Ο Σκουρλέτης κινδυνεύει να εξελιχθεί σε σάκο του μποξ μέσα σε αυτό το σκηνικό, ενώ ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί τα «μεθεόρτια» για τη δεινή εκλογική ήττα. Ο κορωνοϊός όχι μόνον «πάγωσε» και κάθε προσπάθεια ανάκαμψης του κόμματος, αλλά το έχει ακινητοποιήσει πλήρως - και ο δρόμος προς το Συνέδριο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε πορεία στην αρένα. Η ανάγκη για αντιπολίτευση θα βρεθεί και στο δικό του βεληνεκές - και απέναντι στα μεταρρυθμιστικά σχέδια της κυβέρνησης θα βρεθεί και ο ίδιος. Το οξύμωρο μιας γενναίας ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων σε Περιφέρειες και Δήμους όταν με την επένδυση στο «επιτελικό κράτος» και τις μέχρι τώρα κινήσεις, όπως με την αφαίρεση του ελέγχου του προγράμματος Natura, οι αρμοδιότητες έχουν αποψιλωθεί, είναι ένα θέμα που θα φροντίσει να αναδειχθεί. Εύλογα θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ο Σπίρτζης ως τομεάρχης Εσωτερικών δεν παίρνει καλό βαθμό. Ο Νίκος Παππάς βρίσκεται, προφανώς, πίσω από μια μεγαλύτερη εικόνα που θα τροφοδοτήσει νέα επεισόδια. Οι βολές Σκουρλέτη για «νεοαυριανισμό» δεν έχουν μόνον έναν αποδέκτη και ο χρόνος διεξαγωγής του Συνεδρίου θεωρείται απίθανο να αποφασιστεί ακόμη και στις συνεδριάσεις των κομματικών οργάνων του Ιουλίου. Το καλοκαίρι στην Κουμουνδούρου θα είναι καυτό....

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/05/20

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ Ν. ΜΑΝΙΑΤΗ

Αν θέσουμε ως σημείο εκκίνησης το έτος 2014 για τη συγκριτική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ, στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης τίποτε δεν έχει αλλάξει και τίποτε δεν είναι ίδιο. Και λέμε το 2014, αφού τον Σεπτέμβριο εκείνου του έτους και στην τότε ΔΕΘ το άλλοτε μικρό κόμμα της Αριστεράς, και στη στροφή της Ιστορίας, παρουσίασε το περίφημο Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης που για πολλούς αποτέλεσε κυβερνητικό οδικό χάρτη, για να επικυρωθεί μερικούς μήνες μετά η επικράτηση στις εθνικές εκλογές. Τη συνέχεια την ξέρετε. Ισως το μόνο κοινό στοιχείο σε άλλο προφανώς κοινωνικό φόντο είναι πως και σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ είναι η μείζων αντιπολίτευση, όπως και το 2014. Με τη διαφορά πως η ΝΔ υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη απολαμβάνει μια μεγάλη δημοφιλία και απήχηση και αυτό με συχνότητα αποτυπώνεται σε όλες τις δημοσκοπήσεις και εν μέσω πανδημίας. Ας επιχειρήσουμε ένα crash test επικαιροποιώντας όλα τα νέα στοιχεία για το κόμμα της Κουμουνδούρου που έξι χρόνια μετά μοιάζει να αναζητά τον βηματισμό του.

Πρόγραμμα. Το 2014, όπως πραναφέραμε, παρουσιάσθηκε το μανιφέστο - Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Η κριτική που έγινε από τους αντιπάλους του ΣΥΡΙΖΑ είναι και ήταν πως αφενός το Πρόγραμμα εκείνο ήταν ένα μνημείο βερμπαλισμού. Αφετέρου δεν υλοποιήθηκε. Η μέγγενη του ρεαλισμού και της αυταπάτης ήταν αυτή, εξάλλου, που σημάδεψε το πρώτο επτάμηνο της συριζαϊκής διακυβέρνησης το 2015, ενώ μετά τη συνθηκολόγηση πολλοί που πίστεψαν στο Πρόγραμμα δεν παρέμειναν στον ΣΥΡΙΖΑ. Την προσεχή Δευτέρα, εκτός απροόπτου, ο ΣΥΡΙΖΑ διά μέσου του αρχηγού του Αλέξη Τσίπρα θα παρουσιάσει το πρόγραμμα «Μένουμε όρθιοι 2» που αφορά μέτρα ανάταξης της κοινωνίας στον απόηχο της πανδημίας. Πιο μετά, θα παρουσιαστεί και το νέο πρόγραμμα του κόμματος με αφορμή το συνέδριο και τον πολυπόθητο μετασχηματισμό. Με βεβαιότητα σας λέμε πως τουλάχιστον το «Μένουμε όρθιοι 2» δεν θα μοιάζει με το Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης. Η συγκυρία δεν είναι ίδια, αλλά και ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι ίδιος. Βασικό μέλημα εξάλλου του ίδιου του Τσίπρα είναι η απεύθυνση στα μεσαία στρώματα, κάτι που με ένταση ο ίδιος επιχειρεί εδώ και μέρες με επαφές και τηλεδιασκέψεις. Αν στη Θεσσαλονίκη προσέγγιζε τους πληττόμενους από τα Μνημόνια, τώρα θέλει να προσεγγίσει τους πληττόμενους μεσαίους, καθοριστικούς πάντως για πολιτικές ηγεμονίες. Δύσκολη αποστολή αφού ενδιάμεσα έχει υπάρξει μια δική του διακυβέρνηση που, όπως ο ίδιος ομολόγησε την περασμένη Δευτέρα, δεν ήταν εξόχως ικανοποιητική για τη μεσαία τάξη.

Το κόμμα. Ηδη το 2014 ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ήταν πια ΣΥΡΙΖΑ - ΕΚΜ, ένα όνομα που κατέγραφε και τους συμμάχους του. Στη σημερινή μετέωρη στιγμή όπου το 3ο συνέδριο του κόμματος είναι στον αέρα, αν και πυκνώνουν οι φωνές που θέλουν επιτάχυνση μέσω ενός τηλεσυνεδρίου, ο ΣΥΡΙΖΑ - Προοδευτική Συμμαχία ψάχνει τον εαυτό του μεταξύ τριών... εαυτών: του βαθέος κόμματος, όπου οι φατρίες του είναι σε αναδιάταξη. Της Προοδευτικής Συμμαχίας, δηλαδή των πασοκογενών κατά βάσιν που έχουν προσεγγίσει και εκλεκτικά μιλούν με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ όπως τον Παππά ή τον Σπίρτζη. Και της Πρωτοβουλίας Γέφυρα, δηλαδή τέως κυρίως εκσυγχρονιστών που προσέγγισαν επίσης με αφορμή τη Συμφωνία των Πρεσπών. Η ΚΕΑ (Κεντρική Επιτροπή Ανασυγκρότησης) είναι το άτυπο όργανο που θα πάει το κόμμα σε συνέδριο. Πώς να συμβιβάσεις όμως τον ανανεωτικό Σωτήρη Βαλντέν με το πάλαι πατριωτικό ΠΑΣΟΚ που ένα μέρος του εγγράφεται σήμερα στο ευρύ κόμμα; Η εξίσωση για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι δυσεπίλυτη και το ενοποιητικό στοιχείο που θα συνένωνε όλους αυτούς ακόμη αναζητείται.

Ο Αλέξης Τσίπρας. Ανάμεσα στον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ του 2014 και αυτόν του 2020 έχει μεσολαβήσει μια διακυβέρνηση της χώρας από τον ίδιο. Σήμερα, ο 46χρονος πρώην πρωθυπουργός όλα δείχνουν πως αλλάζει τη στάση του. Αν μέχρι τώρα απλώς επόπτευε τις αντιμαχίες στο εσωτερικό του κόμματός του, ήλθε η ώρα να λάβει πρωτοβουλίες. Τα πρόσφατα μηνύματα - βολές κατά προσώπων και συμπεριφορών (Πολάκη, Παπαδημούλη, Σκουρλέτη) ήταν μόνον τα πρώτα τύμπανα πολέμου από τη μεριά του. Ο ίδιος σε όλους τους συνομιλητές του δείχνει αποφασισμένος για τη διεύρυνση του κόμματος, συχνά επαναλαμβάνει τον όρο «κόμμα ως ραχοκοκαλιά μιας προοδευτικής παράταξης», ενώ δείχνει ενοχλημένος από τον χωρίς αρχές φραξιονισμό των στελεχών του. Τσίπρας εναντίον όλων και με στόχευση στη μεσαία τάξη ή Τσίπρας τροχονόμος φατριών; Ιδού το ερώτημα.

Οι πλατείες. Οχι, πλατείες το 2014 δεν είχαμε πια. Αν και, σύμφωνα με μια ανάγνωση, ο καλπασμός του ΣΥΡΙΖΑ προς το Μαξίμου του 2015 είχε ως αφετηρία και τις πλατείες του 2011-13. Ούτε τώρα έχουμε ακριβώς πλατείες, παρά το γεγονός πως ο ΣΥΡΙΖΑ ήθελε κίνημα κατά του περιβαλλοντικού νομοσχεδίου, με συγκεντρώσεις για δύο ημέρες στο Σύνταγμα, ή κατά της καταστολής στις πλατείες των νέων με τις περιπτερομπίρες και τη διεκδίκηση ολίγον ανυπάκουα του δημόσιου χώρου. Η έξω Αριστερά βέβαια δεν θέλει να ακούει για κινηματικό ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ο βασικός ιδιοκτήτης του δρόμου - βλέπε ΚΚΕ - έδειξε τις προθέσεις του κατά την Εργατική Πρωτομαγιά. Αν όλα είναι δρόμος, ο δρόμος ακόμη δεν υφίσταται για τον ΣΥΡΙΖΑ.

Ολαντρέου . Το περίφημο «μη γίνει ο Ολάντ Ολαντρέου» το είχε πει ο Τσίπρας το μακρινό 2012 και σε παρισινό έδαφος. Στην πορεία ο γάλλος πρόεδρος ήταν εκ των κρίσιμων παικτών που κράτησαν την Ελλάδα το 2015 στην ευρωζώνη, ενώ ο Τσίπρας ήδη έχει στο βιογραφικό του μια ντουζίνα συμμετοχές - έστω ως παρατηρητής - στις συναντήσεις των Ευρωσοσιαλιστών του PES. Λεπτομέρεια: το Ολαντρέου το είπε τότε πλάι στον κόκκινο Μελανσόν. Ο τελευταίος δεν θέλει να ακούει «ΣΥΡΙΖΑ» σήμερα.

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/05/20

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΟΥΛΓΕΡΙΔΗ

«Βόθρος κινούμενος (για τον Μάνο Χατζιδάκι), γενίτσαροι, γκαζοτενεκές, γλείφτης, Γουδί, γραικύλη... καραγκιόζηδες, κατακάθια, κίναιδοι, κλίκα, κνώδαλα, κουλτουριάρηδες, λακέδες, λασπόμουτρα, λεκέδες, μαστρωποί, μαυραγορίτες, μιζαδόροι, Τουρκόσμποροι... ψυχοσαπισμένος (κόσμος)». Είναι λίγες από τις περίπου 200 λέξεις που περιείχε το αρχαϊκό Γλωσσάρι της «Αυριανής» (έτσι όπως το κατέγραψε ο Αρης Παπάνθιμος στον «Αυριανισμό» του 1983, εκδ. Θεμέλιο). Και πάλι, όμως, δεν αρκούν για να συμπυκνώσουν το φαινόμενο που ξεκίνησε από τον έντυπο χουλιγκανισμό. Το πείραμα που ξέφυγε από το εργαστήρι της «λαϊκότητας», για να διαχυθεί οριζοντίως στο πολιτικό σκηνικό του 1980, τις συντεχνιακές αποφύσεις του, τον ίδιο τον Τύπο.

Αυτή τη λέξη - ταμπού θυμήθηκε πριν από ημέρες ο Πάνος Σκουρλέτης για να πάρει αποστάσεις από πρώην φίλιες εκδοτικές δυνάμεις. «Εδώ και χρόνια και εγώ και ο πολιτικός μου χώρος έχω αναπτύξει τα αντισώματά μου απέναντι στον αυριανισμό και τον νεο-αυριανισμό». Κατά την απομάκρυνση από το ταμείο μπορεί να αποκηρύττει κανείς όσα λάθη του παρελθόντος θέλει. Αλλά ποιο είναι το λάθος που θέλουν όλοι να αποκηρύξουν; Αυτό που επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση για να υποδηλώσει την πιο θορυβώδη, ωμή έκφραση του λαϊκισμού;

Ο αυριανισμός μεγάλωσε με τη γενιά των σημερινών σαραντάρηδων. «Εγκαθιδρύθηκε ως υβριδικό ιδεολόγημα στενά συνδεδεμένο με τον λόγο του ΠΑΣΟΚ αλλά συγχρόνως ανεξάρτητο από αυτόν» γράφουν οι Βασίλης Βαμβακάς και Διονύσης Μαγουλάς («Η Ελλάδα στη δεκαετία του '80», εκδ. Επίκεντρο, 2014). «Η έντονη σκανδαλολογία, ο πολιτικός κυνισμός, ο αντιδιανοουμενισμός (στο πλαίσιο του οποίου αναπαρήχθησαν λαϊκές προκαταλήψεις και γενικεύσεις του τύπου "οι μορφωμένοι είναι τεμπέληδες" κ.λπ.) και η επιλεκτική ηθικολογία της "Αυριανής" σημάδεψαν ολόκληρη τη δεκαετία του 1980 ως μορφή λόγου που δεν περιορίζεται στη δημοσιογραφική σφαίρα, αλλά αντίθετα αποκτά πολλά πολιτικά και κοινωνικά ερείσματα...».

Η «Αυριανή» ήταν ένα από τα συμπτώματα της κοινωνικής κινητικότητας εκείνης της περιόδου. Μιλούσε τη «γλώσσα του δρόμου». Εβαζε σε λεζάντες όσα ήθελαν να εκφράσουν εκείνοι που δεν θα τους ήξερε ούτε ο θυρωρός της πολυκατοικίας τους. Οσοι ήθελαν να χτίσουν καριέρα σαν τα θύματα της Ιστορίας, μη προνομιούχοι πολιτευτές, ενίοτε πονηροί, που λοξοκοίταζαν την «ευτυχία πέμπτου ή έκτου ορόφου». Ηταν «υπόδειγμα» από την εποχή της πασοκικής παντοκρατορίας ως τη στιγμή που ο Δημήτρης Τζανακόπουλος αποκάλεσε τον εκλιπόντα Γιώργο Κουρή «πιστό στη δημοσιογραφία».

ΣΗΜΕΙΟ ΜΗΔΕΝ. Κατά την επέλαση του αυριανισμού επιχειρήθηκε το γκρέμισμα των ειδώλων: από τον Μάνο Χατζιδάκι και τον Μίκη Θεοδωράκη ως τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και, κάποτε, τον Ανδρέα Παπανδρέου (της δεύτερης περιόδου). Οι πρωτοσέλιδοι τίτλοι έριχναν νερό στον μύλο της κρατικής προπαγάνδας, κινητοποιούσαν τις λαοθάλασσες και στάλαζαν το αντιδεξιό μένος στους κομματικούς στρατιώτες. Σημείο μηδέν για τα μολυβένια χρόνια η φωτογραφία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη αγκαλιά με μονταρισμένους Ναζί. Το ίδιο και η εκστρατεία κατά του Μάνου Χατζιδάκι, που θα μείνει με ελάχιστους συμπαραστάτες (πολλοί από τους γκουρού της πολιτικής, που μέχρι σήμερα τροφοδοτούν τον λαό με τη σοφία τους, θα τον καταγγείλουν μέσα από τα layout του λαϊκού δικαστηρίου). Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος θα αναλάβει την αντεπίθεση με όρους πολιτισμικούς: «Η φυλλάδα που ισχυρίζεται ότι προστατεύει τη δημοκρατία όσο είναι δυνατόν να την προστατεύει ένα τρωκτικό της, που αποκομίζει κέρδη κολακεύοντας την αγραμματοσύνη και την ασημαντότητα σαν άλλη αγία Αθανασία του Αιγάλεω» (από το Καλλιμάρμαρο, 7 Σεπτεμβρίου 1987). Ή περιγράφοντας την «Αρκούδα» του Μίκη Θεοδωράκη: «Δεν είναι για να μερακλώνονται οι λαϊκότροποι υπουργοί της σοσιαλιστικής μας κυβερνήσεως στα επίσημα χαμαιτυπεία του ανελθόντος οικονομικώς και μόνον περιθωριακού ελληνισμού».

Στην αυριανική γλώσσα ανακαλύπτει κανείς όσα σήμερα θεωρούνται τετριμμένα: το ιερό όνομα του λαού (που μόνο λίγοι ξέρουν να προφέρουν), την καταγγελία των ελίτ, το συνωμοσιολογικό ντελίριο, τον αντισημιτισμό, την ομοφοβία, την εργαλειοποίηση του ψεύδους. Εκείνη ήταν η μήτρα στην οποία εκ των υστέρων αναγνωρίζουμε τον καταγγελτικό κιτρινισμό, την άνευ αποδείξεων «αποκαλυπτική» δημοσιογραφία που εκκρίνει ως υποσύστημα η εξουσία. Τα ντοκουμέντα που εξαντλούνται σε έναν πηχυαίο τίτλο. Σημείο των καιρών, πάντως, που μένει να διερευνηθεί, είναι ότι πέρα από την κοινωνική κάψουλα μέσα στην οποία ανατράφηκε το φαινόμενο, εκμεταλλεύτηκε και μια κουλτούρα, από την οποία εξέλιπαν η ηθική και η επιστήμη της δημοσιογραφίας.

Ο αυριανισμός λειτουργούσε αναπαράγοντας τους αρχαϊκούς κανόνες μιας θυσιαστήριας τελετής: απομονώστε το θύμα, διαπομπεύστε το, εξοντώστε το. Με τις καμπάνιες της στοχοποίησης καλούσε το πλήθος να ομονοήσει. «Αυτοί» ήταν ο λαός. Οι «άλλοι» ήταν το λάθος. Τεχνάσματα που θα πιάσουν στα χέρια τους ύστερα από τρεις και πλέον δεκαετίες οι νεόκοποι διαφημιστές του περίφημου ηθικού πλεονεκτήματος. «Αυτοί» ήταν το μήνυμα. Οι «άλλοι» ήταν έως και βοθροκάναλα.

Υποδεικνύοντας προς την κατεύθυνση του νεο-αυριανισμού ο Σκουρλέτης προσδένει, μάλλον ακούσια, μια κόπια με το φαντασιακό πρωτότυπο. Αλλά κάθε δεκαετία είναι ήδη μια άλλη χώρα. Στην τελευταία δεν θα μπορούσε να εφαρμοστεί ο αυριανισμός, ελέω «καμμενισμού» και «πολακισμού». Οι σύντροφοι του Σκουρλέτη δεν μιλούσαν καν τη γλώσσα του δρόμου. Ζητούσαν κάτι παραπάνω. Ηταν, κατά δήλωσή τους, «κάθε λέξη από το Σύνταγμα αυτής της χώρας».

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 23-24/05/20

ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΗ ΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ

Η πανδημία εγκλώβισε τον ΣΥΡΙΖΑ ή μήπως έκρυψε προβλήματα που θα είχαν διαφορετικά δημιουργήσει εκρηκτικές καταστάσεις - και θα «έσκαγαν» όλα μαζί στον 7ο όροφο της Κουμουνδούρου αυτές τις μέρες που ένα εσωκομματικό παιχνίδι εξουσίας θα βρισκόταν στην κορύφωσή του; Είναι ένα ερώτημα που καταγράφεται εσχάτως στον συριζαϊκό βιότοπο, καθώς έρχονται ξανά στην επιφάνεια όσα κρύβονταν επιμελώς από τον περασμένο Μάρτιο κάτω από το χαλί της καραντίνας. Με βάση τον αρχικό σχεδιασμό, η αξιωματική αντιπολίτευση θα βρισκόταν αυτές τις μέρες σε έναν συνεδριακό οργασμό και μια εμφυλιοπολεμική κατάσταση που για ορισμένους θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και το τραυματικό 2010. Με τη σταδιακή επάνοδο σε μια κανονικότητα ήταν μάλλον αναπόφευκτο η σκόνη να αρχίσει ξανά να πνίγει το δωμάτιο. Η διαφορά με το 6ο Συνέδριο της διάσπασης, είναι ότι σήμερα ουκ ολίγοι στο κόμμα κινούνται με την ταυτότητα παράγοντα εξουσίας που μπορεί να επανέλθει στα πράγματα - συνεπώς, το κόμμα είναι ένα όχημα και όχι το αποκλειστικό πεδίο για προσωπικούς ή ομαδικούς σχεδιασμούς. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κινείται πλέον ως πολιτικός πόλος, αλλά επιδιώκει αναγκαστικά να κινηθεί ως κόμμα εξουσίας. Η εξουσία ναι μεν ενώνει, ακόμη και ως προοπτική, αλλά από την άλλη το κόμμα δεν έχει θέσεις να μοιράσει.


Η πίεση, λοιπόν, θα μεταφερθεί εξίσου αναγκαστικά σε εκείνες τις λίγες θέσεις που μπορούν να εξασφαλίσουν έναν ρόλο στη βιτρίνα, σε δύσκολους καιρούς. Μετά τον Τσίπρα - γιατί η δική του θέση είναι εκτός συναγωνισμού - ακολουθεί ο γραμματέας. Αυτό το αντιλαμβάνεται και ο Πάνος Σκουρλέτης, ο οποίος γνωρίζει καλά ότι εκτός από τα στοιχήματα της διεύρυνσης και τα προσκλητήρια για προοδευτικές συμμαχίες, το Συνέδριο θα διαμορφώσει νέες ισορροπίες που θα καθορίσουν τις αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής για τον επόμενο γραμματέα. Περισσότερο από την εσωτερική διαμάχη με ιδεολογικό πρόσημο, την οποία συντηρεί η τάση των 53+, ο Σκουρλέτης βλέπει να παρεμβάλλεται στον σχεδιασμό το δίδυμο Νίκου Παππά και Χρήστου Σπίρτζη. Ο πρώτος παρεμβαίνει ξαφνικά με μια πρόταση για ψηφιακό Συνέδριο που θα μπορούσε να γίνει νωρίτερα από το φθινόπωρο, ο δεύτερος σιγοντάρει και, επιπλέον, διαχειρίζεται ως «σκιώδης υπουργός» την ατζέντα του Εσωτερικών που είχε αφήσει πίσω ο Σκουρλέτης. Σε μία φάση που η κυβέρνηση ετοιμάζεται για μεταρρυθμιστικές παρεμβάσεις - ιδίως στον χώρο της Αυτοδιοίκησης - που θα προκαλέσουν και ρήξεις, το πεδίο συγκρούσεων στην Κουμουνδούρου μπορεί να διευρυνθεί.

Ο Σκουρλέτης κινδυνεύει να εξελιχθεί σε σάκο του μποξ μέσα σε αυτό το σκηνικό, ενώ ακόμη δεν έχουν ολοκληρωθεί τα «μεθεόρτια» για τη δεινή εκλογική ήττα. Ο κορωνοϊός όχι μόνον «πάγωσε» και κάθε προσπάθεια ανάκαμψης του κόμματος, αλλά το έχει ακινητοποιήσει πλήρως - και ο δρόμος προς το Συνέδριο κινδυνεύει να εξελιχθεί σε πορεία στην αρένα. Η ανάγκη για αντιπολίτευση θα βρεθεί και στο δικό του βεληνεκές - και απέναντι στα μεταρρυθμιστικά σχέδια της κυβέρνησης θα βρεθεί και ο ίδιος. Το οξύμωρο μιας γενναίας ενίσχυσης των αρμοδιοτήτων σε Περιφέρειες και Δήμους όταν με την επένδυση στο «επιτελικό κράτος» και τις μέχρι τώρα κινήσεις, όπως με την αφαίρεση του ελέγχου του προγράμματος Natura, οι αρμοδιότητες έχουν αποψιλωθεί, είναι ένα θέμα που θα φροντίσει να αναδειχθεί. Εύλογα θα μπορούσε να ειπωθεί ότι ο Σπίρτζης ως τομεάρχης Εσωτερικών δεν παίρνει καλό βαθμό.

Ο Νίκος Παππάς βρίσκεται, προφανώς, πίσω από μια μεγαλύτερη εικόνα που θα τροφοδοτήσει νέα επεισόδια. Οι βολές Σκουρλέτη για «νεοαυριανισμό» δεν έχουν μόνον έναν αποδέκτη και ο χρόνος διεξαγωγής του Συνεδρίου θεωρείται απίθανο να αποφασιστεί ακόμη και στις συνεδριάσεις των κομματικών οργάνων του Ιουλίου. Το καλοκαίρι στην Κουμουνδούρου θα είναι καυτό.