Mία επιστολή από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
«Μικροκύματα» μετά κριτικής
Κύριε διευθυντά
Την Κυριακή πριν από την «πιο μελαγχολική ημέρα του έτους» η αναφυλαξία των ημερών επιδεινώθηκε από «μια κριτική με πολλά “αγκάθια”» («Μια ανθολογία με πολλά “μπουμπούκια”», 20.1.19) της πρώην τακτικής κριτικού βιβλίου της εφημερίδας σας Ελισάβετ Κοτζιά, που τιμά την Εταιρεία Συγγραφέων προσβάλλοντας όμως μέλη της.
Η υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης αποτελεί θεμελιώδη επιδίωξη «του κορυφαίου σωματείου των Ελλήνων δημιουργών», όπως γράφει η κ. Κοτζιά, καθώς σημαίνοντα λόγο μάλιστα για τη σχέση με την εταιρεία πολλών από εμάς, νεότερων κάποτε, έχουν αποτελέσει άτομα όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Παύλος Ζάννας ή ο Αλέξανδρος Κοτζιάς. Επομένως, δεν τίθεται θέμα αν το περιεχόμενο μιας συλλογικής έκδοσης –με ανέκδοτα κείμενα μελών της εταιρείας, που ανταποκρίθηκαν σε πρόσκληση του διοικητικού συμβουλίου, την άποψη του οποίου εκφράζει η επιστολή αυτή– ικανοποιεί κάποιους και όχι άλλους. Επίσης δεν ενοχλούν αποκλίσεις από την κοσμιότητα, εφόσον εντάσσονται στη ρητορική της λογοτεχνίας. Η ελευθερία της έκφρασης όμως δεν καλύπτει ανεπαρκή ή αναληθή ενημέρωση.
Στην κριτική για τον τόμο με τίτλο «Μικροκύματα» η κ. Κοτζιά ομολογεί ότι αμέλησε να ανατρέξει σε προηγούμενες συλλογικές εκδόσεις της Εταιρείας Συγγραφέων, όπου παρομοίως καθίσταται σαφές ότι δεν πρόκειται για ανθολογίες με ευθύνη κάποιου ανθολόγου, αλλά για συλλογικές εκδόσεις, μετά από πρωτοβουλία του Δ.Σ., στις οποίες την ευθύνη κάθε κειμένου φέρει το μέλος της εταιρείας που το υπογράφει. Πρόκειται για πάγια πρακτική της Εταιρείας Συγγραφέων, την οποία βέβαια οποιοσδήποτε έχει το δικαίωμα να αμφισβητεί, έστω με άκομψο τρόπο. Τι προτείνει η κ. Κοτζιά; Προτείνει τον ορισμό ανθολόγων, που δεν αποτελεί όμως πανάκεια, καθώς θα γνωρίζει τη σκληρότατη κριτική για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που υπέστη η ίδια από μέλη της εταιρείας, όπως άλλωστε και το Δ.Σ., που την υπερασπίστηκε όχι για τις επιλογές της, αλλά ως προς το δικαίωμα επιλογής.
Αδίκως επίσης επικρίνεται και μάλιστα ειρωνικά το μέλος του Δ.Σ. Ηρώ Νικοπούλου –που προσφέρθηκε να συγκεντρώσει το υλικό για μία συλλογική έκδοση χωρίς αποκλεισμούς– για την εισαγωγή της στον τόμο, όπου παραθέτει κυρίαρχες απόψεις στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με την ελάσσονα ως προς το μυθιστόρημα συμμετοχή τού διηγήματος στη διαμόρφωση του δυτικού κανόνα της πεζογραφίας και σε σχέση με την εκρηκτική άνθηση, ήδη πριν από το τέλος του εικοστού αιώνα, μικρών κειμένων μυθοπλασίας ή μικρο-διηγημάτων, για τα οποία δηλαδή χρησιμοποιούνται όροι όπως flash fiction ή microfiction.
Δεν είναι ασυνήθιστο να κατακεραυνώνουν οι κεραυνοβολημένοι. Επιπλέον, είθισται στην Ελλάδα να τείνουν ευήκοον ους σε επιθέσεις εναντίον «θεσμικών φορέων», όπως η Εταιρεία Συγγραφέων, με τόσους μάλιστα απογοητευμένους αν δεν συγκέντρωσαν –αδίκως ή δικαιολογημένα– την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία σε μυστική ψηφοφορία σε γενική συνέλευσή της για να εκλεγούν μέλη.
Ο τόμος με τον τίτλο «Μικροκύματα» κυκλοφόρησε, όπως σημειώνει η κ. Κοτζιά, με την «Εφημερίδα των Συντακτών», με την ελπίδα κάποια στιγμή να βρεθεί και στα βιβλιοπωλεία. Πρόκειται για συνέχεια μιας συνεργασίας που ξεκίνησε με την έκδοση της τετράτομης ανθολογίας «Δαίδαλος», στην οποία μέλη της εταιρείας αυτο-ανθολογούνται. Οι αναγνώστες ίσως θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι η Εταιρεία Συγγραφέων έχει επίσης απευθυνθεί στην «Καθημερινή», όπως και σε άλλες εφημερίδες, για συνεργασία, που δεν κρίθηκε όμως ότι εντάσσεται στο επιχειρηματικό μοντέλο τους.
«Υπάρχουν συγγραφείς που σε είκοσι μόνο σελίδες καταφέρνουν να πουν αυτό που εγώ για να το εκφράσω χρειάζομαι δύο ολόκληρες αράδες». Καταλήγω με την ειρωνική αυτή φράση του Καρλ Κράους, με την οποία άρχιζε ο πρόλογός μου στη συλλογική έκδοση «Μικροκύματα», θέλοντας να πω ότι θα προτιμούσα να μη χρειαζόταν η επιστολή αυτή ή έστω να ήταν λιγότερο εκτενής. Ευτυχώς οι αναγνώστες είναι συχνά ευφυέστεροι των συγγραφέων και των κριτικών.
Eκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου.
Γιωργος Χουλιάρας
Πρόεδρος Εταιρείας Συγγραφέων
«Μικροκύματα» μετά κριτικής
Κύριε διευθυντά
Την Κυριακή πριν από την «πιο μελαγχολική ημέρα του έτους» η αναφυλαξία των ημερών επιδεινώθηκε από «μια κριτική με πολλά “αγκάθια”» («Μια ανθολογία με πολλά “μπουμπούκια”», 20.1.19) της πρώην τακτικής κριτικού βιβλίου της εφημερίδας σας Ελισάβετ Κοτζιά, που τιμά την Εταιρεία Συγγραφέων προσβάλλοντας όμως μέλη της.
Η υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης αποτελεί θεμελιώδη επιδίωξη «του κορυφαίου σωματείου των Ελλήνων δημιουργών», όπως γράφει η κ. Κοτζιά, καθώς σημαίνοντα λόγο μάλιστα για τη σχέση με την εταιρεία πολλών από εμάς, νεότερων κάποτε, έχουν αποτελέσει άτομα όπως ο Οδυσσέας Ελύτης, ο Παύλος Ζάννας ή ο Αλέξανδρος Κοτζιάς. Επομένως, δεν τίθεται θέμα αν το περιεχόμενο μιας συλλογικής έκδοσης –με ανέκδοτα κείμενα μελών της εταιρείας, που ανταποκρίθηκαν σε πρόσκληση του διοικητικού συμβουλίου, την άποψη του οποίου εκφράζει η επιστολή αυτή– ικανοποιεί κάποιους και όχι άλλους. Επίσης δεν ενοχλούν αποκλίσεις από την κοσμιότητα, εφόσον εντάσσονται στη ρητορική της λογοτεχνίας. Η ελευθερία της έκφρασης όμως δεν καλύπτει ανεπαρκή ή αναληθή ενημέρωση.
Στην κριτική για τον τόμο με τίτλο «Μικροκύματα» η κ. Κοτζιά ομολογεί ότι αμέλησε να ανατρέξει σε προηγούμενες συλλογικές εκδόσεις της Εταιρείας Συγγραφέων, όπου παρομοίως καθίσταται σαφές ότι δεν πρόκειται για ανθολογίες με ευθύνη κάποιου ανθολόγου, αλλά για συλλογικές εκδόσεις, μετά από πρωτοβουλία του Δ.Σ., στις οποίες την ευθύνη κάθε κειμένου φέρει το μέλος της εταιρείας που το υπογράφει. Πρόκειται για πάγια πρακτική της Εταιρείας Συγγραφέων, την οποία βέβαια οποιοσδήποτε έχει το δικαίωμα να αμφισβητεί, έστω με άκομψο τρόπο. Τι προτείνει η κ. Κοτζιά; Προτείνει τον ορισμό ανθολόγων, που δεν αποτελεί όμως πανάκεια, καθώς θα γνωρίζει τη σκληρότατη κριτική για αντίστοιχες πρωτοβουλίες που υπέστη η ίδια από μέλη της εταιρείας, όπως άλλωστε και το Δ.Σ., που την υπερασπίστηκε όχι για τις επιλογές της, αλλά ως προς το δικαίωμα επιλογής.
Αδίκως επίσης επικρίνεται και μάλιστα ειρωνικά το μέλος του Δ.Σ. Ηρώ Νικοπούλου –που προσφέρθηκε να συγκεντρώσει το υλικό για μία συλλογική έκδοση χωρίς αποκλεισμούς– για την εισαγωγή της στον τόμο, όπου παραθέτει κυρίαρχες απόψεις στη διεθνή βιβλιογραφία σχετικά με την ελάσσονα ως προς το μυθιστόρημα συμμετοχή τού διηγήματος στη διαμόρφωση του δυτικού κανόνα της πεζογραφίας και σε σχέση με την εκρηκτική άνθηση, ήδη πριν από το τέλος του εικοστού αιώνα, μικρών κειμένων μυθοπλασίας ή μικρο-διηγημάτων, για τα οποία δηλαδή χρησιμοποιούνται όροι όπως flash fiction ή microfiction.
Δεν είναι ασυνήθιστο να κατακεραυνώνουν οι κεραυνοβολημένοι. Επιπλέον, είθισται στην Ελλάδα να τείνουν ευήκοον ους σε επιθέσεις εναντίον «θεσμικών φορέων», όπως η Εταιρεία Συγγραφέων, με τόσους μάλιστα απογοητευμένους αν δεν συγκέντρωσαν –αδίκως ή δικαιολογημένα– την απαιτούμενη αυξημένη πλειοψηφία σε μυστική ψηφοφορία σε γενική συνέλευσή της για να εκλεγούν μέλη.
Ο τόμος με τον τίτλο «Μικροκύματα» κυκλοφόρησε, όπως σημειώνει η κ. Κοτζιά, με την «Εφημερίδα των Συντακτών», με την ελπίδα κάποια στιγμή να βρεθεί και στα βιβλιοπωλεία. Πρόκειται για συνέχεια μιας συνεργασίας που ξεκίνησε με την έκδοση της τετράτομης ανθολογίας «Δαίδαλος», στην οποία μέλη της εταιρείας αυτο-ανθολογούνται. Οι αναγνώστες ίσως θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι η Εταιρεία Συγγραφέων έχει επίσης απευθυνθεί στην «Καθημερινή», όπως και σε άλλες εφημερίδες, για συνεργασία, που δεν κρίθηκε όμως ότι εντάσσεται στο επιχειρηματικό μοντέλο τους.
«Υπάρχουν συγγραφείς που σε είκοσι μόνο σελίδες καταφέρνουν να πουν αυτό που εγώ για να το εκφράσω χρειάζομαι δύο ολόκληρες αράδες». Καταλήγω με την ειρωνική αυτή φράση του Καρλ Κράους, με την οποία άρχιζε ο πρόλογός μου στη συλλογική έκδοση «Μικροκύματα», θέλοντας να πω ότι θα προτιμούσα να μη χρειαζόταν η επιστολή αυτή ή έστω να ήταν λιγότερο εκτενής. Ευτυχώς οι αναγνώστες είναι συχνά ευφυέστεροι των συγγραφέων και των κριτικών.
Eκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου.
Γιωργος Χουλιάρας
Πρόεδρος Εταιρείας Συγγραφέων
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου