Αποχαιρετούμε τον δικό μας Άνθρωπο. Αποχαιρετούμε τον σύζυγο, τον πατέρα, τον παππού, τον θείο, τον φίλο. Και είναι πολύ δύσκολο...όπως όλοι αυτοί οι αποχαιρετισμοί. Πόσο μάλλον όταν αποχαιρετούμε έναν τέτοιον άνθρωπο. Έναν άνθρωπο σαν τον πατέρα μας, μοναδικό, έναν γίγαντα είχε πει ένας φίλος, έναν γενναίο Έλληνα είπε ένας άλλος, έναν άρχοντα είχε πει ένας τρίτος, έναν μαχητή είπε μια φίλη. Πράγματι, ο πατέρας μας υπήρξε μαχητής της ζωής πολύ πριν γίνει μαχητής του αέρα και τελείωσε την πορεία του σε αυτή τη ζωή πάλι μαχόμενος...

ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ ΣΤΟΝ ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΤΖΟΓΑΝΗ, 

ΤΟΝ ΛΑΤΡΕΥΤΟ ΜΑΣ ΠΑΤΕΡΑ ΚΑΙ ΣΥΖΥΓΟ

• Από την Ειρήνη, τη Χαρίκλεια, την Ασπασία και το Δημήτρη

Όσοι παρέστησαν το περασμένο Σάββατο, 29 Αυγούστου 2026, στην εξόδιο ακολουθία. στο Λαύριο, γιά τον Επίτιμο Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Πτέραρχο  (Ι) ε.α. Αθανάσιο Τζογάνη, θα άκουσαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το μοναδικό επικήδειο που εκφωνήθηκε από την κόρη του εκλιπόντος, Κλαίρη Τζογάνη, στην ουσία αυτοβιογραφική αναφορά σταθμών της ζωής του αποβιώσαντος. 

Εκτιμώντας την ουσία όσων ανεφέρθησαν στο εκφωνηθέντα επικήδειο, παρακάλεσα και έλαβα από την Κλαίρη Τζογάνη το σχετικό κείμενο εξ ονόματος της όλης οικογένειας, το οποίο και παραθέτω στην συνέχεια, μαζύ με τις ευχαριστίες μου. 

Γιά την αντιγραφή,

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

Σήμερα στεκόμαστε όλοι εδώ για να αποχαιρετήσουμε, όπως του πρέπει, έναν άνθρωπο που υπηρέτησε με ήθος, εντιμότητα και υψηλό αίσθημα ευθύνης την Πατρίδα του και την Πολεμική Αεροπορία για 40 χρόνια και έφτασε στα υψηλότερα αξιώματα: εκείνο του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ και του Αρχηγού ΓΕΑ.

Είναι μεγάλη τιμή που βρίσκεται εδώ, μαζί μας, για την εξόδιο ακολουθία ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ και τον ευχαριστούμε πολύ γι’ αυτό. Όπως ευχαριστούμε από καρδιάς και όλα τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων που παρευρίσκονται για την απόδοση τιμών.

Όμως εμείς σήμερα αποχαιρετούμε τον δικό μας Άνθρωπο. Αποχαιρετούμε τον σύζυγο, τον πατέρα, τον παππού, τον θείο, τον φίλο. Και είναι πολύ δύσκολο...όπως όλοι αυτοί οι αποχαιρετισμοί. Πόσο μάλλον όταν αποχαιρετούμε έναν τέτοιον άνθρωπο. Έναν άνθρωπο σαν τον πατέρα μας, μοναδικό, έναν γίγαντα είχε πει ένας φίλος, έναν γενναίο Έλληνα είπε ένας άλλος, έναν άρχοντα είχε πει ένας τρίτος, έναν μαχητή είπε μια φίλη.

Πράγματι, ο πατέρας μας υπήρξε μαχητής της ζωής πολύ πριν γίνει μαχητής του αέρα και τελείωσε την πορεία του σε αυτή τη ζωή πάλι μαχόμενος.

Σήμερα αποχαιρετάμε το παιδάκι που γεννήθηκε το 1939, στην αρχή του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου, και μεγάλωσε σε ένα απομονωμένο χωριό της Αιτωλοακαρνανίας, τη Σκουρτού. Σε μια πολυμελή και ανδροκρατούμενη οικογένεια. Που μεγάλωσε με τη μητέρα του τη Χαρίκλεια, χωρίς τον πατέρα του μέχρι τα έξι του χρόνια, γιατί ο πατέρας του, ο Επαμεινώντας, ήταν αιχμάλωτος στα στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Ιταλία και τη Γερμανία.

Σήμερα αποχαιρετάμε αυτό το παιδάκι που πήγαινε ξυπόλυτο στο σχολείο, κρατώντας στον ώμο το μοναδικό ζευγάρι παπούτσια που είχε, για να τα φορέσει φτάνοντας στο σχολείο και να μην τα χαλάσει στη διαδρομή. Αυτό το παιδάκι που δε φοίτησε σε ένα σχολείο όπως τα σχολεία που ξέρουμε σήμερα, αλλά σε ένα σχολείο, που όπως ο ίδιος έχει γράψει, δε διέθετε βιβλία παρά μόνο ένα αναγνωστικό, έναν μαυροπίνακα, μερικά τετράδια και μολύβια. Διέθετε όμως έναν δάσκαλο ήρωα, τον Χρήστο Σταμάτη, που μέσα σε μια αίθουσα προσπαθούσε να μορφώσει περί τα 70 παιδιά από την πρώτη μέχρι και την έκτη δημοτικού.

Σήμερα αποχαιρετούμε αυτό το παιδάκι, που παρόλο που ήταν πολύ καλός μαθητής, δεν τα κατάφερε να μπει με την πρώτη στο Γυμνάσιο, αλλά με τη δεύτερη και χρειάστηκε να επαναλάβει την έκτη δημοτικού, γιατί έτσι έκριναν σωστό ο δάσκαλός και ο πατέρας του, ώστε να προετοιμαστεί καλύτερα.

Σήμερα αποχαιρετούμε αυτό τον νεαρό έφηβο, που χρειάστηκε, μαζί με τον αδερφό του. τον Γιάννη, να πάρουν στις πλάτες τους ολόκληρη την οικογένεια όταν αρρώστησε η μητέρα τους. Και δούλευαν... και δούλευαν πολύ και πήγαιναν και στο γυμνάσιο. Δούλευαν ως σερβιτόροι σε καφενείο, ζαχαροπλαστείο, ταβέρνα καθώς και ως εργάτες ή υπάλληλοι στο Λεσίνι, στην εταιρεία συγκομιδής βαμβακιού. Αυτό το παιδί που φοίτησε στο Γυμνάσιο Αστακού για τις πέντε τάξεις και πήγε στην τελευταία τάξη στο νυχτερινό Γυμνάσιο Καλλιθέας, για να δουλεύει το πρωί και να μπορεί να πηγαίνει στο σχολείο το βράδυ. Αυτό το παιδί που διέμενε εντός του εργοστασίου που δούλευε και τις βραδινές ώρες πήγαινε πεζός στο νυχτερινό γυμνάσιο Καλλιθέας απόσταση 2-3 χλμ, ακολουθώντας κάποια χωμάτινα μονοπάτια χωρίς φως, τραγουδώντας το «φεγγαράκι μου λαμπρό» και πίστευε ότι θα έρθουν καλύτερες μέρες, ...όπως και τελικά ήρθαν.

Αποχαιρετούμε σήμερα αυτόν τον νεαρό που στην έκτη τάξη του Γυμνασίου αποφάσισε να γίνει Πιλότος της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας. Που για να καταφέρει να εγγραφεί στις εισαγωγικές εξετάσεις, χρειαζόταν την έγγραφη συναίνεση του πατέρα του και όπως αφηγείται ο ίδιος, ανέμενα κάποια αρνητική αντίδραση αφενός λόγω του ότι τα τελευταία χρόνια ασχολείτο πολύ με την Εκκλησία και τον άνθρωπο και αφετέρου, λόγω της αποστροφής του προς τον πόλεμο και τη βία που είχε ζήσει κατά τη συμμετοχή του στο Β ́Παγκόσμιο Πόλεμο, την πεντάχρονη αιχμαλωσία του και τον αλληλοσπαραγμό του εμφυλίου.

Σκέφτηκε λίγο, μονολόγησε: «Ναι, θα γίνεις αεροπόρος για να σκοτώνεις
ανθρώπους», σκέφτηκε λίγο ακόμη προβληματισμένος, με κοίταξε στα μάτια, όμως δεν ήθελε να μου χαλάσει το χατίρι αλλά και να εμποδίσει το μέλλον μου. Υπέγραψε το χαρτί και μονολόγησε και πάλι: «Πήγαινε, καλή επιτυχία και ο Θεός δε θα σε αφήσει να σκοτώσεις ανθρώπους». Πράγματι, τελικά αυτό έγινε. Ο Θεός δε με άφησε να σκοτώσω ανθρώπους αλλά προστάτευσε και εμένα να μη σκοτωθώ, στα 40 χρόνια υπηρεσίας μου στην Πολεμική Αεροπορία.

Αποχαιρετούμε αυτόν τον νεαρό που δεν τα κατάφερε με την πρώτη να μπει στη Σχολή Ικάρων, αλλά με τη δεύτερη γιατί δεν είχε προλάβει να προετοιμαστεί, γιατί δεν είχε τη δυνατότητα να προετοιμαστεί. Αν και τελικά αποφοίτησε πρώτος της Τάξης του.

Αποχαιρετούμε αυτόν τον νεαρό που τον Απρίλη του 1959, μαζί με άλλους 49 νέους, 19-20 ετών (δική του η αφήγηση πάλι) με όνειρα για το μέλλον περάσαμε την πύλη της Αεροπορικής Βάσης Δεκέλειας (Αεροδρόμιο Τατοϊου) και παρουσιαστήκαμε στη Σχολή Ικάρων καταταγέντες έτσι στην Πολεμική Αεροπορία και αποτελέσαντες την 34η Σειρά Ιπταμένων. Από εδώ αρχίζει ο αγώνας, η υπερπροσπάθεια για την επιβίωσή μου και την καταξίωσή μου στην Πολεμική Αεροπορία. Αγώνας έντιμος, ηθικός, ειλικρινής, αγώνας με άμιλλα και πάντοτε μέσα στο πλαίσιο του Συντάγματος, των νόμων, των κανονισμών της Πολεμικής Αεροπορίας και της Σχολής, των γραπτών και άγραφων, αλλά κοινά αποδεκτών κανονισμών καθώς και των παραδόσεων της Σχολής.

Αποχαιρετούμε τον νεαρό αξιωματικό που το 1963, κατά τη μετάθεσή του στην Κρήτη, στην 115 ΠΜ στη Σούδα Χανίων συναντά το καινούριο ενδιαφέρον στη ζωή του (δική του η αφήγηση και πάλι): Το καινούριο ενδιαφέρον στοιχείο ονομάζεται Ρένα. Ήλθε γρήγορα, σαν καταιγίδα, σάρωσε τη ζωή μου και συνεχίζει να τη σαρώνει, την οδήγησε και συνεχίζει να την οδηγεί σε ευχάριστα, ευτυχή και ενδιαφέροντα πεδία και είμαι βέβαιος ότι θα τηνοδηγεί και στο μέλλον μέχρι το τέλος της ζωής μου... Όπως και έγινε.

Αποχαιρετούμε τον νεαρό που ένα βράδυ της 8ης Νοεμβρίου πήγε να γνωρίσει τα πεθερικά του. Και ο ίδιος πάλι αφηγείται τη συνάντηση με τον πατέρα της Ρένας δικηγόρο Κωνσταντίνο Γκαζή. Με δέχθηκε με ευγένεια και καλοσύνη και δημιούργησε άνετο και πατρικό κλίμα στη συζήτηση. Κουβεντιάσαμε για τις οικογένειές μας και για τα επαγγελματικά μου ενδιαφέροντα. Όταν εκτίμησα ότι του είχα δώσει όλα τα στοιχεία για εμένα και ότι είχε σχηματίσει μια πλήρη εικόνα, του ζήτησα το χέρι της κόρης του Ρένας για να γίνει σύζυγός μου. Τότε σηκώθηκε από την καρέκλα του γραφείου του, εντυπωσιακός όπως ήταν, με αγκάλιασε στοργικά ως πατέρας, με φίλησε και μου ευχήθηκε να ευτυχίσουμε και ότι τόσο ο ίδιος, όσο η οικογένειά του θα είναι κοντά μας οποτεδήποτε χρειαστεί. Από την αγκαλιά του και το φιλί του, την αγάπη και τη ζεστασιά που περιείχαν και τα δύο, έγινε και παρεμεινε πραγματικός μου πατέρας για όλη την υπόλοιπη ζωή μου. Τους γονείς της Ρένας, τον Κώστα και την Ασπασία τους αισθανόμουν γονείς μου και με αισθάνονταν παιδί τους, τα δε αδέρφια της, τον Μανώλη και τον Αντώνη τους αισθανόμουν και με αισθάνονταν αδερφό. Έτσι είχα πια τρία αδέρφια, μαζί με τον αδερφό μου τον Γιάννη.

Όλα αυτά που διάβασα σήμερα, ήταν μια σκέψη, μια απόπειρα του πατέρα μου να γράψει την αυτοβιογραφία του και είναι κάποιες πρώτες σελίδες από αυτά. Ο λόγος που αποφάσισα να τα διαβάσω είναι γιατί μέσα στο σώμα που βρίσκεται μπροστά μας, υπήρχε μια ψυχή ανυπέρβλητη, μια ψυχή μοναδική, μια ψυχή που είχε μόνο αγάπη, μια ψυχή που δεν είπε και δεν ένιωσε ποτέ τίποτα κακό για κανέναν. Η ψυχή ενός ανθρώπου που χρειάστηκε να αποδείξει ότι είναι μαχητής και τα τελευταία τρία χρόνια της ζωής του, όταν αρρώστησε και όταν με την επιμονή, την υπομονή, την αισιοδοξία και το χαμόγελο κατάφερε -παρά τις αντίθετες προγνώσεις των γιατρών- να περάσει ακόμα τρία χρόνια μαζί με τους ανθρώπους του και την οικογένειά του που τόσο αγαπούσε. Γιατί ο ίδιος το ήθελε, γιατί ο ίδιος το πίστευε και γιατί κι εμείς φροντίσαμε να μη λείψουμε λεπτό από δίπλα του.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω πάρα πολύ όλους εσάς που είστε σήμερα εδώ, που ήρθατε από όλες τις γωνιές της Ελλάδας, πήρατε όλα τα διαθέσιμα μέσα για να είστε εδώ δίπλα μας και να αποχαιρετήσετε τον δικό σας αγαπημένο Άνθρωπο.

Και θέλω επίσης να ευχαριστήσω και όλους τους φίλους και τους συγγενείς μας που αυτά τα τρία χρόνια ήταν δίπλα μας. Όταν, σε ένα περίεργο παιχνίδι της ζωής, έμελλε να ζήσει την ίδια ιστορία με τη μητέρα του. Ο πατέρας μας, μαζί με τον αδερφό του τον Γιάννη, μαθητές στο Γυμνάσιο ήταν, όταν αρρώστησε η μητέρα τους και έχασε κάθε δυνατότητα κίνησης, και εκείνοι τη μετέφεραν στα χέρια, την τάιζαν, τη στήριζαν, τη βοηθούσαν σε όλα, πάντα με το χαμόγελο. Αυτά τα τρία δύσκολα χρόνια για εμάς, οι φίλοι, οι συγγενείς, οι άνθρωποί μας, με όποιον τρόπο μπορούσαν, ήταν πάντα δίπλα μας. Ένα τεράστιο τεράστιο ευχαριστώ.

Ένα ευχαριστώ θα ήθελα να απευθύνω και σε ανθρώπους που δεν ήταν οικογένειά μας, αλλά έγιναν στην πορεία, ανθρώπους που μας στήριξαν αυτά τα τρία χρόνια γιατί ήταν εκεί όταν τους χρειαζόμασταν: τη χειρουργό μας τη Τζένη που σήμερα περιμένει το πρώτο της παιδάκι και της ευχόμαστε να είναι πάντα ευτυχισμένη, τον φυσιοθεραπευτή μας τον Αλκίνοο που του ευχόμαστε τα καλύτερα, τον εξαιρετικό γιατρό μας τον κ. Σαραντίδη και την κα Όλγα, τα κορίτσια από τον Άγιο Εφραίμ, που ήταν το πρώτο διάστημα μαζί μας, τη Φανή και την Ευδοκία. 

Και φυσικά ένα μεγάλο ευχαριστώ, για τη βοήθεια, τη συμπαράσταση, τον επαγγελματισμό στους ανθρώπους που ήταν δίπλα μας σε αυτό το τελευταίο μίλι: το Νοσοκομείο μας το 251 ΓΝΑ, τον Διοικητή του, τον υπέροχο αυτόν άνθρωπο, τους Γιατρούς της Παθολογικής Κλινικής του 8ου ορόφου, το νοσηλευτικό προσωπικό, που έβλεπαν ότι ο πατέρας μας ακόμα πάλευε και δεν τον εγκατέλειψαν λεπτό και πάλευαν και εκείνοι μαζί του. Αλλά αυτός ο αγώνας δεν μπορούσε να κερδηθεί.

Κάποια στιγμή, ο πατέρας μας είχε πει ο Αεροπόρος παραδίνεται μόνο στον Θεό. Πράγματι, ο δικός μας Αεροπόρος σήμερα παραδόθηκε στον Θεό. Και είμαστε σίγουρες και σίγουροι και εμείς, και τα εγγόνια του, ότι θα είναι εκεί, θα μας φυλά, θα έχουμε την ευχή του και μακάρι να έχουμε κι εμείς τη δική του διαδρομή και τη δική του δύναμη, που παρά τα εμπόδια έβρισκε πάντα τρόπο να σηκώνεται και να συνεχίζει.

Στις 31 Μαρτίου του 2021 παρουσιάσαμε το «Ελλάδα 2.0». Πέντε χρόνια και πέντε μήνες μετά, τολμώ να πω πως δεν ήταν απλώς ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης με πολλά δισεκατομμύρια, αλλά μια διπλή ευκαιρία: να χρηματοδοτήσουμε επενδύσεις, αλλά και να διορθώσουμε καθυστερήσεις που η χώρα κουβαλούσε επί χρόνια. Στο αρχικό σχέδιο υπήρχε πρόβλεψη για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7 μονάδες, 180.000 περισσότερες θέσεις εργασίας και αύξηση των επενδύσεων κατά 20%. Τα τελικά αποτελέσματα, όμως, ήταν πολύ υψηλότερα: το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, οι νέες θέσεις εργασίας έφτασαν τις 550.000, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%. Αλλά η σημαντικότερη παρακαταθήκη είναι ότι οι 74 μεταρρυθμίσεις του προγράμματος έλυσαν εκκρεμότητες δεκαετιών και έφεραν τη χώρα πιο κοντά σε όσα θεωρούνται αυτονόητα στην υπόλοιπη Ευρώπη: στην ψηφιοποίηση του κράτους, στη διασύνδεση εκατοντάδων χιλιάδων ταμειακών μηχανών και POS, στη μείωση του κενού ΦΠΑ, στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, στην επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, στην πράσινη και ενεργειακή μετάβαση, στην αναβάθμιση της υγείας και της παιδείας. Ήταν μια πραγματική ευκαιρία την οποία αξιοποιήσαμε στο έπακρο. Και μετά; Η συνέχεια είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Την εβδομάδα αυτή εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο που είναι από τα πρώτα εθνικά σχέδια που εγκρίθηκαν και το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε πόρους, ύψους 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ, για την περίοδο έως το 2032.

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ

 

λιγότερο! Πέντε νέοι σταθμοί, 4,78 χιλιόμετρα νέας γραμμής σε σύνολο σχεδόν 15 χιλιομέτρων και ένα ενιαίο, πλήρως αυτοματοποιημένο δίκτυο που θα συνδέει τη Μίκρα με τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό σε περίπου 25 λεπτά. Εξυπηρετεί επιπλέον περίπου 63.000 επιβιβάσεις ημερησίως, «βγάζοντας» από τους δρόμους ακόμη 12.000 ΙΧ κάθε μέρα, με αντίστοιχο, φυσικά, όφελος για το περιβάλλον. Όμως η Καλαμαριά δεν είναι το τέλος, καθώς οι επεκτάσεις προς τη δυτική Θεσσαλονίκη έχουν ήδη μπει σε τροχιά προετοιμασίας με τις πρόδρομες μελετητικές εργασίες να ξεκινούν άμεσα.

Βέβαια, πέρα από αυτό το μεγάλο έργο, γίνονται και άλλα πολλά παράλληλα στην πόλη. Σας έχω μιλήσει για τη μεγάλη ανάπλαση της ΔΕΘ που ήδη δημοπρατήθηκε όπως είχαμε δεσμευθεί εντός του καλοκαιριού και τη δημιουργία ενός μητροπολιτικού πάρκου 120 στρεμμάτων που θα αλλάξει την εικόνα του κέντρου. Πέραν αυτού, στο τέλος του έτους θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για την ανάπλαση του Σιδηροδρομικού Σταθμού, δίνουμε επίσης στον Δήμο Θεσσαλονίκης δημόσια ακίνητα για να δημιουργηθούν 600 νέες θέσεις στάθμευσης, προχωρούν η επανάχρηση του συγκροτήματος του Αγίου Μηνά -με παραχώρηση επίσης στον Δήμο, η ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου στον Λόφο της Τούμπας, η δημιουργία χώρου πρασίνου και αθλητισμού στο ακίνητο της Αγίας Φωτεινής στο βορειοανατολικό άκρο της ΔΕΘ και το νέο κλειστό γήπεδο 2.000 θέσεων στους χώρους του ΑΠΘ μαζί με την αναβάθμιση 12 κτηριακών συγκροτημάτων του, ενώ, τέλος, αναθέτουμε στον ΟΦΥΠΕΚΑ την αποκλειστική ευθύνη για τον καθαρισμό του Θερμαϊκού.

Οι μεγάλες αλλαγές στη βόρεια Ελλάδα όμως δεν αφορούν μόνο μια πόλη. Αφορούν και τη Δυτική Μακεδονία, μια περιοχή συνδεδεμένη με τον λιγνίτη που καλείται να βρει τον νέο βηματισμό της. Την Παρασκευή βρέθηκα στη Φλώρινα και την Κοζάνη και επισκέφθηκα, μεταξύ άλλων, τη νέα μονάδα ΣΗΘΥΑ της ΔΕΗ στην Καρδιά. Να πούμε ότι η ΔΕΗ υλοποιεί στη Δυτική Μακεδονία ένα επενδυτικό σχέδιο 5,75 δισ. ευρώ έως το 2030 και, εκεί όπου άλλοτε υπήρχαν λιγνιτικά πεδία, λειτουργούν ήδη φωτοβολταϊκά πάρκα μεγάλης ισχύος, ενώ προχωρούν έργα αποθήκευσης ενέργειας, πράσινου υδρογόνου και ο σχεδιασμός για ένα Mega Data Center στον Άγιο Δημήτριο. Τα έργα εκτιμάται ότι θα δημιουργήσουν πάνω από 1.800 θέσεις εργασίας κατά την κατασκευή και περίπου 700 μόνιμες θέσεις στη λειτουργία, ενώ η πλήρης ανάπτυξη του Data Center εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερη απασχόληση. 

Καμία αλλαγή αυτού του μεγέθους δεν είναι εύκολη. Και δεν έχουμε λόγο να το ωραιοποιούμε: η Δυτική Μακεδονία καλείται να αφήσει πίσω ένα παραγωγικό μοντέλο που καθόρισε τη ζωή της επί δεκαετίες. Στο τέλος της ημέρας, αυτό που θεωρώ πως έχει σημασία είναι οι άνθρωποι της περιοχής να μπορούν να σχεδιάζουν τη ζωή τους εκεί με μεγαλύτερη ασφάλεια και αισιοδοξία.

Τί έφερε γιά την Ελλάδα

το Ταμείο Ανάκαμψης

Μιλώντας δε για την επόμενη ημέρα, αύριο, μαζί με τον Αύγουστο, κλείνει και ένας σημαντικός ευρωπαϊκός κύκλος: η περίοδος υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης. Στις 31 Μαρτίου του 2021 παρουσιάσαμε το «Ελλάδα 2.0». Πέντε χρόνια και πέντε μήνες μετά, τολμώ να πω πως δεν ήταν απλώς ένα πρόγραμμα χρηματοδότησης με πολλά δισεκατομμύρια, αλλά μια διπλή ευκαιρία: να χρηματοδοτήσουμε επενδύσεις, αλλά και να διορθώσουμε καθυστερήσεις που η χώρα κουβαλούσε επί χρόνια. Στο αρχικό σχέδιο υπήρχε πρόβλεψη για αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 7 μονάδες, 180.000 περισσότερες θέσεις εργασίας και αύξηση των επενδύσεων κατά 20%. Τα τελικά αποτελέσματα, όμως, ήταν πολύ υψηλότερα: το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 11 μονάδες, οι νέες θέσεις εργασίας έφτασαν τις 550.000, ενώ οι επενδύσεις αυξήθηκαν κατά 60%. 

Αλλά η σημαντικότερη παρακαταθήκη είναι ότι οι 74 μεταρρυθμίσεις του προγράμματος έλυσαν εκκρεμότητες δεκαετιών και έφεραν τη χώρα πιο κοντά σε όσα θεωρούνται αυτονόητα στην υπόλοιπη Ευρώπη: στην ψηφιοποίηση του κράτους, στη διασύνδεση εκατοντάδων χιλιάδων ταμειακών μηχανών και POS, στη μείωση του κενού ΦΠΑ, στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, στην επιτάχυνση της Δικαιοσύνης, στην ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, στην πράσινη και ενεργειακή μετάβαση, στην αναβάθμιση της υγείας και της παιδείας. Ήταν μια πραγματική ευκαιρία την οποία αξιοποιήσαμε στο έπακρο.

Και μετά; Η συνέχεια είναι το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο. Την εβδομάδα αυτή εγκρίθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το ελληνικό Εθνικό Σχέδιο που είναι από τα πρώτα εθνικά σχέδια που εγκρίθηκαν και το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα σε πόρους, ύψους 5,3 δισ. ευρώ μαζί με τον ΦΠΑ, για την περίοδο έως το 2032. Οι 25 παρεμβάσεις του αφορούν περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και 70.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις. Από το 2026 ξεκινούν κοινωνικές κατοικίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις για μικρές επιχειρήσεις, κοινωνικό leasing ηλεκτρικών αυτοκινήτων και 211 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Ακολουθούν, από το 2027, νέες παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, τη θέρμανση, τις φοιτητικές εστίες και τις προσβάσιμες μετακινήσεις για συμπολίτες μας με αναπηρία, αλλά και μεγάλες επενδύσεις σε προσβάσιμες και καθαρές δημόσιες μεταφορές. 

Το μήνυμα είναι σαφές: οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν τελειώνουν με το Ταμείο Ανάκαμψης. Αλλάζει ο χρηματοδοτικός κύκλος, όχι η προσπάθεια να κάνουμε την ανάπτυξη πιο πράσινη, την καθημερινότητα πιο εύκολη και την κοινωνία πιο συνεκτική.

Ολοκληρώθηκε η καταβολή

των νέων συντάξεων χηρείας

Από το πεδίο της οικονομίας τα επόμενα δύο θέματα. Πρώτον, αυτή την εβδομάδα ολοκληρώθηκε η καταβολή των νέων συντάξεων χηρείας, μετά τη νομοθετική ρύθμιση που ανακοινώσαμε τον Ιούλιο για την οριστική κατάργηση των περικοπών του νόμου Κατρούγκαλου-Τσίπρα. Περισσότεροι από 8.500 δικαιούχοι είδαν τη σύνταξή τους να αποκαθίσταται, ενώ περίπου 75.000 συνταξιούχοι δεν θα χρειαστεί να επιστρέψουν ούτε ένα ευρώ από αναδρομικά ποσά. Προστατεύονται ακόμη 122.000 άνθρωποι που λαμβάνουν δύο εθνικές συντάξεις, καθώς και τα παιδιά που έχουν χάσει και τους δύο γονείς τους. Ένα ζήτημα που ταλαιπώρησε χιλιάδες οικογένειες κλείνει οριστικά. Δεύτερον, από αύριο τίθεται σε ισχύ η πρωτοβουλία μας για χαμηλότερες τιμές σε βασικά καταναλωτικά αγαθά όπως τρόφιμα, είδη διαβίωσης και σχολικά είδη, με τις μειώσεις τιμών να ανέρχονται από 5% έως 7% για διάστημα δύο έως τεσσάρων μηνών. Δεν είναι, ασφαλώς, η απάντηση σε όλα όσα πιέζουν σήμερα έναν οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι όμως μια χειροπιαστή ανακούφιση, ειδικά τώρα που ξεκινούν και τα έξοδα της νέας σχολικής χρονιάς για πολλές οικογένειες.

Παρεμπιπτόντως να πω πως η προετοιμασία για τη νέα σχολική χρονιά έχει ξεκινήσει, πρακτικά, εδώ και μήνες: προχωρήσαμε σε 5.259 νέους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών, από τους οποίους οι 1.421 στην ειδική αγωγή, ενώ συνολικά αναμένονται περίπου 36.000 αναπληρωτές, ώστε τα σχολεία να ανοίξουν με περισσότερους ανθρώπους στις τάξεις τους. Συνεχίζεται, επίσης, το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου», με τον αριθμό των ανακαινισμένων σχολείων να έχουν φτάσει πλέον τα 669 και τις μελέτες για ακόμη 500 να αρχίζουν τον Σεπτέμβριο. Την ίδια ώρα, δημιουργούνται νέα Πειραματικά και Ειδικά Σχολεία, τα Κέντρα Καινοτομίας αυξάνονται από 13 σε 18 και τα προγράμματα σπουδών επικαιροποιούνται, ώστε η γνώση στην τάξη να συνδέεται περισσότερο με τις ανάγκες της σύγχρονης ζωής. 

Θέλουμε, όμως, η φροντίδα για τα παιδιά να φαίνεται και σε πράγματα πολύ πιο καθημερινά. Από φέτος, λοιπόν, τα σχολικά κυλικεία αλλάζουν. Θα διαθέτουν μόνο προϊόντα που περιλαμβάνονται στον εγκεκριμένο κατάλογο και πληρούν συγκεκριμένα διατροφικά κριτήρια: περισσότερα φρούτα, γαλακτοκομικά χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και πιο προσεγμένα σάντουιτς, ενώ αναψυκτικά και αλλαντικά απομακρύνονται από τα ράφια τους. Οι συνήθειες χτίζονται και από αυτές τις καθημερινές επιλογές και το σχολείο οφείλει να δίνει στα παιδιά το καλύτερο δυνατό παράδειγμα.

Πρόγραμμα "Προσωπικός Βοηθός"

γιά τα άτομα με αναπηρία

Να περάσω στο πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» για τα άτομα με αναπηρία, οι αιτήσεις για το οποίο άνοιξαν στις 26 Αυγούστου. Θυμίζω πως πριν περίπου ένα μήνα νομοθετήσαμε ώστε το πρόγραμμα αυτό να γίνει μόνιμο πρόγραμμα σε όλη τη χώρα. Σήμερα υπάρχουν περισσότεροι από 2.000 Προσωπικοί Βοηθοί, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για ορεινούς και νησιωτικούς δήμους. Οι νέες αιτήσεις υποβάλλονται έως τις 27 Νοεμβρίου στο prosopikosvoithos.gov.gr.

Πιάνοντας το νήμα των Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων από την προηγούμενη εβδομάδα, το τρίτο και τελευταίο εξ αυτών, αυτό για τη Βιομηχανία, ολοκληρώθηκε και είναι πια σε ισχύ, αντικαθιστώντας το παρωχημένο πλαίσιο του 2008. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μια βιομηχανική επιχείρηση, ένα κέντρο logistics ή ένα data center θα γνωρίζει πλέον με μεγαλύτερη σαφήνεια πού μπορεί να εγκατασταθεί και με ποιους κανόνες. Ενισχύονται οι οργανωμένοι χώροι, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές και τα Επιχειρηματικά Πάρκα, ενώ προβλέπονται ρητά χώροι για σύγχρονες δραστηριότητες, από την ανακύκλωση μέχρι τις υποδομές υψηλής τεχνολογίας. Ταυτόχρονα, λαμβάνονται υπόψη η προστασία ευαίσθητων περιοχών, η σύνδεση με οδικά, λιμενικά και σιδηροδρομικά δίκτυα, αλλά και οι κίνδυνοι από πλημμύρες, πυρκαγιές και σεισμούς. Η χώρα αποκτά έτσι ξεκάθαρους κανόνες, ώστε οι επενδύσεις να προχωρούν γρηγορότερα αλλά και με μικρότερη επιβάρυνση για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

Αυτά ήταν κάποια από όσα έγιναν την εβδομάδα που μας πέρασε. Την επόμενη εβδομάδα θα βρίσκομαι στη ΔΕΘ όπου θα έχουμε πολλά να πούμε. Άρα, αυτό σημαίνει ότι δεν θα έχουμε ανασκόπηση. Προβλέπεται, όμως, ένα πολύ ενδιαφέρον Σαββατοκύριακο. Καλή Κυριακή σε όλες και όλους!

Από την "Τραγωδία του κρατικού καπιταλισμού στον 20ο αιώνα", βιβλίου που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις "Κασταλία"

ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΑΘΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΑΠΟ 

ΤΟ ΘΑΝΟ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟ:

0 Λένιν και οι Μπολσεβίκοι εφάρμοσαν τον Κρατικό Καπιταλισμό το 1918, το 1919 και το 1920.Αλλά,λίγο το λάθος πρόγραμμα,λίγο η ξηρασία και λίγο ο εμφυλιος πόλεμος με τους Λευκούς, που υποστήριζε η Άνταντ, το ΑΕΠ της Ρωσίας έπεσε στο 14 % του προπολεμικού.

Τότε ο Λένιν συγκάλεσε στις αρχές του 1921 δύο συνέδρια. Ένα Εκτακτο και το Τακτικο.

Στο Έκτακτο που προηγήθηκε κατέβασε τον φόρο της αγροτικής παραγωγής στο 10% από 20%. Το κυριότερο όμως ήταν ότι επέτρεψε στους αγρότες να πωλούν τα προϊόντα που τους περίσσευαν στην Αγορά. Ενώ μέχρι τότε ήταν υποχρεωμένοι να τα παραδίδουν στο κράτος, στην χαμηλη τιμή που όριζε το κρατος, δηλαδη η κυβέρνηση.

Στο Τακτικο συνέδριο των Μπολσεβικων ο Λένιν εισηγήθηκε επιστροφή στον Καπιταλισμό, για πολλά χρόνια. Τότε αντέδρασε μια μικρή ομάδα, οι Αριστεροί Κομμουνιστές, και ο Λένιν έγραψε το βιβλίο "Αριστερισμος η Παιδική Αρρώστια του Κομμουνισμού"....

Αυτά και άλλα πολλά μπορείτε να τα διαβάσετε στο βιβλίο μου " Η Τραγωδία του Κρατικού Καπιταλισμού στον 20ο Αιώνα" που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις "Κασταλία¨..

Το 3ο Μάθημα αργότερα. Με τις υγείες σας.

«Η ΤΡΑΓΩΔΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ ΣΤΟΝ 20ο ΑIΩΝΑ»
Συγγραφέας: Θάνος Παπαδόπουλος
Σελίδες: 320
Σχήμα: 17x24
Τιμή: 21 €
ISBN: 978-618-5279-19-6

Εκδόσεις "Κασταλία"
Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 59
Τηλ:210/3215280-3247945
Φαξ:210/3215281-3315176
E-Mail:info@kastaliaeditions.gr

O Επίτιμος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, Πτέραρχος (Ι) ε.α. Αθανάσιος Τζογάνη, άφησε την τελευταία του πνοή στο 251ΓΝΑ, όπου τον τελευταίο χρόνο είχε δώσει πολλές και δύσκολες μάχες για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, με πίστι, αλλά και σε άνιση βάση. Είχε γεννηθεί στην Σκουρτού Αιτωλοακαρνανίας. το 1939.

ΠΤΕΡΑΡΧΟΣ (Ι) 

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΤΖΟΓΑΝΗΣ

(1939-2026)

΄Ενας άνθρωπος γλυκύς, του μέτρου και της σύνεσης, όσο και της αποφασιστικότητας, όπου και όποτε οι συνθήκες το απαιτούσαν στις θέσεις κορυφαίας ευθύνης, από όπου κλήθηκε να ασκήσει διοίκηση, ένα δημόσιο πρόσωπο που με ετίμησε με την εμπιστοσύνη του και τη φιλία του, έφυγε από τη ζωή προχθές, Τρίτη-25 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 87 ετών.

Αναφέρομαι στον Επίτιμο Αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Πτέραρχο (Ι) ε.α. Αθανάσιο Τζογάνη, που άφησε την τελευταία του πνοή στο 251ΓΝΑ, όπου τον τελευταίο χρόνο είχε δώσει πολλές και δύσκολες μάχες για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, με πίστι, αλλά και σε άνιση βάση. Είχε γεννηθεί στην Σκουρτού Αιτωλοακαρνανίας το 1939.

Κι έτσι φθάνουμε στην ώρα για το τελευταίο κατευόδιο στον Πτέραρχο μεθαύριο, Σάββατο-29 Αυγούστου 2026, στο Λαύριο, από τον εκεί Ιερό Ναό Αγίου Ανδρέα και τον εν συνεχεία ενταφιασμό του στο 4ο Κοιμητήριο Λαυρίου.

Παντρεμένος προδικτατορικά, στις 6 Ιουνίου 1965, με τη Χανιώτισσα, Ρένα Γκαζή-Τζογάνη, στον Ιερό Ναό Ευγγελίστριας στη Χαλέπα Χανίων, ο Αθαν. Τζογάνης πορεύθηκε στο βίο του με αρχές και αξίες και είδε να προοδεύουν οι δύο κόρες του, η Κλαίρη-καθηγήτρια στην Σχολή Ικάρων και η Ασπασία-κεραμίστρια. Ποιοί δεν θυμούνται τον ωραίο τους γάμο στη Χαλέπα, με όλους τους ιδιαίτερους τύπους για στρατιωτικούς, μέσα από μία πυραμίδα ξιφών συναδέλφων που δίνουν «παραγγέλματα», όπως μού θυμίζει παραστάς τότε αγαπητός φίλος.

Στη συνέχεια, από τη Βάση του Αράξου, όπου βρέθηκε να υπηρετεί επί ημερών δικτατορίας, ο Πτέραρχος απέρριπτε κάθε κουβέντα στο να σταματήσει να στέλνει η Ρένα του βοήθεια στον εξόριστο από τη χούντα αδελφό της, Μανώλη. Και στις σχετικές «υποδείξεις» των εκεί τοποτηρητών των δικτατορίας τούς το έκοψε λέγοντάς τους «αυτό δεν γίνεται» κι έτσι, όσο ο Μανώλης Γκαζής ήταν εξόριστος, η βοήθεια από τον Άραξο ουδέποτε σταμάτησε…

Πολλά θα μπορούσε να γράψω για τον σιωπηρό φίλο της 34ης Σειράς Ιπταμένων της ΣΙ, Αρχηγό της τάξης του, που διετέλεσε προηγουμένως και βεβαίως ευδοκίμως Αρχηγός ΓΕΑ, Αρχηγός Τακτικής Αεροπορίας και σε όλες τις θέσεις υψηλής ευθύνης της ΠΑ, επιλεγόμενος μάλιστα και για πρώτος Υπασπιστής του Ανδρέα Παπανδρέου το 1981, ως ΥΕΘΑ. Και βεβαίως για τις συνθήκες υπό τις οποίες επελέγη από το ΚΥΣΕΑ ως επόμενος Αρχηγός ΓΕΕΘΑ στις 17 Φεβρουαρίου 1996, λίγες ημέρες μετά την κρίση των Ιμίων.

Στα δικά μου μάτια, ο θάνατος του Τζογάνη στις 25/08/26 και αυτός ενός άλλου Πτεράρχου, του Χαραλάμπους Σταυρακάκη στις 26/02/07, κλείνει τον κύκλο της αποχώρησης από αυτή τη ζωή και των δύο εμβληματικών Αεροπόρων της 34ης Σειράς Ιπταμένων της ΣΙ που συμπορεύθηκαν σε πολλά και για καιρό, με εγνωσμένες ηγετικές ικανότητες αμφότεροι. Μένοντας σε αυτό, αρκούμαι στην καταγραφή ότι ο πρώτος τελικώς επελέγη για Αρχηγός ΓΕΑ το 1993, Αρχηγός ΓΕΕΘΑ το 1996 και Διοικητής ΥΠΑ, ενώ ο δεύτερος για Διοικητής ΕΥΠ, το 1996, κάπως σαν να μοιράσθηκαν κορυφαίους ρόλους από την Πολιτεία. Οι όποιες λεπτομέρειες στην κρίση του ιστορικού του μέλλοντος.

Αποχαιρετώ με τιμή τον Πτέραρχο Αθαν. Τζογάνη. Με τιμούσε με την εμπιστοσύνη του και θα τού είμαι ευγνώμων εσαεί.

Στη Ρένα Τζογάνη, τις κόρες της και στην οικογένεια της πρώτης, εύχομαι να έχουν ισχυρή δύναμη και γενναία βάση για όμορφα πράγματα, αντλώντας ισχυρά πρότυπα από το ανεξίτηλο αποτύπωμα ζωής του εκλιπόντος δικού τους ανθρώπου.

Γαίαν έχοι ελαφράν στη Λαυρεωτική γη ο Πτέραρχος Αθανάσιος Τζογάνης, ο Θανάσης της καρδιάς μας.

Σεραφείμ Χ. Μηχιώτης

Το πρόβλημά μας είναι ότι μικρύναμε. Πάψαμε να είμαστε αυτοκρατορικό έθνος, χάσαμε την επαφή με τα λείψανα του παρελθόντος μας στην Εγγύς Ανατολή, στον Καύκασο, λιγότερο στα Βαλκάνια. Μαϊμουδίζουμε αρχαιότητα και περιμένουμε από την «πεφωτισμένη», παραπαίουσα σήμερα Δύση, που πότε μας σώζει πότε μας πνίγει, να αναγνωρίσει τα αρχαία μας τα κάλλη. Πού και πού η παλαιά σπίθα αναθρώσκει, αφήνοντας έκπληκτους κι εμάς τους ίδιους, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι ανταποκρινόμαστε πάντοτε στην ιδέα που έχουν για εμάς στο Δελχί ή στο Πεκίνο....

 

Γιώργος Πουκαμισάς: 

“Η ήπια ισχύς δεν ταυτίζεται 

με την πολιτιστική αίγλη”

ΑΡΘΡΑ / ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
5 Αυγούστου, 2026

Μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη έδωσε στα epikaira.gr ο Πρέσβης ε.τ. Γεώργιος Διον. Πουκαμισάς. O Πρέσβης επιχειρεί να συνδέσει το πολιτιστικό αποτύπωμα του Ελληνισμού στο ρου της ιστορίας, το οποίο, αποτελεί ισχυρή μορφή ήπιας ισχύος, με τον τρόπο με τον οποίο αυτή η ισχύς μπορεί να προβληθεί και να διεκδικηθεί στο σύγχρονο κόσμο.

• Πώς προσδιορίζετε τη σχέση ήπιας ισχύος και δημόσιας διπλωματίας;

Γεώργιος Πουκαμισάς

Στο βιβλίο μου, Το γεωπολιτικό ανάπτυγμα των Ελλήνων, εξ αφορμής του οποίου συνομιλούμε, λέγω ότι το πολιτιστικό απόθεμα ενός λαού, ενός έθνους, δεν μεταφράζεται πάντοτε σε ήπια ισχύ. Η ήπια ισχύς δεν ταυτίζεται με την πολιτιστική αίγλη, απαιτεί θεσμούς ασκήσεώς της, όπως είναι τα κρατικά ή μη πολιτιστικά ιδρύματα, οι ανταλλαγές μουσικών και θεατρικών συνόλων, εκθέσεις ζωγραφικής, χορευτικά συγκροτήματα, διαλέξεις κλπ. Η δημόσια διπλωματία, ενεργούμενη κυρίως με δηλώσεις, ανακοινώσεις, διοχέτευση στον Τύπο απόψεων «πηγών» ή «κύκλων» μιας κυβέρνησης, Υπουργείων, πρωτίστως του Υπουργείου των Εξωτερικών, στηριζόμενη στις κεντρικές Υπηρεσίες Τύπου και Πληροφοριών, τα Γραφεία Τύπου ενός κρατικού υποκειμένου ανά τον κόσμο, είναι ένα πολύ ευρύ και απαραίτητο εργαλείο. Η δημόσια διπλωματία, που διαχειρίζεται την επικαιρότητα, δεν υπηρετεί μόνο την ήπια ισχύ, αλλά αναφέρεται στην προβολή παντοειδούς κυβερνητικού έργου προς το εξωτερικό, πέραν του πολιτισμού. Παρέκβαση της δημόσιας διπλωματίας είναι η προπαγάνδα.

• Θεωρείτε ότι υπάρχουν κάποια διακριτά στοιχεία και χαρακτηριστικά στην ήπια ισχύ της Ελλάδας σε σχέση με εκείνη την οποία ασκούν άλλες χώρες με υπολογίσιμο πολιτισμικό πλούτο;

Προφανώς η πολιτιστική αίγλη της Ελλάδος, περί αυτής πρόκειται, έχει διαφορετικό βάθρο από εκείνη άλλων κρατών, καθώς -πριν φτάσουμε στην ανθεκτικότητα που δείξαμε κατά τους αιώνες της οθωμανικής δεσποτείας-, ο κόσμος μας κρατάει και αντλεί από την κλασσική αρχαιότητα, την ελληνιστική περίοδο και την βυζαντινορωμαική χιλιετία. Κάθε έθνος έχει τις δικές του πηγές ταυτότητας και πολιτισμού, και εμείς αυτή τη βαριά κληρονομιά, που δεν μας αφήνει ποτέ ήσυχους.

• Χώρες όπως η Κίνα και η Ινδία αναφέρονται στην έννοια του κράτους πολιτισμού/civioizational state. Πώς τοποθετήστε απέναντι σε αυτούς τους προβληματισμούς και πως θα μπορούσε να εφαρμόσει κανείς αυτή την έννοια στην ελληνική περίπτωση;

Με όλο τον βαθύ σεβασμό που οφείλουμε να τρέφουμε στους μεγάλους πολιτισμούς της Ασίας και της οικουμένης όλης, όπως εκείνους της Κίνας και της Ινδίας, η Ελλάδα είναι επίσης, να το πω γερμανικά, κατ εξοχήν Kulturland. Το πρόβλημά μας είναι ότι μικρύναμε. Πάψαμε να είμαστε αυτοκρατορικό έθνος, χάσαμε την επαφή με τα λείψανα του παρελθόντος μας στην Εγγύς Ανατολή, στον Καύκασο, λιγότερο στα Βαλκάνια. Μαϊμουδίζουμε αρχαιότητα και περιμένουμε από την «πεφωτισμένη», παραπαίουσα σήμερα Δύση, που πότε μας σώζει πότε μας πνίγει, να αναγνωρίσει τα αρχαία μας τα κάλλη. Πού και πού η παλαιά σπίθα αναθρώσκει, αφήνοντας έκπληκτους κι εμάς τους ίδιους, αλλά δεν είμαι βέβαιος ότι ανταποκρινόμαστε πάντοτε στην ιδέα που έχουν για εμάς στο Δελχί ή στο Πεκίνο.

• Η ήπια ισχύς ασκείται από διάφορους φορείς θεσμικούς, αλλά και στο πλαίσιο της διάδρασης των πολιτών. Με βάση την μακρά θητεία σας στο διπλωματικό σώμα, πώς οραματίζεστε τη συμβολή των διαφόρων φορέων άσκησης ήπιας ισχύος;

Η επικοινωνία με άλλα έθνη, γειτονικά, κοντινά ή μακρινά, -είτε ενεργείται από δημόσιους είτε από ιδιωτικούς θεσμούς, είτε από ομάδες πολιτών που, αίφνης, εκδράμουν στην Πέτρα της Ιορδανίας ήστη Ματέρα της Μπαζιλικάτα στην Κάτω Ιταλία-, δεν γίνεται στο όνομα της ήπιας ισχύος, όρου που αποτελεί εκλογίκευση, σχηματοποίηση της πανάρχαιας διαδικασίας επικοινωνίας, αλληλογνωριμίας, συχνά υστερόβουλης, με άλλες κοινωνίες. Εγώ λέω, Έλληνες, ξαναγίνετε ταξιδευτές, εντός αλλά και εκτός Ευρώπης, στα παλαιά χνάρια των προπατόρων σας, γίνετε ινδικοπλεύστες, γίνετε ερευνητές.

Αλλά ας μου επιτραπεί να επαναλάβω ότι η ήπια ισχύς, αφού μιλάμε για κοινωνία κρατών, είναι χωλή και απολύτως ανεπαρκής, αν δεν υποστυλώνεται από την σκληρή ισχύ, την οικονομική δηλαδή ευρωστία και την αμυντική επάρκεια.

«Το Γεωπολιτισμικό Ανάπτυγμα
των Ελλήνων»

Συγγραφέας: Γεώργιος Διον. Πουκαμισάς

Σελίδες: 144
Σχήμα: 12x19
Τιμή: 11 €


Εκδοτικός Οίκος «ΚΑΣΤΑΛΙΑ»
Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 59
Τηλ: (210) 3215280-3247945
Φαξ: (210) 3215281-3315176
Ε-Mail: info@kastaliaeditions.gr

Η μοίρα θέλησε να φύγει ανήμερα των γενεθλίων του, ολοκληρώνοντας ένα κύκλο με μία, θα έλεγα, σπάνια αρμονία: βλέποντας την πατρίδα του να προχωρά μπροστά, παρά τις δυσκολίες, το κόμμα του να πρωταγωνιστεί, κυρίως το έργο του να αναγνωρίζεται και τους απογόνους του να φέρουν περήφανοι το επώνυμό του. Σεβαστέ μας Γιάννη, μας αφήνεις βαριά κληρονομιά την ευθύνη απέναντι στην πατρίδα, την αφοσίωση σε αξίες, κυρίως όμως μία αυθεντική πολιτική ευγένεια που τόσο μας λείπει αυτές τις εποχές. Για όλα αυτά, η Ελλάδα αλλά και η μεγάλη μας παράταξη, η Νέα Δημοκρατία, θα σε ευχαριστούν...

 

Επικήδειος λόγος Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εξόδιο ακολουθία του Γιάννη Βαρβιτσιώτη

Αποχαιρετούμε, σήμερα, έναν πολιτικό που δεν πέρασε, απλώς, από τον δημόσιο βίο, αλλά που μαζί με άλλους της γενιάς του τον «σμίλεψε» επί δεκαετίες.

Γιατί ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης ήταν φτιαγμένος από εκείνο το σπάνιο υλικό, το σπάνιο μέταλλο, μιας άλλης εποχής, με την εμπειρία του πολέμου, των δύσκολων καιρών που ακολούθησαν και, βέβαια, με το τραύμα της δικτατορίας. Παράλληλα, όμως, με μία βαθιά πίστη στη Δημοκρατία, τον κοινοβουλευτισμό, τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό της πατρίδας μας, που έφερε η ωριμότητα της Μεταπολίτευσης.

Υπήρξε, έτσι, ο τελευταίος, ίσως, εκπρόσωπος μιας σχολής η οποία αντιλαμβανόταν την πολιτική, όχι ως πεδίο πρόσκαιρων εντυπωσιασμών αλλά ως ένα πεδίο πραγματικής προσφοράς και ευθύνης. Συνδυάζοντας δύο αρετές που σπάνια συνυπάρχουν στον ίδιο βαθμό: έναν πραγματικά δημιουργικό ριζοσπαστισμό αλλά και την απόλυτη αίσθηση του καθήκοντος. Αρετές, που του επέτρεψαν να υπηρετήσει ταυτόχρονα και τον τόπο και την παράταξή μας, τη μεγάλη, ενωμένη και νικηφόρα Νέα Δημοκρατία.

Πράγματι, στη μακρά πορεία του ανέλαβε όποια αποστολή του ζητήθηκε: Βουλευτής, Ευρωβουλευτής, κορυφαίος Υπουργός σε πολλά χαρτοφυλάκια, Αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, και παρών σε όποια μάχη και αν χρειάστηκε να δώσει. Με ξεχωριστή, ανάμεσά τους, τη διαμόρφωση του Συντάγματος του 2001 ως τότε εισηγητής της μειοψηφίας. Σε μία αναθεωρητική διαδικασία που τότε πέτυχε, πρωτίστως χάρη στην υπεύθυνη στάση της αντιπολίτευσης.

«Πίστευα και πιστεύω ότι οι πολιτικοί οφείλουν να διαμορφώνουν τις καταστάσεις και όχι να διαμορφώνονται απ’ αυτές», είχε πει σε μια δημόσια τοποθέτησή του. Ενώ, όταν ρωτήθηκε αν συμφωνεί με το βρετανικό απόφθεγμα ότι «πολιτική σημαίνει να σκοτώνεις με χαμόγελο», τα λόγια του ήταν αφοπλιστικά. «Εγώ, πάντως, προτιμώ το χαμόγελο», είχε απαντήσει, και σωστά, καθώς το χιούμορ και αυτή η χαλαρή, ανθρώπινη επικοινωνία συνόδευαν πάντα την πλούσια πολιτική του δράση.

Νομίζω ότι αυτά τα χαρακτηριστικά του τον έκαναν τόσο αγαπητό σε φίλους αλλά και σε πολιτικούς αντιπάλους, με τον σεβασμό να κυριαρχεί, ιδίως μεταξύ των νεότερων. Άλλωστε και εγώ τον είχα παρακολουθήσει επί πολλά χρόνια, μεγαλώνοντας, ως στενό συνεργάτη του πατέρα μου.

Εκείνο που συγκρατώ, ωστόσο, είναι οι πολύτιμες συμβουλές του. Τις προσέφερε πάντα απλόχερα. Τις είχα ακούσει, θυμάμαι, το 2017 όταν ήμουν προσκεκλημένος στο κτήμα του, στον πατρογονικό Μυστρά, τον οποίο, Σεβασμιώτατε, τόσο πολύ αγαπούσε. Κι εκεί γνώρισα καλύτερα τον άνθρωπο πέρα από τον πολιτικό.

Βέβαια, ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης δεν υπήρξε απλά ένας δημόσιος λειτουργός. Ήταν ένας εξαίρετος νομικός, ήταν όμως και ένας φανατικός μελετητής της ιστορίας και του πολιτισμού μας. Γι’ αυτό, και όταν άφησε με θάρρος το προσκήνιο, στο όνομα της νέας γενιάς, αφιερώθηκε αμέσως στα νέα του ενδιαφέροντα. Μετατράπηκε, έτσι, σε έναν επίμονο περιηγητή. Μας χάρισε μία σπάνια σειρά ντοκιμαντέρ για τα μνημεία της χώρας. Απέδειξε έμπρακτα ότι ναι, μπορεί να υπάρχει και δημιουργική ζωή μετά την πολιτική.

Τώρα, από το μυαλό όλων μας και, φαντάζομαι, ιδιαίτερα των παλαιότερων, περνά σαν ντοκιμαντέρ η δική του διαδρομή, δίπλα στον Κωνσταντίνο Καραμανλή, στην προσπάθεια ανόρθωσης του τόπου μέσα στην ευρωπαϊκή οικογένεια. Στυλοβάτης της ενότητας της παράταξης -πίστευε ο Γιάννης Βαρβιτσιώτης ότι τα ισχυρά κόμματα είναι θεμέλιο του κοινοβουλευτισμού-, πυλώνας ευθύνης στη δημόσια ζωή, επίκεντρο στις παρέες με τα αστεία και τα ανέκδοτά του, πάνω απ’ όλα, άξιος οικογενειάρχης, σύζυγος, πατέρας, παππούς. Ευτύχησε να καμαρώσει τα τέσσερα παιδιά του, τον Μιλτιάδη, τον Θωμά, τον Κωνσταντίνο, την Ελένη, να προκόβουν σε διαφορετικούς επαγγελματικούς τομείς τους οποίους επέλεξαν.

Και η μοίρα θέλησε να φύγει ανήμερα των γενεθλίων του, ολοκληρώνοντας ένα κύκλο με μία, θα έλεγα, σπάνια αρμονία: βλέποντας την πατρίδα του να προχωρά μπροστά, παρά τις δυσκολίες, το κόμμα του να πρωταγωνιστεί, κυρίως το έργο του να αναγνωρίζεται και τους απογόνους του να φέρουν περήφανοι το επώνυμό του.

Σεβαστέ μας Γιάννη, μας αφήνεις βαριά κληρονομιά την ευθύνη απέναντι στην πατρίδα, την αφοσίωση σε αξίες, κυρίως όμως μία αυθεντική πολιτική ευγένεια που τόσο μας λείπει αυτές τις εποχές.

Για όλα αυτά, η Ελλάδα αλλά και η μεγάλη μας παράταξη, η Νέα Δημοκρατία, θα σε ευχαριστούν.

Πού συμβαίνουν όλα αυτά τα δυστοπικά; Στο μεθυσμένο, αλλά κι αλλοτριωμένο από την υπερτουριστική ανάπτυξη, Βαβέλιο. Φανταστικός, αλλά και υπαρκτός τόπος σε πολλές μεριές του κόσμου, όπου ο νεοπλουτισμός διαφεντεύει, πάση θυσία, αφεντικά και δουλικά… Υπάρχουν, όμως, κι οι χρεολάτρες σε κάθε Βαβέλιο, που πασχίζουν να λέγονται χρήσιμοι πατριώτες, σωστοί άνθρωποι. Όπως ο σώφρων Αίαντας, η πανούργα Ρεγγίνα –αντικομφορμίστρια σουφραζέτα- λίγοι μεστωμένοι και νεολαίοι, που θα σβήσουνε πολλά από τα αρνητικά ρεκόρ τού νεοπολιτισμού τους, ανασταίνοντας την κοινωνική νοημοσύνη του τόπου τους και τη συνοδή αφύπνισή του…

ΜΟΛΙΣ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΕ 

Σταμάτης Ν. Αλαχιώτης
“ΒΑΒΕΛΙΑΔΑ”
Σελίδες: 474
Σχήμα:17x24
Tιμή:21 ευρώ
ΙSBN: 978 618 5279 27 1

“Βαβελιάδα῝: Το επόμενο βιβλίο του Σταμάτη Ν. Αλαχιώτη από τις Εκδόσεις “Κασταλία”, μετά την “Ανώνυμη Κόρη” του, μόλις κυκλοφόρησε, στις ίδιες πάντοτε “γραμμές ευαισθησίας” για τον κόσμο όπου ζούμε, σε ένα προσκλητήριο εγρήγορσης και ευθύνης, γιά όσα εξελίσσονται ακόμη και ερήμην ημών.

Στο νέο μυθιστόρημα του Σταμάτη Ν. Αλαχιώτη, Ομ. Καθηγητή Γενετικής στην Πάτρα, πρώην Πρυτάνεως του Πανεπιστημίου Πατρών και Προέδρου του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, όσο εξ ίσου και προικισμένου συγγραφέα από την Κω, με κεντρικές του μορφές τον Αίαντα και τη Ρεγγίνα, σεργιανίζουν αμέριμνα χέρι-χέρι η αδιαφορία, η απάθεια, η ασυνεννοησία, κατορθώνοντας να μάς εξοκείλουν κι άλλο στους μοντέρνους μας καιρούς…

Αδιαφορώ, αδιαφορείς, αδιαφορούμε ποιοί μάς πορεύουν;… Το αμάρτημα όσων προφασιζόμαστε πως δεν αντέχουμε την αδιαφορία του πολιτισμού, ενώ ο πολιτισμός δεν αντέχει την απάθειά μας..! Μα, και όσων δεν μοιρολογούμε έναν κόσμο, που τάχατες δεν μας νοιάζεται...

Πού συμβαίνουν όλα αυτά τα δυστοπικά; Στο μεθυσμένο, αλλά κι αλλοτριωμένο από την υπερτουριστική ανάπτυξη, Βαβέλιο. Φανταστικός, αλλά και υπαρκτός τόπος σε πολλές μεριές του κόσμου, όπου ο νεοπλουτισμός διαφεντεύει, πάση θυσία, αφεντικά και δουλικά…

Υπάρχουν, όμως, κι οι χρεολάτρες σε κάθε Βαβέλιο, που πασχίζουν να λέγονται χρήσιμοι πατριώτες, σωστοί άνθρωποι. Όπως ο σώφρων Αίαντας, η πανούργα Ρεγγίνα –αντικομφορμίστρια σουφραζέτα- λίγοι μεστωμένοι και νεολαίοι, που θα σβήσουνε πολλά από τα αρνητικά ρεκόρ τού νεοπολιτισμού τους, ανασταίνοντας την κοινωνική νοημοσύνη του τόπου τους και τη συνοδή αφύπνισή του…

Ανατρεπτικό μυθιστόρημα με φονικά και φυλακίσεις, αγώνες κι αγωνίες, επαναστατικά κι ευτράπελα. Μα, μην γράψαν “ιστορία”, ίσως και τρανή για το κόστος της αδιαφορίας και της ασυνεννοησίας, στην εποχή μας με τα πολλά στρεβλά, όπου το ευτελές κορδώνεται ενίοτε για σοβαρό, ο ξεροκέφαλος δεν συνετίζεται αλλά πεισματώνει, η βολεμένη αποχαύνωση κυριαρχεί της οξύνου κι αναγκαίας εγρήγορσης;

Σε όλα αυτά ο συγγραφέας έχει τις απαντήσεις του!

Εκδοτικός-Εμπορικός Οίκος "ΚΑΣΤΑΛΙΑ" Μον. ΕΠΕ
Σταδίου 33-Αθήνα-ΤΚ 105 59
Τηλ:210/3215280-3247945
Φαξ: 210/3215281-3315176
Ε-Mail:info@kastaliaeditions.gr