Η επαναφορά, την προηγούμενη εβδομάδα, της διεκδίκησης πολεμικών αποζημιώσεων από τον Πρόεδρο της Βουλής Νίκο Βούτση δεν κατάφερε να αναζωπυρώσει τη ζέση με την οποία γινόταν δεκτός ο αντιμνημονιακός - αντιευρωπαϊκός εθνικισμός των χρόνων που ο ΣΥΡΙΖΑ ερχόταν. O Τσίπρας δεν θα μπορέσει να ξαναπεί «φέρτε τα φράγκα, ρε». Επειδή όλη η αντιπολίτευση συντάσσεται μαζί του - και δεν είναι καιρός να χάσεις το όνειρο του Νομπέλ Ειρήνης επειδή θα συναγωνίζεσαι με τους αντιπάλους σου ποιος θα κάνει πιο δυνατά τον ζόρικο στην κυρία Μέρκελ.
Δεν σημαίνει όμως ότι είναι άνευ σημασίας η αναζωπύρωση της προσδοκίας ότι η Γερμανία μάς χρωστάει. Η μετατροπή του αιτήματος αυτού, με την επιδοκιμασία της αντιπολίτευσης και με την πρόθυμη συναίνεση διαφόρων που επενδύουν πολιτικές και επιστημονικές καριέρες στην πατριδοκαπηλία, από «ψεκασμένη» απαίτηση της αντιμνημονιακής «αντίστασης» γίνεται εθνικό αίτημα. Ετσι εγκαθίσταται μονίμως στα σπλάγχνα του ελληνικού κράτους ακόμα μία απαίτηση που, με δεδομένη την άρνηση των εταίρων να την ικανοποιήσουν, μπορεί να δημιουργήσει ακόμα μία εθνική «απογοήτευση» και να τροφοδοτήσει ακόμα μία φορά συνθήκες αγανάκτησης για τους εταίρους μας. Επωάζεται, δηλαδή, ένα ακόμα κίνημα «αντίστασης» στους Γερμανούς, στη «γερμανική Ευρώπη», στους ξένους, στους άλλους που είναι κακοί και δεν συμμερίζονται τα δίκαια αιτήματά μας.
Οι πολιτικές σκοπιμότητες έχουν χρησιμοποιήσει πολλά τέτοια ανέφικτα (για πολλούς λόγους) αιτήματα. Ολα τους αφορούν παλαιές δόξες ή παλαιά τραύματα, όπως η διεκδίκηση των μαρμάρων του Παρθενώνα ή η διεκδίκηση ορολογίας περί «γενοκτονίας» των Ποντίων - η ελληνική Βουλή την ψήφισε εύκολα, αλλά οι παγκόσμιοι κανόνες για να αποκαλέσεις ένα ειδεχθές έγκλημα «γενοκτονία» δεν συμβαδίζουν με την ευκολία των ελλήνων βουλευτών.
Ανάλογο είναι το αίτημα διεκδίκησης γερμανικών αποζημιώσεων. Εγκαθιστά μια ζωτική ψευδαίσθηση, ότι κάποιοι (Ευρωπαίοι, και μάλιστα Γερμανοί) μας χρωστούν για τα δεινά που επεσώρευσαν στους προγόνους μας. Εχουμε λαμβάνειν περισσότερα από 200 δισ. Αντε να μας τα δώσουν να ρεφάρουμε.
Κανείς δεν σκέφτεται ούτε τις συνθήκες που έχουν μεσολαβήσει ούτε, περισσότερο, την εταιρική σχέση μας με την Ευρωπαϊκή Ενωση, την ισχύ και την πρόοδο που έφερε στη χώρα αυτή η σχέση, τα χρήματα που έχουν εισρεύσει από την Ευρώπη με σχέδιο για την ανάπτυξη και όχι για να επιβεβαιωθεί ο ηρωισμός μας, αυτή η ζωτική εθνική αυταπάτη. Κανείς δεν σκέφτεται λογικά σ' αυτήν τη χώρα;
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 22/04/19 ς |
Στην εποχή της αποϊδεολογικοποίησης η πολιτική ταυτότητα δεν καθορίζεται από παλιούς φορμαλισμούς. Ούτε από τις υποκειμενικές θεωρήσεις του καθενός. Οι μεταβολές που συντελέστηκαν στη διεθνή σκηνή τις τελευταίες δεκαετίες ανέτρεψαν βεβαιότητες του παρελθόντος και έθεσαν νέα ζητήματα. Η ιστορική διαίρεση Δεξιά - Αριστερά αναμφίβολα έχει υποστεί ουσιαστικές διαφοροποιήσεις.
Το ποιες δυνάμεις πρεσβεύουν τη συντήρηση και ποιες την πρόοδο είναι θεμελιώδες ερώτημα. Οι απαντήσεις στηρίζονται σε μονομέρειες και αυταρέσκειες, καθώς και σε ξεπερασμένες παραδοχές. Στην πραγματικότητα, οι πολιτικές δυνάμεις σήμερα δεν κρίνονται από τα αξιακά φορτία τους. Ούτε από τις ιδεολογικές τους σημάνσεις. Αλλωστε, όλα αυτά δοκιμάστηκαν και αμφισβητούνται. Αντιθέτως, αξιολογούνται στο πεδίο της πολιτικής και των ιδεών, των θέσεων και των προτάσεων και κυρίως των κυβερνητικών επιδόσεών τους.
Στην εγχώρια σκηνή οι αλλαγές που σημειώθηκαν καθιστούν απαραίτητη την επανεξέταση του διαχωρισμού «προοδευτικός - συντηρητικός». Η ανάληψη της εξουσίας από τον ΣΥΡΙΖΑ, μάς επιτρέπει να κάνουμε τις αναγκαίες αποτιμήσεις και συγκρίσεις. Καίριο ζήτημα είναι αν με τη θητεία του επιβεβαιώνεται η προοδευτική του ταυτότητα. Σαφέστατα, η προγενέστερη διαδρομή και η διακυβέρνησή του, στιγματίζονται από τον λαϊκισμό. Επενδύοντας σ' αυτόν ο Αλέξης Τσίπρας εξουδετέρωσε τους αντιπάλους του. Η κυριαρχία του δεν εδραζόταν σε κάποιο σχέδιο τομών και μεταρρυθμίσεων στο κράτος και στην οικονομία. Η πρωθυπουργία του το αποδεικνύει.
Ο εναγκαλισμός του με τους ακροδεξιούς και με τις δυνάμεις που παραπέμπουν στο παρελθόν - νεοκαραμανλικούς, παλαιοπασόκους -, καμιά προοδευτική συμμαχία δεν υπηρετεί. Το ίδιο και οι κυβερνητικές του πρακτικές. Η πολιτική του ατζέντα στηρίζεται σε δοκιμασμένες και αποτυχημένες συνταγές. Η αναθέρμανση του κρατισμού, η προσφυγή στις πελατειακές σχέσεις, η στήριξη συντεχνιακών και παρασιτικών συμφερόντων, η ενοχοποίηση της επιχειρηματικότητας, η αποστροφή στις επενδύσεις, η υπερφορολόγηση, τα φιλοδωρήματα, η αδιαφορία για τον ιδιωτικό τομέα συνιστούν εμβληματικές συντηρητικές πολιτικές. Απ' αυτές ούτε απεξαρτήθηκε ούτε αποστασιοποιήθηκε. Αντιθέτως, συνθέτουν τη στρατηγική του. Εξίσου συντηρητικός είναι και ο τρόπος που πολιτεύεται. Η ενοχοποίηση των αντιπάλων, η ποδηγέτηση της Δικαιοσύνης, η χειραγώγηση της ενημέρωσης αποπνέουν πολιτικό πρωτογονισμό.
Ο Αλέξης Τσίπρας, όσο και αν επιχειρεί τη μεταμόρφωσή του, παραμένει δέσμιος του ανορθολογισμού του. Δυσκολεύεται να απεγκλωβιστεί από τις αγκυλώσεις, τις ιδεοληψίες, τους μανιχαϊσμούς, τις εχθροπάθειες. Ο αναπροσανατολισμός της στρατηγικής του δεν πατάει στο στέρεο έδαφος μιας ουσιαστικής αναθεώρησης. Ούτε συνοδεύεται από ενέργειες που θα έδειχναν ότι έστω και τώρα αντιλαμβάνεται πως η αξία στην πολιτική δεν προσμετράται με τον πήχυ του κάθε εκλογικού ορίζοντα.
Η «Προοδευτική Συμμαχία» στην οποία ο Τσίπρας επενδύει πολλά, προκειμένου να κερδίσει το χαμένο έδαφος και να αναπλάσει τις σχέσεις του με δυνάμεις εκτός των κομματικών του συνόρων αποτελεί ένα ακόμη στρατήγημά του. Το εγχείρημα της «Γέφυρας» υπαγορεύεται από τις κοντόφθαλμες εκλογικές επιδιώξεις του Πρωθυπουργού. Εξυπηρετεί ψευδεπίγραφες προοδευτικές πολιτικές. Συντηρεί ένα απολιθωμένο κομματικό σχήμα, τον ΣΥΡΙΖΑ. Πάντως, η αναζήτηση μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής, προοδευτικής και εκσυγχρονιστικής Αριστεράς παραμένει ζητούμενο. Οπως ζητούμενο είναι και ένα νέο πολιτικό εποικοδόμημα.
-Ο Γιώργος Πανταγιάς είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας, πρόεδρος & διευθύνων σύμβουλος της POLITY AE.


Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου