ΣΤΙΣ ΚΟΜΜΑΤΙΚΕΣ ΕΠΕΤΗΡΙΔΕΣ ΠΑΝΤΟΤΕ ΘΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΑΝΑΛΩΣΙΜΟΙ, ΟΠΩΣ Ο ΑΠΟΠΕΜΦΘΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ....

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 19-20/11/16

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 19-20/11/16

ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
Οι φατρίες του Πολιτισμού
Η έξοδος του Αριστείδη Μπαλτά από το υπουργείο Πολιτισμού και η είσοδος της Λυδίας Κονιόρδου αντανακλούν την υπόγεια κινητικότητα που συνδέεται με το κομματικό σύστημα και τους επιμέρους παίκτες

Του Δημήτρη Δουλγερίδη

Ηταν στις 21.37 της περασμένης Παρασκευής όταν ο Αριστείδης Μπαλτάς, που βρισκόταν στη Θεσσαλονίκη, δεχόταν την κλήση από τον Πρωθυπουργό για να ακούσει την εθιμοτυπική φράση: «Σε ευχαριστώ πολύ. Δεν θα συνεχίσουμε μαζί». Ζούσε ο γκουρού τον χειρότερο εφιάλτη στη σχέση με τον μαθητή του ή έβλεπαν οι διαδρομιστές του κόμματος το καλύτερο όνειρό τους; Σε κάθε περίπτωση, το 57ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου που άρχισε με υπουργό Πολιτισμού τον Μπαλτά, θα ολοκληρωθεί αύριο με υπουργό τη Λυδία Κονιόρδου (με μοναδικό προηγούμενο την αλλαγή του Θόδωρου Πάγκαλου από τον Βαγγέλη Βενιζέλο στον ανασχηματισμό του Νοεμβρίου 2000).

Πίσω από την εσπευσμένη και εν πτήσει «έξωση» Μπαλτά οι μυημένοι στην κομματική καμαρίλα υποδεικνύουν τη γενική «γραμμή» για απομάκρυνση της παλαιάς φρουράς των ακραιφνών αριστερών, οι οποίοι δεν συμβαδίζουν με τη νέα βιτρίνα των «μεταρρυθμιστών». Σύμφωνα με τις πληροφορίες, μάλιστα, Τσίπρας και Μπαλτάς είχαν συνομιλήσει σε ανύποπτο χρόνο πριν από τον ανασχηματισμό ακριβώς για το επίμαχο ζήτημα της απομάκρυνσης. Οι ίδιες πηγές πληροφόρησης επιμένουν ότι οποιαδήποτε κίνηση του Πρωθυπουργού που θα έβγαζε από το κυβερνητικό κάδρο τον Μπαλτά είχε τη σύμφωνη γνώμη τουλάχιστον του Αλέκου Φλαμπουράρη και του Νίκου Παππά, ανθρώπων που δεν έτρεφαν τη μεγαλύτερη εκτίμηση για τον τέως υπουργό. Ακόμη και η Ολγα Γεροβασίλη, τέως κυβερνητική εκπρόσωπος, εξέφραζε δημοσίως ενστάσεις και αιχμές για τα έργα και τις ημέρες του πρώην υπουργού.


Το «βαθύ κράτος» του ΣΥΡΙΖΑ
Δεν μπορεί παρά τα κυβερνητικά στελέχη να έγιναν αποδέκτες μηνυμάτων από το «σύστημα ΣΥΡΙΖΑ», το οποίο θεωρούσε τον Μπαλτά ακατάλληλο και υπερβολικά «διανοούμενο» για τη θέση του υπουργού Πολιτισμού. Οχι μόνο επειδή έπαιξε το χαρτί του Γιαν Φαμπρ, κόντρα στη συριζαϊκή επιθυμία για ενίσχυση του ελληνοκεντρικού φεστιβάλ, αλλά και επειδή το τελευταίο διάστημα επιχείρησε διορθωτικές κινήσεις για να λειανθούν οι εντυπώσεις από την έξωση Λούκου. Στο πλαίσιο αυτό, απομάκρυνε τον πρόεδρο του Φεστιβάλ Γιώργο Αντωνακόπουλο και, όπως προκύπτει από την πρόσφατη συνέντευξη Τύπου του καλλιτεχνικού διευθυντή Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, δεν ανέπτυξε ποτέ ιδιαίτερα θερμές σχέσεις με τον τελευταίο.

Στις κινήσεις αυτές ορισμένοι προσμετρούν και την απομάκρυνση του Παναγιώτη Δούρου, πρώην διευθυντή του γραφείου του στο υπουργείο. Μετά το φιάσκο Φαμπρ ετέθη κάποια στιγμή το ερώτημα: τις πταίει και ποιος θα την πληρώσει. Προφανώς ήταν ακόμη η εποχή που η σχέση Τσίπρα - Μπαλτά μετρούσε όσο λίγες. Η παύση Δούρου τότε διαβάστηκε και ως άτυπο μήνυμα του Πρωθυπουργού προς τη δυνάμει εσωκομματική αντίπαλό του Ρένα Δούρου (με την οποία πάντως διατηρεί καλή σχέση ο μέντορας Φλαμπουράρης). Από το σημείο εκείνο και έπειτα ο Μπαλτάς φαίνεται να βάζει συνεχώς πάγο στα όνειρα του Δούρου και ειδικά σε εκείνο που αφορά τη θέση του γενικού διευθυντή στο Ελληνικό Φεστιβάλ. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως το μόνο άδειασμα στην τελετή παραλαβής αφορούσε τον πρώην συνεργάτη του. Αυτό υπονόησε λέγοντας ότι το υπουργικό γραφείο αντιμετώπισε πρόβλημα, που λύθηκε όμως μετά την απομάκρυνση του επικεφαλής. Εως ένα σημείο, λοιπόν, ο τέως υπουργός φαίνεται να επικρατεί στο πεδίο του ενδοκομματικού ανταγωνισμού, ακόμη και όταν εκπαραθυρώνει το πρώην δεξί του χέρι. Ετσι κι αλλιώς, ορισμένες πηγές επιμένουν ότι η σχέση Τσίπρα - Π. Δούρου δεν είναι γραμμική ούτε διαθέτει απαραίτητα θετικό πρόσημο. Φαίνεται πως ο Πρωθυπουργός έχει βάλει αστερίσκους στην περίοδο που επικεφαλής του υπουργείου ήταν ο Νίκος Ξυδάκης, όταν και πριμοδότησε ή έστω ανέχθηκε το κράτος εν κράτει που επιθυμούσε ο Δούρος.

Γιατί λοιπόν απομακρύνθηκε ο Μπαλτάς, ακριβώς τη στιγμή που αναλάμβανε την πρωτοβουλία των κινήσεων; Η αλλαγή της πρωθυπουργικής διάθεσης ταυτίζεται το τελευταίο διάστημα με μια κινητικότητα στο κομματικό σύστημα που εκτεινόταν από τους συνδικαλιστές του χώρου μέχρι φιλικά προς τον ΣΥΡΙΖΑ μέσα, τα οποία ανέβασαν ταχύτητα στην κριτική τους προς τον υπουργό Πολιτισμού.

Κονιόρδου υπέρ Λούκου!
Και ύστερα ήρθε η Λυδία Κονιόρδου. Πριν βιαστεί κανείς να αναζητήσει σε ποια φατρία του Πολιτισμού εντάσσεται, θα πρέπει να ανακαλέσει τουλάχιστον δύο δημόσιες παρεμβάσεις της. Η πρώτη αφορά (και) τη δική της υπογραφή μαζί με άλλους 117 καλλιτέχνες υπέρ του Γιώργου Λούκου, όταν δημοσιεύματα του Τύπου τον εγκαλούσαν για ζημία 2,7 εκατ. ευρώ στο φεστιβάλ. Η επιστολή δημοσιοποιήθηκε στις 3 Δεκεμβρίου 2015, 27 ημέρες πριν από την εκπαραθύρωσή του. Η άλλη παρέμβασή της αφορά τον καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου Στάθη Λιβαθινό, τον οποίο στήριξε πέρυσι τον Σεπτέμβριο στη σύγκρουσή του με το Διοικητικό Συμβούλιο. Η ηθοποιός και «γέννημα θρέμμα» του Εθνικού Θεάτρου, υποψήφια τότε στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ, δήλωνε: «Σε όλες τις νέες αναλήψεις της διεύθυνσης του Εθνικού, με το πρόσχημα των καλλιτεχνικών κριτηρίων, κυρίως όμως για λόγους αντιπολίτευσης, υπήρξε πάντα μια επίθεση στο πρόσωπο του νέου διευθυντή, πριν καλά καλά αναλάβει τα καθήκοντα του. Είναι μια πολύ άδικη τακτική, που βάζει παράλογα εμπόδια στην πραγματοποίηση του οράματος του εκάστοτε διευθυντή».

Πίσω από αυτή την αντίληψη αρκετοί παρατηρητές προεξοφλούσαν και τη στήριξη της νέας υπουργού στον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, νυν καλλιτεχνικό διευθυντή στο Ελληνικό Φεστιβάλ. Ειδικά μετά την πρόσφατη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο τελευταίος καταγγέλλοντας το ΔΣ για έλλειμμα συνεργασίας και δυσλειτουργίες. Η συνάντησή τους στο υπουργείο ύστερα από την τελετή παραλαβής - παράδοσης φαινόταν να επιβεβαιώνει αυτή την αίσθηση. Η υπουργός ωστόσο υποδέχθηκε και την ηγεσία του ΔΣ (την πρόεδρο Λιάνα Θεοδωράτου και την αντιπρόεδρο Κατερίνα Παπανικολάου), για να έχει προφανώς σφαιρικότερη ενημέρωση πριν προβεί σε οποιαδήποτε ενέργεια. Αν από τη μια έχει να αντιμετωπίσει τις σοβαρές καταγγελίες ενός καλλιτεχνικού διευθυντή, από την άλλη πρέπει να προσμετρήσει τις ασφαλιστικές δικλίδες που ζητάει το ΔΣ για τη διαχείριση δημόσιου χρήματος βάσει του δημόσιου λογιστικού. Ενα από τα βασικά προβλήματα που επικαλέστηκε, για παράδειγμα, ο Θεοδωρόπουλος είναι ότι δεν «προχώρησε η πρόσληψη γενικού διευθυντή». Οπως είχαν αποκαλύψει «ΤΑ ΝΕΑ», για τη θέση προαλειφόταν ο Δούρος, με γραπτή εισήγηση του Αντωνακόπουλου. Μεταξύ άλλων υποχρεώσεων, όπως ενημέρωσε ο Θεοδωρόπουλος, ο γενικός διευθυντής «θα ετοίμαζε τον φάκελο που πρέπει να υποβληθεί έως τις 31 Ιανουαρίου 2017 για το περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα Αττική 2014-20». «Ποιον θα βαρύνει η ευθύνη αν το Φεστιβάλ δεν προετοιμαστεί εγκαίρως και χαθούν 900.000 ευρώ από την περιφέρεια;» αναρωτήθηκε ο καλλιτεχνικός διευθυντής. Σ' αυτό το κουίζ η νέα υπουργός προφανώς θα πρέπει να συνυπολογίσει κατά πόσον πρέπει να διατηρήσει ως μέρος του φεστιβαλικού παζλ το «σύστημα Δούρου».

Η μεταβλητή Κιμούλης

Σε μια προχωρημένη εκδοχή των ενδοσυριζαϊκών σχέσεων ορισμένοι απέδωσαν έως και την επιλογή της Κονιόρδου στον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο, ύστερα από τον αποκλεισμό άλλων υποψηφίων όπως οι Θέμης Μουμουλίδης, Κώστας Δουζίνας, Δημήτρης Σεβαστάκης και Νίκος Ξυδάκης. Σύμφωνα με πληροφορίες, ωστόσο, η γνώμη ενός άλλου καλλιτέχνη θα μπορούσε να βαρύνει περισσότερο: και αυτός δεν είναι άλλος από τον Γιώργο Κιμούλη, γνώστη πλέον των εσωκομματικών και ενδοκαλλιτεχνικών ισορροπιών. Το όνομά του άλλωστε ακούγεται πάντα στις «υποψηφιότητες» για υπουργοποίηση, αλλά οι φήμες διαψεύδονται κάθε φορά. Σύμφωνα με ανθρώπους που τον γνωρίζουν καλά, η πάγια άποψή του είναι ότι η συμμετοχή καλλιτεχνών στη νομή της εξουσίας μακροπρόθεσμα φθείρει. Ακόμη πάντως κι αν δεχθούμε ότι η επιλογή Κονιόρδου δεν συνοδεύτηκε από έναν δικό του «καλό λόγο» - την περίοδο αυτή τη σκηνοθετεί στην παράσταση «Και τώρα οι δυο μας» -, πιστώνεται τελικά στον Πρωθυπουργό και στη σύμφωνη γνώμη του αμετακίνητου Αλέκου Φλαμπουράρη. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες πληροφορίες, άλλωστε, αυτόν τον τελευταίο επισκέφτηκε πριν από ημέρες η Λυδία Κονιόρδου στο Μέγαρο Μαξίμου, σε μια συνάντηση όπου παρίστατο και ο Χριστόφορος Βερναρδάκης.