Η λήθη έχει βαρύ ιστορικό, συναισθηματικό και ιδεολογικό-πολιτικό φορτίο στη νεότερη Ελλάδα. Την επικαλέστηκε, πρώτος, ο –σε πολλά προφητικός και «α-λαθής», αλλά και σε κάποια μοιραίως «επι-λαθής»– Σπυρίδων Μαρκεζίνης, στα χρόνια του Εμφυλίου, λίγο πριν τελειώσει η δεκαετία του ’40. Την διακήρυξε ως πολιτικό του πρόγραμμα ο Νικόλαος Πλαστήρας, λίγο μετά την έναρξη της δεκαετίας του ’50. Από τότε χρησιμοποιήθηκε συχνά ως πολιτικό-προεκλογικό σύνθημα σε αναφορά προς τον Εμφύλιο. Υπό την έννοια αυτή, ο ευστοχών ως προς την επιλογή συνεργατών σε κρίσιμους τομείς πρωθυπουργός, δεν ευστόχησε τελείως στην επιλογή της λέξης «Λήθη», προκειμένου να υπομνήσει στους Ελληνες ότι δεν πρέπει να ξεχάσουμε την τραγωδία της «Μαρφίν», αλλά αντιθέτως να την θυμόμαστε και να αντλούμε το δίδαγμα της αποφυγής του εμφύλιου μίσους, του διχασμού και των τραγικών συνεπειών τους. Η λέξη που θα ταίριαζε πιο πολύ στην περίσταση αυτή, επειδή αποδίδει και το νόημα της υπολανθάνουσας παρασιώπησης, είναι η αμνημοσύνη. Βεβαίως, η σημασία της πρωθυπουργικής παραίνεσης, με το διπλό νόημα, της μνήμης και της καταλλαγής, μένει απαραμείωτη, ενισχυμένη δε και από τη σοβαρή και μετρημένη επίνευση της Προέδρου της Δημοκρατίας, μπορεί να έχει καλά αποτελέσματα. Κατά τα λοιπά, η λήθη, προερχόμενη από το «λανθάνω», από όπου και το λάθος και η αλήθεια και η έξοχη «Λήθη» του Μαβίλη, και το συνταρακτικό «[…] εάν επιλάθωμαί σου Ιερουσαλήμ […]» της εβραϊκής ιστορίας, έχει να μας διδάξει πολλά για τον πλούτο της διαχρονικής ελληνικής γλώσσας, η οποία διαθέτει πάντα την κατάλληλη λέξη για την απόδοση των πιο λεπτών αποχρώσεων του ενδιάθετου λόγου και των θύραθεν γεγονότων και πραγμάτων....

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

Η Ιωάννα της Λωρραίνης αφού κατέλαβε την Ορλεάνη έγινε παρθένος. Ο Λουδοβίκος Ιστ΄καρατομήθηκε πρώτη φορά το 1792. Προσοχή στα λουτρά της Ικαρίας, καθώς αποδείχθηκαν πολύ ραδιούργα. Περνούν εκείνοι που έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα. Να είσαι ερωτευμένος και να περπατάς υπό δενδροστοιχίαν ανεμώνων – σπάνια ευτυχία έτσι; Ο λαογράφος Αθανάσιος Φωτιάδης, μαζί συλλέκτης σπάνιων λαθών ελευθέρας βοσκής –όπως οι σταγόνες που διαβάσατε–, αποθησαύρισε στο «Λιβάδι με τους μαργαρίτες» και στο «Περιβόλι με τους μαργαρίτες», που εκδόθηκαν τη δεκαετία του ’60, παρθένα γυμνάσματα από τον Τύπο, από γραπτές εξετάσεις, προφορικό λόγο, επιστολές κ.λπ. Οι κατά κυριολεξία παραδοσιακοί αλιείς μαργαριταριών, θηρευτές στρειδιών, βιοπαλαιστές βυθών, δαμαστές της αναπνοής, ανασύρουν ταπεινούς βώλους, γεννήματα οστράκων, ταγμένους να λάμψουν στις βιτρίνες των εχόντων. Επάνω, εξεικονίζονται ιθαγενείς νήσου του Ειρηνικού με την πιο λιτή εξάρτυση, τρυγώντας φλέβα χρυσού από τον πυθμένα. 

1. Οι στεριανοί αλιείς γραπτών και προφορικών μαργαριταριών κρατούν ευρύχωρο καλάθι

Κύριε διευθυντά,

Τον τελευταίο καιρό ακούμε και διαβάζουμε, όλο και πιο συχνά, από στόματα και γραφίδες δημοσιογράφων, πολιτικών, παρουσιαστών και όχι μόνο: «επικοινωνώ κάτι σε κάποιον», π.χ. η κυβέρνηση έχει ένα πρόγραμμα και θέλει να το επικοινωνήσει στον ελληνικό λαό. Επίσης το «συστήνεται» αντί του «συνιστάται», π.χ. συστήνεται η χρήση μάσκας («Καθημερινή», Κυριακή, 3 Μαΐου 2020, σελ. 10). Το ρήμα επικοινωνώ είναι αμετάβατο, δηλαδή η ενέργειά του δεν μεταβαίνει σε αντικείμενο, αλλά παραμένει στο υποκείμενό του. Μπορούμε κάλλιστα να πούμε: Εχω μια ιδέα και θέλω να την κάνω γνωστή ή να τη γνωστοποιήσω, δημοσιοποιήσω, προωθήσω, κοινολογήσω, μεταδώσω, μοιραστώ, μεταφέρω, αλλά όχι να την επικοινωνήσω.

Συνιστώ σημαίνει, εκτός άλλων, δίνω συμβουλή, κάνω υπόδειξη. Συστήνω σημαίνει, εκτός άλλων, παρουσιάζω κάποιον σε κάποιον άλλο. Αρα η χρήση μάσκας συνιστάται και δεν συστήνεται. Κανείς φαρμακοποιός δεν μου έχει συστήσει ποτέ... την κυρία μάσκα. Αν κάνω λάθος, ας με διορθώσει ο κ. Μπαμπινιώτης ή οποιοσδήποτε άλλος φιλόλογος. Αν όμως έχω δίκιο, ας διορθώσουν τους κακοποιούντες τη γλώσσα μας. Το να μην αντιδρούν οι περί την γλώσσαν αρμόδιοι στην κακοποίησή της, έχει ως αποτέλεσμα να ακούμε, να αποδεχόμαστε και να υιοθετούμε σαν σωστά και εξέλιξη της γλώσσας μας εκφράσεις όπως: «τον επικεφαλή», «ανεξαρτήτου ηλικίας», «οσαναφορά», «να περισυνελέξουν», «του διευθύνων συμβούλου», «ο πάτερ τάδε» και άλλα μαργαριτάρια αγραμματοσύνης, που στο τέλος θα θεωρηθούν εξέλιξη της γλώσσας και θα καταχωριστούν (και όχι καταχωρηθούν) σε λεξικά της ελληνικής γλώσσας.

Θυμάμαι την ωραιότατη τηλεοπτική εκπομπή για την ελληνική γλώσσα, με παρουσιάστρια την κ. Λιάνα Κανέλλη και επιστημονικό σύμβουλο τον κ. Γ. Μπαμπινιώτη. Δεν θα ήταν ευχής έργον η παραγωγή και μετάδοση εκπομπών τέτοιου περιεχομένου, τουλάχιστον από την κρατική τηλεόραση ή το κρατικό ραδιόφωνο;

Ματθαίος Μ. Δημητρίου, Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α.

2. Μνήμες πέτρινων σχολικών χρόνων

Κύριε διευθυντά,

Για να λυθεί το πρόβλημα με τα σχολεία, όλοι οι μαθητές να περάσουν την τάξη τους με τους προφορικούς βαθμούς. Ο κ. Β. Ν. ΣΑΛΑΚΑΣ («Κ» 9.5.2020) μας θύμισε πως, λόγω Εμφυλίου, επειδή πολλά επαρχιακά γυμνάσια δεν λειτουργούσαν κανονικά, το σχολικό έτος 1947-1948 χωρίστηκε στα δύο.

Τον Αύγουστο του 1948, με απόφαση του Υ.Π., οι μαθητές εξετάστηκαν στην ύλη του τετραμήνου Σεπτεμβρίου - Δεκεμβρίου 1947 και πέρασαν στην επόμενη τάξη. Στο ΑΠΘ, τέλη του ’49 και αρχές του ’50, είχαμε έναν καθηγητή (Βαρόπουλος) στις τμηματικές εξετάσεις. Οταν έβλεπε ένα φοιτητή που μόλις αφυπηρέτησε του στρατού, του έλεγε «να καρφιτσώσεις το απολυτήριό σου στην κόλα και θα περάσεις». Στην Κατοχή και στον Εμφύλιο, υπήρχε νόμος «διά τους κατ’ ιδίαν διδαχθέντας». Δηλαδή, εμείς από την επαρχία, όλον τον χρόνο δουλεύαμε στα χωράφια και βόσκαμε αγελάδες ή βουβάλες – όσες ξέφευγαν από τις «επιτάξεις» των Γερμανών. Παράλληλα, διαβάζαμε μόνοι μας ή με τη βοήθεια κάποιου «γραμματιζούμενου» τα μαθήματα της τάξης μας. Πηγαίναμε τον Ιούνιο και δίναμε εξετάσεις μαζί με τους κανονικούς μαθητές. Μια χρονιά έδωσα εξετάσεις τον Ιούνιο και πήγα να μάθω τα αποτελέσματα τον Σεπτέμβριο της άλλης χρονιάς. Με απόφαση Υ.Π., αν ο μαθητής συγκέντρωνε μέσον όρο 10 (με άριστα το 20) στα τρία πρωτεύοντα μαθήματα (Αρχαία, Νέα και Μαθηματικά), τότε περνούσε. Δεν ενδιέφεραν οι βαθμοί των άλλων μαθημάτων. Λύση για σήμερα: Ολοι οι μαθητές δημοτικού, γυμνασίου και Α΄, Β΄ Λυκείου να εγγραφούν τον Σεπτέμβριο στην επόμενη τάξη. Αρκετά ταλαιπωρήθηκαν με τον ιό. Δεν υπάρχει καμιά «μεζούρα» που να μετράει το ποσό των γνώσεων των μαθητών.

Ιορδάνης Β. Παπαδόπουλος

3. Λήθη, αμνημοσύνη και περί υπομνήσεων

Κύριε διευθυντά,

Η λήθη έχει βαρύ ιστορικό, συναισθηματικό και ιδεολογικό-πολιτικό φορτίο στη νεότερη Ελλάδα. Την επικαλέστηκε, πρώτος, ο –σε πολλά προφητικός και «α-λαθής», αλλά και σε κάποια μοιραίως «επι-λαθής»– Σπυρίδων Μαρκεζίνης, στα χρόνια του Εμφυλίου, λίγο πριν τελειώσει η δεκαετία του ’40. Την διακήρυξε ως πολιτικό του πρόγραμμα ο Νικόλαος Πλαστήρας, λίγο μετά την έναρξη της δεκαετίας του ’50. Από τότε χρησιμοποιήθηκε συχνά ως πολιτικό-προεκλογικό σύνθημα σε αναφορά προς τον Εμφύλιο.

Υπό την έννοια αυτή, ο ευστοχών ως προς την επιλογή συνεργατών σε κρίσιμους τομείς πρωθυπουργός, δεν ευστόχησε τελείως στην επιλογή της λέξης «Λήθη», προκειμένου να υπομνήσει στους Ελληνες ότι δεν πρέπει να ξεχάσουμε την τραγωδία της «Μαρφίν», αλλά αντιθέτως να την θυμόμαστε και να αντλούμε το δίδαγμα της αποφυγής του εμφύλιου μίσους, του διχασμού και των τραγικών συνεπειών τους. Η λέξη που θα ταίριαζε πιο πολύ στην περίσταση αυτή, επειδή αποδίδει και το νόημα της υπολανθάνουσας παρασιώπησης, είναι η αμνημοσύνη. Βεβαίως, η σημασία της πρωθυπουργικής παραίνεσης, με το διπλό νόημα, της μνήμης και της καταλλαγής, μένει απαραμείωτη, ενισχυμένη δε και από τη σοβαρή και μετρημένη επίνευση της Προέδρου της Δημοκρατίας, μπορεί να έχει καλά αποτελέσματα.

Κατά τα λοιπά, η λήθη, προερχόμενη από το «λανθάνω», από όπου και το λάθος και η αλήθεια και η έξοχη «Λήθη» του Μαβίλη, και το συνταρακτικό «[…] εάν επιλάθωμαί σου Ιερουσαλήμ […]» της εβραϊκής ιστορίας, έχει να μας διδάξει πολλά για τον πλούτο της διαχρονικής ελληνικής γλώσσας, η οποία διαθέτει πάντα την κατάλληλη λέξη για την απόδοση των πιο λεπτών αποχρώσεων του ενδιάθετου λόγου και των θύραθεν γεγονότων και πραγμάτων.

Γεράσιμος -Μιχαήλ Δώσσας, Θεσσαλονίκη

4. Η Μάχη της Κρήτης, οι ήρωες Ευέλπιδες

Κύριε διευθυντά,

Η Μάχη της Κρήτης αποτελεί μοναδικό φαινόμενο αυτοθυσίας και ηρωισμού στα παγκόσμια πολεμικά χρονικά, λόγω της πάνδημης συμμετοχής σε αυτήν του κρητικού λαού και, ιδιαίτερα, των 300 γενναίων πρωτοετών Ευελπίδων μας. Είναι γνωστό ότι μετά την κατάληψη των Αθηνών από τον γερμανικό στρατό την 27ην Απριλίου 1941, η ελληνική κυβέρνηση ανεχώρησε στην Κρήτη για να συνεχίσει από εκεί τον αγώνα κατά του κατακτητή. Την ίδια εποχή η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων έκλεισε και οι δευτεροετείς και τριτοετείς Ευέλπιδες, κατόπιν διαταγής, είχαν ενταχθεί στον μαχόμενο Στρατό, οι πρώτοι ως ανθυπασπιστές και οι δεύτεροι ως ανθυπολοχαγοί. Οι πρωτοετείς Ευέλπιδες έλαβαν διαταγή να μεταβούν στα σπίτια τους επειδή είχαν εισαχθεί στη Σχολή την 8ην Οκτωβρίου 1940, δηλαδή μόλις 20 ημέρες προ της κηρύξεως του πολέμου την 28ην Οκτωβρίου 1940 και, συνεπώς, ήσαν απαράσκευοι για πόλεμο.

Οι πρωτοετείς, όμως, Ευέλπιδες, υπακούοντες στη φωνή της μαχόμενης πατρίδας, μετέβησαν εθελοντικά και «ιεροκρυφίως» στην Κρήτη, όπου συνεπολέμησαν με τους άλλους στρατιωτικούς και σύμπαντα τον κρητικό λαό, γράψαντες με το αγνό αίμα τους σελίδες πρωτοφανούς μεγαλείου και ηρωισμού. Προς επίρρωση του ισχυρισμού μας αυτού, παραθέτουμε απόσπασμα άρθρου με τον τίτλο «Η Εποποιία της Κρήτης - Τάγμα υπερανθρώπων», το οποίο δημοσίευσε, μετά το τέλος της μάχης, η εφημερίδα Times («Τάιμς») της Ιαπωνίας, η οποία ως γνωστόν δεν ήταν Σύμμαχός μας.

«Προτείνομεν, σαν ζήτημα υπερτάτου καθήκοντος τιμής, όπως δημιουργηθή ένα έκτακτον Τάγμα των Ιπποτών της Κρήτης, για να τιμηθή με ειδικό παράσημο κάθε πολίτης και κάθε αξιωματικός που έλαβε μέρος στην παραδοξοτέρα και ενδοξοτέρα μάχη της Ιστορίας, την Μάχη της Κρήτης.

Χωρίς ενισχύσεις και εφόδια, χωρίς τροφή, αξύριστοι, άυπνοι και άπλυτοι, χωρίς ανάπαυση, αφού έχασαν τους αρχηγούς τους μέσα στη φοβερή σύγχυση της “εν ουρανώ, εν θαλάσση και εν ξηρά” μάχης, χωρίς αντιαεροπορικά τηλεβόλα, γνωρίζοντες το αδύνατο της φυγής τους, χωρίς να έχουν κανένα να δέση τις πληγές τους, οι νεκροί μένοντας άταφοι κοντά στους ζωντανούς, βομβαρδιζόμενοι συνεχώς, εξηντλημένοι, με τα μάτια κατακόκκινα, λιπόσαρκοι, μέσα στη μανία της τρομερής μάχης, γνώριζαν ότι η τύχη τους, η ζωή ή και ο θάνατός τους εξηρτάτο από την μάχην σώμα με σώμα. Μέσα στο δαιμονισμένο μαρτύριο της αγρίας πάλης, γνώριζαν ότι εμάχοντο κατά Αρμαγεδδώνος.

Αυτά είναι τα απίστευτα γεγονότα που αντιμετώπισαν οι γενναίοι, οι υπεράνθρωποι αυτοί μαχηταί της φοβερής μάχης της Κολάσεως, που μόνον ένας Δάντης θα μπορούσε να περιγράψη. Αφού εγνώρισαν, οι επικοί αυτοί πολεμισταί τον κατακλυσμόν της ανθρώπινης αγριότητος, αφού αντιμετώπισαν μια κόλαση από φλόγες, αίματα και θάνατο, είναι ζήτημα αν θα μπορέσουν πια να γνωρίσουν την γαλήνη της ζωής. Πρέπει όμως να δεχθούν την λατρεία και ευλάβεια όλων, εμάς των άλλων, των μικροτέρων ανθρώπων, που παρακολουθήσαμε την ένδοξη μάχη τους και δεν μας μένει τίποτε άλλο παρά να τους στολίσωμε με δάφνες. Αλλά αυτό πρέπει να γίνη όταν θα έχωμε ψυχική γαλήνη, για να μπορούμε να απονέμομε ωραίες τιμές. Πρέπει να γίνη μετά την κατάπαυσιν των δονήσεων και της μανίας του πυρός και μετά τον τερματισμόν της αιματηρής αγωνίας. Και αυτοί ακόμη οι Γερμανοί θα σηκώσουν το χέρι τους, θα σταθούν προσοχή και θα χαιρετίσουν ευλαβώς τις δαφνοστεφανωμένες κεφαλές των γενναίων, τις κεφαλές εκείνων που και αιμόφυρτοι ακόμη, τις κράτησαν ψηλά και δεν έσκυψαν. Σ’ αυτή την μάχη, στο καμίνι αυτό, εβαπτίσθησαν οι νεοσσοί Ευέλπιδες».

Παρόμοια περίπτωση ο ποιητής Ανδρέας Κάλβος θα εξυμνήσει με τούτα τα λόγια:

«Ω γνήσια της Ελλάδος τέκνα,
ψυχαί που επέσατε εις τον αγώνα ανδρείως.
Τάγμα εκλεκτών ηρώων, καύχημα νέων».

Τέλος, η επτάμηνη αντίσταση της Ελλάδος (28η Οκτωβρίου 1940 – 31ην Μαΐου 1941) υπήρξε ηρωική και η συμβολή της σημαντική για την έκβαση της Συμμαχικής νίκης. Η μνεία αυτής θα απαιτούσε τη συγγραφή διδακτορικής διατριβής.

Οι Σύμμαχοι, ως «ελάχιστη αμοιβή», παρεχώρησαν, με τη Συνθήκη των Παρισίων του έτους 1947, την Δωδεκάνησο στη Μητέρα Ελλάδα.

Κωνσταντίνος Σκαλτσάας, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου ε.τ.

5. Λάζαρος Θ. Χουμανίδης, αξέχαστος δάσκαλος

Κύριε διευθυντά,

Εις τον Λάζαρον Χουμανίδη η Ελληνική Οικονομική Επιστήμη και η κοινωνία των ομοτέχνων αναγνωρίζουν τον διακεκριμένο επιστήμονα, τον οικονομολόγον, τον ιστορικόν, τον φιλοσοφούντα στοχαστή, τον θεοσεβή ερευνητήν, τον ακαταπόνητον και ακάματον εργάτην του λόγου, τον ειλικρινή φίλον και συνεργάτην. Ο Θεός εχάρισεν εις αυτόν μακρότητα ημερών, αλλά και δύναμη συνεχούς παραγωγικού βίου, του οποίου το μήκος αξιοποίησε, πολλαπλασιάζοντας το τάλαντον που του δόθηκε προς ωφέλεια της επιστημονικής αληθείας και της γνώσεως των αξιών του βίου.

Η εργατικότητα και ακαταπόνητη άσκηση του λειτουργήματος του δασκάλου δεν εξηντλήθη μόνον στον ερευνητικόν χώρον, αλλά διεκρίθη ο αοίδιμος δάσκαλος και στην υπεύθυνον διδασκαλίαν από έδρας, τόσον στην ΑΣΟΕΕ (1968-1972), της οποίας υπήρξε πτυχιούχος και διδάκτωρ, όσον και στο Πανεπιστήμιον Πειραιώς (1973-1988), του οποίου διετέλεσε και πρύτανης (1976-1977).

Γνώστης και θιασώτης του καθαρεύοντος ελληνικού λόγου, άφησεν ο Χουμανίδης ανεξίτηλον την πολύτιμον σφραγίδα των ποικίλων καρπών της ερεύνης και της μεθοδολογίας του στον ευαίσθητον χώρον της ιστορίας του οικονομικού βίου και των οικονομικών θεωριών. Επαρουσίασεν πλήρες σύστημα ιστορίας του οικονομικού βίου και των οικονομικών θεωριών του Ελληνισμού από των κλασικών χρόνων έως και του 20ού αιώνος, καθώς και συστηματική ανάλυση των οικονομικών θεωριών από των αρχαιοτάτων χρόνων έως και του 20ού αιώνος, εισάγοντας στη χώρα μας, πρώτος αυτός, τη Συγκριτική των Οικονομικών Συστημάτων. Δεν είναι δυνατή σήμερα η ενασχόληση και επιστημονική εμβάθυνση σε παρόμοια θέματα χωρίς την αναδρομή στο έργον και στα πολυποίκιλα δημοσιεύματα του εκλιπόντος, γεγονός που καθιστά το όλον του έργον, έργον αναφοράς.

Απήλθεν ο αοίδιμος Λάζαρος Θ. Χουμανίδης σε μονές αναπαύσεως δικαιωθείς εν τέλει στον μακρόχρονα βίον του μέσω των έργων του, και εσίγησεν η επιστημονική του φωνή, αλλά μας άφησε ομιλούντα τα πολλά και πολυποίκιλα συγγράμματα και δημοσιεύματά του προς δόξαν της επιστήμης και της γνώσεως των ιστορικο-οικονομικών συνθηκών και αξιών του εθνικού βίου.

Είχα την τύχη να γνωρίσω τον Λάζαρο Χουμανίδη, να συνδεθώ μαζί του και να συνεργαστώ ένα μικρό αλλά σημαντικό χρονικό διάστημα στα πρώτα βήματα της πανεπιστημιακής μου καριέρας, που αφειδώλευτα μου έδειξε την αγάπη του και την ειλικρινή φιλία του, η οποία έμεινε μέχρι της ημέρας της εκδημίας του.

Για όσους τον γνωρίσαμε και δεχθήκαμε την ακτινοβολία της μορφώσεώς του, του ήθους και της ψυχικής του ομορφιάς, η θύμησή του θα μας είναι πάντα ζωντανή. Είη η μνήμη του αιώνια!

Ανέστης Κωνσταντινίδης, Δικηγόρος ε.τ., τ. πανεπιστημιακός

6. Μεγάλη τιμή να φοράς την ένδοξη φουστανέλα

Κύριε διευθυντά.

Διαβάζω καθημερινά την «Καθημερινή», η οποία με ικανοποιεί απόλυτα όσον αφορά τη σωστή και έγκυρη ενημέρωση που χρειάζομαι. Φυσικά διαβάζω και τα άρθρα του κ. Στέφανου Κασιμάτη που εμπεριέχουν και χιούμορ. Σαν πατέρας όμως νέου, ο οποίος είχε τη μεγάλη τιμή να υπηρετήσει στο ένδοξο Σώμα των Ευζώνων, κάτι το οποίο μας έχει γεμίσει υπερηφάνεια, ντρέπομαι για το κατάπτυστο πρόσφατο άρθρο του. Αυτή η ενδυμασία, και με τις παραλλαγές της ανάλογα με τη γεωγραφική προέλευση, δοξάστηκε στα πεδία των μαχών κατά τους απελευθερωτικούς αγώνες. Ηταν και τότε «αστείες» οι φουστανέλες και οι κάλτσες, ή όχι επειδή τότε τα παντελόνια ήταν «ξενόφερτα, φράγκικα», δεν υπήρχαν δικτυωτές κάλτσες με συνθετική ύλη, ενώ σήμερα δεν είναι «ένδειξη ανδρισμού» απλώς και μόνον επειδή σήμερα δεν είναι πλέον «μόδα» να κυκλοφορούμε με φουστανέλες και στις κάλτσες προστέθηκε ελαστική ταινία για καλύτερη προσαρμογή στο σώμα; Ολοι αυτοί που πολέμησαν με αυτές τις στολές θα λοιδορηθούν σαν «όχι αρκετά ανδροπρεπείς» και αυτοί λόγω ενδυμασίας, ή μόνον οι σημερινοί οι οποίοι τους τιμούν;

Ιωάννης Κεφαλληνός, Ζάκυνθος

7. Το κινητό μας είναι η υπογραφή μας

Κύριε διευθυντά,

Με αφορμή τη σχετική δημοσίευση την Πέμπτη 23/4 για την πρώτη ηλεκτρονική υπογραφή μεταξύ κρατών, θα ήθελα, μέσα από την έγκριτη «Καθημερινή», να τονίσω πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουμε κατεστημένες νοοτροπίες. Είναι πολύ γνωστά τα προβλήματα με τις συνελεύσεις των πολυκατοικιών. Αδιαφορία, ωχαδερφισμός κ.λπ., με συνέπεια δύσκολα να έχουμε απαρτία. Τότε γίνεται η συνέλευση την επόμενη Κυριακή, με ελάχιστη συμμετοχή, και οι αποφάσεις που λαμβάνονται δεν μπορούν να υλοποιηθούν από τα λίγα μέλη που τις ψήφισαν. Στην πολυκατοικία μας είχαμε αυτά τα προβλήματα. Εχουμε ιδιοκτήτες που κατοικούν μακριά μας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Πώς να συγκεντρώσουμε εξουσιοδοτήσεις με γνήσιο υπογραφής θεωρημένες από την αστυνομία, το ΚΕΠ ή το προξενείο; Με πολύ κόπο και πείσμα, επικαλούμενοι το γεγονός ότι μας κυβερνούν με τηλεδιασκέψεις και e-mails, πείσθηκε το 51% να καθιερωθεί το κινητό τηλέφωνο ως υπογραφή, σε τηλεφωνική εξουσιοδότηση.

Με τη διαδικασία αυτή έχουμε πάντοτε απαρτία. Και, το κυριότερο, εκτός από φυσικό αέριο, κατορθώσαμε να έχουμε τεχνολογικά υπερσύγχρονη αυτονομία, που ήθελε έγκριση από όλους τους ιδιοκτήτες. Δηλαδή, το 100%. Εχουμε πλέον θέρμανση 24 ώρες το 24ωρο και το κόστος είναι περίπου το 40% από την προϋπάρχουσα κατάσταση, που είχαμε θέρμανση μόνο 3 ώρες το πρωί και άλλες τόσες το βράδυ.

Νίκος Μάτος, Συνταξιούχος εκπαιδευτικός, Γλυφάδα