη για το έθνος. Προσφέρει στις νεότερες γενιές έναν χώρο όπου θα γνωρίζουν, θα κατανοούν και θα τιμούν τη θυσία εκείνων χάρη στους οποίους απολαμβάνουμε σήμερα την ελευθερία και τη δημοκρατία.

Πρόκειται για αξίες που δεν πρέπει ποτέ να θεωρούμε δεδομένες. Συχνά στην πατρίδα μας ακόμη και τα αυτονόητα χρειάζονται διαρκή υπενθύμιση.

Είναι, τέλος, ιδιαίτερα σημαντικό ότι σε αυτή την προσπάθεια συμπράττουν το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η Εθνική Πινακοθήκη και το Υπουργείο Πολιτισμού. Η εθνική άμυνα και ο πολιτισμός δεν αποτελούν δύο διαφορετικούς κόσμους. Αντιθέτως, συνδέονται ουσιαστικά, καθώς η προστασία της πατρίδας προϋποθέτει όχι μόνο την προάσπιση των συνόρων της, αλλά και τη διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης, της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και της εθνικής μας συνείδησης.

Σας ευχαριστώ όλους θερμά. Και πάνω απ’ όλα, ευχαριστώ τον Αντώνη Κομνηνό για αυτή τη σπουδαία προσφορά προς την πατρίδα και το έθνος».

Ο Πρόεδρος του «Ιδρύματος Αντώνιος Ε. Κομνηνός» ανέφερε από την πλευρά του:

«Κυρίες και κύριοι, η σημερινή ημέρα αποτελεί για το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, αλλά και για εμένα προσωπικά, μία στιγμή ιδιαίτερης συγκίνησης καθώς είναι τιμή μου να παρευρίσκομαι σήμερα εδώ.

Με την υπογραφή της σημερινής σύμβασης, θεμελιώνεται η κοινή βούληση να διαφυλάξουμε και να αναδείξουμε, ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια της ιστορίας του Ελληνισμού.

Το Ίδρυμα Αντώνης Ε. Κομνηνός, πιστό στον κοινωφελή και πολιτιστικό του προσανατολισμό, θεωρεί ότι η προστασία της ιστορικής μνήμης συνιστά ύψιστη ευθύνη, εθνική όσο και ατομική.

Για τον λόγο αυτό προχωρήσαμε αρχικά στην παραχώρηση της συλλογής των ελληνικών έργων τέχνης και ιστορικών αντικειμένων προς την Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου. Πρόκειται για μία συλλογή που συγκροτήθηκε με πολυετή φροντίδα, επιμονή και βαθύ σεβασμό προς την ιστορία του Ελληνισμού και του φιλελληνισμού.

Πεποίθησή μας είναι ότι αυτή η συλλογή αξίζει να αποτελέσει από κοινού με έργα της συλλογής της Εθνικής Πινακοθήκης και όχι μόνο, το θεμελιώδη λίθο μίας ευρύτερης εθνικής συλλογής έργων τέχνης και ιστορικών τεκμηρίων, ικανής να αποδώσει το εύρος και το μεγαλείο της ελληνικής μας επανάστασης.

Με γνώμονα αυτό το όραμα, το Ίδρυμά μας αναλαμβάνει όχι μόνο με τη δωρεά της συλλογής του, αλλά και την πλήρη χρηματοδότηση των μελετών και της κατασκευής ενός νέου μουσείου, αφιερωμένου στην Ελληνική Επανάσταση, ώστε να παραδοθεί ολοκληρωμένο στην ελληνική Πολιτεία.

Πρόκειται για μία συνειδητή πράξη προσφοράς, με την πεποίθηση ότι ο πολιτισμός αποτελεί την πολυτιμότερη εθνική παρακαταθήκη και την ασφαλέστερη επένδυση για το μέλλον και τις νεότερες γενιές της Πατρίδας μας.

Σε αυτό το εγχείρημα ιδιαίτερη αξία προσδίδει η σύμπραξη της πολιτείας μέσω κορυφαίων θεσμών. Το Υπουργείο Άμυνας και οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις αποτείνουν, από την πλευρά τους, φόρο τιμής μέσα από αυτό το έργο στους Έλληνες αγωνιστές.

Η παραχώρηση του ιστορικού και διατηρητέου συγκροτήματος του παλαιού στρατιωτικού κτηρίου στο άλσος στρατού στο Γουδή, το οποίο είναι ένας χώρος που ήδη φιλοξενεί την Εθνική Γλυπτοθήκη, και έχει εξαιρετικές προοπτικές να μεταμορφωθεί σε ζωντανό χώρο τέχνης και πολιτισμού. Προσδίδει στο εγχείρημα ένα ιδιαίτερο συμβολισμό, μετατρέποντας έναν ιστορικό στρατιωτικό χώρο σε τόπο μνήμης, παιδείας και πολιτισμού.

Εξίσου καθοριστική είναι η συμβολή του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εθνικής Πινακοθήκης Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, στων οποίων την αμέριστη βοήθεια που στηριζόμαστε όλοι μας, για την υλοποίηση του μουσείου.

Ως συν διαχειριστής του έργου θα διασφαλίσουν ότι το όραμα αυτό θα υλοποιηθεί, με επιστημονική εγκυρότητα, μουσειολογική αρτιότητα και σεβασμό στην ιστορική αλήθεια, έτσι ώστε το νέο μουσείο να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη μελέτη και την προβολή της Ελληνικής Επανάστασης.

Πιστεύω ότι η χώρα μας αξίζει ένα σύγχρονο μουσείο, αφιερωμένο αποκλειστικά στην εθνική παλιγγενεσία, έναν σύγχρονο χώρο ιστορικής μνήμης, έρευνας και εκπαίδευσης, όπου το παρελθόν θα συνομιλεί δημιουργικά με το παρόν, καλλιεργώντας γνώση και ιστορική συνείδηση και έμπνευση.

Θα ήθελα να εκφράσω τις θερμές μου ευχές, προς τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος στήριξε το έργο εξ αρχής. Προς το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και Πολιτισμού, στα πρόσωπα των Υπουργών κυρίας Μενδώνη και κυρίου Δένδια, καθώς και στους εξαιρετικά ικανούς συνεργάτες τους, που αναλαμβάνουν την επίβλεψη του έργου.

Ευχαριστίες προς την Εθνική Πινακοθήκη Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου και προσωπικά στην κυρία Όλγα Μεντζαφού και την κυρία Συραγώ Τσιάρα, όπως και στον αρχιτέκτονα κύριο Βαγγέλη Στυλιανίδη και τους συνεργάτες του, για τις προμελέτες του νέου μουσείου. Δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα οι οριστικές μελέτες.

Ευχαριστίες και προς όλους τους επιστημονικούς μας συνεργάτες και τη δική μας ομάδα για την κοινή πίστη σε ένα έργο που φιλοδοξεί να αποτελέσει διαρκή τόπο μνήμης, γνώσης και εθνικής αυτογνωσίας.

Ελπίζω σε μία άμεση και ουσιαστική συνεργασία, με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ούτως ώστε το έργο να ολοκληρωθεί και να παραδοθεί το συντομότερο δυνατόν, χωρίς προβλήματα.

Ευχαριστώ πολύ».

Σκοπός της σύμβασης δωρεάς είναι η αποκλειστική κάλυψη δαπάνης έως 12 εκατομμυρίων ευρώ για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών και την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος του Παλαιού Στρατιωτικού Αρτοποιείου, εντός του Άλσους Στρατού στο Γουδί. 

Η δωρεά πραγματοποιείται χωρίς οποιαδήποτε επιβάρυνση ή αντάλλαγμα για το Ελληνικό Δημόσιο και σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη του αρχιτέκτονα Ευάγγελου Στυλιανίδη. Το Εθνικό Μουσείο για το 1821 θα συγκεντρώσει, θα στεγάσει και θα αναδείξει μουσειακά εκθέματα και ιστορικά κειμήλια από δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές, με επίκεντρο την Ελληνική Επανάσταση. Η ίδρυσή του θα συμβάλει στην αποσυμφόρηση των υφιστάμενων μουσείων και θα προσφέρει έναν σύγχρονο, αυτοτελή εκθεσιακό χώρο για την τεκμηριωμένη προβολή της Επανάστασης του 1821. 

Το Μουσείο θα αποτελέσει σημείο αναφοράς για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης, την εκπαίδευση και την ανάδειξη της ελληνικής ιστορίας, ενώ φιλοδοξεί να αποκτήσει και διεθνή εμβέλεια, εντάσσοντας την Ελληνική Επανάσταση και το Φιλελληνικό Κίνημα στο ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο των ευρωπαϊκών επαναστάσεων και των εθνικών κινημάτων του 19ου αιώνα. Με την ολοκλήρωση του έργου, το Μουσείο θα υπάγεται στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, το οποίο θα συντονίζει τους εμπλεκόμενους φορείς και, μέσω των αρμόδιων υπηρεσιών του, θα εποπτεύει τις απαιτούμενες διοικητικές και αδειοδοτικές διαδικασίες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος.

Το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, αναλαμβάνει τη μουσειολογική, μουσειογραφική και επιστημονική συγκρότηση του νέου μουσείου, καθώς και τη διαχείριση των συλλογών του.

Παράλληλα, έχει αποδεχθεί, με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, τη δωρεά της συλλογής έργων τέχνης του Ιδρύματος «Αντώνιος Ε. Κομνηνός», η οποία θα εκτεθεί μόνιμα στο νέο Μουσείο μαζί με έργα από τις συλλογές της.

Το Υπουργείο Πολιτισμού θα συντρέξει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κατά την ίδρυση και λειτουργία του Μουσείου, συμβάλλοντας στη συγκρότηση και τον εμπλουτισμό των συλλογών, στη διοργάνωση περιοδικών εκθέσεων, σε συνεργασία με μουσεία και πολιτιστικούς φορείς, καθώς και στην επιστημονική τεκμηρίωση, την επίβλεψη και τη δημόσια προβολή της συλλογής.

Στην τελετή παρέστησαν επίσης ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας Θανάσης Δαβάκης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Δημήτριος- Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Υπαρχηγός ΓΕΣ Αντιστράτηγος Ανδρέας Κορωνάκης ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΣ, ο Υπαρχηγός ΓΕΑ Αντιπτέραρχος (Ι) Βασίλειος Μπρούμας ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΑ, ο αρχιτέκτονας του έργου Ευάγγελος Στυλιανίδης, η Ειδική Σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Λεία Ελισάβετ Μπαλόγλου, ο νομικός σύμβουλος της Υπουργού Πολιτισμού Παναγιώτης Χίνης καθώς και η Διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου Συραγώ Τσιάρα.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΟΥ ΥΕΘΑ: Η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35 ή αν η Τουρκία πάρει τους κινητήρες για τα αεροσκάφη νέας γενιάς. Η γενική μας προσέγγιση επ΄ αυτού είναι η εξής. Δεν θα κρίνουμε εμείς τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και σε ποιους πωλούν εξοπλισμό. Αυτό είναι θέμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Απλά κάνουμε ένα ερώτημα. Είναι όντως προς όφελος των ΗΠΑ, ναι ή όχι; Αυτό εναπόκειται στην αμερικανική Κυβέρνηση και στον αμερικανικό λαό να απαντήσει. Να κάνω ένα μικρό σχόλιο. Είναι βέβαιο ότι για την Κυβέρνηση των ΗΠΑ το ΝΑΤΟ και κυρίως η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι θεμελιώδους σημασίας. Άρα το να δώσεις μια πλατφόρμα στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τον περιορισμό ότι αυτή η πλατφόρμα δεν θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος άλλου κράτους-μέλους, αυτό είναι προς όφελος ή όχι των ΗΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα βεβαίως. Πάω εγώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνω ένα ταξίδι και συναντώ τον Υπουργό Πολέμου Χέγκσεθ και μου λέει «θα σου δώσω τα F-35 αλλά δε θα επιτεθείς στην Τουρκία με τα F-35», τι θα έλεγα εγώ εκείνη την ώρα; Απαράδεκτο, δεν το δέχομαι; Ή θα έλεγα ότι δεν έχω πρόβλημα διότι δεν σκοπεύω κάτι τέτοιο στην Ιταλία ή σε κάποιο άλλο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.ΓΙΑ ΝΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΤΑΣΗ:Αυτό αφορά την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό να απαντήσει. Η δική μου συμβουλή θα ήταν ναι, όποιος πουλά οτιδήποτε σε ένα σύμμαχο με τον περιορισμό αυτό – ας μην το απομονώσουμε μόνο στην δική μας σχέση- ας πούμε τη Ιταλία ή στην Ισπανία ή με το Ηνωμένο Βασίλειο, νομίζω ότι είναι στοιχειώδες ότι αυτές οι πλατφόρμες που πωλούνται από τη μία χώρα στην άλλη εντός του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος μέλους του ΝΑΤΟ.

Tι είπε ο ΥΕΘΑ 
στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης 
του Εconomist

Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, συμμετέσχε σήμερα, Πέμπτη 9 Ιουλίου 2026, στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist, στο Λαγονήσι.

Ο ΥΕΘΑ συμμετέσχε στη θεματική ενότητα “Guarding the future: defending Europe at strategic frontiers”, στο πλαίσιο της οποίας είχε συζήτηση με τον Daniel Franklin, executive editor & senior editor του «The Economist».

Στη συζήτηση παρέστησαν ο Υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Αρχηγός ΓΕΝ Αντιναύαρχος Δημήτριος–Ελευθέριος Κατάρας ΠΝ, ο Επίτροπος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του Κοινοβουλίου της Ουκρανίας Dmytro Lubinets, ο πρώην Υφυπουργός Εξωτερικών και πρώην Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Geoffrey Pyatt και επικεφαλής ξένων διπλωματικών αντιπροσωπειών στην Ελλάδα.

Στο περιθώριο της συμμετοχής στην 30ή Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης του Economist, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας είχε σύντομες συναντήσεις, μεταξύ άλλων, με την Πρόεδρο της Διαρκούς Επιτροπής Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου Ντόρα Μπακογιάννη, τον Υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνο Πλεύρη, τον Γενικό Γραμματέα στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ) Feridun Sinirlioglu, τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως κ.κ. Άνθιμο, τον πρώην Υπουργό Εξωτερικών της Αιγύπτου Sameh Shoukry και με πρέσβεις ξένων κρατών στην Ελλάδα.

Ακολουθεί το κείμενο της συζήτησης του κ. Δένδια με τον Daniel Franklin (μετάφραση από τα αγγλικά):

D. FRANKLIN:

Καλημέρα σας. Καλώς ορίσατε στη 2η ημέρα του Συνεδρίου μας.

Θα ξεκινήσουμε όμως σήμερα με μία συζήτηση. Ένα από τα θεμελιώδη πάνελ της εκδήλωσης έχει να κάνει με την άμυνα και την προάσπιση των συνόρων της Ευρώπης.

Με μεγάλη μου χαρά καλωσορίζω για την πρώτη μας συζήτηση τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, τον κύριο Δένδια, ο οποίος θα ρίξει φως σε πολλά πράγματα, μεταξύ αυτών και όλα όσα συνέβησαν χθες στην Άγκυρα.

Κατά πρώτον, ευχαριστούμε πολύ που είστε ξανά εδώ. Δεν ξέρω πόσες φορές σας έχουμε καλέσει. Αρκετές, το εκτιμούμε πάρα πολύ αυτό.

Θα έλεγα ότι είναι πολύ καλή η χρονική συγκυρία καθώς είχαμε τη Διάσκεψη Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, οπότε όλοι αναμένουν να ακούσουν από εσάς τα συμπεράσματα όλων όσων συνέβησαν στην Άγκυρα.

Να αισθανόμαστε καλά; Λίγο πιο αγχωμένοι; Τι;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δε θα έλεγα αγχωμένοι, κατά πρώτον ήταν μία πολύ καλά οργανωμένη εκδήλωση. Αυτό πρέπει να ειπωθεί. Επίσης, υπήρχαν πολλές προβλέψεις αναφορικά με τον Πρόεδρο Τραμπ και τους ευρωπαίους συμμάχους του, ότι θα είχανε μεταξύ τους προβλήματα και διαφωνίες.

Όλα αυτά δεν υλοποιήθηκαν ποτέ. Θα έλεγα ότι ήτανε μία εκδήλωση η οποία εξελίχθηκε πολύ ομαλά. Επανέλαβε ο Πρόεδρος Τραμπ την ανάγκη να δαπανήσουν περισσότερα οι ευρωπαίοι σύμμαχοι.

Να αναλάβουν μεγαλύτερο και πιο ισότιμο μέρος από αυτό το βάρος. Θα έλεγα όμως συνολικά η εκδήλωση ήταν πολύ επιτυχημένη σε επίπεδο ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Υπήρχαν όμως και θα σας ρωτήσω, υπήρχαν μία δύο στιγμές έτσι πολύ ιδιαίτερες. Το ένα ήταν το θέμα της Γροιλανδίας που επανήλθε. Ίσως όχι τόσο έντονα, όχι κατά τη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής. Πώς το ερμηνεύετε αυτό;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να απαντηθεί από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, όχι από μένα.

Εγώ οφείλω να πω ότι στις επίσημες συζητήσεις, στην επίσημη συνάντηση κατά την οποία εγώ ήμουν παρών, αυτό το θέμα δεν αναφέρθηκε. Ο Πρόεδρος Τραμπ είπε πράγματα εκτός συνάντησης, αυτό είναι άλλο πράγμα, και αφορά την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.

D. FRANKLIN:

Μίλησα το πρωί με τον Υπουργό Άμυνας της Ισπανίας, ότι ο τόνος αυτός θα ήταν λίγο διαφορετικός, επειδή έγινε αυτή η «επίθεση» σε εισαγωγικά προς την Ισπανία, ότι είναι ένα πολύ κακό μέλος του ΝΑΤΟ και αναφέρθηκαν εμπορικές κυρώσεις, δεν ξέρω ακριβώς και ποιες ήτανε αυτές οι εμπορικές κυρώσεις στην Ισπανία…

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Δε θα έλεγα επίθεση, ο Πρόεδρος Τραμπ έχει έναν θα έλεγα απλά ασυνήθιστο τρόπο να εκφράζεται. Τούτου λεχθέντος, τόσο εμείς, όσο και η Ισπανία, είμαστε δύο χώρες σε διαφορετικά σημεία της Ευρώπης και το βασικό θέμα που συζητήθηκε ήταν η δαπάνη άνω του 3,5% του ΑΕΠ για την άμυνα, συν ένα επιπλέον 1,5% του ΑΕΠ για πρόσθετες δαπάνες, που θα προστεθεί στο 3,5% και αυτό ήταν μια απόφαση που είχε αποφασιστεί πριν από ένα μήνα στην Χάγη, ομοφώνως.

Η Ελλάδα σταθερά, όλα τα χρόνια, δαπανά άνω του ορίου που έχει θέσει το ΝΑΤΟ, οπότε δεν υπήρχε κάποια κατηγορία εις βάρος της Ελλάδος. Το τι η Ισπανία υποστηρίζει, αυτό αφορά τον Πρωθυπουργό Σάντσεθ, όχι εμένα.

D. FRANKLIN:

Ακούσαμε χθες την Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, που είπε ότι η Ελλάδα κατέχει μια εξαιρετική θέση σε ότι αφορά τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όμως ας το δούμε με λίγο πιο ευρύ τρόπο, σε επίπεδο Συμμαχίας δηλαδή. Υπήρξε πρόοδος σε ό,τι αφορά τις δαπάνες, αλλά σε ό,τι αφορά άλλες χώρες π.χ. στη δική μου χώρα στη Βρετανία, είναι δύσκολο να φτάσει σε αυτό το επίπεδο.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Είχαμε την παρουσία του Πρωθυπουργού του κυρίου Στάρμερ, ο οποίος βρίσκεται βεβαίως στην «έξοδο», ο οποίος είπε ότι “η δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου θα τηρηθεί, θα δαπανήσει περισσότερα”. Και επίσης μιλάμε πολύ για τη δαπάνη. Εγώ θα έβαζα μια άλλη παράμετρο. Πρέπει να δαπανούμε πιο αποδοτικά. Το θέμα δεν είναι μόνο το ποσό, δεν είναι τα χρήματα που δαπανούμε, διότι να είμαστε ειλικρινείς, ναι υπάρχουν ανάγκες και υπάρχουν και κοινωνικές ανάγκες που πρέπει να στηρίζουμε και η παγκόσμια οικονομία αλλάζει, είναι κρίσιμο λοιπόν να στηρίξουμε την κοινωνία.

Οπότε το να ρίχνουμε χρήματα μόνο στην άμυνα δεν είναι η απάντηση, δεν είναι ο μόνος δείκτης, είναι ένας δείκτης. Η αποδοτικότητα των χρημάτων που δαπανούμε, είναι αυτή που παίζει κρίσιμο ρόλο και θεωρώ ότι αυτό είναι και το επόμενο επίπεδο των συζητήσεων εντός του ΝΑΤΟ. Σαφώς έχει πιο έντονα τεχνικό χαρακτήρα, αλλά είναι εξίσου σημαντικό ζήτημα.

D. FRANKLIN:

Θα επανέλθω σε αυτό, όμως παράδειγμα η δική μου χώρα, όπως γνωρίζετε πολύ καλά υπάρχει μεγάλη ένταση μεταξύ του Υπουργείου Αμύνης. Ξέρετε πολύ καλά τον κύριο Χίλι.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, και λυπάμαι πολύ που θα τον χάσω.

D. FRANKLIN:

Ναι, διότι παραιτήθηκε, διότι ενεπλάκη σε μια μεγάλη έντονη μάχη θα έλεγα με το Υπουργείο Οικονομικών για τις δαπάνες. Μάλλον όχι μόνο για το ποσό των χρημάτων, αλλά υπάρχει μεγάλη και βαθιά υποψία από τους αξιωματούχους που βρίσκουν τα χρήματα από άλλους προϋπολογισμούς και δίνουν τα χρήματα στο Υπουργείο Αμύνης, για το θέμα αυτό που αναφέρατε. Την αποδοτικότητα των δαπανών και την έλλειψη εμπιστοσύνης. Ότι ναι σας δίνουμε πολλά χρήματα αλλά θα χρησιμοποιηθούν σωστά; Αυτή λοιπόν η συζήτηση, αυτός όλος ο διάλογος, η δυναμική αυτή έγινε αισθητή;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να πω το εξής, για εμένα ήταν προφανές ότι -ποιος είμαι εγώ πρώτα από όλα να κρίνω τι συμβαίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο- αλλά τούτου λεχθέντος, υπήρχε μια ένδειξη που μας έδωσε να καταλάβουμε ότι υπήρχε ένα πρόβλημα. Και θα αναφέρω συγκεκριμένα την περίπτωση των επιθέσεων στις αγγλικές βάσεις στην Κύπρο. Εγώ στις 12:00 το μεσημέρι έδωσα την εντολή στις δύο ελληνικές φρεγάτες να προστατεύσουν την Κύπρο απέναντι στην Χεσμπολάχ. Εκτελέστηκε η εντολή στις 22:00 το βράδυ. Για την Αγγλία χρειάστηκαν 21 μέρες προκειμένου να αποπλεύσουν οι βρετανικές φρεγάτες για να κατέβουν στην περιοχή. Αυτό λέει πολλά.

D. FRANKLIN:

Ναι, κατανοώ ότι υπάρχουν θέματα σε ότι αφορά το επίπεδο ετοιμότητας αλλά και το επίπεδο επενδύσεων στην άμυνα. Όμως, επί της αρχής θα λέγαμε το Υπουργείο Οικονομικών ανησυχούσε ότι έδινε χρήματα για μεγάλα επενδυτικά προγράμματα του Υπουργείου Αμύνης και ότι τα χρήματα αυτά με κάποιον τρόπο δεν θα χρησιμοποιούνταν αποδοτικά.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό είναι ένα τελείως διαφορετικό θέμα που αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο.

D. FRANKLIN:

Το ερώτημα είναι αν υπήρχε αυτή η δυναμική σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, διότι είπατε ότι πρέπει να δαπανούνται χρήματα με τρόπο έξυπνο, με τρόπο ευφυή, όχι απλά πολλά χρήματα. Εσείς αντιμετωπίζετε τέτοιου είδους έλεγχο για το πώς;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, και θα έπρεπε, διότι εγώ δαπανώ τα χρήματα. Από την άλλη όμως είμαστε ανοιχτοί σε ό,τι αφορά αυτά τα θέματα στην Ελλάδα. Υλοποιούμε μια Ατζέντα η οποία ξεκίνησε τον Ιανουάριο του ’24, την ονομάζουμε «Ατζέντα 2030», η οποία περιλαμβάνει την πλήρη μεταρρύθμιση των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, των δυνάμεων του 21ου αιώνα. Η βασική ιδέα πίσω από όλο αυτό το σκεπτικό είναι ο εκσυγχρονισμός. Όχι απλά η δαπάνη χρημάτων σε μεγάλες πλατφόρμες. Δηλαδή, δεν έχουμε φιλοδοξία να έχουμε ένα αεροπλανοφόρο ή ένα ελικοπτεροφόρο. Είναι κάτι που μας ξεπερνά. Προσπαθούμε να παράξουμε καινοτόμες λύσεις οι οποίες θα εξυπηρετούν διττούς σκοπούς. Ο πρώτος είναι: η υπεράσπιση της χώρας, κατά τη συνταγματική μας επιταγή, απέναντι σε οποιαδήποτε απειλή.

Ο δεύτερος σκοπός είναι: να δημιουργήσουμε συνθήκες ανάπτυξης της οικονομίας μας και αυτό είναι ένα στοιχείο που πρέπει να το λάβουμε υπόψη μας. Αν δαπανούμε 5% του ΑΕΠ μας, πρέπει να δώσουμε στην κοινωνία κάτι ως επιστροφή. Άρα, για εμάς η ιδέα είναι να δαπανήσουμε με ευφυή τρόπο, με αποδοτικό τρόπο και να χρησιμοποιήσουμε αυτές τις δαπάνες προκειμένου να δημιουργήσουμε ένα ελληνικό οικοσύστημα στον τομέα της άμυνας το οποίο θα μπορεί να παράγει λύσεις διττής χρήσης που θα εξυπηρετούν και όλη την εικόνα μας.

Παρενθετικά, πάντα λέω ότι η Ελλάδα μπήκε στην κρίση του 2010 για δύο λόγους: το δημόσιο χρέος και το γεγονός ότι εισάγαμε περισσότερα από ό,τι εξάγαμε. Στο Υπουργείο Άμυνας αυτή τη στιγμή είμαστε ένα παράδειγμα: πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε και τα δύο ζητήματα παράλληλα. Πρωτίστως, έχουμε ένα συγκεκριμένο δημοσιονομικό χώρο και κινούμαστε εντός αυτού. Δεν κάνουμε υπερβολικές δαπάνες, ούτε ένα ευρώ παραπάνω από αυτά που έχουμε στη διάθεσή μας.

Δεύτερον, προσπαθούμε να δημιουργήσουμε εγχωρίως παραγόμενες λύσεις οι οποίες έχουν δυνατότητες εξαγωγών και οι οποίες μπορούν να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε το θέμα του ισοζυγίου πληρωμών. Άρα, πέραν της ικανοποίησης του συνταγματικού μας καθήκοντος που είναι η προστασία από απειλές, υπηρετούμε την ελληνική κοινωνία και την οικονομία.

D. FRANKLIN:

Πάμε λίγο να μπούμε πιο βαθιά σε αυτό διότι να πω την αλήθεια οι περισσότεροι Υπουργοί Άμυνας δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον στα drones, έχετε δει την επανάσταση των drones στην Ουκρανία.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Μάλλον να το πω διαφορετικά τα είχαμε δει και πιο πριν, τα είχαμε δει και στο Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020, απλά δεν το είχαμε παρατηρήσει.

D. FRANKLIN:

Πείτε μας δύο πράγματα, αν θέλετε, για την τρέχουσα κατάσταση με την ανάπτυξη, την κατασκευή. Ποια είναι η ιδιαιτερότητα της αγοράς της Ελλάδος;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Μπήκαμε σε αυτή την διαδικασία αρκετά αργά. Όμως έχουμε ένα πλεονέκτημα, μπορούσαμε να κάνουμε ένα μεγάλο άλμα προς τα εμπρός μαθαίνοντας από τα λάθη των άλλων. Οπότε να τρέξουμε γρήγορα και να προβούμε σε ακόμα πιο καινοτόμες λύσεις. Για παράδειγμα, αυτή τη στιγμή η τεχνητή νοημοσύνη είναι τα πάντα. Δεν είναι μόνο το drone αυτό καθαυτό. Είναι το σμήνος των drones στον αέρα, στη θάλασσα, υποθαλάσσια αλλά και επί του εδάφους. Προς τα εκεί κινούμαστε.

Επίσης, σε πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα έχουμε δημιουργήσει γραμμές παραγωγής, και εδώ θέλω να ανοίξω μία παρένθεση. Τα drones δεν είναι όπως όλα τα άλλα. Δεν χρειάζεται να έχεις ένα τεράστιο στοκ, ένα απόθεμα, θα ήταν ανόητο, διότι αναπτύσσονται τόσο γρήγορα που όταν πρέπει να τα χρησιμοποιήσεις έχουν ήδη ξεπεραστεί. Άρα, πρέπει να τα πετάξεις.

Τι κάνουμε; Δημιουργούμε γραμμές παραγωγής που μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αποδοτικότητα εάν και όποτε υπάρξει ανάγκη. Βεβαίως πρέπει να έχεις μία ελάχιστη παραγωγή, ούτως ώστε αυτές οι γραμμές να παραμένουν να είναι ανοιχτές. Όμως, παράγεις περιορισμένο αριθμό για τη συνηθισμένη τακτική χρήση, για να είσαι έτοιμος να ανεβάσεις κλίμακα παραγωγής όταν χρειαστεί. Έχουμε δημιουργήσει δύο στρατιωτικά εργοστάσια, τρία μάλλον, τα δύο ήδη λειτουργούν. Το ένα είναι υπό κατασκευή. Μέχρι τα τέλη του έτους θα είναι σε πλήρη λειτουργία.

D. FRANKLIN:

Κρατικά είπατε;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, κρατικά. Του Υπουργείου Αμύνης. Και τρίτον, κάναμε και κάτι που δεν ξέρω αν υπάρχει άλλος στρατός στον κόσμο που το κάνει. Δημιουργούμε εργοστάσια με δυνατότητα μετακίνησης μέσα σε κοντέινερ. Άρα, κάθε μονάδα του ελληνικού στρατού μπορεί με χρήση εκτυπωτών τριών διαστάσεων να εκτυπώσει τα δικά του.

D. FRANKLIN:

Άρα, είναι λιγότερο ευάλωτα σε περίπτωση κρίσης.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ακριβώς. Μπορούμε να τα διασπείρουμε και βεβαίως πολύ γρήγορα να διαφοροποιηθούμε.

D. FRANKLIN:

Πως αυτό ταιριάζει; Ή ταιριάζει με την κατάσταση; Διότι είπατε ότι θέλετε να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον επενδύσεων στις αμυντικές ικανότητες της χώρας που να επιτρέπουν και τις εξαγωγές, προσφέροντας όφελος στην ελληνική οικονομία ή αν μη τι άλλο, να προσφέρετε πλεονεκτήματα για την ελληνική οικονομία. Είναι κομμάτι των drone αυτή η διαδικασία; Όπως και η τεχνολογία κατά των drones.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Έχουμε παράξει ένα από τα καλύτερα και πιο φτηνά συστήματα κατά των drones στον κόσμο. Είναι το «Κένταυρος». Ένα από τα ελάχιστα στον κόσμο αυτή τη στιγμή που έχουν επιχειρήσει. Βρίσκονται στη δράση, τα έχουμε σε τοποθετημένες στις ελληνικές φρεγάτες. Κατέρριψαν drone των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Νομίζω ότι κοστίζει 50% – 55% λιγότερο από όσο κοστίζει ένα αντίστοιχο σύστημα αν το αγοράσεις από άλλη Ευρωπαϊκή χώρα ή από τις ΗΠΑ. Είναι ένα εξαγώγιμο προϊόν. Υπάρχουν άλλες χώρες που έχουν δείξει ενδιαφέρον και έρχονται στην Ελλάδα για να δουν τι μπορούν να κάνουν.

D. FRANKLIN:

Πείτε μας και άλλα παραδείγματα. Κάποιες από τις βασικές τεχνολογίες στις οποίες υπάρχουν δυνατότητες εξαγωγών.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό που εμείς μπορούμε να κάνουμε, και αυτό θα είναι κάτι πολύ καλό, είναι τα θαλάσσια drone. Λόγω του περιβάλλοντος από το οποίο μπορούν να προέρθουν οι απειλές. Μιλάω για το Αιγαίο, το αρχιπελαγικό περιβάλλον. Μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα σύστημα πολλαπλών βάσεων οι οποίες επικοινωνούν μεταξύ τους και άρα μπορεί να παράξουν, να δώσουν μάλλον απαντήσεις σε τέτοιου είδους προκλήσεις που ουδεμία άλλη χώρα μπορεί αυτή τη στιγμή να κάνει με τρόπο αποδοτικό.

D. FRANKLIN:

Μαθαίνετε πράγματα από το πεδίο της μάχης στην Ουκρανία;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Βεβαίως. Έχω πάει δύο φορές στην Ουκρανία, δεν είμαι αυτός που θα μάθω επί της ουσίας, εγώ δικηγόρος είμαι. Αυτό που κάνουμε είναι να καταλαβαίνουμε πολλά πράγματα, όμως η Ουκρανία, το Ιράν, ο Περσικός Κόλπος, είναι διαφορετικές περιπτώσεις. Η ταχύτητα της καινοτομίας είναι έξι μήνες, πρέπει να καταλάβετε ότι μετά από έξι μήνες έχουν αλλάξει πάρα πολλά πράγματα. Οπότε αν δεν έχεις έναν μηχανισμό να κατανοεί την αλλαγή άμεσα και να την υλοποιεί πάρα πολύ γρήγορα και να αναπαραγάγει αυτό που έχεις ήδη κάνει, ενώ παράλληλα να δοκιμάζεις τον εαυτό σου συνέχεια, δεν μπορείς να επιβιώσεις στον σύγχρονο κόσμο. Και εικάζω ότι μέχρι την εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη θα έχει ενσωματωθεί ακόμα περισσότερο στην παγκόσμια οικονομία και στις γραμμές παραγωγής, εμείς θα έχουμε ένα περιθώριο, μία περίοδο καινοτομίας, που θα είναι μικρότερη από έξι μήνες.

D. FRANKLIN:

Μιλήσατε για κάποια από τα πλεονεκτήματα της Ελλάδος, ένα από αυτά είναι το θαλάσσιο περιβάλλον, μπορείτε άρα να κάνετε άλματα και να περάσετε κάποια στάδια εξέλιξης, ποια όμως είναι τα κενά, οι ελλείψεις; Πάντα υπάρχουν κενά βεβαίως, σαφώς, ποια είναι αυτά τα κενά στα οποία πρέπει να κινηθείτε πιο έντονα, για να καλύψετε το κενό, σε ποιους τομείς επικεντρώνεστε;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Νομίζω ένα είναι ξεκάθαρο και το έχω αποδεχθεί όταν ξεκινήσαμε την τεχνική αυτή συζήτηση, είναι ότι αργήσαμε να μπούμε στο παιχνίδι.

Ο δικός μας ο στρατός, λόγω ιστορικών λόγων, επικεντρωνόταν σε μεγάλες πλατφόρμες, φρεγάτες, αεροπλάνα, τεθωρακισμένα, αυτή ήταν η ουσία του σκεπτικού. Από το 2024 μέχρι το 2026, κάτι λιγότερο από ενάμισι χρόνο, έπρεπε να αλλάξουμε όλη τη νοοτροπία και αυτό είναι το πιο δύσκολο. Το πιο δύσκολο αυτή τη στιγμή δεν είναι να αλλάξεις από τα τεθωρακισμένα και να πας στα drown, αυτό είναι κάτι εφικτό, το πιο σημαντικό είναι να αλλάξεις τη νοοτροπία των αξιωματικών που κάνουν χρήση αυτών των μέσων. Να καταλάβουν δηλαδή ότι η τεχνητή νοημοσύνη ή τα drone είναι το σήμερα και το αύριο. Και αν δεν καταλάβουν αυτή την αλλαγή και δεν την υλοποιήσουν και στις δομές μας και να πω το εξής, αν έχεις μία δομή η οποία είναι πολύ αυστηρή, στην οποία ο λοχαγός πρέπει να αναφέρεται στον ταγματάρχη, ο ταγματάρχης πρέπει να αναφέρεται στον συνταγματάρχη, ο συνταγματάρχης πρέπει να αναφέρεται στον ταξίαρχο, ο ταξίαρχος πρέπει να αναφέρεται στον υποστράτηγο, ο υποστράτηγος πρέπει να αναφέρεται στον γενικό γραμματέα, ο γραμματέας στον υπουργό και τα λοιπά, αυτό δεν μπορεί να σου δώσει αποδοτικότητα. Πρέπει να επιτρέψεις ακόμα και σε επίπεδο λόχου, ακόμα και σε επίπεδο τάγματος, τη δυνατότητα λήψης αποφάσεων. Κι όπως είπα πριν, η λύση μεταφοράς μονάδων παραγωγής σε container θα δίνει τη δυνατότητα και για αποφάσεις παραγωγής. Δεν θα χρειάζεται πλέον την έγκριση του υπουργού ή του αρχηγού του επιτελείου, όχι. Έχουμε, πρέπει να δημιουργήσουμε ένα νέο πλαίσιο κατανόησης όλων όσων συμβαίνουν. Παρενθετικά, η Ουκρανία ήταν πάρα πολύ πετυχημένη σε αυτό το κομμάτι.

D. FRANKLIN:

Να είμαστε ειλικρινείς, ο λόγος που η Ελλάδα πετυχαίνει αυτούς τους στόχους και έχει ένα υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ της που πηγαίνει στην άμυνα οφείλεται στις ανησυχίες ασφαλείας λόγω της Τουρκίας. Έναν σύμμαχο μέλος του ΝΑΤΟ, όμως μια πηγή ανησυχίας για την ασφάλεια της Ελλάδας. Ποια λοιπόν η τρέχουσα κατάσταση στις σχέσεις με την Τουρκία; Από ότι φαίνεται η Τουρκία θα πάρει νέα αεροσκάφη.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ελπίζω πως όχι.

D. FRANKLIN:

Μπορείτε να σχολιάσετε επ΄ αυτού και ποιες είναι οι προεκτάσεις. Πώς αυτό αλλάζει το περιβάλλον ασφαλείας και τις βασικές σας ανησυχίες;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να είμαι ειλικρινής μαζί σας. Αν έλεγα κάτι διαφορετικό κανείς δε θα με πίστευε. Η Ελλάδα δε θα χαρεί αν η Τουρκία πάρει τα F-35 ή αν η Τουρκία πάρει τους κινητήρες για τα αεροσκάφη νέας γενιάς. Η γενική μας προσέγγιση επ΄ αυτού είναι η εξής. Δεν θα κρίνουμε εμείς τι κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής και σε ποιους πωλούν εξοπλισμό. Αυτό είναι θέμα της κυβέρνησης των ΗΠΑ. Απλά κάνουμε ένα ερώτημα. Είναι όντως προς όφελος των ΗΠΑ, ναι ή όχι; Αυτό εναπόκειται στην αμερικανική Κυβέρνηση και στον αμερικανικό λαό να απαντήσει. Να κάνω ένα μικρό σχόλιο. Είναι βέβαιο ότι για την Κυβέρνηση των ΗΠΑ το ΝΑΤΟ και κυρίως η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο είναι θεμελιώδους σημασίας. Άρα το να δώσεις μια πλατφόρμα στην Ανατολική Μεσόγειο χωρίς τον περιορισμό ότι αυτή η πλατφόρμα δεν θα χρησιμοποιηθεί εις βάρος άλλου κράτους-μέλους, αυτό είναι προς όφελος ή όχι των ΗΠΑ. Το ίδιο ισχύει και για την Ελλάδα βεβαίως. Πάω εγώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, κάνω ένα ταξίδι και συναντώ τον Υπουργό Πολέμου Χέγκσεθ και μου λέει «θα σου δώσω τα F-35 αλλά δε θα επιτεθείς στην Τουρκία με τα F-35», τι θα έλεγα εγώ εκείνη την ώρα; Απαράδεκτο, δεν το δέχομαι; Ή θα έλεγα ότι δεν έχω πρόβλημα διότι δεν σκοπεύω κάτι τέτοιο στην Ιταλία ή σε κάποιο άλλο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Άρα αν αυτή ήταν η προϋπόθεση για την πώληση των F-35 θα ήσασταν σύμφωνος εσείς με την πώληση;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Αυτό αφορά την Κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό να απαντήσει. Η δική μου συμβουλή θα ήταν ναι, όποιος πουλά οτιδήποτε σε ένα σύμμαχο με τον περιορισμό αυτό – ας μην το απομονώσουμε μόνο στην δική μας σχέση- ας πούμε τη Ιταλία ή στην Ισπανία ή με το Ηνωμένο Βασίλειο, νομίζω ότι είναι στοιχειώδες ότι αυτές οι πλατφόρμες που πωλούνται από τη μία χώρα στην άλλη εντός του ΝΑΤΟ, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται εις βάρος μέλους του ΝΑΤΟ.

D. FRANKLIN:

Θεωρητικά αυτό το παρουσιάζετε στην αμερικανική Κυβέρνηση.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι. Επειδή είναι θέμα διπλωματίας δε θα ήθελα να το σχολιάσω ανοιχτά αλλά θα προσπαθήσουμε πολύ σκληρά να το μεταφέρουμε αυτό.

D. FRANKLIN:

Επειδή έχουμε λίγο χρόνο, ας κάνουμε ένα βήμα πίσω και ας δούμε τη κατάσταση με τον πόλεμο στο Ιράν. Από ό,τι φαίνεται ανάβουν ξανά οι φλόγες του πολέμου εκεί. Τι θεωρείτε, τι πιστεύετε ή τι φοβάστε ότι μπορεί να συμβεί, πώς ερμηνεύετε αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κατά πρώτον, σήμερα το πρωί δεν ήμουν καθόλου χαρούμενος διαβάζοντας τις αναφορές. Δεν ξέρω τι θα συμβεί, δεν είμαι καλός στις προβλέψεις, ούτε απαραίτητα και στην ανάλυση. Αυτό, όμως, που σίγουρα μπορώ να πω είναι ότι αυτό που είναι καλό για την Ελλάδα, αυτό που είναι καλό για την Ευρωπαϊκή Ένωση και για το ΝΑΤΟ και για την ελληνική οικονομία είναι η διατήρηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και να γίνει το Ιράν μία φυσιολογική χώρα, να μην εξάγει τρομοκρατία, να μην εξάγει αστάθεια, να μην απειλεί, να μην εξαπολύει βαλλιστικούς πυραύλους σε όλη την περιοχή. Δηλαδή για ποιο λόγο επιτέθηκε στη Σαουδική Αραβία, στο Μπαχρέιν; Γιατί επιτέθηκε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα; Γιατί και μέσω της Χεζμπολάχ επιτέθηκε στις αγγλικές βάσεις στην Κύπρο; Ήταν προφανές ότι αυτές οι βάσεις δεν χρησιμοποιούνταν εις βάρος του Ιράν με οποιοδήποτε τρόπο. Οπότε τι αναμένω από το Ιράν; Αναμένω να δράσει με έναν τρόπο υπεύθυνο. Και βεβαίως τα Στενά του Ορμούζ δεν ανήκουν στο Ιράν, είναι διεθνή ύδατα. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε αν οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο θεωρούσε ότι μπορούσε να μπλοκάρει τη ναυσιπλοΐα και να επιβάλλει διόδια, εμείς στο Αιγαίο, η Ισπανία στο Γιβραλτάρ, η Αργεντινή και η Χιλή στα Στενά του Μαγγελάνου και επιβάλλοντας κάποια διόδια, η Σιγκαπούρη και η Ινδονησία να κλείσουν τα Στενά του Malacca.

D. FRANKLIN:

Μας παρουσιάζετε ένα σενάριο…

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Ναι, αλλά αυτός είναι ο εφιάλτης για την παγκόσμια οικονομία. Μετά θα έχουμε μηδενική ανάπτυξη στην οικονομία μας, θα επιστρέψουμε σε αρνητικό πρόσημο, θα πέσουμε σε ύφεση και θα έχουμε απόλυτη καταστροφή, θα καταρρεύσει το κοινωνικό μας μοντέλο. Αυτό δεν μπορεί να επιτραπεί. Πρέπει να γίνει ξεκάθαρο στο Ιράν, πάρα πολύ ξεκάθαρο, απολύτως ξεκάθαρο ότι αυτό δεν είναι αποδεκτό. Διότι αν το επιτρέψουμε αυτό θα δημιουργήσει ένα παράδειγμα και άλλοι θα το ακολουθήσουν.

D. FRANKLIN:

Προφανώς δεν θέλετε κάτι τέτοιο να συμβεί. Πώς το αποτρέπετε όμως;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Κατά πρώτον, είμαστε η Ελλάδα, έχουμε ένα πολύ μεγάλο εμπορικό στόλο, τον μεγαλύτερο στον κόσμο, αλλά δεν κοιτάμε πάνω από το ύψος μας. Ναι, στο παρελθόν το κάναμε, με τον Μέγα Αλέξανδρο, αλλά δεν είμαστε σε αυτό το επίπεδο, δεν πρόκειται να κάνουμε εκστρατεία εις βάρος του Ιράν. Είμαστε μέλος του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είμαστε σύμμαχοι των ΗΠΑ και ξεκάθαρα λέμε ότι αυτό δεν μπορεί να επιτραπεί. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να το δεις, ένας τρόπος είναι η σκληρή ισχύς σου, που το εφαρμόζουν οι ΗΠΑ. Υπάρχουν κι άλλες λύσεις, οικονομικές κυρώσεις και υπάρχουν και κάποια πράγματα που η παγκόσμια οικονομία μπορεί να κάνει, για να προστατευθεί. Κι εδώ δεν κάνω κάποια εξαίρεση για την Κίνα ή για άλλες χώρες, που είναι φίλιες προς το Ιράν, διότι σε τελική ανάλυση η Κίνα για παράδειγμα έχει πολλά να χάσει στα Στενά του Ορμούζ, πολύ περισσότερα από ότι η Ελλάδα.

D. FRANKLIN:

Δεν έχουμε χρόνο, οπότε μια τελευταία ερώτηση, ποια είναι η πρώτη σας προτεραιότητα για το επόμενο έτος ως Υπουργός Άμυνας της Ελλάδος;

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Έχω πει ξεκάθαρα από την πρώτη μέρα, όταν λέω η «Ατζέντα 2030» σημαίνει ότι, αν και δε θα είμαι εκεί μέχρι το 2030, θέλω να δω τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το 2030 να είναι από τις πλέον μοντέρνες, εκσυγχρονισμένες, αν όχι οι πιο εκσυγχρονισμένες ένοπλες δυνάμεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και επίσης να δούμε ανάπτυξη στην ελληνική οικονομία, ως αποτέλεσμα αυτής ακριβώς της δαπάνης που έχει γίνει για τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.

D. FRANKLIN:

Ανυπομονούμε να σας ξαναδούμε λοιπόν, για να περιγράψουμε την πρόοδο που θα έχει καταγραφεί μέχρι τότε. Σας ευχαριστώ πολύ.

Ν. ΔΕΝΔΙΑΣ:

Να είστε καλά, ευχαριστώ πολύ.

Μετά την ομιλία του, ο κ. Δένδιας ανέφερε σε δήλωσή του:

«Με μεγάλη μου χαρά συμμετείχα για πολλοστή φορά στο Συνέδριο του Economist εδώ, στο Λαγονήσι. Συγχαρητήρια για τα τριακοστά γενέθλια!

Θα ήθελα όμως να πω, από μια γενικότερη θεώρηση, ότι αυτή η εκδήλωση και παρόμοιες εκδηλώσεις είναι σημαντικές για τη χώρα, διότι είναι ένα φόρουμ στο οποίο ανταλλάσσονται απόψεις και μπορούν και διατυπώνονται σκέψεις και ιδέες πέρα από το στενό τραπέζι μιας διπλωματικής διαπραγμάτευσης ή μιας ανταλλαγής υπουργικών ή πρωθυπουργικώναρχηγών κρατών επισκέψεων.

Μπορούμε εδώ να δημιουργούμε ένα κύτταρο σκέψης, το οποίο μπορεί να βοηθήσει και τη διεθνή παρουσία της Ελλάδας, αλλά και την αντίληψη των δικών μας θέσεων στο εξωτερικό και των σκέψεων άλλων κρατών, εδώ στην Ελλάδα. Και πάλι θερμά συγχαρητήρια.

Χρόνια πολλά! Ελπίζω να είμαι εδώ και στα 31α και στα 32α, να μην το πάμε και πολύ μακριά από εκεί και πέρα. Ευχαριστώ πολύ»