"...Το μεγάλο ερώτημα είναι αν, τώρα που πέρασε η δοκιμασία των δημοτικών εκλογών, ο Ερντογάν θα συνεχίσει τα εμπρηστικά εθνικιστικά κηρύγματά του ή θα επιστρέψει σε πιο ήπιους τόνους. Η λογική δείχνει τον δεύτερο δρόμο. Αλλά ο τούρκος πρόεδρος είναι απρόβλεπτος. Η περίπτωση της Αγια-Σοφιάς είναι χαρακτηριστική. Οπως σημειώνει στον ιστότοπο The Globalist ο Τουγκμπά Τανιερί - Ερντεμίρ από το Τμήμα Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ, ο Ερντογάν τηρούσε μετριοπαθή στάση για το θέμα αυτό από τότε που ανέλαβε την εξουσία, το 2002. Κάποτε μάλιστα είχε επιτιμήσει έναν πολίτη που ζήτησε να γίνει η Αγια-Σοφιά τζαμί, λέγοντάς του να κοιτάξουν να γεμίσουν πρώτα το γειτονικό Μπλε Τζαμί. Και ξαφνικά, μία εβδομάδα πριν από τις εκλογές, πέταξε ο ίδιος αυτό το πυροτέχνημα σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ" και την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 02/04/19

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 12/04/19

"ΤΑ ΝΕΑ", 02/04/19

ΤΟΥ ΙΩΑΝΝΗ Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗ

Το αποτέλεσμα των προχθεσινών δημοτικών εκλογών στην Τουρκία είναι δεκτικό πολλών ερμηνειών. Τη δική του ερμηνεία έδωσε πρώτος ο πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις προχθεσινές δηλώσεις του. Η Συμμαχία του Λαού (Cumhur Ittifaki) του Κόμματος Δικαιοσύνης και Αναπτύξεως (ΑΚΡ) με το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσεως (ΜΗΡ) συγκέντρωσε την πλειοψηφία σε όλη την Τουρκία, και η επίδοσή του στις κατοικούμενες από Κούρδους ανατολικές και νοτιοανατολικές επαρχίες ήταν ανώτερες των προσδοκιών. Υπογραμμίζοντας την απουσία εκλογικών αναμετρήσεων για τα επόμενα τεσσεράμισι χρόνια, υποσχέθηκε δουλειά για τη βελτίωση της τουρκικής οικονομίας.

Οι δηλώσεις Ερντογάν είναι ωστόσο αδύνατον να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις για την επικράτηση των υποψηφίων της αντιπολιτεύσεως στους τρεις μεγαλύτερους μητροπολιτικούς δήμους της χώρας. Και αν η Σμύρνη παρέμενε στον έλεγχο της αντιπολιτεύσεως εδώ και δεκαετίες, είναι η πρώτη φορά από το 1994 που οι μητροπολιτικοί δήμοι της Κωνσταντινουπόλεως και της Αγκύρας χάνονται για τους ισλαμιστές και τους επιγόνους των.

Η απόφαση του φιλοκουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος των Λαών (HDP) να μην υποδείξει υποψήφιο στους μεγάλους μητροπολιτικούς δήμους της χώρας απεδείχθη καταλυτική για τις εξελίξεις. Αποφεύγοντας την ευθεία στήριξη των υποψηφίων του συνασπισμού της αντιπολιτεύσεως, η οποία θα τους εξέθετε στην κατηγορία ότι συνεργάζονται με τους κούρδους εθνικιστές και θα απομάκρυνε ικανό αριθμό τούρκων ψηφοφόρων, η ηγεσία του HDP στήριξε εμμέσως πλην σαφώς τους υποψηφίους της μείζονος αντιπολιτεύσεως. Εκατοντάδες χιλιάδες ψηφοφόρων κουρδικής καταγωγής που ζουν στα μεγάλα αστικά κέντρα της Τουρκίας ενίσχυσαν με την ψήφο τους τους υποψηφίους της Συμμαχίας του Εθνους (Millet Ittifaki) του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και του Καλού Κόμματος της Μεράλ Ακσενέρ.

Η επικράτηση του υποψηφίου της αντιπολιτεύσεως Μανσούρ Γιαβάς στην Αγκυρα ήταν εξαρχής πιθανότερη. Λόγω του ακροδεξιού πολιτικού παρελθόντος του ο κ. Γιαβάς κατόρθωσε να διεμβολίσει την εκλογική βάση του κυβερνητικού συνασπισμού. Στην επικράτησή του συνέβαλε ασφαλώς και ο τέως δήμαρχος Αγκύρας Μελίχ Γκιοκτσέκ, ο οποίος μετά θητεία είκοσι τριών συναπτών ετών εξαναγκάσθηκε σε παραίτηση από τον κ. Ερντογάν τον Οκτώβριο του 2017. Ο ισχυρός εκλογικός μηχανισμός του τέως δημάρχου αυτήν τη φορά λειτούργησε εναντίον του κυβερνητικού υποψηφίου Μεχμέτ Οζχασεκί.

Εντυπωσιακότερη όμως ήταν η νίκη του Εκρέμ Ιμάμογλου στον μητροπολιτικό δήμο της Κωνσταντινουπόλεως. Εχοντας απέναντί του τον τέως πρωθυπουργό Μπιναλί Γιλντιρίμ και με χαμηλή αναγνωρισιμότητα ακόμη και εντός των ψηφοφόρων του CHP, ο δήμαρχος του δυτικού προαστίου της Κωνσταντινουπόλεως Μπεϊλίκντουζου κατόρθωσε να ανατρέψει τα προγνωστικά. Επιλέγοντας μια χαμηλών τόνων και στερημένη από προσωπικές αντιπαραθέσεις προεκλογική εκστρατεία, ο κ. Ιμάμογλου κατόρθωσε να μεταφέρει την πολιτική αντιπαράθεση επί της ουσίας, να υπογραμμίσει τις αποτυχίες της προηγουμένης δημοτικής Αρχής και να διατυπώσει συμφιλιωτικό πολιτικό λόγο. Ο πανικός του κρατικού μηχανισμού ενόψει της επικρατήσεως Ιμάμογλου αποτυπώθηκε στη διακοπή της ροής των αποτελεσμάτων από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Ανατολή ακριβώς τη στιγμή που φαινόταν ότι ο κ. Ιμάμογλου αποκτούσε το προβάδισμα. Η ψύχραιμη και αποφασιστική στάση του υποψηφίου της αντιπολιτεύσεως ενόσω επικρατούσε σύγχυση περί του εκλογικού αποτελέσματος ενίσχυσε ακόμη περισσότερο το ηγετικό του προφίλ.



Παρ' όλες τις δυσκολίες και τις αντιξοότητες, η τουρκική αντιπολίτευση κατήγαγε μια σημαντική συμβολική νίκη και απέδειξε ότι οι τουρκικοί δημοκρατικοί θεσμοί δεν έχουν απαξιωθεί τελείως. Επιπλέον, βρήκε στο πρόσωπο του Εκρέμ Ιμάμογλου και μια πολιτική προσωπικότητα που υπό προϋποθέσεις θα μπορούσε να διεκδικήσει ηγετικό ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή. Αλλωστε και η εκλογή του κ. Ερντογάν στον θώκο του δημάρχου της Κωνσταντινουπόλεως ήταν το πρώτο του βήμα για την ηγεσία της Τουρκίας.

-Ο Ιωάννης Ν. Γρηγοριάδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Πανεπιστημίου Μπίλκεντ και Επιστημονικός Συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ.

"ΤΑ ΝΕΑ", 02/04/19

ΤΗΣ ΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΜΥΣΤΑΚΙΔΟΥ


Τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της Κυριακής στην Τουρκία ήταν μία γροθιά στο κυβερνών κόμμα, το ΑΚΡ. Και τα τραντάγματα θα συνεχιστούν, καθώς προμηνύεται διόγκωση της πολύ σοβαρής οικονομικής κρίσης. Το γεγονός ότι το ΑΚΡ έχασε μεγάλους δήμους, την Αγκυρα, τη Σμύρνη, τη Μερσίνη και την Τραπεζούντα, ενώ αμφισβητείται η Κωνσταντινούπολη, είναι σοβαρή προειδοποίηση ότι η οικονομική κρίση έχει οξύνει τη δυσαρέσκεια. Για πρώτη φορά τώρα φάνηκε να κλείνει ένας κύκλος που άνοιξε το 1994, όταν το Κόμμα Ευημερίας, ο προκάτοχος της σημερινής κυβέρνησης, είχε κερδίσει τους δήμους της Αγκυρας και της Κωνσταντινούπολης ανοίγοντας τον δρόμο για τους ισλαμιστές.

Ωστόσο η τακτική του προέδρου Ερντογάν και των ακροδεξιών που στηρίζουν την κυβέρνηση να μετατραπούν οι δημοτικές εκλογές σε δημοψήφισμα ήταν τεράστιο λάθος στρατηγικής. Δεν είχαν ανάγκη το AKP και το ΜHP (Κόμμα Εθνικής Σωτηρίας) να ζητήσουν έμμεσα ψήφο εμπιστοσύνης από τον λαό, ειδικά σε εποχή που η τουρκική λίρα κατρακυλάει. Το ότι το ΑΚΡ κατηγορούσε προεκλογικά την αντιπολίτευση για προδοσία και συνενοχή με το κουρδικό HDP, και κατ' επέκταση με το παράνομο τρομοκρατικό ΡΚΚ, ήταν η πιο λανθασμένη στρατηγική. Και εκπυρσοκρότησε.

Οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση δεν θα είχε δώσει τόση σημασία στις δημοτικές εκλογές, όταν μάλιστα έχουν γίνει γενικές εκλογές πριν από ένα εννεάμηνο, στις 24 Ιουνίου. Το ΑΚΡ γνώριζε ότι ο κόσμος είχε κουραστεί, δεν είχε όμως αντιληφθεί το μέγεθος των επιπτώσεων που έχει η συστηματική καταβαράθρωση των δημοκρατικών θεσμών σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση. Ακόμα και την Κυριακή, την ημέρα των εκλογών, οι παρατυπίες ήταν κατάφωρες. Ενδεικτικά, το κρατικό πρακτορείο Anadolu Ajansi δεν μετέδιδε τα αποτελέσματα επί δύο ώρες, ενώ το YSK (Ανώτερο Εκλογικό Συμβούλιο) κατέβασε την ιστοσελίδα του. Ηταν επόμενο η αγανάκτηση του κόσμου και κυρίως της μέσης αστικής τάξης να αποτυπωθεί στην ψηφοφορία. Ανεξαρτήτως αν οι περισσότεροι Τούρκοι πιστεύουν ότι υπήρξε λαθροχειρία στις ψήφους, η διαφορά ήταν τόσο μεγάλη που τα αποτελέσματα δεν μπορούσαν να νοθευτούν.

Τώρα με τις ψήφους σχεδόν καταμετρημένες, το ΑΚΡ έχει πέσει στο 44%, ενώ κερδισμένοι βγήκαν οι ακροδεξιοί που αν και χωρισμένοι σε δύο κόμματα συγκεντρώνουν ποσοστό 15%. Ενα καινούργιο σκηνικό ανοίγει, με το κόμμα της αντιπολίτευσης, το CHP (Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα), να βρίσκεται στο 30%, το καλύτερο ποσοστό που λαμβάνει έπειτα από μία 25ετία, αφού άλλαξε στρατηγική και υιοθέτησε πιο επιθετική στάση. Σημαντικό είναι και το ότι ο υποψήφιος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης με το CHP, Εκρέμ Ιμάμογλου, με το περίεργο για κεμαλιστή πολιτικό επώνυμο (σημαίνει: ο γιος του ιμάμη), αμφισβήτησε ανοιχτά την καταμέτρηση.

Τι μήνυμα παίρνει ο Ερντογάν από τις δημοτικές εκλογές και πώς θα ερμηνεύσει το αποτέλεσμα; Αγνωστο. Στην εσωτερική πολιτική τα περιθώρια είναι στενά και στην εξωτερική ερεβώδη.

-Η Κατερίνα Μυστακίδου είναι καθηγήτρια στο Αριστοτέλειο

...Λαθεύω, αν "διαβάζω" μία αμηχανία στα ΣΥΡΙΖΑίϊκα φύλλα, γιά συγγνωστούς λόγους;

"Εφ.Συν", πρωτοσέλιδο, 02/04/19

"Η ΑΥΓΗ", πρωτοσέλιδο, 02/04/19