"....Η δυναμική των πραγμάτων δεν έχει απαραίτητα θορυβήσει την Αγκυρα, αλλά ασφαλώς έχει δυσκολέψει την προσέγγισή της με τα Σκόπια. Επενδύοντας στη δαιμονοποίηση της Αθήνας, μπορούσε ευκολότερα να βρίσκει ανοιχτές θύρες σε προτάσεις συνεργασίας, ενώ σήμερα τα συμφέροντα της Βόρειας Μακεδονίας μοιάζουν πιο ευθυγραμμισμένα με τα αντίστοιχα ελληνικά. Η μανιχαϊστική αντίληψη της τουρκικής ηγεσίας, η στρατηγική επιδίωξή της να διατηρεί σφαίρες επιρροής ειδικότερα στο εγγύς εξωτερικό της και η σταθερή παρουσία της στα Βαλκάνια προοιωνίζονται ένταση του ανταγωνισμού με την Ελλάδα...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 04/04/19

ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΦΙΛΗ

Η επίσκεψη της ελληνικής αντιπροσωπείας στα Σκόπια είχε διττό χαρακτήρα: αφενός την επιβεβαίωση της βούλησης των δύο πλευρών να στηρίξουν μέχρι τέλους τη Συμφωνία των Πρεσπών (με έμμεσο μήνυμα προς τις αντιπολιτεύσεις ότι δεν δύνανται να την ανατρέψουν), αφετέρου, την ισχυρή επιθυμία να διευρυνθούν τα πεδία διμερούς συνεργασίας ώστε να εμπεδωθεί σταδιακά κλίμα εμπιστοσύνης. Ασφαλώς, οι δύο πρωθυπουργοί, πιεζόμενοι από τις αντιδράσεις στο εσωτερικό και ενόψει εκλογικών αναμετρήσεων (στη Βόρεια Μακεδονία ο πρώτος γύρος των προεδρικών εκλογών είναι προγραμματισμένος για τις 21 Απριλίου), θέλησαν να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις, αναδεικνύοντας μόνο τις ευεργετικές συνέπειες της συμφωνίας. Βέβαια, όπως αναμενόταν, τις πρώτες μέρες εφαρμογής υπάρχουν δυσκολίες (ίσως και απροθυμία εκ μέρους των γειτόνων) προσαρμογής. Ετσι, έμφαση δίνεται στις μελλοντικές συμπράξεις με την προσδοκία ότι μέσω της επιτυχίας αυτών θα ξεπεραστούν τα τεχνικά προβλήματα αλλά και οι αντιστάσεις όσων αντιστρατεύονται τη συμφωνία. Πράγματι, ένα από τα θετικά σημεία της Συμφωνίας των Πρεσπών συνίσταται στη δυνατότητα μετριασμού του αλυτρωτισμού και του εθνικισμού των γειτόνων, αλλά και του ανθελληνισμού, με τα οποία διαποτίστηκε η κοινωνία τους, με το επιχείρημα ότι σχεδόν αποκλειστικός υπεύθυνος για τη ζοφερή τους κατάσταση ήταν η Ελλάδα, εφόσον μπλόκαρε την είσοδό τους σε ΝΑΤΟ και ΕΕ.

Πλέον, η χώρα μας θα μπορούσε να εξελιχθεί όχι σε ευεργέτη, αλλά οπωσδήποτε σε κομβικό παράγοντα σύγκλισης της Βόρειας Μακεδονίας με τους δυτικούς θεσμούς. Η επιμόρφωση και η εκπαίδευση στελεχών των σωμάτων ασφαλείας και των ενόπλων δυνάμεων, όπως και η επιτήρηση του εναερίου χώρου, αποτελούν ενθαρρυντικές ενδείξεις για την κλιμακωτή εδραίωση της επιρροής μας. Στον οικονομικό τομέα οι προσδοκίες δεν πρέπει να είναι ιδιαίτερα υψηλές, καθότι υπάρχει ήδη ισχυρός ανταγωνισμός από αυστριακές, γερμανικές, βρετανικές και τουρκικές εταιρείες (σ.σ.: η τουρκική Halkbank είναι η τρίτη μεγαλύτερη τράπεζα), ωστόσο, εντοπίζονται πεδία με καλές προοπτικές (π.χ. ενέργεια).

Εκεί όπου ο ρόλος της Ελλάδας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός, είναι στην ένταξη της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ. Η Αθήνα θα πρέπει να επιδιώξει την ταχύτερη λήψη ημερομηνίας έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων (έχει σύμμαχο την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) ώστε να ενεργοποιηθεί το συντομότερο ο μοχλός πίεσης για τη διασφάλιση της απαρέγκλιτης εφαρμογής των συμφωνηθέντων. Γαλλία και Ολλανδία, που έχουν εκφράσει αντιρρήσεις, οφείλουν να συνειδητοποιήσουν πως τυχόν καθυστερήσεις θα δώσουν χώρο και χρόνο σε τρίτες δυνάμεις να επιχειρηματολογήσουν για το μάταιο της προσπάθειας ενσωμάτωσης στην ευρωπαϊκή οικογένεια προκειμένου εν συνεχεία να κεφαλαιοποιήσουν την απογοήτευση των πολιτών και τη συνεπαγόμενη αναστάτωση σε ένα ρευστό περιφερειακό σκηνικό.

Μία από αυτές τις δυνάμεις είναι και η Τουρκία. Η δυναμική των πραγμάτων δεν έχει απαραίτητα θορυβήσει την Αγκυρα, αλλά ασφαλώς έχει δυσκολέψει την προσέγγισή της με τα Σκόπια. Επενδύοντας στη δαιμονοποίηση της Αθήνας, μπορούσε ευκολότερα να βρίσκει ανοιχτές θύρες σε προτάσεις συνεργασίας, ενώ σήμερα τα συμφέροντα της Βόρειας Μακεδονίας μοιάζουν πιο ευθυγραμμισμένα με τα αντίστοιχα ελληνικά. Η μανιχαϊστική αντίληψη της τουρκικής ηγεσίας, η στρατηγική επιδίωξή της να διατηρεί σφαίρες επιρροής ειδικότερα στο εγγύς εξωτερικό της και η σταθερή παρουσία της στα Βαλκάνια προοιωνίζονται ένταση του ανταγωνισμού με την Ελλάδα. Ωφελημένα σε πρώτη φάση θα είναι τα Σκόπια, ενώ η χώρα μας πρέπει να χρησιμοποιήσει έξυπνα τα δικά της ατού, ειδικότερα δε το ευρωπαϊκό χαρτί.

-Ο δρ Κωνσταντίνος Φίλης είναι γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων