Δεν θα βάλουμε και τα κλάματα επειδή κατέρρευσε το άθλιο καθεστώς του Ασαντ στη Συρία. Ούτως Ή άλλως, η Δύση δεν μπλέχτηκε και ούτε εμπλέκεται. Απλώς χαιρετίζει την ανατροπή ενός άθλιου καθεστώτος. Αν ισλαμιστές δολοφόνοι θέλουν να πλακώνονται με δολοφόνους δικτάτορες, δικό τους θέμα και καμία αντίρρηση. Παρακολουθούμε ζωηρά. Αλλά δεν θα βάλουμε τα κλάματα ούτε επειδή εκ των αποτελέσματος ηττήθηκαν οι δύο υποστηρικτές του Ασαντ, η Ρωσία και το Ιράν. Ούτως Ή άλλως ο Ασαντ ήταν ο τελευταίος άνθρωπος των Ρώσων στην περιοχή – τον είχαν κληρονομιά από την εποχή του πατέρα του… Τουλάχιστον ο Πούτιν ελλείψει βοήθειας του έδωσε άσυλο. Να μαζεύονται να τα κουβεντιάζουν στη Μόσχα τα βράδια του χειμώνα. Ενώ το Ιράν μέτρησε το μπόι του και μαζεύτηκε. Το Ισραήλ βαράει, έρχεται κι ο Τραμπ, ποτέ δεν ξέρεις τι σου ξημερώνει. Σιγά που θα πήγαιναν οι αγιατολάδες να σώσουν τον Ασαντ. Εδώ δεν ξέρουν εάν «εαυτούς δύνανται σώσαι». Ολα αυτά όμως ίσως να μην είχαν συμβεί αν το Ισραήλ δεν είχε ουσιαστικά εξαρθρώσει τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ. Τις δύο τρομοκρατικές οργανώσεις που υποκινούνταν από την Τεχεράνη για να παίζουν τον μπράβο της περιοχής. Και οι οποίες δεν θα είχαν εξαρθρωθεί αν η Χαμάς στην παράνοιά της δεν είχε σχεδιάσει και εκτελέσει την αποκρουστική επίθεση κατά άμαχων ισραηλινών πολιτών στις 7 Οκτωβρίου 2023. Με αποτέλεσμα το Ισραήλ να αναδείξει την εξάρθρωση των τρομοκρατικών οργανώσεων σε απόλυτη προτεραιότητά του. Και φυσικά να αγνοήσει τα κροκοδείλια δάκρυα όσων βάφτιζαν «ανθρωπισμό» την παράταση της τρομοκρατικής απειλής....

 Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 10/12/24

"ΤΑ ΝΕΑ", 10/12/24

Δυο –τρία πράγματα για τη Συρία

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

Ενώ αυτή τη στιγμή στη Συρία και όπου υπάρχουν πληθυσμοί μακριά από τη χώρα κυριαρχεί ένα αίσθημα ανακούφισης για την πτώση του καθεστώτος Ασαντ, το ερώτημα που κυριαρχεί αφορά τα σενάρια της επόµενης µέρας. Μερικές παρατηρήσεις, κάποιες από τις οποίες εκφράζουν την αμηχανία των επαγγελματιών της πληροφόρησης για μεγάλα γεγονότα που αλλάζουν τον κόσμο:

* Η εκδίωξη του ζεύγους Ασαντ ανέδειξε το μέγεθος της τυραννίας που είχε επιβληθεί στη Συρία. Οι εικόνες της εξόδου φυλακισμένων σε άθλιες συνθήκες, οι μαρτυρίες ελεύθερων πια ανδρών που πριν από λίγο απείχαν μερικές μόνο ώρες από την εκτέλεσή τους και οι πληροφορίες για το καθεστώς είναι τρομερές. Και δικαιολογούν τον ενθουσιασμό των ανθρώπων στους δρόμους της Δαμασκού αλλά και του Χαλεπίου, μιας ιστορικής πόλης που καταστράφηκε από τους βομβαρδισμούς.

* Η αυταρχική εξουσία του Ασαντ ήταν ο τρόπος του μπααθικού συστήματος διακυβέρνησης που ήταν δημοφιλές στον αραβικό κόσμο – και επιβίωνε στη Συρία. Τα κόμματα Μπάαθ εκπροσωπούν μια αντιιμπεριαλιστική ιδεολογία που συνίσταται από εθνικισμό, παναραβισμό και σοσιαλισμό, δηλαδή κρατισμό. Στην Ελλάδα γνωρίζουμε καλά τον μπααθισμό, το ΠΑΣΟΚ που κέρδισε την εξουσία το 1981 είχε πολλά χαρακτηριστικά της ιδεολογίας του, με κυριότερα τον αντιδυτικισμό και τον κρατισμό.

* Η εκδίωξη του τυράννου σήμανε την ήττα δύο φονικών στρατιωτικών μηχανισμών: του Ιράν (έστω και αν πολέμησε δι’ εντολοδόχων, διά της Χεζμπολάχ του Λιβάνου) και της Ρωσίας του Πούτιν – η οποία ήδη έδωσε άσυλο στην οικογένεια Ασαντ. Οι βομβαρδισμοί πόλεων της Συρίας από τη ρωσική πολεμική αεροπορία ήταν ιδιαζόντως βάρβαροι και άφησαν πίσω μόνο καταστροφή και θύματα. Κι η ήττα της, δείχνει γυμνά τα πήλινα πόδια της.

* Ειρωνεία: η Χεζμπολάχ αποδυναμώθηκε από το Ισραήλ, το οποίο ωστόσο έχει προσαρτήσει τα υψώματα του Γκολάν από τη Συρία. Το Ισραήλ, που ευθύνεται για την εξέλιξη στη Συρία αφού διέλυσε τη Χεζμπολάχ, ανησυχεί μήπως ανοίξει ένα νέο μέτωπο στον Βορρά και αναμένει τις εξελίξεις που είναι αβέβαιες.

* Η πτώση της τυραννίας πανηγυρίζεται όχι μόνο στη Συρία αλλά και στην Τουρκία και στις χώρες της Ευρώπης, όπου ζουν πρόσφυγες. Με πρώτη τη Γερμανία, οι ευρωπαϊκές χώρες, της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης, σταματούν αμέσως να εγκρίνουν νέες αιτήσεις ασύλου. Κανείς βέβαια δεν ξέρει την εξέλιξη. Εβλεπα, προχτές, στο Σύνταγμα διαδηλώτριες, ντυμένες με ωραία ρούχα και με ξέπλεκα μαλλιά, να γιορτάζουν την πτώση του Ασαντ. Εχοντας όμως ξαναδιαβάσει πρόσφατα την «Περσέπολη», το κόμικς της Μαργιάνε Σατραπί από το Ιράν, φοβάμαι μήπως υπάρξει μια στιγμή που στη Δαμασκό θα εκδοθεί ένα διάταγμα με το οποίο θα είναι υποχρεωτική η μαντίλα στις γυναίκες. Κι αυτό δεν είναι καθόλου απίθανο.

* Η Δύση, και ιδίως οι ΗΠΑ, και στη Συρία, όπως στη Λιβύη, στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν απέτυχαν εντελώς να επηρεάσουν τις εξελίξεις, ενώ ενισχύοντας τον πόλεμο δι’ αντιπροσώπων συνέβαλαν στη γιγάντωση μικρών στρατών που ίσως να τους δούμε το επόμενο διάστημα να διεκδικούν ρόλο, εδάφη και μερίδιο εξουσίας.

* Για την ώρα, η Δαμασκός και η κεντρική εξουσία βρίσκεται στα χέρια του στρατού ενός ισλαμιστή, μέλους της Αλ Κάιντα, που από πολλούς χαρακτηρίζεται ως οπορτουνιστής. Υπό τη μερική εξουσία του, η Συρία, ένα πάτσγουορκ από εθνότητες και θρησκείες (άραβες σουνίτες, αλαουίτες, ισμαηλίτες, ορθόδοξοι χριστιανοί και ασσυροχαλδαίοι, Κούρδοι, Τουρκομάνοι, Δρούζοι…), καλείται να συνθέσει ένα ενιαίο παζλ. Πολλοί πιστεύουν ότι κάτι τέτοιο είναι αδύνατον.

"ΤΑ ΝΕΑ", 10/12/24

Γιατί πανηγυρίζει η Δύση;

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ Ν. ΜΑΝΙΑΤΗ
Τελικά τι σηματοδοτείται με τη μεταβολή στη Συρία και την πτώση του Ασαντ; Ζούμε ή παρακολουθούμε μια είδους μεταπολίτευση με εγγυητές της Δημοκρατίας τους άλλοτε τζιχαντιστές (ας τους ονομάσουμε τζιχάντ εσωτερικού αν αρέσκονται κάποιοι να βλέπουν τα πράγματα όπως τους βολεύει) με βελούδινο πρόσημο; Είναι μήπως το χαμένο νήμα μιας αραβικής άνοιξης που πριν από δέκα χρόνια εμπόδισαν οι Ρώσοι, το Ιράν και η Χεζμπολάχ; Μήπως ζούμε την επιστροφή σε ένα νέου τύπου οπισθοδρομικό καθεστώς που απλώς ευνοεί το Ισραήλ και την Τουρκία; 

Σίγουρα πάντως η Δύση θα πρέπει να επιλέξει με ποιον ακριβώς είναι και τι ακριβώς θέλει. Δεν γίνεται τις μονές ημέρες να καταφέρεται κατά της αναθεώρησης των συνόρων από δυνάμεις όπως η Τουρκία ή η Ρωσία και τις ζυγές να συναινεί ακριβώς στη μεταβολή. Γιατί προφανώς η πτώση του καθεστώτος Ασαντ δεν έρχεται από μία δημοκρατική αντιπολίτευση που θα εναλλαχθεί στη συριακή εξουσία. Ούτε θα λάβει την εξουσία μια μεταρρυθμιστική – προοδευτική δύναμη με στρατιωτικούς όρους.

Η όλη μεταβολή δεν είναι στατικά μια ήττα για τη Ρωσία και το τόξο της αντίστασης με κέντρο το Ιράν. Είναι μια επιστροφή του ισλαμικού πέπλου, ακόμη και ένα ενδεχόμενο αναβίωσης του χαλιφάτου. Ενα πισωγύρισμα σε πολλά πεδία. Ενα τέτοιο είναι οι άμεσα αναπτυσσόμενες ροές προσφύγων που θα θέσουν ζητήματα για τη συνοχή των κρατών ενώ η μετά- Ασαντ εποχή στη Συρία και η εκεί επόμενη ημέρα θα είναι αχαρτογράφητη όσο κι αν κάποιοι θεωρούν πως θα κανονικοποιηθεί μια είδους ανασυγκρότηση προφανώς προς όφελος των σωτήριων ανοικοδομητών. Ολα αυτά εννοείται πως είναι προβληματισμοί και μόνον πάνω σε ένα νωπό φόντο που η Ιστορία είναι σε εξέλιξη και η κατάρρευση ενός μπααθικού καθεστώτος είναι γεγονός αλλά και σε κίνηση.

Η ανθρωπιστική κρίση που πιθανώς θα σηματοδοτηθεί στη Συρία αλλά και ένα είδους ρεβανσισμός για τις φίλιες φυλές και δυνάμεις στον Ασαντ επίσης δεν θα πρέπει να υποτιμώνται. Ο ιδιότυπος διαμελισμός της Συρίας και μία λογική που θέλει τον τεμαχισμό άλλοτε μεγάλων κρατών σε προτεκτοράτα υπό την επιρροή των μεγάλων δυνάμεων δεν θα πρέπει να χαροποιεί τουλάχιστον τους νοήμονες αναλυτές. Ποιοι πανηγυρίζουν λοιπόν; Σίγουρα η Τουρκία, που ενισχύει την εικόνα μιας μεγάλης περιφερειακής δύναμης όχι μόνο στην ευρύτερη περιοχή μα και συνολικά. 

Ο νέος κόσμος δεν είναι σχηματικά (ακόμη) ψυχροπολεμικός, μα πολυπολικός με διασταυρούμενα πυρά και επιμέρους πολέμους διά αντιπροσώπων. Η Αγκυρα το ξέρει καλά και έχει ενεργή συμμετοχή σε αυτό εδώ και χρόνια. Δεν θα γινόταν επιχείρηση κατά του Ασαντ χωρίς ο Ερντογάν να το ξέρει εξάλλου. Η Δύση γιατί πανηγυρίζει;

"ΤΑ ΝΕΑ", 10/12/24

Θέλουν να καθησυχάσουν 

εντός και εκτός οι αντάρτες

Ανησυχία για το ενδεχόμενο να εκμεταλλευτούν εξτρεμιστικές ομάδες το κενό εξουσίας που δημιούργησε η αποχώρηση του Aσαντ

ΤΗΣ ΚΙΤΤΥΣ ΞΕΝΑΚΗ

Γενική αμνηστία για όλους τους στρατιώτες που υπηρετούσαν την υποχρεωτική τους θητεία στον στρατό του Μπασάρ αλ-Aσαντ ανακοίνωσε χθες ο συνασπισμός των σύρων ανταρτών, με επικεφαλής την ισλαμιστική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS), που ανάγκασε την Κυριακή τον σύρο δικτάτορα να διαφύγει στη Ρωσία. Hταν μια σαφής προσπάθεια των ανταρτών να καθησυχάσουν, εντός και εκτός των τειχών, ενώ η ΕΕ παρακολουθεί με ένα μείγμα (περισσότερο) ανησυχίας και (λιγότερο) ελπίδας και οι περιφερειακοί παράγοντες παλεύουν να υπερασπιστούν τα συμφέροντά τους στη Συρία. ΗΠΑ, Τουρκία και Ισραήλ συνεχίζουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη χώρα ενώ οι δύο μεγάλοι υποστηρικτές του Aσαντ, Ρωσία και Ιράν, προσπαθούν να παραμείνουν παρόντες στις προσπάθειες διαμόρφωσης μιας μελλοντικής Συρίας.

Κεκλεισμένων των θυρών έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ συγκλήθηκε χθες κατόπιν αιτήματος της Ρωσίας.

Αεροπορικές επιθέσεις

Ανησυχώντας για το ενδεχόμενο να εκμεταλλευτούν εξτρεμιστικές ομάδες το κενό εξουσίας που δημιούργησε η αποχώρηση του Aσαντ, οι ΗΠΑ έχουν πραγματοποιήσει δεκάδες αεροπορικές επιθέσεις εναντίον θέσεων του ISIS στην κεντρική Συρία. Από την πλευρά της, η Τουρκία, αξιοποιεί την ευκαιρία προκειμένου να απομακρύνει από τα σύνορά της τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (FDS), συμμάχους των Δυτικών κατά του ISIS που η ίδια αντιμετωπίζει ως παρακλάδι του PKK: ο υποστηριζόμενος από την Τουρκία Συριακός Εθνικός Στρατός (SNA) απέκτησε χθες τον έλεγχο του θυλάκου της Μάνμπιτζ, της μοναδικής περιοχής που ήλεγχαν οι κουρδικές δυνάμεις δυτικά του Ευφράτη. 

Η Τουρκία δεν θα επιτρέψει την εμφάνιση νέων τρομοκρατικών στοιχείων εκτός των συνόρων της, διακήρυξε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, εκφράζοντας παράλληλα την εκτίμηση πως «μία περίοδος φωτός» έχει ξεκινήσει στη Συρία. Η Αγκυρα ανοίγει τη συνοριακή πύλη του Γιαλαντάγκι με τη Συρία προκειμένου να διαχειριστεί την «ασφαλή και εθελοντική επιστροφή» των εκατομμυρίων σύρων μεταναστών που φιλοξενεί, ανακοίνωσε ο τούρκος πρόεδρος, προσθέτοντας ότι η χώρα του είναι έτοιμη να στηρίξει την ανοικοδόμηση της Συρίας με όποιον τρόπο μπορεί.

«Το μόνο που μας ενδιαφέρει είναι η ασφάλεια του Ισραήλ», είχε δηλώσει λίγο νωρίτερα ο Γκίντεον Σάαρ, ο υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ, που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στην Αίγυπτο και την Ιορδανία όσο και στο Κατάρ με την απόφασή του να αναπτύξει στρατό στην ουδέτερη ζώνη του Γκολάν, στη νοτιοδυτική Συρία, δίπλα στα κατεχόμενα από το ίδιο συριακά υψίπεδα. Για «περιορισμένο και προσωρινό μέτρο», έκανε λόγο ο Σάαρ, άλλοι ισραηλινοί αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν ωστόσο πως το Ισραήλ θα διατηρήσει την παρουσία αυτή για όσο χρειαστεί και, παράλληλα, θα εντείνει τα αεροπορικά του πλήγματα εναντίον αποθηκών προηγμένων όπλων στη Συρία, ανάμεσά τους και τα εναπομείναντα χημικά όπλα του Aσαντ.

Την ίδια ώρα, στο στρατόπεδο των «ηττημένων», το Ιράν έσπευσε σύμφωνα με πληροφορίες να ανοίξει «άμεσο δίαυλο επικοινωνίας» με τους αντάρτες, ενώ η Μόσχα προειδοποίησε πως θα απαντήσει αν δεχθούν επίθεση οι βάσεις της στη χώρα.

Ο επικεφαλής της HTS, Αχμέντ αλ-Σαράα, συναντήθηκε χθες με τον πρωθυπουργό του Aσαντ, Μοχάμεντ Τζαλάλι, ώστε να συντονίσουν από κοινού «μια μετάβαση της εξουσίας που θα εγγυάται την παροχή υπηρεσιών» στους σύρους πολίτες: σύμφωνα με το Al Arabiya, ο Τζαλάλι συμφώνησε να παραδώσει την εξουσία στην «Κυβέρνηση Σωτηρίας» των ανταρτών.

Αλλαγή δεδομένων

ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΗ ΝΤΑΛΗ*

Πριν από δέκα ημέρες, στη Συρία, όλοι πολεμούσαν εναντίον όλων. Οι Ρώσοι βομβάρδιζαν τους ισλαμιστές αντάρτες που υποστηρίζει η Τουρκία και οι Αμερικανοί χτυπούσαν τις ιρακινές φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές, οι οποίες στήριζαν τον στρατό του Ασαντ.

Είχε προηγηθεί η γαλλοαμερικανική πρωτοβουλία για την κατάπαυση των εχθροπραξιών του Ισραήλ με τη φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ του Λιβάνου, σε μια προσπάθεια να κλείσει η διάχυση του πολέμου της Γάζας στην ευρύτερη περιοχή. Η συμφωνία αυτή ήταν το κρίσιμο «καμπανάκι» για το μέλλον του καθεστώτος Ασαντ. Δίνει πλέον τη δυνατότητα στο Ισραήλ να εστιάσει περισσότερο στην «ιρανική απειλή».

Από την πλευρά των δυο διαμεσολαβητών, ο πρόεδρος Μακρόν παρουσιάζοντας στις 26 Νοεμβρίου τη συμφωνία εκεχειρίας, μιλώντας και εκ μέρους του προέδρου Μπάιντεν, είχε πει πως με το «σχέδιο αυτό μπαίνουν τα θεμέλια για μια επιστροφή στην ηρεμία». Υπάρχει άραγε «δυνατότητα για ειρήνη διαρκείας μεταξύ Ισραηλινών και Αράβων» για την οποία μίλησε ο πρόεδρος Μπάιντεν; Ο χρόνος θα δείξει.

Ομως, είναι πλέον γεγονός πως έχουμε «μια νέα πολιτική και διπλωματική πραγματικότητα στη Συρία», για την οποία μίλησε ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αμέσως μετά την κατάρρευση τους καθεστώτος Ασαντ, κατηγορώντας τον Ασαντ επειδή δεν άδραξε «το χέρι που της έτεινε η Τουρκία», σχετικά με τον επαναπατρισμό ενός μέρους των 3 εκατομμυρίων σύρων προσφύγων που ζουν σε τουρκικό έδαφος.

Ο κομβικός ρόλος της Τουρκίας στις εξελίξεις της Συρίας δεν είναι σημερινός. Ηδη το 2020 η Τουρκία είχε εκπροσωπήσει τη συριακή αντιπολίτευση στις διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία, οι οποίες οδήγησαν τελικά σε μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Η απομάκρυνση του Ασαντ ενισχύει την περιφερειακή θέση της Τουρκίας και θα επιχειρήσει να περιορίσει τον ρόλο των Κούρδων, οι οποίοι ελέγχουν τις περιοχές στα βορειοανατολικά της Συρίας, εκμεταλλευόμενη και το «μήνυμα» του Ντόναλντ Τραμπ, ότι «αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας». Μέχρι πρόσφατα οι Κούρδοι της περιοχής γύρω από τη Ράκα και το Ντέιρ ελ Ζορ στα βορειανατολικά, μαζί με τη διεθνή δύναμη αλλά και τους Αμερικανούς, πολεμούσαν τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους (ISIS).

Η επόμενη κίνηση της Τουρκίας στη Συρία θα είναι να επιδιώξει όχι μόνο έναν ρόλο διαμεσολαβητή αλλά και διακριτικού πρωταγωνιστή για την επόμενη ημέρα της Συρίας.

Οσο για τους δυο συμμάχους του Ασαντ, το Ιράν (ο μεγάλος χαμένος) και τη Ρωσία, η αδράνειά τους ή η αδυναμία τους διευκόλυνε την προέλαση των ανταρτών σε όλη τη Συρία. Προφανώς το καθεστώς Πούτιν θα επιχειρήσει να διασώσει τις ρωσικές βάσεις και θα συνομιλεί ήδη με τις ομάδες της αντιπολίτευσης που έδιωξαν τον Ασαντ.

Σε αυτή την κομβική γεωστρατηγική στιγμή το Ισραήλ δεν έχασε χρόνο. Βομβάρδισε ερευνητικό κέντρο στη Δαμασκό, το οποίο χρησιμοποιούσε το Ιράν για την ανάπτυξη πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, όπως και στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών σε κτιριακό συγκρότημα της Δαμασκού. Επίσης, ισραηλινά στρατεύματα θα αναπτυχθούν στην ουδέτερη ζώνη που υπάρχει στα σύνορα με τη Συρία, πέρα από τα κατεχόμενα Υψώματα του Γκολάν.

Η «αστραπιαία» προέλαση των ανταρτών και η απότομη και μάλλον αθόρυβη πτώση του καθεστώτος Ασαντ άλλαξαν τα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα στην περιοχή.

Πάντως, αν ψάχνουμε με τα μάτια των δυτικών αξιών να βρούμε τους καλούς της υπόθεσης μάλλον θα απογοητευτούμε.

*Ο Σωτήρης Ντάλης είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου.