"...Με τα στοιχεία της πρώτης για το τρέχον έτος αναθεώρησης των εκλογικών καταλόγων, οι 17 ετών που θα ψηφίσουν για πρώτη φορά στις δύο προγραμματισμένες εκλογικές αναμετρήσεις είναι 106.760. Το σύνολο των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους είναι 9.922.294. Επομένως, μιλάμε για το 1,075% των ψηφοφόρων. Οπως το θέτει κι ένας δημοσκόπος, «το νούμερο είναι εξαιρετικά μικρό για να αλλάξει το αποτέλεσμα της κάλπης». Βέβαια, σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσει κανείς κι όσους είναι από 18 μέχρι 21 χρονών και θα ασκήσουν για πρώτη φορά το εκλογικό τους δικαίωμα. Το υπουργείο Εσωτερικών υπολογίζει πως οι 17 με 21 που ψηφίζουν για πρώτη φορά είναι 528.996 άτομα. Δηλαδή, το 5,33% του εκλογικού σώματος. Οι ερευνητές έχουν δύο προσεγγίσεις για τον τρόπο που ψηφίζουν οι νέοι. Σύμφωνα με την πρώτη «βασικά δεν ενδιαφέρονται. Τα επίπεδα πολιτικού κυνισμού είναι υψηλά στις νεαρές ηλικίες», ενώ η δεύτερη υποστηρίζει πως «ψηφίζουν με βάση το ρεύμα που διαμορφώνεται». ..."

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΚΑΡΟΛΙΝΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ

Υπάρχει ένα μπισμαρκικό απόφθεγμα που συνοψίζει την εκλογική συμπεριφορά των νέων: Οποιος δεν είναι σοσιαλιστής στα 19 του, δεν έχει καρδιά. Οποιος είναι ακόμα σοσιαλιστής στα 30 του, δεν έχει μυαλό. Οσοι ασχολούνται, όμως, με τις ελληνικές δημοσκοπήσεις φαίνεται να αντιμετωπίζουν πλέον τη σχέση των νεότερων ηλικιών με τις κάλπες με βάση ένα άλλο τσιτάτο, εκείνο που θέλει έναν νέο να είναι μια θεωρία κι έναν γέρο να είναι ένα γεγονός. Με δυο λόγια; Δύσκολα μπορεί κανείς να προβλέψει με σιγουριά πώς θα λειτουργήσουν την Κυριακή των εκλογών. Αλλά με όποιον τρόπο κι αν λειτουργήσουν, οι δημοσκόποι εικάζουν πως θα επηρεάσουν την εικόνα που θα έχει ο χάρτης της επικράτειας το βράδυ της 26ης Μαΐου.


Η εν λόγω συζήτηση γίνεται παραδοσιακά σε κάθε προεκλογική περίοδο. Απλά σε αυτήν έχει ένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον μιας και χάρη στον εκλογικό νόμο που ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 2016 αποκτούν δικαίωμα ψήφου οι 17άρηδες. Οταν διεξαγόταν η σχετική συζήτηση στο Κοινοβούλιο σύσσωμη η αντιπολίτευση κατηγορούσε την κυβέρνηση για «προσπάθεια αλλοίωσης του εκλογικού αποτελέσματος». Το σκεπτικό τους ήταν πως οι 17χρονοι ανήκουν σε μια προνομιακή για τον ΣΥΡΙΖΑ εκλογική δεξαμενή, αυτή των νεαρών ηλικιών. Δεν ήταν αβάσιμο σκεπτικό, αφού «το 2015» λέει γνωστός αναλυτής «οι νέοι είχαν ψηφίσει σχεδόν μαζικά ΣΥΡΙΖΑ». Ο Σταύρος Θεοδωράκης, ας πούμε, μιλούσε τότε από κοινοβουλευτικού βήματος για συριζαϊκό σχέδιο με στόχο «να καλοπιάσει περίπου 130.000 νέους ψηφοφόρους».

Σύμφωνα, ωστόσο, με τα στοιχεία της πρώτης για το τρέχον έτος αναθεώρησης των εκλογικών καταλόγων, οι 17 ετών που θα ψηφίσουν για πρώτη φορά στις δύο προγραμματισμένες εκλογικές αναμετρήσεις είναι 106.760. Το σύνολο των εγγεγραμμένων στους εκλογικούς καταλόγους είναι 9.922.294. Επομένως, μιλάμε για το 1,075% των ψηφοφόρων. Οπως το θέτει κι ένας δημοσκόπος, «το νούμερο είναι εξαιρετικά μικρό για να αλλάξει το αποτέλεσμα της κάλπης». Βέβαια, σε αυτούς θα πρέπει να προσθέσει κανείς κι όσους είναι από 18 μέχρι 21 χρονών και θα ασκήσουν για πρώτη φορά το εκλογικό τους δικαίωμα. Το υπουργείο Εσωτερικών υπολογίζει πως οι 17 με 21 που ψηφίζουν για πρώτη φορά είναι 528.996 άτομα. Δηλαδή, το 5,33% του εκλογικού σώματος.
Οι ερευνητές έχουν δύο προσεγγίσεις για τον τρόπο που ψηφίζουν οι νέοι. Σύμφωνα με την πρώτη «βασικά δεν ενδιαφέρονται. Τα επίπεδα πολιτικού κυνισμού είναι υψηλά στις νεαρές ηλικίες», ενώ η δεύτερη υποστηρίζει πως «ψηφίζουν με βάση το ρεύμα που διαμορφώνεται». Ορισμένοι επισημαίνουν ως καθοριστικό παράγοντα της συμπεριφοράς τους και «την επιρροή της οικογένειας», τις πολιτικές προτιμήσεις των γονέων τους. Βασιζόμενος στην προσέγγιση που επικεντρώνεται στο «ρεύμα» εξηγεί ο αναλυτής το ότι ψήφισαν μαζικά ΣΥΡΙΖΑ το 2015. Και συμπληρώνει πως ακριβώς για αυτόν τον λόγο δεν θα του προκαλούσε έκπληξη «να ψηφίσουν ΝΔ στην κάλπη του 2019». Οπως, εξάλλου, παραδέχεται, η συγκεκριμένη ψήφος είναι μια ψήφος που μπορούν να την κρίνουν - ήτοι να τη διαβάσουν - μόνο εκ του αποτελέσματος.

Την εκτίμηση της παραπάνω πηγής - πως υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο η νεανική ψήφος να διοχετευθεί στη ΝΔ - στηρίζει και η ανάλυση που θέλει τον πολιτικό κυνισμό των νέων να έχει αυξηθεί λόγω ΣΥΡΙΖΑ. Για την ακρίβεια, λόγω της διάψευσης των προσδοκιών που τους καλλιέργησε η κυβερνώσα. Βέβαια, εκφράζεται κι η αντίθετη άποψη. Οσων υποστηρίζουν ότι ακριβώς επειδή ενισχύθηκε ο κυνισμός στην ηλικιακή κατηγορία 17-34, δεν αποκλείεται να μεγαλώσει και το ποσοστό της νεανικής αποχής.

Οπως και να 'χει, για αρκετούς δημοσκόπους ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κυριαρχεί πια στα νεανικά εκλογικά κοινά. Τα νούμερα το μαρτυρούν. Τον Σεπτέμβριο του 2018, σύμφωνα με έρευνα της Κάπα Research, το 19% των νέων έλεγε πως ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το κόμμα που βρίσκεται πιο κοντά τους. Το αντίστοιχο ποσοστό που απαντούσε «η ΝΔ» ήταν 13%. Τον Μάρτιο του 2019 σε μέτρηση της Prorata η ΝΔ προηγείτο 5 μονάδες στην πρόθεση ψήφου του ΣΥΡΙΖΑ στην ηλικιακή κατηγορία 18 - 34. Τον ίδιο μήνα, πάλι, η Metron Analysis έδινε προβάδισμα 6,1% στον ΣΥΡΙΖΑ - έναντι της ΝΔ - στις ηλικίες 17 με 34.

Το κατά γαλάζιο στέλεχος «στραπάτσο του ΣΥΡΙΖΑ στους νέους» δεν συνεπάγεται αυτόματα οφέλη για τη ΝΔ. Ούτε εκείνη μοιάζει να έχει απήχηση στη συγκεκριμένη κατηγορία ψηφοφόρων. Οι νεοδημοκράτες το γνωρίζουν. Απλά επικρατεί η σκέψη πως «σημασία έχει ότι χάνει ο ΣΥΡΙΖΑ». Αρα εμμέσως κερδίζουν εκείνοι. Σύμφωνα, πάντως, με έμπειρο αναλυτή, αν τελικά οι νέοι ψηφίσουν τον Μάιο «όλα θα μπερδευτούν». Κι οι δημοσκόποι δεν είναι και νέοι να τα ξέρουν όλα.

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 20-21/04/19

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΙΑΚΑ

Στις ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου 2019 ψηφίζουν για πρώτη φορά οι νέοι 17 ετών. Για την ακρίβεια, αυτοί που θα ασκήσουν για πρώτη φορά το εκλογικό τους δικαίωμα - καθώς δεν είχαν ψηφίσει μέχρι πρότινος σε καμία εκλογική αναμέτρηση - είναι σήμερα μεταξύ 17 και 21 ετών.


Η ηλικιακή αυτή ομάδα αριθμεί περίπου 500.000 άτομα, μέγεθος που μπορεί να επηρεάσει τους πολιτικούς συσχετισμούς. Ενδεικτικά, τον Σεπτέμβριο του 2015 αρκούσαν λίγες παραπάνω από 160.000 ψήφοι, για να επιτύχει ένα κόμμα την είσοδό του στη Βουλή, ενώ τότε η διαφορά ΣΥΡΙΖΑ και ΝΔ ήταν περίπου 400.000 ψήφοι.

Ομως αυτό το σώμα του μισού εκατομμυρίου, παρότι μεγάλο, κάθε άλλο παρά ομοιογενές είναι. Ας δούμε ορισμένα χαρακτηριστικά του:

Ο πολιτικός κυνισμός στους νέους. Αυτό το αίσθημα εντοπίζεται συχνά στις φράσεις «όλοι ίδιοι είναι, δεν αλλάζει κάτι, δεν μπορεί να βελτιωθεί η ζωή μας». Μάλιστα, ο πολιτικός κυνισμός μεγεθύνεται κάθε φορά που οι πολιτικές δυνάμεις αυτοαναιρούνται, αθετώντας τις υποσχέσεις τους. Η προσλαμβάνουσα πολιτική αναποτελεσματικότητα και η απάθεια σίγουρα δεν ευνοούν τη δημοκρατική συμμετοχή.

Η αποστασιοποίηση των νέων. Η εμπιστοσύνη των νέων στα κόμματα και τους πολιτικούς θεσμούς βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και στις έρευνες κοινής γνώμης καταγράφονται υψηλά ποσοστά δυνητικής αποχής. Κοινώς, είναι αμφίβολο το πόσοι τελικά από τους 500.000 θα προσέλθουν στις κάλπες.

Εντονος κατακερματισμός και χαλαρή κομματική ταύτιση. Οι νέοι μπορούν να κινηθούν προς διαφορετικές κατευθύνσεις, επιλέγοντας με την ίδια ευκολία μικρά και μεγάλα κόμματα. Στις έρευνες κοινής γνώμης καταγράφονται μεγάλα ποσοστά αναποφάσιστων ψηφοφόρων καθώς και αξιοπρόσεκτη ροπή προς πολύ μικρά κόμματα. Γενικά, παρατηρείται πολύ χαμηλός βαθμός κομματικής ταύτισης ιδιαίτερα συγκριτικά με ψηφοφόρους μεγαλύτερων ηλικιών.

Οι μεταϋλιστικές αξίες. Ζητήματα όπως η πρόσβαση σε δωρεάν οπτικοακουστικό υλικό από το Διαδίκτυο, η προστασία των προσωπικών δεδομένων, αξίες κοινωνικής αλληλεγγύης και ενσωμάτωσης φαίνεται να τους συγκινούν περισσότερο από τις επιδόσεις της κυβέρνησης στην οικονομία ή την πολιτική αντιπαράθεση για το ύψος της φορολογίας.


Η ψήφος των νέων είναι μία δύσκολη εξίσωση και τα ιδιαίτερά χαρακτηριστικά τους μας κάνουν επιφυλακτικούς για το μέγεθος της αποχής. Ενδεχομένως, όμως, η διεξαγωγή των ευρωεκλογών μαζί με τις τοπικές εκλογές, στις οποίες παρατηρείται πληθωρισμός υποψηφίων, να ενισχύσει τελικά τη συμμετοχή τους στις εκλογές.

-Ο Γιώργος Σιάκας είναι ο διευθυντής Ερευνών της Μονάδας Ερευνών Κοινής Γνώμης και Αγοράς του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Το τελευταίο του βιβλίο (Νίκος Μαραντζίδης, Γιώργος Σιάκας, Στο όνομα της αξιοπρέπειας: οι ανατροπές της κοινής γνώμης τα χρόνια των Μνημονίων»), κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Παπαδόπουλος

ΤΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΑΥΡΟΥ

Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον κοινό το οποίο απασχολεί εξ ορισμού και διαχρονικά τα κομματικά επιτελεία είναι οι μικροί ηλικιακά ψηφοφόροι 17-34 ετών. Με δεδομένο ότι οι ευρωεκλογές είναι προ των πυλών, έχει σημαντικό ενδιαφέρον η εκλογική συμπεριφορά αυτών των νέων ανθρώπων σε αυτές τις εκλογές.

Το σύνολο του εκλογικού σώματος δηλώνει κατά 39,8% ότι θα ψηφίσει κάποιο από τα δύο μεγάλα κόμματα (27,1% οι μικροί), κατά 21,6% κάποιο μικρότερο κόμμα που εκπροσωπείται στη Βουλή (16,7% οι μικροί), κατά 13,6% κάποιο μικρότερο κόμμα που δεν εκπροσωπείται στη Βουλή (15,6% οι μικροί) και ένα 17% δεν έχουν αποφασίσει (31,6% οι μικροί). Συνεπώς οι μικρές ηλικίες είναι ακόμα συνειδητά ή ασυνείδητα αποστασιοποιημένες από την εκλογική διαδικασία.

Το 64,2% πιστεύει ότι στις ευρωεκλογές θα κερδίσει η ΝΔ (54,6% οι μικροί) και ένα 12,4% ο ΣΥΡΙΖΑ (18,3% οι μικροί). Μια μικρή ένδειξη ροπής προς τον ΣΥΡΙΖΑ για τους μικρούς.

22,5% οι πολίτες πιστεύουν ότι η ΝΔ θα κερδίσει με μέχρι 5% διαφορά (29,2% οι μικροί), 29,5% ότι η ΝΔ θα κερδίσει με 6%-10% (19,2%), 9,5% ότι η ΝΔ θα κερδίσει με 10+% (4,9% οι μικροί), 10% ότι θα κερδίσει ο ΣΥΡΙΖΑ με μέχρι 5% (14,7% οι μικροί) και μετά τα ποσοστά μειώνονται πάρα πολύ. Και σε αυτήν την ερώτηση η μικρή ροπή υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ είναι εμφανής.

Μία ποιοτική ερώτηση που είναι πλέον ενδεικτική για τη δυναμική του εκλογικού σώματος είναι η «με ποιο κόμμα αν κέρδιζε στις ευρωεκλογές θα ήσασταν δυσαρεστημένοι» όπου 46,1% των Ελλήνων δηλώνει με τον ΣΥΡΙΖΑ (34,6% οι μικροί) και ένα 25,5% δηλώνει με τη ΝΔ (31% οι μικροί). Σε αυτό το σημείο η απόσταση των δύο κομμάτων σχεδόν εξανεμίζεται, γεγονός που επιβεβαιώνει τη ροπή υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ στις μικρότερες ηλικίες όπως αναφέρθηκε και πιο πάνω.

Στη δε πρόθεση ψήφου στις ευρωεκλογές το σύνολο του εκλογικού σώματος δηλώνει 21,1% ΣΥΡΙΖΑ και 30,1% ΝΔ ενώ οι μικροί δηλώνουν 30,3% ΣΥΡΙΖΑ και 18,6% ΝΔ, δηλαδή πλήρη αντιστροφή στις εκλογικές προτιμήσεις. Υπενθυμίζεται ότι στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015 η τελική αναλογία ψήφου στους μικρούς ήταν 40,5% ΣΥΡΙΖΑ και 17,4% ΝΔ. Φαίνεται ότι οι απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα/μέχρι στιγμής, είναι μεγάλες στους μικρούς που ωστόσο δεν μετακινούνται προς τη ΝΔ.



Το ίδιο φαινόμενο εμφανίζεται τόσο στην ερώτηση του καταλληλότερου Πρωθυπουργού όσο και στην πρόθεση ψήφου σε ενδεχόμενες βουλευτικές εκλογές.

Είναι δε εμφανές ότι το μεγάλο διακύβευμα/κριτήριο στις εκλογές, για τους μικρούς, είναι ακόμα εντονότερα τα θέματα οικονομίας που αφορούν στην καθημερινότητά τους όπου το σύνολο των ψηφοφόρων το δηλώνει κατά 35,6% ενώ οι μικροί ανεβαίνουν ακόμα πιο ψηλά στο 47,3%.

Συνεπώς συνολικά παραμένει (αλλά μειούμενη) σαφής ροπή υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ στους μικρούς, υπό την προϋπόθεση ότι η οικονομική κατάσταση της καθημερινότητάς τους θα βελτιωθεί σοβαρά.

-Ο Δημήτρης Μαύρος είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της MRB