Από την "Εφ.Συν/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ/νησίδες"
![]() |
"Εφ.Συν/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/02/19 |
ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΜΠΕΪΟΓΛΟΥ
Στέκεται όρθιο στην καρδιά της Κωνσταντινούπολης 126 χρόνια. Δυνατό σύμβολο μιας Ρωμιοσύνης που παρά τους διωγμούς και τις δύσκολες πολιτικές αναταραχές το Ζωγραφειο ανοίγει μέχρι σήμερα αδιάκοπα τις πύλες του για να μπουν οι μαθητές του. Παιδιά ελληνικής καταγωγής, που αποτελούν αλυσίδα συνέχειας σε έναν πολιτισμό που άκμασε στο παρελθόν και συνεχίζει να κρατάει αναμμέντη τη φλογά του Ελληνισμού της Πόλης. Ναι, οι μαθητές λιγόστεψαν καθώς έγιναν μεγάλες και βίαιες προσπάθειες να αφανιστεί το ελληνικό στοιχείο. Ναι, οι σχέσεις μας με τους γείτονες περνούν περιόδους ατέλειωτου χειμώνα -κάποιες λίγες φορές περιόδους ελπιδοφόρας άνοιξης- ωστόσο το σχολείο δεν έκλεισε.
Καθημερινά, 54 παιδιά χτυπούν το ρόπτρο, υπό το βλέμμα της Χιακής Σφίγγας, του πανέμορφου κτιρίου που σχεδίασε ο αρχιτέκτονας Περικλής Φωτιάδης το 1893· Το ίδιο ρόπτρο που χτυπούσε ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος όταν ήταν παιδί. Δεν πρόκειται όμως για ένα μνημείο μόνο. Το Ζωγραφειο Γυμνάσιο-Λύκειο συμμετέχει ενεργά σε διαγωνισμούς και συνέδρια. Το θέμα του 7ου Διεθνούς Μαθητικού Συνεδρίου Λογοτεχνίας που διοργανώνει φέτος είναι «Αντώνης Σαμαράκης. Ο αιώνιος έφηβος» και θα γίνει στις 10-14 Απριλίου. Και ναι, με την ποιότητα των σπουδών του κατάφερε να είναι ανάμεσρ στα καλύτερα σχολεία του Πέραν.
Ο αριθμός των μαθητών παραμένει σταθερός ,τα τελευταία χρόνια. Ο ακούραστος διευθυντής του τα τελευταία 25 χρόνια, Γιάννης Δεμιρτζόγλου, γέννημα-θρέμμα Κωνσταντινουπολίτης ο ίδιος, απόφοιτος του Ζωγραφειου, είναι δραστήριος και προσπαθεί καθημερινά σε αντίξοες συνθήκες να κρατήσει το σχολείο δημιουργικό. Με διεθνή μαθητικά συνέδρια λογοτεχνίας που πραγματοποιούνται εκεί τα τελευταία επτά χρόνια, υπό την αιγίδα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και με τη συμμετοχή εκατοντάδων μαθητών από την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο και τις ΗΠΑ.
Αβέβαιο μέλλον
Η λειτουργία του όμως δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. «Είναι γεγονός ότι με το ισχύον καθεστώς το αύριο των σχολείων μας είναι αβέβαιο. Γίνονται προσπάθειες για να μπορούν να φοιτήσουν στα σχολεία μας και άλλοι, ξένοι υπήκοοι, όπως συνέβαινε και στο μακρινό παρελθόν, Ελλαδίτες, όσοι γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα αλλά και όσοι επιθυμούν να γίνουν κοινωνοί της ελληνικής παιδείας. Βέβαια, για να γίνει αυτό, θα πρέπει να αλλάξει η ισχύουσα νομοθεσία, κάτι που δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαίνεται.
Δεν είναι αδύνατο. Αρκεί να έχουμε πίστη και αποφασιστικότητα, να ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας προς αυτή την κατεύθυνση. Τις απόψεις μοπ αυτές τις μοιράστηκα και μεΤούρκους πολίτες αλλά και εκπροσώπους της πολιτείας. Ολοι συμφωνούν ότι δεν πρέπει να αφήσουν να κλείσει ένα ιστορικό σχολείο, που ακόμη και σήμερα παράγει πολιτισμό. Θα επιθυμούσα το Ζωγραφειο να παραμείνει εκπαιδευτικό ίδρυμα και νά μη γίνει μουσείο, να συνεχίσουν οι παιδικές φωνές να ακούγονται στις αίθουσες του Ζωγραφειου και το κουδούνι του να μη σιγήσει ποτέ. Είμαστε όλοι υπεύθυνοι», δήλωσε σε μια πρόσφατη συνέντευξη του ο κ. Δεμιρτζόγλου.
Αναλογίζομαι όλα αυτά που μπορεί να «είδε» το περίφημο κτίριο. Αμέτρητες οικογένειες Ελλήνων να περπατούν στον μικρό κάθετο δρόμο της λεωφόρου του Ιstiklal (Πέρα), στο Tumacibasi sokak (Τουματσίμπασι σοκάκ). Οπως και Τούρκους, Αρμένιους και άλλους «ξένους» που έμεναν εκεί. Περνούσαν κάποτε μπροστά του, δίνοντας στην Πόλη χρώματα, φως, ζωή. Πολυπολιτισμικότητα και ζωντάνια.
Αβέβαιο μέλλον
Η λειτουργία του όμως δεν είναι μια εύκολη υπόθεση. «Είναι γεγονός ότι με το ισχύον καθεστώς το αύριο των σχολείων μας είναι αβέβαιο. Γίνονται προσπάθειες για να μπορούν να φοιτήσουν στα σχολεία μας και άλλοι, ξένοι υπήκοοι, όπως συνέβαινε και στο μακρινό παρελθόν, Ελλαδίτες, όσοι γνωρίζουν την ελληνική γλώσσα αλλά και όσοι επιθυμούν να γίνουν κοινωνοί της ελληνικής παιδείας. Βέβαια, για να γίνει αυτό, θα πρέπει να αλλάξει η ισχύουσα νομοθεσία, κάτι που δεν είναι τόσο δύσκολο όσο φαίνεται.
Δεν είναι αδύνατο. Αρκεί να έχουμε πίστη και αποφασιστικότητα, να ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας προς αυτή την κατεύθυνση. Τις απόψεις μοπ αυτές τις μοιράστηκα και μεΤούρκους πολίτες αλλά και εκπροσώπους της πολιτείας. Ολοι συμφωνούν ότι δεν πρέπει να αφήσουν να κλείσει ένα ιστορικό σχολείο, που ακόμη και σήμερα παράγει πολιτισμό. Θα επιθυμούσα το Ζωγραφειο να παραμείνει εκπαιδευτικό ίδρυμα και νά μη γίνει μουσείο, να συνεχίσουν οι παιδικές φωνές να ακούγονται στις αίθουσες του Ζωγραφειου και το κουδούνι του να μη σιγήσει ποτέ. Είμαστε όλοι υπεύθυνοι», δήλωσε σε μια πρόσφατη συνέντευξη του ο κ. Δεμιρτζόγλου.
Αναλογίζομαι όλα αυτά που μπορεί να «είδε» το περίφημο κτίριο. Αμέτρητες οικογένειες Ελλήνων να περπατούν στον μικρό κάθετο δρόμο της λεωφόρου του Ιstiklal (Πέρα), στο Tumacibasi sokak (Τουματσίμπασι σοκάκ). Οπως και Τούρκους, Αρμένιους και άλλους «ξένους» που έμεναν εκεί. Περνούσαν κάποτε μπροστά του, δίνοντας στην Πόλη χρώματα, φως, ζωή. Πολυπολιτισμικότητα και ζωντάνια.
Σκέφτομαι τους σπουδαίους Ελληνες που φοίτησαν εκεί και κοιτάζοντας μέσα από τα παράθυρα του ονειρεύονταν τον κόσμο που ανοίγεται μπροστά τους. Σκέφτομαι και τον άνθρωπο που έβαλε τον θεμέλιο λίθο. Τον Χρηστάκη Ζωγράφο, ο οποίος είχε δωρίσει πάνω από ιο.οοο χρυσές λίρες της εποχής για την ανέγερση του. Το ι899 το Ζωγραφειο έδωσε τους πρώτους αποφοίτους του. Θα μπορούσε άραγε να φανταστεί τότε τη μεγάλη συμβολή του στη διατήρηση του ελληνικού πολιτισμού στην περιοχή; Θα μπορούσε να φαντασθεί ότι 126 χρόνια μετά, και έπειτα από τόσες διώξεις, θα χτυπούσε το κουδούνι καθημερινά γιa 54 μαθητές;
Βίωμα
Η κοινή μνήμη είναι ο ακαταμάχητος αντίπαλος, όπως το πνεύμα του οικουμενισμού που είχε γίνει βίωμα, τρόπος ζωής και συνεκτικός δεσμός στην Πόλη. Δύσκολα πνίγονται αυτά, δύσκολα ξεριζώνονται, μπορείς όμως να δοκιμάσεις να τα υποκαταστήσεις με ιδέες που θα μοιάζουν πιο θεμελιώδεις και θα φαντάζουν σήμερα υψηλότερες στην κλίμακα των αξιών. Το Ζωγραφειο και τα άλλα ελληνικά σχολεία αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα.
Νομίζω πως είναι χρέος όλων μας να μην κλείσουν ποτέ οι θύρες τους. Μακριά και πέρα από Οποιαδήποτε εθνικιστικά και επικίνδυνα μονοπάτια ο πολιτισμός. Οφείλουμε να αποκαταστήσουμε τη σχέση μας με το παρελθόν, τους κοντινούς και μακρινούς προγόνους, μέσα από την παιδεία και την αλληλεγγύη. Η μνήμη εξακολουθεί να καθοδηγεί τη ζωή των Ελλήνωντης Κωνσταντινούπολης βοηθώντας τους σήμερα να δημιουργούν, να επιτυγχάνουν δίχως να χάνουν την ταυτότητα τους. Κι εμείς εδώ στην Ελλάδα, μπορούμε πάντα να τους δίνουμε το χέρι στηρίζοντάς τουσ. Διατηρώντας ακόμα, έπειτα από αιώνες, αυτή τη γέφυρα στέρεη και δημιουργική. Αυτή η «πόλις δεν θα πάψει ποτέ να μας ακολουθεί».
Βίωμα
Η κοινή μνήμη είναι ο ακαταμάχητος αντίπαλος, όπως το πνεύμα του οικουμενισμού που είχε γίνει βίωμα, τρόπος ζωής και συνεκτικός δεσμός στην Πόλη. Δύσκολα πνίγονται αυτά, δύσκολα ξεριζώνονται, μπορείς όμως να δοκιμάσεις να τα υποκαταστήσεις με ιδέες που θα μοιάζουν πιο θεμελιώδεις και θα φαντάζουν σήμερα υψηλότερες στην κλίμακα των αξιών. Το Ζωγραφειο και τα άλλα ελληνικά σχολεία αποτελούν το καλύτερο παράδειγμα.
Νομίζω πως είναι χρέος όλων μας να μην κλείσουν ποτέ οι θύρες τους. Μακριά και πέρα από Οποιαδήποτε εθνικιστικά και επικίνδυνα μονοπάτια ο πολιτισμός. Οφείλουμε να αποκαταστήσουμε τη σχέση μας με το παρελθόν, τους κοντινούς και μακρινούς προγόνους, μέσα από την παιδεία και την αλληλεγγύη. Η μνήμη εξακολουθεί να καθοδηγεί τη ζωή των Ελλήνωντης Κωνσταντινούπολης βοηθώντας τους σήμερα να δημιουργούν, να επιτυγχάνουν δίχως να χάνουν την ταυτότητα τους. Κι εμείς εδώ στην Ελλάδα, μπορούμε πάντα να τους δίνουμε το χέρι στηρίζοντάς τουσ. Διατηρώντας ακόμα, έπειτα από αιώνες, αυτή τη γέφυρα στέρεη και δημιουργική. Αυτή η «πόλις δεν θα πάψει ποτέ να μας ακολουθεί».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου