Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
Καταμεσής της αδελφοκτονίας, έτος 1947, μια παρέα μαθητών του Δημοτικού επισκέπτεται τραυματίες στρατιώτες. Εικόνες και συναισθήματα από εκείνη την ημέρα μοιράζεται μαζί μας ο αναγνώστης της «Κ», μαζί με τις πρώτες σκέψεις για το λειτούργημα του ιατρού. Λίγα χρόνια νωρίτερα, στη φωτογραφία της Βούλας Παπαϊωάννου, τραυματίες του αλβανικού μετώπου σε νοσοκομείο, ενημερώνονται προφορικώς από τον Τύπο για τις εξελίξεις του ελληνοϊταλικού πολέμου και τις νίκες των συντρόφων τους, αδημονώντας να επιστρέψουν πάλι στο μέτωπο... Κι ύστερα από έναν χρόνο, αφού προηγήθηκε η εισβολή των δυνάμεων του ολετήρα, ήρθε η φοβερή Κατοχή. «Στο δρόμο κυκλοφορούν φαντάσματα, άνθρωποι κοκαλιασμένοι από το κρύο, αφανισμένοι από την πείνα. Καμιά φορά τους βλέπεις πεσμένους χάμω στο πεζοδρόμιο. Είναι ζωντανοί; πεθαμένοι;», έγραφε η Ελένη Βλάχου. (Από το παλαιότερο αφιέρωμα της «Κ» Ελληνες Φωτογράφοι, Επτά Ημέρες).
σε τραυματίες στρατιώτες
Στο ερώτημα «γιατί έγινα γιατρός», δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι με ώθησαν ο οίκτος και η συμπόνια για τους ασθενείς μόνον. Αλλωστε, στα παιδικά μου χρόνια στο ορεινό χωριό μου (Μαλακάσι Καλαμπάκας) λίγους αρρώστους είχα δει, αν εξαιρέσω τους πεινασμένους της Κατοχής. Η πρώτη μου επίσκεψη σε νοσοκομείο έγινε τα Χριστούγεννα του 1947 όταν, με τους συμμαθητές της ΣΤ΄ τάξεως του Β΄ Δημοτικού Σχολείου Τρικάλων, επισκεφθήκαμε τους τραυματίες στρατιώτες, στο στρατιωτικό νοσοκομείο της πόλεως. Ημουν 12 ετών. Ο εμφύλιος πόλεμος είχε αναγκάσει την πενταμελή μας οικογένεια (γονείς, εγώ και δύο νεότερες αδελφές μου) να εγκαταλείψει το ορεινό Μαλακάσι και να καταφύγει «συμμοριόπληκτη» στα Τρίκαλα, δύο μήνες νωρίτερα. Ετσι, αναγκαστικά έκανα την τελευταία τάξη του Δημοτικού στα Τρίκαλα. Οι τραυματίες στρατιώτες δεν μου έδωσαν την εντύπωση ασθενών. Ισως επειδή δεν μας έδειξαν τους βαριά τραυματισμένους. Θυμάμαι όμως ακόμα τους γιατρούς, με τις άσπρες μπλούζες δίπλα τους, και σε αυτούς απέδωσα τα χαμόγελα των στρατιωτών. Ο θαυμασμός μου για τις υπερφυσικές, όπως τις φανταζόμουν τότε, ικανότητες των ιατρών είχε αρχίσει κάτι περισσότερο από δύο χρόνια νωρίτερα. Το καλοκαίρι του 1945 αρρώστησε ο παππούς Περικλής, πατέρας της μητέρας μου, τον οποίο υπεραγαπούσα. Τον θυμάμαι να υποφέρει από δυνατό πόνο στο πλευρό. Γιατρός δεν υπήρχε στο χωριό, ούτε συγκοινωνία με αυτοκίνητο γιατί προ ολίγων μόλις μηνών είχαν αποχωρήσει οι Γερμανοί από την περιοχή. Ο πατέρας έφερε από την Καλαμπάκα, καβάλα στ’ άλογο, τον νεαρό τότε ιατρό Δημήτρη Λιάπη (πατέρα του σημερινού καθηγητού Αγγειοχειρουργικής Χρήστου Λιάπη), που σύντομα απάλλαξε τον παππού Περικλή από τον αφόρητο πόνο (το έντονο θωρακικό άλγος, όπως το διδάχθηκα αργότερα). Μετά σαράντα χρόνια από τότε, ο Δημήτρης Λιάπης θυμόταν το περιστατικό και μου είπε ότι επρόκειτο μάλλον για πλευροδυνία λόγω πνευμονικής εμβολής. Μια ένεση μορφίνης είχε κάνει δύο θαύματα: να απαλλάξει τον παππού από τον πόνο και να θεοποιήσει τον γιατρό στη φαντασία μου. Ο θαυμασμός μου σε ικανούς ιατρούς έχει παραμείνει από τότε ανυπόκριτος και θα συνεχίζεται όσο ζω.
ΥΓ.: Από το βιβλίο μου: «Με το χέρι στην καρδιά»
Στο ερώτημα «γιατί έγινα γιατρός», δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι με ώθησαν ο οίκτος και η συμπόνια για τους ασθενείς μόνον. Αλλωστε, στα παιδικά μου χρόνια στο ορεινό χωριό μου (Μαλακάσι Καλαμπάκας) λίγους αρρώστους είχα δει, αν εξαιρέσω τους πεινασμένους της Κατοχής. Η πρώτη μου επίσκεψη σε νοσοκομείο έγινε τα Χριστούγεννα του 1947 όταν, με τους συμμαθητές της ΣΤ΄ τάξεως του Β΄ Δημοτικού Σχολείου Τρικάλων, επισκεφθήκαμε τους τραυματίες στρατιώτες, στο στρατιωτικό νοσοκομείο της πόλεως. Ημουν 12 ετών. Ο εμφύλιος πόλεμος είχε αναγκάσει την πενταμελή μας οικογένεια (γονείς, εγώ και δύο νεότερες αδελφές μου) να εγκαταλείψει το ορεινό Μαλακάσι και να καταφύγει «συμμοριόπληκτη» στα Τρίκαλα, δύο μήνες νωρίτερα. Ετσι, αναγκαστικά έκανα την τελευταία τάξη του Δημοτικού στα Τρίκαλα. Οι τραυματίες στρατιώτες δεν μου έδωσαν την εντύπωση ασθενών. Ισως επειδή δεν μας έδειξαν τους βαριά τραυματισμένους. Θυμάμαι όμως ακόμα τους γιατρούς, με τις άσπρες μπλούζες δίπλα τους, και σε αυτούς απέδωσα τα χαμόγελα των στρατιωτών. Ο θαυμασμός μου για τις υπερφυσικές, όπως τις φανταζόμουν τότε, ικανότητες των ιατρών είχε αρχίσει κάτι περισσότερο από δύο χρόνια νωρίτερα. Το καλοκαίρι του 1945 αρρώστησε ο παππούς Περικλής, πατέρας της μητέρας μου, τον οποίο υπεραγαπούσα. Τον θυμάμαι να υποφέρει από δυνατό πόνο στο πλευρό. Γιατρός δεν υπήρχε στο χωριό, ούτε συγκοινωνία με αυτοκίνητο γιατί προ ολίγων μόλις μηνών είχαν αποχωρήσει οι Γερμανοί από την περιοχή. Ο πατέρας έφερε από την Καλαμπάκα, καβάλα στ’ άλογο, τον νεαρό τότε ιατρό Δημήτρη Λιάπη (πατέρα του σημερινού καθηγητού Αγγειοχειρουργικής Χρήστου Λιάπη), που σύντομα απάλλαξε τον παππού Περικλή από τον αφόρητο πόνο (το έντονο θωρακικό άλγος, όπως το διδάχθηκα αργότερα). Μετά σαράντα χρόνια από τότε, ο Δημήτρης Λιάπης θυμόταν το περιστατικό και μου είπε ότι επρόκειτο μάλλον για πλευροδυνία λόγω πνευμονικής εμβολής. Μια ένεση μορφίνης είχε κάνει δύο θαύματα: να απαλλάξει τον παππού από τον πόνο και να θεοποιήσει τον γιατρό στη φαντασία μου. Ο θαυμασμός μου σε ικανούς ιατρούς έχει παραμείνει από τότε ανυπόκριτος και θα συνεχίζεται όσο ζω.
ΥΓ.: Από το βιβλίο μου: «Με το χέρι στην καρδιά»
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΛΗΣ
Καρδιοχειρουργός
«Σε τι κόσμο μπαμπά
μ’ έχεις φέρει να ζήσω;»
Παρακολουθώντας τις συνεδριάσεις της Βουλής με αντικείμενο την πρόταση μομφής τεσσάρων πολιτικών κομμάτων κατά της κυβέρνησης ντράπηκα για μία ακόμη φορά για το επίπεδο συζήτησης των βουλευτών μας. Για τις λεκτικές και «σωματικές» εκφράσεις τους που κακώς ή καλώς σήμερα με την τηλεόραση έχει τη δυνατότητα να τις παρακολουθεί καθένας από το σπίτι του, να σχολιάζει, να βγάζει τα δικά του συμπεράσματα.
Δεν μπορώ όμως παράλληλα να μην αναρωτηθώ για μία ακόμη φορά εάν ήταν αυτές οι πιο κατάλληλες μέρες να προγραμματίσουν οι καθηγητές και οι δάσκαλοι επίσκεψη στη Βουλή... Να παρακολουθούν αυτή την παρακμή του πολιτικού μας κόσμου.
Και πώς θα εξηγήσουν στη συνέχεια στους μαθητές τους στην τάξη τι άκουσαν και γιατί; Είναι έτοιμοι, είναι κατάλληλοι οι εκπαιδευτικοί να αναλάβουν έναν τόσο υπεύθυνο ρόλο; Και βάσει ποιων κριτηρίων των πολιτικών τους πιστεύω; Ποιων αξιών; Ισως το υπουργείο Παιδείας να πρέπει να λάβει θέση. Ισως να απαγορεύσει τις επισκέψεις αυτές. Αλλο η επίσκεψη στο κτίριο, άλλο η ιστορία της Βουλής κι άλλο η συμμετοχή στο ακροατήριο. Διάβασα στην «Καθημερινή» της 5ης Μαρτίου την επιστολή του κ. Μιχάλη Μόσχου και την αγωνία του για το μέλλον των παιδιών μας και των εγγονών μας. Και συμφωνώ.
Ομως ταυτόχρονα ένιωσα τύψεις ως μάνα και ως γιαγιά. Γιατί πράγματι όσοι από μας έχουμε περάσει τα 70 πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας ιδιαίτερα τυχερούς. Και παράλληλα πρέπει να νιώθουμε ένοχοι, γιατί εμείς κτίσαμε αυτόν τον κόσμο που μέσα τους καλούνται να ζήσουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας.
«Σε τι κόσμο μπαμπά μ’ έχεις φέρει να ζήσω;».
MΑΡΩ KΑΡΔΑΜΙΤΣΗ ΑΔΑΜΗ
Παρακολουθώντας τις συνεδριάσεις της Βουλής με αντικείμενο την πρόταση μομφής τεσσάρων πολιτικών κομμάτων κατά της κυβέρνησης ντράπηκα για μία ακόμη φορά για το επίπεδο συζήτησης των βουλευτών μας. Για τις λεκτικές και «σωματικές» εκφράσεις τους που κακώς ή καλώς σήμερα με την τηλεόραση έχει τη δυνατότητα να τις παρακολουθεί καθένας από το σπίτι του, να σχολιάζει, να βγάζει τα δικά του συμπεράσματα.
Δεν μπορώ όμως παράλληλα να μην αναρωτηθώ για μία ακόμη φορά εάν ήταν αυτές οι πιο κατάλληλες μέρες να προγραμματίσουν οι καθηγητές και οι δάσκαλοι επίσκεψη στη Βουλή... Να παρακολουθούν αυτή την παρακμή του πολιτικού μας κόσμου.
Και πώς θα εξηγήσουν στη συνέχεια στους μαθητές τους στην τάξη τι άκουσαν και γιατί; Είναι έτοιμοι, είναι κατάλληλοι οι εκπαιδευτικοί να αναλάβουν έναν τόσο υπεύθυνο ρόλο; Και βάσει ποιων κριτηρίων των πολιτικών τους πιστεύω; Ποιων αξιών; Ισως το υπουργείο Παιδείας να πρέπει να λάβει θέση. Ισως να απαγορεύσει τις επισκέψεις αυτές. Αλλο η επίσκεψη στο κτίριο, άλλο η ιστορία της Βουλής κι άλλο η συμμετοχή στο ακροατήριο. Διάβασα στην «Καθημερινή» της 5ης Μαρτίου την επιστολή του κ. Μιχάλη Μόσχου και την αγωνία του για το μέλλον των παιδιών μας και των εγγονών μας. Και συμφωνώ.
Ομως ταυτόχρονα ένιωσα τύψεις ως μάνα και ως γιαγιά. Γιατί πράγματι όσοι από μας έχουμε περάσει τα 70 πρέπει να θεωρούμε τους εαυτούς μας ιδιαίτερα τυχερούς. Και παράλληλα πρέπει να νιώθουμε ένοχοι, γιατί εμείς κτίσαμε αυτόν τον κόσμο που μέσα τους καλούνται να ζήσουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας.
«Σε τι κόσμο μπαμπά μ’ έχεις φέρει να ζήσω;».
MΑΡΩ KΑΡΔΑΜΙΤΣΗ ΑΔΑΜΗ
Ομότιμη καθηγήτρια ΕΜΠ
Η φυγή των γιατρών και η αναξιοκρατία
« Τα δημόσια νοσοκομεία (μας) φαίνεται ότι δεν αποτελούν ελκυστικούς χώρους εργασίας», αναφέρει στο κύριο άρθρο της η «Καθημερινή» (φ. 5/3). Και συνιστά να καταβληθούν προσπάθειες, ώστε αυτοί οι γιατροί «να παραμένουν μάχιμοι στη χώρα μας». Προφανώς αναφέρεται στην ομάδα των ειδικευμένων γιατρών, οι οποίοι έφυγαν και συνεχίζουν να φεύγουν από την Ελλάδα αναζητώντας υψηλότερες αμοιβές στις οικονομικά ισχυρότερες χώρες. Η διακοπή αυτής της «διαρροής» απαιτεί αύξηση των αποδοχών των γιατρών τού ΕΣΥ. Τέτοια, που είναι δύσκολο να αντέξει ο δημόσιος προϋπολογισμός.
Εκτός όμως από αυτή την ομάδα υπάρχει και άλλη. Εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα. Την αποτελούν νέοι και νέες. Απόφοιτοι Ιατρικής Σχολής. Συνήθως αριστούχοι. Οι οποίοι ξενιτεύονται αμέσως μετά την αποφοίτησή τους εξαιτίας της αναξιοκρατίας που επικρατεί στη χώρα μας. Αν έμεναν στην Ελλάδα, θα κατέστρεφαν τη σταδιοδρομία τους. Θα αναγκάζονταν να καθυστερήσουν την έναρξη εκπαίδευσής τους στην ειδικότητα μέχρι και δεκατρία χρόνια μετά τη λήψη του πτυχίου τους. Διότι η έναρξη αυτής της εκπαίδευσης δεν καθορίζεται από τις ικανότητες κάθε υποψηφίου. Αλλά από τον αριθμό πρωτοκόλλου(!!!), που φέρει η σχετική αίτησή του προς το υπουργείο.
Αν σήμερα αναζητήσουμε αυτούς τους ξενιτεμένους αριστούχους γιατρούς μας, που αριθμούν συνολικά αρκετές εκατοντάδες, θα τους βρούμε να κατέχουν υψηλόβαθμες και περιζήτητες θέσεις στις σπουδαιότερες Ιατρικές Σχολές και στα σημαντικότερα Ιατροβιολογικά Ερευνητικά Κέντρα τής Βόρειας Αμερικής και της Δυτικής Ευρώπης. Οι δυνατότητες που έχουμε να τους πείσουμε να επανέλθουν στη χώρα μας, είναι ελάχιστες. Μπορούμε όμως να ανακόψουμε την περαιτέρω φυγή τους. Προς τούτο απαιτείται η εφαρμογή τής αξιοκρατίας στην επιλογή των γιατρών για έναρξη της εκπαίδευσης στην ειδικότητα. Ενα μέτρο, που δεν θα κοστίσει στο Δημόσιο ούτε ένα ευρώ. Απεναντίας θα ωφελήσει πολύ την εθνική οικονομία. Θα συμβάλει ανυπολόγιστα στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στη χώρα μας. Και κυρίως θα βελτιώσει την ιατρική φροντίδα, που παρέχεται στον μη προνομιούχο Ελληνα ασθενή.
Μπορεί η φιλελεύθερη κυβέρνησή μας να αλλάξει το ισχύον σύστημα; Αν δεν μπορεί, φοβούμαι πως πολλοί θα επαναλάβουν την όχι και τόσο ευγενική ερώτηση, που είχατε ακούσει και μας μεταφέρατε (φ. 2/3/2025): «Αν δεν αλλάξει αυτή η χώρα τώρα, πότε... θα μπορέσει να αλλάξει;».
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΔΟΣΙΟΣ
Η φυγή των γιατρών και η αναξιοκρατία
« Τα δημόσια νοσοκομεία (μας) φαίνεται ότι δεν αποτελούν ελκυστικούς χώρους εργασίας», αναφέρει στο κύριο άρθρο της η «Καθημερινή» (φ. 5/3). Και συνιστά να καταβληθούν προσπάθειες, ώστε αυτοί οι γιατροί «να παραμένουν μάχιμοι στη χώρα μας». Προφανώς αναφέρεται στην ομάδα των ειδικευμένων γιατρών, οι οποίοι έφυγαν και συνεχίζουν να φεύγουν από την Ελλάδα αναζητώντας υψηλότερες αμοιβές στις οικονομικά ισχυρότερες χώρες. Η διακοπή αυτής της «διαρροής» απαιτεί αύξηση των αποδοχών των γιατρών τού ΕΣΥ. Τέτοια, που είναι δύσκολο να αντέξει ο δημόσιος προϋπολογισμός.
Εκτός όμως από αυτή την ομάδα υπάρχει και άλλη. Εξαιρετικώς ενδιαφέρουσα. Την αποτελούν νέοι και νέες. Απόφοιτοι Ιατρικής Σχολής. Συνήθως αριστούχοι. Οι οποίοι ξενιτεύονται αμέσως μετά την αποφοίτησή τους εξαιτίας της αναξιοκρατίας που επικρατεί στη χώρα μας. Αν έμεναν στην Ελλάδα, θα κατέστρεφαν τη σταδιοδρομία τους. Θα αναγκάζονταν να καθυστερήσουν την έναρξη εκπαίδευσής τους στην ειδικότητα μέχρι και δεκατρία χρόνια μετά τη λήψη του πτυχίου τους. Διότι η έναρξη αυτής της εκπαίδευσης δεν καθορίζεται από τις ικανότητες κάθε υποψηφίου. Αλλά από τον αριθμό πρωτοκόλλου(!!!), που φέρει η σχετική αίτησή του προς το υπουργείο.
Αν σήμερα αναζητήσουμε αυτούς τους ξενιτεμένους αριστούχους γιατρούς μας, που αριθμούν συνολικά αρκετές εκατοντάδες, θα τους βρούμε να κατέχουν υψηλόβαθμες και περιζήτητες θέσεις στις σπουδαιότερες Ιατρικές Σχολές και στα σημαντικότερα Ιατροβιολογικά Ερευνητικά Κέντρα τής Βόρειας Αμερικής και της Δυτικής Ευρώπης. Οι δυνατότητες που έχουμε να τους πείσουμε να επανέλθουν στη χώρα μας, είναι ελάχιστες. Μπορούμε όμως να ανακόψουμε την περαιτέρω φυγή τους. Προς τούτο απαιτείται η εφαρμογή τής αξιοκρατίας στην επιλογή των γιατρών για έναρξη της εκπαίδευσης στην ειδικότητα. Ενα μέτρο, που δεν θα κοστίσει στο Δημόσιο ούτε ένα ευρώ. Απεναντίας θα ωφελήσει πολύ την εθνική οικονομία. Θα συμβάλει ανυπολόγιστα στην πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στη χώρα μας. Και κυρίως θα βελτιώσει την ιατρική φροντίδα, που παρέχεται στον μη προνομιούχο Ελληνα ασθενή.
Μπορεί η φιλελεύθερη κυβέρνησή μας να αλλάξει το ισχύον σύστημα; Αν δεν μπορεί, φοβούμαι πως πολλοί θα επαναλάβουν την όχι και τόσο ευγενική ερώτηση, που είχατε ακούσει και μας μεταφέρατε (φ. 2/3/2025): «Αν δεν αλλάξει αυτή η χώρα τώρα, πότε... θα μπορέσει να αλλάξει;».
ΘΕΟΔΟΣΙΟΣ ΔΟΣΙΟΣ
Χειρουργός θώρακος, καρδίας, αγγείων, πρώην εκπρόσωπος της χώρας μας στη Συμβουλευτική Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την ιατρική εκπαίδευση
Οι μεταρρυθμίσεις και περί συντεχνιών
Το πάγιο αίτημα των πολιτών για ριζικές μεταρρυθμίσεις σε σημαντικές λειτουργικές δομές του κράτους, αλλά και η ατελέσφορη, αρκετές φορές, προσπάθεια των εκάστοτε κυβερνήσεων, έχουν σταθερή παρουσία στη μεταπολιτευτική πορεία της χώρας.
Για τις, διαχρονικά, εγγενείς αδυναμίες της Πολιτείας έχει χυθεί αρκετό μελάνι. Ο προβληματισμός μου εστιάζεται σε ποιο βαθμό οι πολίτες, η κοινωνία, γενικότερα, ενθαρρύναμε τη λήψη μεταρρυθμιστικών πρωτοβουλιών, χωρίς υστερόβουλες και ιδιοτελείς αντιδράσεις και κυρίως την ακώλυτη εφαρμογή όσων θεσπίστηκαν. Χωρίς αυτοεξαίρεση, μήπως πρέπει να αναρωτηθούμε πόσες επικροτήσαμε, όταν αυτές έθιγαν συντεχνιακά συμφέροντα ή ανέτρεπαν προσωπικές, κάθε μορφής, καταστάσεις ή αντιστρατεύονταν απολιθωμένες αντιλήψεις; Πότε μπορέσαμε να αξιολογήσουμε, αντικειμενικά, προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις εκ μόνου του λόγου ότι προέρχονται από κυβέρνηση αντιπάλου κόμματος;
Πόσες φορές έχουμε υιοθετήσει, προκειμένου να αποδοκιμάσουμε μία μεταρρύθμιση, σειρά παραδοξολογιών και συνωμοσιολογικών σεναρίων; Η λήψη μέτρων, όπως η αξιολόγηση των υπαλλήλων του Δημοσίου, η πάταξη της φοροδιαφυγής, η αποτροπή της κατάληψης δημοσίων εκτάσεων (δασικοί χάρτες, κτηματολόγιο), η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, αποτέλεσαν και αποτελούν καθολικά αιτήματα, μέχρι του σημείου που η εφαρμογή τους δεν θίγει τα προσωπικά συμφέροντά μας.
Ολοι επικροτούμε την αντίληψη ότι ο παθογενής κρατικός Λεβιάθαν έχει ανάγκη ριζικών μεταρρυθμίσεων, αλλά όταν διατυπώνονται σχετικές κυβερνητικές προτάσεις αρχίζει η ατελεύτητη πολυγνωμία και σειρά αβάσιμων, κατά το πλείστον, επιφυλάξεων. Εξακολουθώ, έστω και με ρομαντική, ενδεχομένως, διάθεση, να πιστεύω ότι είναι πάντα επίκαιρη η ρήση του Τζον Κένεντι, «Μη ρωτάς, μόνον, τι μπορεί να κάνει η χώρα για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις και εσύ για εκείνη».
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Θ. ΜΑΥΡΙΚΑΣ
Οι μεταρρυθμίσεις και περί συντεχνιών
Το πάγιο αίτημα των πολιτών για ριζικές μεταρρυθμίσεις σε σημαντικές λειτουργικές δομές του κράτους, αλλά και η ατελέσφορη, αρκετές φορές, προσπάθεια των εκάστοτε κυβερνήσεων, έχουν σταθερή παρουσία στη μεταπολιτευτική πορεία της χώρας.
Για τις, διαχρονικά, εγγενείς αδυναμίες της Πολιτείας έχει χυθεί αρκετό μελάνι. Ο προβληματισμός μου εστιάζεται σε ποιο βαθμό οι πολίτες, η κοινωνία, γενικότερα, ενθαρρύναμε τη λήψη μεταρρυθμιστικών πρωτοβουλιών, χωρίς υστερόβουλες και ιδιοτελείς αντιδράσεις και κυρίως την ακώλυτη εφαρμογή όσων θεσπίστηκαν. Χωρίς αυτοεξαίρεση, μήπως πρέπει να αναρωτηθούμε πόσες επικροτήσαμε, όταν αυτές έθιγαν συντεχνιακά συμφέροντα ή ανέτρεπαν προσωπικές, κάθε μορφής, καταστάσεις ή αντιστρατεύονταν απολιθωμένες αντιλήψεις; Πότε μπορέσαμε να αξιολογήσουμε, αντικειμενικά, προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις εκ μόνου του λόγου ότι προέρχονται από κυβέρνηση αντιπάλου κόμματος;
Πόσες φορές έχουμε υιοθετήσει, προκειμένου να αποδοκιμάσουμε μία μεταρρύθμιση, σειρά παραδοξολογιών και συνωμοσιολογικών σεναρίων; Η λήψη μέτρων, όπως η αξιολόγηση των υπαλλήλων του Δημοσίου, η πάταξη της φοροδιαφυγής, η αποτροπή της κατάληψης δημοσίων εκτάσεων (δασικοί χάρτες, κτηματολόγιο), η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης, αποτέλεσαν και αποτελούν καθολικά αιτήματα, μέχρι του σημείου που η εφαρμογή τους δεν θίγει τα προσωπικά συμφέροντά μας.
Ολοι επικροτούμε την αντίληψη ότι ο παθογενής κρατικός Λεβιάθαν έχει ανάγκη ριζικών μεταρρυθμίσεων, αλλά όταν διατυπώνονται σχετικές κυβερνητικές προτάσεις αρχίζει η ατελεύτητη πολυγνωμία και σειρά αβάσιμων, κατά το πλείστον, επιφυλάξεων. Εξακολουθώ, έστω και με ρομαντική, ενδεχομένως, διάθεση, να πιστεύω ότι είναι πάντα επίκαιρη η ρήση του Τζον Κένεντι, «Μη ρωτάς, μόνον, τι μπορεί να κάνει η χώρα για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις και εσύ για εκείνη».
ΝΙΚΟΛΑΟΣ Θ. ΜΑΥΡΙΚΑΣ
Αντιπρόεδρος Νομικού Συμβουλίου του Κράτους ε.τ.
Η έκρηξη στο Κρακατόα
Η έκρηξη στο Κρακατόα
και η ελληνική βοήθεια
Πρόσφατα στη στήλη «Διαδρομές», ο κ. Ηλίας Μαγκλίνης αναφέρθηκε και στην έκρηξη του ηφαιστείου στο νησί Κρακατόα, μεταξύ Ιάβας και Σουμάτρας, την 26.8.1883, το οποίο προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι, με αποτέλεσμα να πνιγούν 36.000 άνθρωποι. Η Ινδονησία εκείνη την εποχή ήταν αποικία των Ολλανδών. Το μικρό ελληνικό βασίλειο, μέσω του ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, συνέδραμε τους παθόντες της Ιάβας. Παραθέτω τη σχετική «είδηση» αθηναϊκής εφημερίδος. ΑΙΩΝ – 27.9.1883: «Επί τη ευκαιρία των υπέρ εν Ιάβα παθόντων, σταλέντων παρά του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού χρημάτων, το εν λόγω Σωματείον εδέχθη κολακευτικωτάτην ευχαριστήριον επιστολήν παρά του προέδρου του Ολλανδικού Ερυθρού Σταυρού αντιστρατήγου van Moure».
ΆΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ
Πρόσφατα στη στήλη «Διαδρομές», ο κ. Ηλίας Μαγκλίνης αναφέρθηκε και στην έκρηξη του ηφαιστείου στο νησί Κρακατόα, μεταξύ Ιάβας και Σουμάτρας, την 26.8.1883, το οποίο προκάλεσε ένα τεράστιο τσουνάμι, με αποτέλεσμα να πνιγούν 36.000 άνθρωποι. Η Ινδονησία εκείνη την εποχή ήταν αποικία των Ολλανδών. Το μικρό ελληνικό βασίλειο, μέσω του ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, συνέδραμε τους παθόντες της Ιάβας. Παραθέτω τη σχετική «είδηση» αθηναϊκής εφημερίδος. ΑΙΩΝ – 27.9.1883: «Επί τη ευκαιρία των υπέρ εν Ιάβα παθόντων, σταλέντων παρά του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού χρημάτων, το εν λόγω Σωματείον εδέχθη κολακευτικωτάτην ευχαριστήριον επιστολήν παρά του προέδρου του Ολλανδικού Ερυθρού Σταυρού αντιστρατήγου van Moure».
ΆΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ
Μοναστηράκι Δωρίδος
Το όνομα της Άμερικής
Το όνομα της Άμερικής
κινδυνεύει (πάλι;)
Άπό την εποχή του Βιετνάμ και του Κίσινγκερ νομίζω ότι μάθαμε περισσότερα, κυρίως για τις βαθιές ρίζες των δημοκρατικών θεσμών στην Αμερική. Γράφω επειδή συμφωνώ με την επιστολή του κ. Γιάννη Βεζύρογλου («Καθημερινή», Γράμματα Αναγνωστών, 11 Μαρτίου 2025) με τίτλο «Οι πρώην πρόεδροι γιατί σιωπούν;».
Θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι οι πρόεδροι ενδεχομένως σιωπούν από σεβασμό στην πρόσφατη ψήφο του λαού ή ότι καραδοκούν για οικονομικές συνέπειες λαθών(;) του νέου προέδρου ώστε να αντιδράσουν αργότερα με περισσότερη ασφάλεια.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως αν κανείς συμφωνεί ή διαφωνεί με τις απόψεις του νέου προέδρου, ο τρόπος με τον οποίο ασκείται η εξωτερική πολιτική από τον «πλανητάρχη» προκαλεί ρήγματα στο όνομα της δημοκρατικής Αμερικής και μας θυμίζει κάποιες αμερικανικές ταινίες όπου ευτυχώς στο τέλος επικρατούν οι δημοκρατικές αρχές των πολιτών της χώρας. Σήμερα, η στρατηγική της «διπλωματικής» διαπραγμάτευσης με εκκωφαντική αναφορά σε «χαρτιά», με απαίτηση για παραχώρηση του πλούτου μιας χώρας και με ορισμό της δαπάνης «προστασίας» για τους αδύναμους, παραπέμπει σε κάποιες μεθόδους που μόνο φόβο γεννούν σε –στρατηγικά έστω– συμμάχους της Αμερικής. Η παγκόσμια ιστορία διδάσκει για το πώς οι παλιές αποικιοκρατικές επιρροές αντικαταστάθηκαν από την αμερικανική (κυρίως μέσω της υλικής βοήθειας στους αδυνάτους). Αν λοιπόν το όνομα της Αμερικής συνδεθεί με τον φόβο απέναντι στη μεγάλη υλικοτεχνική της ισχύ, αυτό θα οδηγήσει λαούς στην αγκαλιά άλλων χωρών που νομίζω ότι η Αμερική θέλει να υποβαθμίσει, ή μήπως και να «απαγορεύσει»;
ΑΝΝΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ
Άπό την εποχή του Βιετνάμ και του Κίσινγκερ νομίζω ότι μάθαμε περισσότερα, κυρίως για τις βαθιές ρίζες των δημοκρατικών θεσμών στην Αμερική. Γράφω επειδή συμφωνώ με την επιστολή του κ. Γιάννη Βεζύρογλου («Καθημερινή», Γράμματα Αναγνωστών, 11 Μαρτίου 2025) με τίτλο «Οι πρώην πρόεδροι γιατί σιωπούν;».
Θα μπορούσε να σκεφτεί κανείς ότι οι πρόεδροι ενδεχομένως σιωπούν από σεβασμό στην πρόσφατη ψήφο του λαού ή ότι καραδοκούν για οικονομικές συνέπειες λαθών(;) του νέου προέδρου ώστε να αντιδράσουν αργότερα με περισσότερη ασφάλεια.
Ωστόσο, ανεξαρτήτως αν κανείς συμφωνεί ή διαφωνεί με τις απόψεις του νέου προέδρου, ο τρόπος με τον οποίο ασκείται η εξωτερική πολιτική από τον «πλανητάρχη» προκαλεί ρήγματα στο όνομα της δημοκρατικής Αμερικής και μας θυμίζει κάποιες αμερικανικές ταινίες όπου ευτυχώς στο τέλος επικρατούν οι δημοκρατικές αρχές των πολιτών της χώρας. Σήμερα, η στρατηγική της «διπλωματικής» διαπραγμάτευσης με εκκωφαντική αναφορά σε «χαρτιά», με απαίτηση για παραχώρηση του πλούτου μιας χώρας και με ορισμό της δαπάνης «προστασίας» για τους αδύναμους, παραπέμπει σε κάποιες μεθόδους που μόνο φόβο γεννούν σε –στρατηγικά έστω– συμμάχους της Αμερικής. Η παγκόσμια ιστορία διδάσκει για το πώς οι παλιές αποικιοκρατικές επιρροές αντικαταστάθηκαν από την αμερικανική (κυρίως μέσω της υλικής βοήθειας στους αδυνάτους). Αν λοιπόν το όνομα της Αμερικής συνδεθεί με τον φόβο απέναντι στη μεγάλη υλικοτεχνική της ισχύ, αυτό θα οδηγήσει λαούς στην αγκαλιά άλλων χωρών που νομίζω ότι η Αμερική θέλει να υποβαθμίσει, ή μήπως και να «απαγορεύσει»;
ΑΝΝΑ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ
Αρχαιολόγος Αθήνα
Μπερδεύουμε... τη γλώσσα μας
Στο πλαίσιο της κακοποίησης και βιασμού της γλώσσας μας, απ’ όλο το φάσμα των ομιλούντων την, εντάσσεται και το μπέρδεμα και η ανάμειξη της λόγιας ή καθαρεύουσας με τη δημοτική. Κλασικό παράδειγμα το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου.
Ρεπόρτερ κρατικού καναλιού τα μεσάνυχτα της 5ης προς 6η Μαρτίου στο δελτίο ειδήσεων των 24.00 και όχι 12.00, όπως επιμένει να αναγράφει το κρατικό κανάλι, αναφέρεται στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη (το Αγνωστος στη λόγια γενική, το Στρατιώτης στη γενική της δημοτικής). Επειτα από λίγο το επαναλαμβάνει, αλλά αυτή τη φορά ως Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου και αμέσως, «φτου κακά και πιπέρι στο στόμα του», το διορθώνει σε Στρατιώτη, ώστε να το πει σωστά, τρομάρα του.
Για να συνεννοηθούμε λοιπόν, ή του Αγνωστου Στρατιώτη θα πούμε ή του Αγνώστου Στρατιώτου. Το «Και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» δεν ισχύει εδώ. Βεβαίως και η Βικιπαίδεια (Wikipedia) τα ίδια χάλια έχει στο Διαδίκτυο, όπου αναφέρει: «Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη», αλλά και ο διορθωτής στον υπολογιστή μου, που όση ώρα γράφω μου βάζει μια κόκκινη γραμμή κάτω από το Στρατιώτου και την εξαφανίζει αν γράψω Στρατιώτη.
Αλλο παράδειγμα ανάμειξης λόγιας και δημοτικής γλώσσας η εκπομπή στο κανάλι της Βουλής «Σε προσκυνώ γλώσσα». Στον τονισμό του «Σε» και του «προσκυνώ» χρησιμοποιεί το λόγιο πολυτονικό και βάζει τόνο στο «Σε», που ως μονοσύλλαβο δεν τονίζεται με το μονοτονικό και στο «προσκυνώ» βάζει περισπωμένη.
Στη «γλώσσα» όμως εφαρμόζει το μονοτονικό και τη γράφει με οξεία και όχι με περισπωμένη. Πράγματι έχουμε μπερδευτεί για το ποιος προσκυνά τη γλώσσα.
ΥΓ.: Ολοκληρώνοντας την επιστολή μου άκουσα στις ειδήσεις στην τηλεόραση κρατικού καναλιού στις 15.00 της Πέμπτης 6-3-25 ρεπόρτερ να αναφέρεται σε μαθητή ΕΠΑΛ της επαρχίας, που τραυματίστηκε από τρένο προσπαθώντας να περάσει τις γραμμές του, για να πάει στο σχολείο στο οποίο φοιτεί! Τι να πεις στον ποιητή;
ΜΑΤΘΑΙΟΣ Μ. ΔΗΜΗΤΡΊΟΥ
Μπερδεύουμε... τη γλώσσα μας
Στο πλαίσιο της κακοποίησης και βιασμού της γλώσσας μας, απ’ όλο το φάσμα των ομιλούντων την, εντάσσεται και το μπέρδεμα και η ανάμειξη της λόγιας ή καθαρεύουσας με τη δημοτική. Κλασικό παράδειγμα το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου.
Ρεπόρτερ κρατικού καναλιού τα μεσάνυχτα της 5ης προς 6η Μαρτίου στο δελτίο ειδήσεων των 24.00 και όχι 12.00, όπως επιμένει να αναγράφει το κρατικό κανάλι, αναφέρεται στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη (το Αγνωστος στη λόγια γενική, το Στρατιώτης στη γενική της δημοτικής). Επειτα από λίγο το επαναλαμβάνει, αλλά αυτή τη φορά ως Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου και αμέσως, «φτου κακά και πιπέρι στο στόμα του», το διορθώνει σε Στρατιώτη, ώστε να το πει σωστά, τρομάρα του.
Για να συνεννοηθούμε λοιπόν, ή του Αγνωστου Στρατιώτη θα πούμε ή του Αγνώστου Στρατιώτου. Το «Και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ» δεν ισχύει εδώ. Βεβαίως και η Βικιπαίδεια (Wikipedia) τα ίδια χάλια έχει στο Διαδίκτυο, όπου αναφέρει: «Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη», αλλά και ο διορθωτής στον υπολογιστή μου, που όση ώρα γράφω μου βάζει μια κόκκινη γραμμή κάτω από το Στρατιώτου και την εξαφανίζει αν γράψω Στρατιώτη.
Αλλο παράδειγμα ανάμειξης λόγιας και δημοτικής γλώσσας η εκπομπή στο κανάλι της Βουλής «Σε προσκυνώ γλώσσα». Στον τονισμό του «Σε» και του «προσκυνώ» χρησιμοποιεί το λόγιο πολυτονικό και βάζει τόνο στο «Σε», που ως μονοσύλλαβο δεν τονίζεται με το μονοτονικό και στο «προσκυνώ» βάζει περισπωμένη.
Στη «γλώσσα» όμως εφαρμόζει το μονοτονικό και τη γράφει με οξεία και όχι με περισπωμένη. Πράγματι έχουμε μπερδευτεί για το ποιος προσκυνά τη γλώσσα.
ΥΓ.: Ολοκληρώνοντας την επιστολή μου άκουσα στις ειδήσεις στην τηλεόραση κρατικού καναλιού στις 15.00 της Πέμπτης 6-3-25 ρεπόρτερ να αναφέρεται σε μαθητή ΕΠΑΛ της επαρχίας, που τραυματίστηκε από τρένο προσπαθώντας να περάσει τις γραμμές του, για να πάει στο σχολείο στο οποίο φοιτεί! Τι να πεις στον ποιητή;
ΜΑΤΘΑΙΟΣ Μ. ΔΗΜΗΤΡΊΟΥ
Πλοίαρχος Π.Ν. ε.α.
Η βοήθεια προς τους αστέγους
Διάβασα στο φύλλο της 8ης Μαρτίου το άρθρο του κ. Θοδωρή Γεωργακόπουλου με τίτλο «Δεν θα υπάρχουν άστεγοι στη Φινλανδία». Δεν πρόκειται να αμφισβητήσω την ύπαρξη του φαινομένου των αστέγων. Παρ’ όλα αυτά νομίζω ότι ο συντάκτης του άρθρου γενικεύει. Είχα την ευκαιρία εργαζόμενος ως εθελοντής για οκτώ χρόνια στο Κοινωνικό Ιατρείο του ΙΣΑ να διαπιστώσω από πρώτο χέρι την πολυπλοκότητα αυτού του πολύ δυσάρεστου κοινωνικού φαινομένου. Ενα μέρος των αστέγων είναι σοβαρά ψυχικά πάσχοντες. Γίνεται προσπάθεια από τους «street workers» του δήμου να πεισθούν για να δεχθούν στοιχειώδη φροντίδα. Ενα μέρος είναι συμπολίτες που αρνούνται τους κανόνες με συνηθέστερο τη μη χρήση αλκοόλ – για ευνόητους λόγους. Οι άστεγοι της Σχεδίας δέχονται και αξιοποιούν κάθε προσφερόμενη βοήθεια, όντας απολύτως συμμέτοχοι αυτής της προσπάθειας.
Ασφαλώς οφείλει να διερευνηθεί κάθε δυνατότητα επίλυσης του σοβαρού ζητήματος των αστέγων. Αν σημείωσα τα παραπάνω είναι για να συμβάλω σε μία πιο ρεαλιστική περιγραφή του.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΠΑΣ
Η βοήθεια προς τους αστέγους
Διάβασα στο φύλλο της 8ης Μαρτίου το άρθρο του κ. Θοδωρή Γεωργακόπουλου με τίτλο «Δεν θα υπάρχουν άστεγοι στη Φινλανδία». Δεν πρόκειται να αμφισβητήσω την ύπαρξη του φαινομένου των αστέγων. Παρ’ όλα αυτά νομίζω ότι ο συντάκτης του άρθρου γενικεύει. Είχα την ευκαιρία εργαζόμενος ως εθελοντής για οκτώ χρόνια στο Κοινωνικό Ιατρείο του ΙΣΑ να διαπιστώσω από πρώτο χέρι την πολυπλοκότητα αυτού του πολύ δυσάρεστου κοινωνικού φαινομένου. Ενα μέρος των αστέγων είναι σοβαρά ψυχικά πάσχοντες. Γίνεται προσπάθεια από τους «street workers» του δήμου να πεισθούν για να δεχθούν στοιχειώδη φροντίδα. Ενα μέρος είναι συμπολίτες που αρνούνται τους κανόνες με συνηθέστερο τη μη χρήση αλκοόλ – για ευνόητους λόγους. Οι άστεγοι της Σχεδίας δέχονται και αξιοποιούν κάθε προσφερόμενη βοήθεια, όντας απολύτως συμμέτοχοι αυτής της προσπάθειας.
Ασφαλώς οφείλει να διερευνηθεί κάθε δυνατότητα επίλυσης του σοβαρού ζητήματος των αστέγων. Αν σημείωσα τα παραπάνω είναι για να συμβάλω σε μία πιο ρεαλιστική περιγραφή του.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΣΙΠΑΣ
Ιατρός Ψυχίατρος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου