ΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΠΟΥ ΑΠΕΙΛΕΙ ΟΤΙ ΘΑ ΑΥΤΟΚΤΟΝΗΣΕΙ, ΠΡΟΣΔΟΚΩΝΤΑΣ ΟΤΙ ΟΙ ΔΑΝΕΙΣΤΕΣ ΘΑ "ΤΣΙΜΠΗΣΟΥΝ" ΚΑΙ ΘΑ ΣΥΜΒΙΒΑΣΘΟΥΝ...

Από το ημερολόγιό μου στο fb

προ έξι ετών

Η Ελλάδα στην παγίδα της παρακμής:

Του Γιάννη Βούλγαρη,

από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 18-19/04/15

 

ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΒΟΥΛΓΑΡΗ

Στο άρθρο αυτό δεν θα βρείτε κα­μία «έκκληση» στον κ. Τσίπρα «να παρέμβει επιτέλους», «να αποφα­σίσει επιτέλους» ποιον δρόμο κρίνει ότι η χώρα πρέπει να τραβήξει. Οσο αυξάνει η βουβή απόγνωση για την αβεβαιότη­τα και την προϊούσα οικονομική κατα­στροφή της χώρας τόσο αυξάνουν και οι «εκκλήσεις». Η εξέλιξη δείχνει ότι ο κ. Τσίπρας ούτε μπορεί ούτε θέλει ούτε ξέρει να λύσει τα θανάσιμα προβλήματα που συσσωρεύονται. Η εικόνα ότι υπάρ­χει ο κακός ΣΥΡΙΖΑ του κ. Λαφαζάνη που εμποδίζει τον καλό ΣΥΡΙΖΑ του «πραγμα­τιστή» κ. Τσίπρα είναι ψευδής. Η κυβερ­νητική πορεία δείχνει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένας ανομοιογενής φορέας που η εξουσία τον αποδιαρθρώνει περαιτέρω αντί να τον ενοποιεί. Και η αποδιάρθρωση του κυβερνητικού κόμματος αποδιαρθρώνει την Ελλάδα, οδηγώντας τη σε μια τροχιά ιστορικής παρακμής και φτωχοποίησης.

Η εικόνα της κυβέρνησης αποτυπώνει τη συγκεχυμένη φυσιογνωμία του ΣΥ­ΡΙΖΑ. Ενα κόμμα της μετακομμουνιστικής Αριστεράς του 4% εκμεταλλεύτηκε επιτυχώς τη χρεοκοπία και την κρίση, πραγματοποιώντας μια εθνικολαϊκιστική μετάλλαξη που το έφερε στο 36%. Η ίδια μετάλλαξη προετοίμασε την κυβερνη­τική συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ - ANEA με την εθνικολαϊκιστική Ακροδεξιά των ANEΛ. Συνεργασία που δεν περιορίζεται στο επίπεδο της κορυφής, αλλά προϋποθέτει την εθνικολάίκιστική και συνωμοσιολογική μετάλλαξη ενός μέρους της αριστερόστροφης κοινωνικής βάσης. Κοινός παρονομαστής του όλου εγχειρήματος ήταν η ακραία αντιπολιτευτική πόλωση και ο βαθύς κοινωνικός - συντεχνιακός συντηρητισμός τού «να μην αλλάξει τί­ποτα - φταίνε οι ξένοι».

Σήμερα βλέπουμε τα κομμάτια αυτού του μορφώματος να κι­νούνται ασυνάρτητα. Το μικρό μετακομμουνιστικό κόμμα που έψαχνε την ταυτότητα του στην «εναλλακτική παγκοσμιοποίηση», στην αλληλεγγύη με τους μετανάστες και κυρίως στο σταθε­ρό φλερτ με τον νεοαναρχικό χώρο και την τρομοκρατία δημιούργησε ήδη ένα πρόβλημα δημόσιας ασφάλειας, μελλο­ντικής αυθεντικής ανθρωπιστικής κρίσης με θύματα τους μετανάστες και μια νέα υποβάθμιση του κέντρου των μεγάλων πόλεων, από την οποία, όπως συνέβη στο πρόσφατο παρελθόν, θα ενισχυθεί η Ακροδεξιά.Το ίδιο κομμάτι, το οποίο είχε μηδαμινή επαφή με τα εργατικά στρώματα εκτός Δημοσίου, καταφεύγει σε γκεμπελικού τύπου συκοφαντίες κατά των μεταλλωρύχων στις Σκουριές, της μόνης αυθεντικά βιομηχανικής εργατικής ομάδας που κινητοποιείται απεγνωσμένα για να υπερασπίσει τη δουλειά της. Αλλο κομμάτι με πρωταγωνιστή τον κ. Καμμένο γελοιοποίησε την κυβερνητική προτεραι­ότητα περί «ανθρωπιστικής κρίσης» μοιράζοντας εκατομμύρια στη Λόκχιντ, ενώ εξαπατά συστηματικά την κοινή γνώμη με ψεύτικες ελπίδες για βοήθεια που θα έρθει από το «ξανθό γένος». Παραδίπλα, η Πρόεδρος της Βουλής, με ένα αδιευ­κρίνιστο κομμάτι της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, κινείται μεταξύ της κωμωδίας της Επιτροπής για το «επαχθές χρέος» και των φιλικών χειρονομιών προς τη Χρυσή Αυγή. Το χειρότερο από όλα όμως είναι ότι η κυβέρνηση δεν στέκεται ενιαία ούτε καν στη «διαπραγμάτευση», όπως μαθαίνουμε από τον Τύπο. Από τη μια, η ομάδα Βαρουφάκη, Θεοχαράκη, Παναρίτη, από την άλλη η (σοβαρότερη) ομά­δα Δραγασάκη, Χουλιαράκη, την οποία εμπιστεύεται περισσότερο ο κ. Τσίπρας.

 

Ολα αυτά είναι κομμάτια μιας σουρεαλιστικής τραγωδίας όπου οι λέξεις αντιστρέφουν τη σημα­σία τους. Αντί για το τέλος της λιτότη­τας που επαγγέλθηκε ο ΣΥΡΙΖΑ, ζούμε την οικονομική ασφυξία. Αντί για την υπεράσπιση των μισθών, αυξάνονται οι απολύσεις στον ιδιωτικό τομέα και οι εργαζόμενοι σε αυτόν πληρώνονται όλο και αραιότερα. Αντί για τη διάσωση των συντάξεων, εξανεμίζονται τα αποθεμα­τικά των Ταμείων και οι μελλοντικές συ­ντάξεις. Αντί της καταδίκης του παλαιού «πελατειακού κράτους», ξαναζούμε την έφοδο του κόμματος στο κράτος. Αντί για το νέο φορολογικό σύστημα, ζούμε το «δώστε και σώστε» που θα φέρει ένα αυθόρμητο κίνημα «Δεν πληρώνω» των φορολογουμένων ώσπου να ξεκαθαρί­σει η κατάσταση. Αντί της νέας εθνικής αυτογνωσίας, η κοινοβουλευτική πλειο­ψηφία ΣΥΡΙΖΑ - ANEA θα «δικάσει» τους πολιτικούς της αντιπάλους στη δήθεν Εξεταστική για το Μνημόνιο, την ώρα που η κυβέρνηση της θα οδηγεί τη χώρα σε νέα χρεοκοπία.

Γιατί ο κίνδυνος επικρέμαται. Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ φαινομενικά μόνο διαπραγματεύεται. Στην ουσία, απειλεί ότι θα αυτοκτονήσει πιστεύοντας ότι τελικά οι δανειστές θα διστάσουν και θα «συμβι­βαστούν». Ζει άλλη μια αυταπάτη; Οπως στην αρχή, όταν νόμιζε ότι θα ηγηθεί μιας ευρύτερης αλλαγής στην Ευρώπη για να διαπιστώσει γρήγορα ότι έγινε παράδειγμα προς αποφυγή; Το πιθανό­τερο σενάριο σε περίπτωση Grexit το διατύπωσε ο επικεφαλής μελετών του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ: η ευρώζώνη είναι οικονομικά προετοιμασμένη, οι αγορές το έχουν προκαταλάβει και οι πολιτικές επιπτώσεις θα αντιμετωπιστούν με πο­λιτικά μέσα, δηλαδή με την επιτάχυνση της πολιτικής και δημοσιονομικής ενο­ποίησης των υπόλοιπων κρατών - μελών. Πρόσθεσε βεβαίως το προφανές. Οτι το Grexit θα είναι εξαιρετικά επώδυνο για την Ελλάδα.

Και όμως, η Ελλάδα μοιάζει ανίκα­νη να αντιδράσει. Ψυχολογικά είναι διχασμένη. Πολιτικά είναι παγιδευμένη μεταξύ μιας κυβέρνησης που ετοιμάζεται να «στουκάρει» τη χώρα είτε από ανικανότητα είτε από πρόθεση για να ανοίξει τον δρόμο στη δραχμή και μιας αντιπολίτευσης που ακόμα δεν ακούγεται από τους πολίτες. Κοινωνικά είναι εγκλωβισμένη από έναν κρατικιστικό - συντεχνιακό πολιτικοκοινωνικό συνασπισμό ο οποίος είναι αδύναμος να μετασχηματιστεί ώστε η χώρα να βγει από την κρίση, αλλά αρκετά δυνα­τός ώστε να τη βουλιάξει. Το σίγουρο είναι ότι η Ελλάδα έχει παγιδευτεί σε μια τροχιά εθνικής παρακμής και κινδυ­νεύει να την οδηγήσει πλησιέστερα στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Προσεχώς κινδυνεύει να υποστεί μια οικονομική καταστροφή χρεοκοπώντας είτε μέσα είτε έξω από το ευρώ. Μεσοπρόθεσμα θα ζήσει μια σκληρή ύφεση με περαιτέρω φτωχοποίηση, ακόμα και αν βρει το θάρρος ενός «έντιμου συμβιβασμού» γιατί ο χρόνος έχει σχεδόν εκμηδενίσει τις δυνατότητες ανάκαμψης.

Η βόμβα θα σκάσει στα χέρια του ΣΥΡΙΖΑ. Προσωπικά, δεν πιστεύω ότι η σημερινή συναίνεση προς την κυβέρ­νηση είναι διατηρήσιμη δεδομένης της αναποτελεσματικότητας της και ενόψει της ραγδαίας οικονομικής επιδείνω­σης. Το σημερινό σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ πιθανότατα θα αποδειχτεί μεταβατικό στο πλαίσιο ενός κομματικού συστή­ματος που είναι και αυτό μεταβατικό. Η μόνη επιλογή που θα έδινε ειρμό στο μεγαλύτερο μέρος της εκλογικής βάσης του ΣΥΡΙΖΑ θα ήταν ο «έντιμος συμβιβασμός». Αν την επιλέξει, θα πρέ­πει παράλληλα «να επανιδρυθεί» ώστε ένας διαφορετικός ΣΥΡΙΖΑ να προσπα­θήσει να διαχειριστεί μια περίοδο νέου Μνημονίου. Οι άλλες επιλογές, δηλαδή εκείνες της χρεοκοπίας είτε εντός του ευρώ είτε - ακόμα χειρότερα - εκτός, με απόπειρα μετάβασης στη δραχμή, θα προκαλέσουν τεκτονικές πολιτικο­κοινωνικές αλλαγές που θα συμπαρα­σύρουν (και αυτή είναι η ελαφρύτερη λέξη) την κυβέρνηση και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Οι πολιτικές δυνάμεις της φιλοευρωπαϊκής Ελλάδας υφίστανται ακόμα τις επιπτώσεις της εκλογικής ήττας και μοιάζουν αποθαρρημένες. Αλλά οι δραματικές εξελίξεις τις «τραβούν από το μανίκι». Οι δηλώσεις διαθεσι­μότητας για εναλλακτικές κυβερνητι­κές συμμαχίες δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αυτής της συγκυρίας. Τώρα προέχει η συστηματική κριτική του έργου της συγκυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ANEA ώστε να περιοριστεί η σημερι­νή συγκεχυμένη «αποδοχή» της, που την κάνει αλαζονική και τυχοδιωκτι­κή. Είναι προϋπόθεση προκειμένου ο ΣΥΡΙΖΑ να κάνει την επιλογή του «έντιμου συμβιβασμού». Επιπλέον, χρειάζονται πολιτικές πρωτοβουλίες κορυφής και βάσης ώστε να ανασυ-νταχθεί η φιλοευρωπαϊκή Ελλάδα. Σε αυτό το πλαίσιο, εναπόκειται στις φιλοευρωπάίκές δυνάμεις του ΣΥΡΙ­ΖΑ να βρουν τους συνομιλητές πέρα από τους θιασώτες της δραχμής ή της χρεοκοπίας.

Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι καθηγητής στο Τμήμα Πολπτκής Επιοτήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου