Από την "ΕΣΤΙΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
Οι «εγγυήσεις» γιά την Κύπρο
Του Εύθ. Π. Πέτρου
ΜΗΔΑΜΙΝΕΣ είναι πλέον οί πιθανότητες νά συμφωνηθεί λύσις γιά τό Κυπριακό μέχρι τό τέλος του 2016, όπως ήλπιζε ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζό Μπάΐντεν, ό όποίος πολύ ενεργά είχε εμπλακεί ατίς μεσολαβητικές προσπάθειες των τελευταίων μηνών. Άλλά καί κατά τήν τελευταία φάση, ή αμερικανική πλευρά ενεπλάκη δραστηρίως στην παρασκηνιακή διαδικασία πού κράτησε τόν διάλογο ανοικτό. Αλλά ούτε αυτή ή εμπλοκή είδε τό φως τής δημοσιότητος, ούτε καί τό πόσο κοντά έφθασαν τά πράγματα στην πλήρη κατάρρευση του «εντατικού» διαλόγου που διεξήχθη οτό Μόν Πελερέντης Ελβετίας. Θά διακινδυνεύσουμε δε τήν πρόβλεψη ότι οί συνομιλίες πού επαναλαμβάνονται από αύριο, έχουν περισσότερο τήν έννοια1 του νά δοθεί ένα δείγμα ότι ή διαδικασία τής λύσεως παραμένει «ζωντανή».
Κάποιοι προβάλλουν μετ' επιτάσεως τό γεγονός ότι έχει επιτευχθεί σύγκλισις σε αρκετά από τά κεφάλαια της διαπραγματεύσεως. Αυτό είναι αληθές, όσο όμως καί απατηλό. Διότι τά πραγματικά «αγκάθια» τής διαπραγματεύσεως παραμένουν ανεπίλυτα. Καί όχι μόνον αυτό. Οί μέχρι στιγμής βολιδοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει ή παραμικρή βελτίωσις. Απεναντίας, υπάρχουν ζητήματα οτά οποία οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν εκ διαμέτρου αντίθετες.
Στό ζήτημα του καθεστώτος των εγγυήσεων, γνωρίζουμε όλοι ότι ή Τουρκία δέν πρόκειται νά διαφοροποιήσει τήν στάση της. Θέλει οπωσδήποτε ή λύσις πού θά συμφωνηθεί νά τής δίδει δικαίωμα παρεμβάσεως στά εσωτερικά τής Κύπρου. Ή Ελλάς, έξ άλλου, όπως καί ή Βρεταννία, είναι πρόθυμη νά παραιτηθεί τών δικαιωμάτων πού τής δίδει τό καθεστώς τών εγγυήσεων πού συνεφωνήθη τό 1959, καί τό όποίο είναι, ούτως ή άλλως, αναχρονιστικό καί παρωχημένο.
Μέ τά δεδομένα αυτά, λύσις μπορεί νά επιτευχθεί μόνον εάν υπάρξει συμβιβασμός γιά ένα νέο εκσυγχρονισμένο πλαίσιο εγγυήσεων, τό όποιο όμως δέν θά λειτουργεί ανασταλτικά γιά τίς κρατικές λειτουργίες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Νά σημειώσουμε ότι τά ήδη,συμπεφωνηθέντα περιέχουν σπέρματα κυβερνητικής δυσλειτουργίας, άνάλογα μέ αυτά πού οδήγησαν στην ρήξη του 1963, τρία μόλις χρόνια μετά τήν επίσημη ίδρυση τοϋ κυπριακοί) κράτους.
Όταν στό προβλεπόμενο 11μελές υπουργικό συμβούλιο (επτά Ελληνοκύπριοι καίτέσσερεις Τουρκοκύπριοι) άπαιτείται ή ψήφος ενός τουλάχιστον Τουρκοκυπρίου γιά νά ληφθούν αποφάσεις, είναι προφανές ότι πολύ εύκολα μπορεί νά δημιουργηθούν αδιέξοδα. Ποια μπορεί νά είναι σέ μιά τέτοια περίπτωση ή δυνατότης παρεμβάσεως τών εγγυητριών δυνάμεων; Μπορούμε νά είμεθα βέβαιοι ότι ή Τουρκία όχι μόνον θά ασκήσει τά όποια δικαιώματα τής δοθούν, αλλά θάτά υπερβεί κιόλας.Όπως ακριβώς τά υπερέβη τό 1974. Διότι δικαίωμα στρατιωτικής δράσεως δέν έδιδαν ούτε οί συνθήκες εγγυήσεων του 1959.
Επιπροσθέτως, γνωρίζουμε ήδη πολύ καλά ποιοί είναι οι άπώτεροι στόχοι της Αγκύρας. Είναι ή διχοτόμησις τής Κύπρου, ό έλεγχος του βορείου τμήματος, αλλά μέ ταυτόχρονη εξασφάλιση μεριδίου στά υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων του νότου. Γιά νά τό επιτύχουν αυτό θά πρέπει, γιά μικρό τουλάχιστον διάστημα, οι Τουρκοκύπριοι νά μετάσχουν σέ ένα ένιαίο κυπριακό κράτος. ‘Ωστε όταν οδηγήσουν τά πράγματα σέ διχοτόμηση, νά έχουν ένα νομικό εφαλτήριο νά διεκδικήσουν μερίδιο στον πλούτο τής Μεγαλονήσου, ανεξαρτήτως του πού, γεωγραφικά, αυτό εντοπίζεται. -
Αν δέν είχαν αυτό τόν στόχο, μπορεί ήδη νά είχαν έξωθήσει τά πράγματα στην «νομιμοποίηση» της ύφισταμένης de facto διχοτομήσεως. Όποιος δέν τό αντιλαμβάνεται αυτό είναι τόσο αφελής, όσο καί αυτοί πού πιστεύουν ότι μπορεί ή τουρκοκυπριακή πλευρά νά έχει ίδιαν προσέγγιση, διαφορετική άπό αυτήν , τής Αγκύρας.
Συνεπώς, τό μόνον πού μπορεί νά κάνει ή ελληνική πλευρά είναι νά εκμεταλλευθεί τήν κατάσταση προτείνοντας ρυθμίσεις πού θά καταστήσουν λειτουργική τήν διακυβέρνηση της Κύπρου χωρίς διαδικασίες πού τήν καθιστούν θνησιγενή.
 |
| "ΕΣΤΙΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 19-20/11/16 |
Του Εύθ. Π. Πέτρου
ΜΗΔΑΜΙΝΕΣ είναι πλέον οί πιθανότητες νά συμφωνηθεί λύσις γιά τό Κυπριακό μέχρι τό τέλος του 2016, όπως ήλπιζε ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζό Μπάΐντεν, ό όποίος πολύ ενεργά είχε εμπλακεί ατίς μεσολαβητικές προσπάθειες των τελευταίων μηνών. Άλλά καί κατά τήν τελευταία φάση, ή αμερικανική πλευρά ενεπλάκη δραστηρίως στην παρασκηνιακή διαδικασία πού κράτησε τόν διάλογο ανοικτό. Αλλά ούτε αυτή ή εμπλοκή είδε τό φως τής δημοσιότητος, ούτε καί τό πόσο κοντά έφθασαν τά πράγματα στην πλήρη κατάρρευση του «εντατικού» διαλόγου που διεξήχθη οτό Μόν Πελερέντης Ελβετίας. Θά διακινδυνεύσουμε δε τήν πρόβλεψη ότι οί συνομιλίες πού επαναλαμβάνονται από αύριο, έχουν περισσότερο τήν έννοια1 του νά δοθεί ένα δείγμα ότι ή διαδικασία τής λύσεως παραμένει «ζωντανή».
Κάποιοι προβάλλουν μετ' επιτάσεως τό γεγονός ότι έχει επιτευχθεί σύγκλισις σε αρκετά από τά κεφάλαια της διαπραγματεύσεως. Αυτό είναι αληθές, όσο όμως καί απατηλό. Διότι τά πραγματικά «αγκάθια» τής διαπραγματεύσεως παραμένουν ανεπίλυτα. Καί όχι μόνον αυτό. Οί μέχρι στιγμής βολιδοσκοπήσεις επιβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχει ή παραμικρή βελτίωσις. Απεναντίας, υπάρχουν ζητήματα οτά οποία οι θέσεις των δύο πλευρών παραμένουν εκ διαμέτρου αντίθετες.
Στό ζήτημα του καθεστώτος των εγγυήσεων, γνωρίζουμε όλοι ότι ή Τουρκία δέν πρόκειται νά διαφοροποιήσει τήν στάση της. Θέλει οπωσδήποτε ή λύσις πού θά συμφωνηθεί νά τής δίδει δικαίωμα παρεμβάσεως στά εσωτερικά τής Κύπρου. Ή Ελλάς, έξ άλλου, όπως καί ή Βρεταννία, είναι πρόθυμη νά παραιτηθεί τών δικαιωμάτων πού τής δίδει τό καθεστώς τών εγγυήσεων πού συνεφωνήθη τό 1959, καί τό όποίο είναι, ούτως ή άλλως, αναχρονιστικό καί παρωχημένο.
Μέ τά δεδομένα αυτά, λύσις μπορεί νά επιτευχθεί μόνον εάν υπάρξει συμβιβασμός γιά ένα νέο εκσυγχρονισμένο πλαίσιο εγγυήσεων, τό όποιο όμως δέν θά λειτουργεί ανασταλτικά γιά τίς κρατικές λειτουργίες της Κυπριακής Δημοκρατίας. Νά σημειώσουμε ότι τά ήδη,συμπεφωνηθέντα περιέχουν σπέρματα κυβερνητικής δυσλειτουργίας, άνάλογα μέ αυτά πού οδήγησαν στην ρήξη του 1963, τρία μόλις χρόνια μετά τήν επίσημη ίδρυση τοϋ κυπριακοί) κράτους.
Όταν στό προβλεπόμενο 11μελές υπουργικό συμβούλιο (επτά Ελληνοκύπριοι καίτέσσερεις Τουρκοκύπριοι) άπαιτείται ή ψήφος ενός τουλάχιστον Τουρκοκυπρίου γιά νά ληφθούν αποφάσεις, είναι προφανές ότι πολύ εύκολα μπορεί νά δημιουργηθούν αδιέξοδα. Ποια μπορεί νά είναι σέ μιά τέτοια περίπτωση ή δυνατότης παρεμβάσεως τών εγγυητριών δυνάμεων; Μπορούμε νά είμεθα βέβαιοι ότι ή Τουρκία όχι μόνον θά ασκήσει τά όποια δικαιώματα τής δοθούν, αλλά θάτά υπερβεί κιόλας.Όπως ακριβώς τά υπερέβη τό 1974. Διότι δικαίωμα στρατιωτικής δράσεως δέν έδιδαν ούτε οί συνθήκες εγγυήσεων του 1959.
Επιπροσθέτως, γνωρίζουμε ήδη πολύ καλά ποιοί είναι οι άπώτεροι στόχοι της Αγκύρας. Είναι ή διχοτόμησις τής Κύπρου, ό έλεγχος του βορείου τμήματος, αλλά μέ ταυτόχρονη εξασφάλιση μεριδίου στά υποθαλάσσια κοιτάσματα υδρογονανθράκων του νότου. Γιά νά τό επιτύχουν αυτό θά πρέπει, γιά μικρό τουλάχιστον διάστημα, οι Τουρκοκύπριοι νά μετάσχουν σέ ένα ένιαίο κυπριακό κράτος. ‘Ωστε όταν οδηγήσουν τά πράγματα σέ διχοτόμηση, νά έχουν ένα νομικό εφαλτήριο νά διεκδικήσουν μερίδιο στον πλούτο τής Μεγαλονήσου, ανεξαρτήτως του πού, γεωγραφικά, αυτό εντοπίζεται. -
Αν δέν είχαν αυτό τόν στόχο, μπορεί ήδη νά είχαν έξωθήσει τά πράγματα στην «νομιμοποίηση» της ύφισταμένης de facto διχοτομήσεως. Όποιος δέν τό αντιλαμβάνεται αυτό είναι τόσο αφελής, όσο καί αυτοί πού πιστεύουν ότι μπορεί ή τουρκοκυπριακή πλευρά νά έχει ίδιαν προσέγγιση, διαφορετική άπό αυτήν , τής Αγκύρας.
Συνεπώς, τό μόνον πού μπορεί νά κάνει ή ελληνική πλευρά είναι νά εκμεταλλευθεί τήν κατάσταση προτείνοντας ρυθμίσεις πού θά καταστήσουν λειτουργική τήν διακυβέρνηση της Κύπρου χωρίς διαδικασίες πού τήν καθιστούν θνησιγενή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου