Από "ΤΑ ΝΕΑ"
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", πρωτοσέλιδο, 25/05/20 |
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 25/05/20 |
Τι συμβαίνει στον Εβρο (στον Εβρο, όχι στην Αθήνα, όπου για άλλη μια φορά ξεδιπλώνει τις πτυχές της η μονοκομματική ανοησία η οποία πάει πακέτο με την εκμετάλλευση); Οντως κατέλαβαν οι Τούρκοι μια έκταση δεκατεσσάρων στρεμμάτων και οι δικοί μας έκαναν πίσω; Λοιπόν, έπειτα από τηλεφωνικό γύρο που έκανα το Σάββατο αλλά και χθες το πρωί, θα αναφέρω την πάσα αλήθεια, προς ενημέρωση του καθενός που θέλει να ξέρει τι του γίνεται και όχι να πέφτει θύμα της προπαγάνδας κομμάτων και προσωπικοτήτων:
-τα σύνορα στον Εβρο έχουν χαραχτεί, με βάση συντεταγμένης, σχεδόν σε ευθεία γραμμή το 1923, με τη Συνθήκη της Λωζάννης
-η συνοριακή γραμμή μεταξύ Ελλάδας - Τουρκίας ΔΕΝ είναι ο Εβρος
-ο Εβρος είναι ποτάμι, και ως ποτάμι, επί χιλιάδες ή και εκατομμύρια χρόνια, «φουσκώνει», «ξεφουσκώνει», «στρίβει», αλλάζει πορεία, επανέρχεται, φεύγει
-ο Εβρος που είναι ποτάμι και δεν είναι κανάλι μια ευθεία, δεν έχει ιδέα από συντεταγμένες, και ως εκ τούτου ρέει όπως του κατέβει, και όπως γουστάρει κι αγαπάει, αδιαφορώντας για το τι θέλουν οι κυβερνήσεις Αθήνας - Αγκυρας
-στο πλαίσιο αυτό συμβαίνει, καθώς αλλάζει πορεία, να «εγκλωβίζει» εντός ελληνικών ή τουρκικών συντεταγμένων εδάφη που αντιστοίχως ανήκουν στην από εκεί πλευρά των συνόρων
-αυτό που συμβαίνει τώρα στον Εβρο, με την έκταση των 14 στρεμμάτων που τάχα μου εκχωρήθηκαν ή καταπατήθηκαν από τους Τούρκους, έχει συμβεί και άλλες φορές στο παρελθόν και από μας και από εκείνους
-το καινούργιο του πράγματος είναι ότι οι δικοί μας αποφάσισαν να κατασκευάσουν στην περιοχή τη συνέχεια του φράχτη που όπως αποδείχθηκε δούλεψε αποτελεσματικά στον τομέα της αποτροπής εισόδου στη χώρα μεταναστών. Πάνω στην κατασκευή έγινε η παρέμβαση των Τούρκων, που αμφισβήτησαν ότι εκεί που θα γίνει ο φράχτης είναι ελληνικό έδαφος
-το θέμα έχει ήδη λυθεί, χωρίς να περιμένει κανείς να τελειώσουν μαζί και τα ελληνοτουρκικά προβλήματα...
Τι έμεινε από όλο αυτό; Ο ΣΥΡΙΖΑ να πλακώνεται με τον Δένδια, ο Δένδιας να καταγγέλλει τον ΣΥΡΙΖΑ για fake news και μικροκομματική εκμετάλλευση, ο ΣΥΡΙΖΑ να ζητάει εξηγήσεις, ο Δένδιας να ανακοινώνει μεν ότι δεν υπάρχει θέμα, αλλά από την άλλη να δημοσιοποιεί ότι κάναμε και δυο διπλωματικές διαμαρτυρίες προς την Αγκυρα (αν δεν υπήρξε θέμα, τότε προς τι οι ρηματικές διακοινώσεις; Ερώτηση κάνω και εγώ) κ.ο.κ.
Συμπέρασμα, αυτό που λέγαμε παλιά, ότι τα εθνικά θέματα είναι «εν ου παικτοίς», δεν ισχύει. Ισχύει το «ο θάνατός σου, η ζωή μου», το «θα σε σκίζω όπου σε βρίσκω», το «πιστεύω τη βρετανική "Sun" (σαν να λέμε την "Espresso" εδώ, αλλά εκατό φορές χειρότερη) αλλά όχι τι μου λες εσύ», και διάφορα ακόμη, τα οποία και δεν θα καταγράψω, δεν έχει νόημα. Πολύ απλά διότι δεν υπάρχει σωτηρία - δικό μου συμπέρασμα...
Η «χρυσή» αγορά...
Σε θέμα που «ακουμπάει» στα προηγούμενα θα αναφερθώ τώρα: αφορά την προμήθεια των ελικοπτέρων Sikorsky από τις ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις, μια απόφαση την οποία υπέγραψε ο Βαγγέλης (τι απογοήτευση!..) Αποστολάκης ως τελευταίος υπουργός Αμυνας του ΣΥΡΙΖΑ, δύο ημέρες πριν από τις εκλογές του 2019, και ενέκρινε μόλις την προηγούμενη εβδομάδα η Επιτροπή Προμηθειών και Εξοπλισμών της Βουλής.
Εγκυρη πηγή του υπουργείου Αμυνας, μου επισήμανε δυο-τρία σημεία τα οποία οφείλω να μεταφέρω εδώ, διότι αποδεικνύουν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η σπουδή που επέδειξε ο Αποστολάκης δεν μπορεί να ήταν χωρίς αιτία:
-τα ελικόπτερα ΝΗ-60R της Lockheed-Martin προορίζονταν για τις φρεγάτες του πολεμικού ναυτικού των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά ένας μεγάλος αριθμός εξ αυτών έμεινε στα αζήτητα επειδή άλλαξε ο σχεδιασμός των Αμερικανών και κατασκεύασαν αρκετά λιγότερες φρεγάτες
-εμείς τώρα αποφασίσαμε να προμηθευτούμε αυτά τα ελικόπτερα, χωρίς όμως να διαθέτουμε φρεγάτες ικανές να τα φέρουν, να μπορούν δηλαδή να προσνηώνονται τα ελικόπτερα πάνω σε αυτές
-τέτοιες φρεγάτες τύπου ΜΕΚΟ, σχεδιάζουμε ΝΑ προμηθευτούμε. Κάναμε όμως μια καλή... αρχή - πήραμε πρώτα τα ελικόπτερα!!!
n τα ελικόπτερα είναι πάρα πολύ ακριβά! Κοστίζουν περίπου όσο ένα πολεμικό αεροσκάφος 5ης γενιάς, ένα F-35 δηλαδή
-και ένας κανόνας της αγοράς στους εξοπλισμούς αναφέρει ότι ποτέ δεν αγοράζεις ακριβά, υλικό που είναι στα αζήτητα. Το διαπραγματεύεσαι μέχρι να φτάσει η τιμή του στον πάτο του βαρελιού...
Πού βρισκόμαστε τώρα; Κατά την έγκυρη πηγή του υπουργείου Αμυνας, ακριβώς σε αυτό το σημείο: η έγκριση που έδωσε η Επιτροπή Προμηθειών και Εξοπλισμών της Βουλής, σε καμία των περιπτώσεων δεν σημαίνει ότι έκλεισε και η αγορά. Θα ακολουθήσει μακρά περίοδος διαπραγματεύσεων με στόχο να πέσει η τιμή, και να απεμπλακεί η Ελλάδα από την option να αγοράσει αλλά τρία Sikorsky ΝΗ-60R από τη Lockheed-Martin...
... και τα μυστήριά της
Επί του ιδίου τώρα, έχω να συμπληρώσω και τα ακόλουθα: η «επιτυχία» να υπογράψει ο Αποστολάκης δύο ημέρες πριν από τις εκλογές του Ιουλίου του 2019 την απόφαση για την προμήθεια των ελικοπτέρων Sikorsky ΝΗ-60R από τη Lockheed- Martin δεν πιστώνεται στο ακατανίκητο δίδυμο της αγοράς όπλων Ντένις Πλέσσας - Κριστιάν Χατζημηνάς, το οποίο έλαμψε επί εποχής Καμμένου υπουργού Αμυνας. Οπως εγκύρως με ενημέρωσε ο δεύτερος εξ αυτών κ. Χατζημηνάς, δεν αναμείχθηκαν στην υπόθεση καθότι αφορά διαφορετικό σκέλος δραστηριοτήτων της Lockheed-Martin από αυτό όπου εκείνοι δραστηριοποιούνται. Συγκεκριμένα, εκείνοι δραστηριοποιούνται στη Lockheed-Martin Aero. Με ενημέρωσε ακόμη ότι από πέρυσι τον Αύγουστο, ήτοι μετά την κυβερνητική αλλαγή «δεν παίζουμε σε κανένα πρόγραμμα αντισταθμιστικών οφελών από την αναβάθμιση των F-16», και πως «είμαστε 90% βιομηχανία σούπερ εξαγωγική - το 95% του τζίρου μας είναι αμιγώς εξαγωγές», και όχι «σαν την εταιρεία του Κόκκαλη που στην ουσία δεν εξάγει και τίποτα. Είμαστε άλλου είδους μοντέλο εμείς»!
Τούτων δοθέντων, ποιος «έπεισε» τον Αποστολάκη να υπογράψει μια τέτοια απόφαση, δύο ημέρες πριν εγκαταλείψει το υπουργείο του; Και τι απόφαση ε; Ελικόπτερα που προσγειώνονται σε φρεγάτες που δεν έχουμε!!!
Κάνας εισαγγελέας ρε παιδιά, τώρα που βγήκαμε από την καραντίνα;
Σημάδια εκλογών
Τα καλά του Αντώνη Σαμαρά άρχισε ο πρόεδρος Αλέξης. Το middle age αριστερό αγόρι, ανοίγει τον κύκλο του Ζαππείου, προκειμένου να παρουσιάσει το πρόγραμμα διεξόδου από την κρίση, και εγώ με το στρεβλό μου το μυαλό πήγα οκτώ-εννιά χρόνια πίσω όταν ο αγαπημένος Αντώνης υποσχόταν και αυτός ότι θα καταργήσει τα Mνημόνια και όταν με τα Ζάππεια 1, 2, 3 και επέκεινα, θα μας έβγαζε από την οικονομική κρίση και θα περνούσαμε ζωή χαρισάμενη. Τώρα τον μιμείται ο Αλέξης, ο οποίος θα μας παρουσιάσει απόψε το οικονομικό πρόγραμμα ΣΥΡΙΖΑ «Μένουμε Ορθιοι 2», σε μια προσπάθεια να μας πείσει ότι έχει τη λύση - απλώς όσο κυβερνούσε έως πέρυσι, όλο κάτι συνέβαινε και δεν μπορούσε να την υλοποιήσει.
O απέναντι τώρα, ο πρόεδρος Κυριάκος σχεδιάζει αύριο να πάει Θεσσαλονίκη, σηματοδοτώντας έτσι το τέλος της περιόδου όπου απαγορεύονταν οι μετακινήσεις από νομό σε νομό. Θα πάει στο γραφείο που είχε φτιάξει εκεί ο Τσίπρας - ένα ζαχαρωτό για τους Θεσσαλονικείς που δεν είδαν ούτε ένα έργο επί των ημερών του. Για να είμαι ειλικρινής, πίστευα ότι ο Κυριάκος θα το καταργούσε αυτό το γραφείο. Δεν το κατήργησε, δεν θα το καταργήσει...
Και κάτι τελευταίο: Τσίπρας στο Ζάππειο, Κυριάκος στη Θεσσαλονίκη, εμένα γιατί όλα αυτά μου κάνουν κάτι σε εκλογές; Ιδέα μου είναι;
"ΤΑ ΝΕΑ", 25/05/20
Αλήθειες και μύθοι για τον Εβρο
Νέο σκηνικό έντασης επιχειρεί να στήσει η Τουρκία, ζητώντας διαπραγματεύσεις για την κοίτη του ποταμού και βάζοντας προσκόμματα για την επέκταση του φράχτη
ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης Ελλάδας - Τουρκίας επανέρχεται εκ νέου η περιοχή του Εβρου, με αφορμή την πρόθεση της ελληνικής πλευράς για επέκταση του φράχτη στη συνοριακή γραμμή, μετά και τις προσπάθειες της Αγκυρας για εργαλειοποίηση του Μεταναστευτικού. Η τουρκική πλευρά επαναφέρει διεκδικήσεις της που επιχειρούν αμφισβήτηση των συνόρων στην περιοχή, αξιοποιώντας την αλλαγή της κοίτης του ποταμού. Την ίδια στιγμή ο τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, διαμηνύει στην Αθήνα ότι δεν αποκλείεται, μετά την πανδημία, οι μετανάστες να θελήσουν ξανά να φτάσουν στα ελληνικά σύνορα.
Η ένταση και ο εκβιασμός μέσω του Μεταναστευτικού επανέρχονται - με την Αγκυρα να προετοιμάζει το έδαφος, προσπαθώντας όχι μόνον να αναστείλει τις εργασίες για τον φράχτη, αλλά και να ανακινήσει θέμα αμφισβήτησης των συνόρων με την Ελλάδα στον Εβρο. Το θέμα των εδαφικών διεκδικήσεων της Τουρκίας στο Μελισσοκομείο Φερών, άλλωστε, δεν είναι καινούργιο.
Οι διεκδικήσεις της Τουρκίας, αλλά και δημοσιεύματα που αναφέρονται σε «εισβολή τουρκικών δυνάμεων» σε ελληνικό έδαφος, πυροδοτούν σειρά ερωτημάτων για την επόμενη μέρα. Θα μπορούσε αυτό το επεισόδιο που οδήγησε και σε «πόλεμο» διαβημάτων μεταξύ Αγκυρας και Αθήνας, να αποτελέσει την αφετηρία για μια νέα σοβαρή κρίση στην περιοχή, στο πλαίσιο της κλιμάκωσης της τουρκικής επιθετικότητας. Ερωτήματα, επίσης, προκύπτουν για το τι πραγματικά συνέβη στον Εβρο τις προηγούμενες ημέρες, με το σκηνικό να γίνεται όλο και πιο επικίνδυνο.
ΙΣΧΥΡΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστήριξε ότι με την ελληνική γνωστοποίηση για την επέκταση του φράχτη και τη δημιουργία φραγμάτων στην παραποτάμια περιοχή των συνόρων, ζήτησε από την Ελλάδα να μην παραβιάσει τα χερσαία σύνορα, να κοινοποιήσει τις συντεταγμένες της περιοχής κατασκευής του φράχτη και να συγκαλέσει τη συνοριακή επιτροπή. Σύμφωνα με την Άγκυρα η Ελλάδα προχώρησε στις εργασίες της «και παραβίασε τα συμπεφωνημένα χερσαία σύνορά μας. Αυτή η παραβίαση εμποδίστηκε αμέσως από τις αρμόδιες Αρχές μας, οι οποίες πήραν τα απαραίτητα μέτρα».
Ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, ανέφερε (Σκάι) ότι όντως η Ελλάδα ξεκίνησε εργασίες για επέκταση του φράχτη του Εβρου. Απάντησε δε στην Τουρκία - και με ρηματική διακοίνωση - ότι ο φράχτης είναι σε ελληνικό έδαφος και δεν υπάρχει λόγος ενημέρωσής της. Ακολούθησε «κινητικότητα» από τουρκικής πλευράς σε ένα σημείο, όπως είπε ο Δένδιας, όπου είχαν γίνει προπαρασκευαστικές εργασίες - για να ακολουθήσει δεύτερη ρηματική διακοίνωση προς τον τούρκο πρεσβευτή στην Αθήνα, Μπουράκ Οζούγκεργκιν, απαιτώντας να μην υπάρχει η παραμικρή τουρκική ενέργεια επ' αυτού.
«ΚΑΜΙΑ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΕΔΑΦΟΥΣ». Εχει καταληφθεί από την τουρκική στρατοχωροφυλακή ελληνική περιοχή (σε έκταση περίπου 16 στρεμμάτων που προέκυψαν από την εποχική μετατόπιση της κοίτης του ποταμού), όπως αναφέρει η βρετανική «Sun», έπειτα από αυτό το επεισόδιο; Το υπουργείο Εθνικής Αμυνας και το υπουργείο Εξωτερικών απαντούν κατηγορηματικά: «Ουδέποτε κατελήφθη ελληνικό έδαφος από ξένες δυνάμεις», καθώς και ότι «καμία ξένη δύναμη δεν βρίσκεται σε ελληνικό έδαφος» ενώ το υπουργείο Εξωτερικών κάνει λόγο για «fake news».
Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, ωστόσο, θεωρεί ότι μπορεί να προσθέσει ακόμη ένα ζήτημα στην ατζέντα των ελληνοτουρκικών, υποστηρίζοντας ότι το «πρόβλημα» των συντεταγμένων στα σύνορα μπορεί να ξεπεραστεί με διαπραγματεύσεις μεταξύ των τεχνικών αντιπροσωπειών των δύο χωρών και προειδοποιώντας ότι η Αγκυρα «δεν θα ανεχθεί κανένα τετελεσμένο στα σύνορά της». Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα καταρρίπτουν τους τουρκικούς ισχυρισμούς, υπογραμμίζοντας ότι η συνοριακή γραμμή είναι χαραγμένη βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης και του Πρωτοκόλλου του 1926 και δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση.
ΑΝΤΙΠΟΛΙΤΕΥΤΙΚΑ ΠΥΡΑ. Επίθεση στην κυβέρνηση εξαπέλυσε ο ΣΥΡΙΖΑ, ζητώντας ενημέρωση για τις εξελίξεις. Κατά την αξιωματική αντιπολίτευση, η κυβέρνηση «δεν έχει καμία διπλωματική και αμυντική στρατηγική απέναντι στην ολοένα κλιμακούμενη τουρκική προκλητικότητα». Ενημέρωση του Κινήματος Αλλαγής ζήτησε ο Ανδρέας Λοβέρδος, ενώ ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, σχολίασε ότι «όποιος υποβαθμίζει τη σημασία του επεισοδίου γίνεται συνένοχος με την Τουρκία στην προσπάθεια που καταβάλλει να αχρηστεύσει τη Λωζάννη και υπεύθυνος για την παράδοση ελληνικού εδάφους».
ΚΑΤΑΣΚΟΠΕΥΤΙΚΟ ΘΡΙΛΕΡ ΣΤΗ ΛΙΒΥΗ
Ο αιματηρός εμφύλιος στη Λιβύη παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, με την Τουρκία να επιχειρεί να παίξει το δικό της παιχνίδι διεκδικώντας ρόλο στην περιοχή, μέσω της κυβέρνησης Σάρατζ, ενώ την ίδια στιγμή ο θάνατος του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Τρίπολης Αμπντούλ Καντέρ αλ Τουχάμι πυροδοτεί σειρά σεναρίων συνωμοσίας. Σενάρια που αναφέρονται ακόμα και σε «πόλεμο» αντίπαλων ομάδων μέσα στην κυβέρνηση Σάρατζ όσον αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία. Οι ιδιαίτερες σχέσεις Αλ Τουχάμι με την Τουρκία, δε, ενισχύουν τις αμφιβολίες για το αν ο θάνατός του ήταν πράγματι «ξαφνικός» αλλά φυσιολογικός ή «εκκαθάριση».
Η ιστοσελίδα thearabweekly.com δεν παραλείπει να τονίσει ότι ο θάνατός του θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία νέα αιματηρή φάση, που θα τροφοδοτηθεί και από την ώθηση της Τουρκίας να βάλει πόδι στρατιωτικά στην περιοχή. Υπογραμμίζει δε ότι ο Αλ Τουχάμι είχε ενεργό ρόλο στο παιχνίδι ισορροπιών εντός και εκτός της κυβέρνησης Σάρατζ, σε σχέση με το περιφερειακό πολιτικοστρατιωτικό σχέδιο της Τουρκίας. Τον θάνατο Αλ Τουχάμι στις αρχές Μαΐου ακολούθησε την περασμένη εβδομάδα η σύγκληση μιας σύσκεψης υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με στελέχη της κυβέρνησής του και παράγοντες που έχουν σχέση τόσο με την ασφάλεια όσο και την εξωτερική πολιτική της χώρας, με ατζέντα τις εξελίξεις σε Συρία και Λιβύη.
ΜΟΣΧΑ - ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Στις προσπάθειες της Αγκυρας για έλεγχο της Λιβύης, μέσω της στήριξης στον Σάρατζ, στέκεται η Ρωσία, η οποία στηρίζει τις δυνάμεις του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, με την Τουρκία να έχει απέναντί της τη σύμμαχο Μόσχα. Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να σημειωθεί και η επικοινωνία Ερντογάν με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη Λιβύη και τη Συρία και η συμφωνία, κατά την Αγκυρα, των δύο να συνεχίσουν την πολιτική και στρατιωτική συνεργασία για τη διατήρηση της ασφάλειας στην περιοχή.
Ο Χαφτάρ παρά τις πιέσεις από τις δυνάμεις της κυβέρνησης Σάρατζ κάλεσε τις δυνάμεις του να συσπειρωθούν εναντίον της Τουρκίας για να αναστρέψουν την πορεία της στρατιωτικής σύγκρουσης.
Στενά παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Λιβύη και τη διαμόρφωση των ισορροπιών και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, με φόντο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε σε προετοιμασία ρηματικής διακοίνωσης προς τη Λιβύη, που θα σημειώνει διαπραγματεύσεις των δύο χωρών έως το 2010 για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Παράλληλα ο υπουργός Εξωτερικών είχε συνομιλίες ιδιαίτερης σημασίας τις προηγούμενες ημέρες τόσο με τον πρόεδρο της λιβυκής Βουλής Αγκίλα Σάλεχ Εϊσα όσο και με τον αμερικανό πρεσβευτή στη Λιβύη Ρ. Νόλαντ, με την Αθήνα να επιχειρεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις εξελίξεις.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΦΩΤΑΚΗ
Ο αιματηρός εμφύλιος στη Λιβύη παραμένει σε πλήρη εξέλιξη, με την Τουρκία να επιχειρεί να παίξει το δικό της παιχνίδι διεκδικώντας ρόλο στην περιοχή, μέσω της κυβέρνησης Σάρατζ, ενώ την ίδια στιγμή ο θάνατος του επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών της Τρίπολης Αμπντούλ Καντέρ αλ Τουχάμι πυροδοτεί σειρά σεναρίων συνωμοσίας. Σενάρια που αναφέρονται ακόμα και σε «πόλεμο» αντίπαλων ομάδων μέσα στην κυβέρνηση Σάρατζ όσον αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία. Οι ιδιαίτερες σχέσεις Αλ Τουχάμι με την Τουρκία, δε, ενισχύουν τις αμφιβολίες για το αν ο θάνατός του ήταν πράγματι «ξαφνικός» αλλά φυσιολογικός ή «εκκαθάριση».
Η ιστοσελίδα thearabweekly.com δεν παραλείπει να τονίσει ότι ο θάνατός του θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία νέα αιματηρή φάση, που θα τροφοδοτηθεί και από την ώθηση της Τουρκίας να βάλει πόδι στρατιωτικά στην περιοχή. Υπογραμμίζει δε ότι ο Αλ Τουχάμι είχε ενεργό ρόλο στο παιχνίδι ισορροπιών εντός και εκτός της κυβέρνησης Σάρατζ, σε σχέση με το περιφερειακό πολιτικοστρατιωτικό σχέδιο της Τουρκίας. Τον θάνατο Αλ Τουχάμι στις αρχές Μαΐου ακολούθησε την περασμένη εβδομάδα η σύγκληση μιας σύσκεψης υπό τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με στελέχη της κυβέρνησής του και παράγοντες που έχουν σχέση τόσο με την ασφάλεια όσο και την εξωτερική πολιτική της χώρας, με ατζέντα τις εξελίξεις σε Συρία και Λιβύη.
ΜΟΣΧΑ - ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Στις προσπάθειες της Αγκυρας για έλεγχο της Λιβύης, μέσω της στήριξης στον Σάρατζ, στέκεται η Ρωσία, η οποία στηρίζει τις δυνάμεις του στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, με την Τουρκία να έχει απέναντί της τη σύμμαχο Μόσχα. Σε αυτό το πλαίσιο αξίζει να σημειωθεί και η επικοινωνία Ερντογάν με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για τη Λιβύη και τη Συρία και η συμφωνία, κατά την Αγκυρα, των δύο να συνεχίσουν την πολιτική και στρατιωτική συνεργασία για τη διατήρηση της ασφάλειας στην περιοχή.
Ο Χαφτάρ παρά τις πιέσεις από τις δυνάμεις της κυβέρνησης Σάρατζ κάλεσε τις δυνάμεις του να συσπειρωθούν εναντίον της Τουρκίας για να αναστρέψουν την πορεία της στρατιωτικής σύγκρουσης.
Στενά παρακολουθεί τις εξελίξεις στη Λιβύη και τη διαμόρφωση των ισορροπιών και το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, με φόντο το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ο Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε σε προετοιμασία ρηματικής διακοίνωσης προς τη Λιβύη, που θα σημειώνει διαπραγματεύσεις των δύο χωρών έως το 2010 για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών. Παράλληλα ο υπουργός Εξωτερικών είχε συνομιλίες ιδιαίτερης σημασίας τις προηγούμενες ημέρες τόσο με τον πρόεδρο της λιβυκής Βουλής Αγκίλα Σάλεχ Εϊσα όσο και με τον αμερικανό πρεσβευτή στη Λιβύη Ρ. Νόλαντ, με την Αθήνα να επιχειρεί να διαδραματίσει ενεργό ρόλο στις εξελίξεις.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΦΩΤΑΚΗ
Προκλητικά παιχνίδια της Αγκυρας
και με το «Φατίχ»
ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗ
Σε αυξημένη επαγρύπνηση για τρίτο σερί καλοκαίρι βρίσκονται τα Επιτελεία και οι Ενοπλες Δυνάμεις για την αποτροπή μιας τουρκικής πρόκλησης, όχι μόνο στον Εβρο - όπου η Αγκυρα δοκιμάζει διαρκώς την ελληνική αντίδραση -, αλλά και στην περιοχή που ορίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δηλαδή νοτίως της Κρήτης.
Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν προαναγγείλει ότι η Τουρκία θα προχωρήσει σε έρευνες στην περιοχή ενδεχομένως και μέσα στο καλοκαίρι, με βάση τη συμφωνία που υπέγραψε ο Ερντογάν με την κυβέρνηση Σάρατζ στη Λιβύη. Προ ημερών ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Φατίχ Ντονμέζ επανήλθε ως προς τις τουρκικές προθέσεις, λέγοντας πως η τουρκική εταιρεία πετρελαίων ΤPAO έχει υποβάλει αίτηση, προφανώς προς την κυβέρνηση Σάρατζ, για την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Μάλιστα, η αποστολή ενός ερευνητικού σκάφους νότια της Κρήτης θεωρείται προεξοφλημένη, αφού όπως πρόσθεσε ο Ντονμέζ, «μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία, οι πρώτες σεισμικές έρευνες θα ξεκινήσουν».
Ο τούρκος υπουργός προχώρησε δε ένα βήμα παραπέρα προαναγγέλλοντας ότι η Τουρκία με το εθνικό της γεωτρύπανο «Φατίχ» θα τρυπήσει «για πρώτη φορά και στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα από τον επόμενο Ιούλιο». Ο Ντονμέζ δεν προσδιόρισε σε ποιο σημείο της Ανατολικής Μεσογείου επιδιώκει να στείλει η Τουρκία το γεωτρύπανο «Φατίχ». Θα είναι όμως πρακτικά αδύνατον να προχωρήσει σε γεώτρηση το καλοκαίρι σε περιοχές του τουρκολιβυκού μνημονίου, αν προηγουμένως δεν έχουν διεξαχθεί σεισμικές έρευνες. Στη Λευκωσία, πάντως, γίνεται ήδη λόγος για προετοιμασίες μετακίνησης του «Φατίχ», το οποίο βρισκόταν μέχρι πρότινος στην κυπριακή ΑΟΖ, σε περιοχές που καλύπτει η «κόκκινη» τουρκολιβυκή ζώνη.
ΣΕΝΑΡΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ. Σε κάθε περίπτωση, και ανεξαρτήτως των προαναγγελιών και των δηλώσεων των Τούρκων, στο ελληνικό Πεντάγωνο έχει γίνει προετοιμασία για να αντιμετωπιστεί κάθε σενάριο πρόκλησης νότια της Κρήτης. Είτε πρόκειται για σεισμική έρευνα είτε για γεώτρηση. Στην Αθήνα θεωρούν βέβαιο ότι η Αγκυρα θα προχωρήσει στο επόμενο βήμα του σχεδιασμού της, που είναι να δημιουργήσει τετελεσμένα, να υποκλέψει ΑΟΖ και να αποκόψει την Ελλάδα από την περιοχή. Οπως έχουν αναφέρει «ΤΑ ΝΕΑ», σχετικά σενάρια αντίδρασης αναλύονται, επεξεργάζονται και επικαιροποιούνται συνεχώς ανάλογα με τις εξελίξεις. Και βασική στόχευση είναι η ελληνική άμυνα να βρίσκεται σε ετοιμότητα να απαντήσει δυναμικά, όποια στιγμή κι αν απαιτηθεί αυτό.
ΤΟΥ ΜΑΝΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΑΚΗ
Σε αυξημένη επαγρύπνηση για τρίτο σερί καλοκαίρι βρίσκονται τα Επιτελεία και οι Ενοπλες Δυνάμεις για την αποτροπή μιας τουρκικής πρόκλησης, όχι μόνο στον Εβρο - όπου η Αγκυρα δοκιμάζει διαρκώς την ελληνική αντίδραση -, αλλά και στην περιοχή που ορίζει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δηλαδή νοτίως της Κρήτης.
Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν προαναγγείλει ότι η Τουρκία θα προχωρήσει σε έρευνες στην περιοχή ενδεχομένως και μέσα στο καλοκαίρι, με βάση τη συμφωνία που υπέγραψε ο Ερντογάν με την κυβέρνηση Σάρατζ στη Λιβύη. Προ ημερών ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Φατίχ Ντονμέζ επανήλθε ως προς τις τουρκικές προθέσεις, λέγοντας πως η τουρκική εταιρεία πετρελαίων ΤPAO έχει υποβάλει αίτηση, προφανώς προς την κυβέρνηση Σάρατζ, για την περιοχή του τουρκολιβυκού μνημονίου. Μάλιστα, η αποστολή ενός ερευνητικού σκάφους νότια της Κρήτης θεωρείται προεξοφλημένη, αφού όπως πρόσθεσε ο Ντονμέζ, «μόλις ολοκληρωθεί η διαδικασία, οι πρώτες σεισμικές έρευνες θα ξεκινήσουν».
Ο τούρκος υπουργός προχώρησε δε ένα βήμα παραπέρα προαναγγέλλοντας ότι η Τουρκία με το εθνικό της γεωτρύπανο «Φατίχ» θα τρυπήσει «για πρώτη φορά και στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μαύρη Θάλασσα από τον επόμενο Ιούλιο». Ο Ντονμέζ δεν προσδιόρισε σε ποιο σημείο της Ανατολικής Μεσογείου επιδιώκει να στείλει η Τουρκία το γεωτρύπανο «Φατίχ». Θα είναι όμως πρακτικά αδύνατον να προχωρήσει σε γεώτρηση το καλοκαίρι σε περιοχές του τουρκολιβυκού μνημονίου, αν προηγουμένως δεν έχουν διεξαχθεί σεισμικές έρευνες. Στη Λευκωσία, πάντως, γίνεται ήδη λόγος για προετοιμασίες μετακίνησης του «Φατίχ», το οποίο βρισκόταν μέχρι πρότινος στην κυπριακή ΑΟΖ, σε περιοχές που καλύπτει η «κόκκινη» τουρκολιβυκή ζώνη.
ΣΕΝΑΡΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗΣ. Σε κάθε περίπτωση, και ανεξαρτήτως των προαναγγελιών και των δηλώσεων των Τούρκων, στο ελληνικό Πεντάγωνο έχει γίνει προετοιμασία για να αντιμετωπιστεί κάθε σενάριο πρόκλησης νότια της Κρήτης. Είτε πρόκειται για σεισμική έρευνα είτε για γεώτρηση. Στην Αθήνα θεωρούν βέβαιο ότι η Αγκυρα θα προχωρήσει στο επόμενο βήμα του σχεδιασμού της, που είναι να δημιουργήσει τετελεσμένα, να υποκλέψει ΑΟΖ και να αποκόψει την Ελλάδα από την περιοχή. Οπως έχουν αναφέρει «ΤΑ ΝΕΑ», σχετικά σενάρια αντίδρασης αναλύονται, επεξεργάζονται και επικαιροποιούνται συνεχώς ανάλογα με τις εξελίξεις. Και βασική στόχευση είναι η ελληνική άμυνα να βρίσκεται σε ετοιμότητα να απαντήσει δυναμικά, όποια στιγμή κι αν απαιτηθεί αυτό.
Ο γρίφος των υπερπτήσεων
και της αποστρατιωτικοποίησης
ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΛΙΑΚΟΥΡΑ
Η Τουρκία χαρακτηρίζει ρουτίνα τις συνεχιζόμενες υπερπτήσεις άνω των νησιών της ελληνοτουρκικής μεθορίου, προσβάλλοντας συστηματικά τον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας. Υπερπτήσεις επιτρέπονται ελεύθερα στον διεθνή εναέριο χώρο, το μεγαλύτερο τμήμα του Αιγαίου είναι διεθνή ύδατα και διεθνής είναι ο υπερκείμενος εναέριος χώρος. Ανω των νησιών ο εναέριος χώρος είναι εθνικής κυριαρχίας, καθώς και η αντίστοιχη ζώνη των 10 ν.μ. πέριξ των νησιών κατά το εθνικό νομοθέτημα του 1931, παρότι υπερβαίνει το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης των 6 ν.μ. που υιοθετήθηκε το 1936, κατά δε το διεθνές δίκαιο θάλασσας, η θαλάσσια αυτή ζώνη εκτείνει την εθνική κυριαρχία του παράκτιου κράτους στο αντίστοιχο εναέριο τμήμα.
Η Τουρκία έχει κλιμακώσει την παραβίαση ελληνικού εναέριου χώρου. Αρχικώς με υπερπτήσεις παραβίαζε το διάστημα από τα 6 ν.μ. έως τα 10 ν.μ. στην παραμεθόρια νησιωτική επικράτεια. Στη συνέχεια παραβίαζε και τον εναέριο χώρο των 6 ν.μ. Ακολούθως, συνεχίζει υπερπτήσεις άνω των νησιών εκείνων που κατά το θεώρημα των γκρίζων ζωνών εκλαμβάνει ως ακαθόριστης κυριαρχίας. Τελευταία έχει επεκτείνει τις παραβιάσεις με υπερπτήσεις επάνω από νησιά που δεν κατατάσσει, τουλάχιστον επίσημα, στο θεώρημα των γκρίζων ζωνών. Πρόκειται για δράσεις που υπερβαίνουν τις παλαιές τακτικές της Τουρκίας.
Οι υπερπτήσεις επάνω από τη Ρόδο ή τη Χίο προφανώς υποκρύπτουν ένα διαφορετικό μήνυμα σε σχέση με το παρελθόν. Μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι η Τουρκία ενεργοποιεί εντατικά τις αιτιάσεις περί ισχύος του καθεστώτος της αποστρατιωτικοποίησης, σε αντίθεση με πριν. Στη σκέψη ή την υπόθεση αυτή ωθείται κάποιος, αφού τα ελληνικά επιχειρήματα περί τερματισμού του καθεστώτος η Τουρκία τα έχει ακούσει. Τα επιχειρήματα αντίκρουσης της αποστρατιωτικοποίησης, όσον αφορά τα νησιά της Συνθήκης της Λωζάννης του '23, διότι μόνο αυτήν μπορεί να επικαλείται η Τουρκία, εστιάζουν στην υπεροχή του αναφαίρετου δικαιώματος της νόμιμης άμυνας και στη ριζική μεταβολή των συνθηκών οι οποίες οδήγησαν να περιορισθεί η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στα νησιά. Εξάλλου, το καθεστώς είναι προσωρινό· καταργείται, όπως συνέβη και αλλού, ευθύς όταν επιτελείται ο σκοπός, δηλαδή η ειρήνη. Οπως κατά τον Μεσοπόλεμο η ειρήνη αποκαταστάθηκε μετά το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας του 1930.
Η πραγματοποίηση υπερπτήσεων από την Τουρκία και ταυτοχρόνως ο ισχυρισμός ότι ισχύει η αποστρατιωτικοποίηση ενέχουν αντίφαση λόγων και έργων. Διότι πώς θα αντικρούσει με την επιθετική συμπεριφορά της το ελληνικό επιχείρημα ότι αντί περιορισμών υπερισχύει στο πλαίσιο του εγγενούς δικαιώματος της νόμιμης άμυνας η λήψη στρατιωτικών μέτρων; Ιδίως όταν μετά το 1974 το ισοζύγιο έχει μεταβληθεί ριζικά και η διατήρηση της ειρήνης βαρύνει την ίδια. Εξάλλου για τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου η Τουρκία, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 13 της Συνθήκης της Λωζάννης του '23, στο πλαίσιο των στρατιωτικών περιορισμών πρέπει να απαγορεύει να υπερίπτανται στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από τα νησιά αυτά. Συνεπώς, και με τις δύο ενέργειές της, κάθε άλλο παρά αντιτίθεται εν τοις πράγμασι στην αντίληψη ότι το καθεστώς αυτό έχει περιπέσει σε αχρησία, κάτι σαν σιωπηρή κατάργηση.
Μη διαλάθει ότι μέλημά μας είναι να πλήξουμε την αβάσιμη οριοθέτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου και να αποκατασταθούν με μια έγκυρη συμφωνία με την Αίγυπτο τα δικαιώματα υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ που παράγουν τα νησιά της συστοιχίας με μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα νησιά αυτά που ζημιώνονται από το μνημόνιο αποτελούν σημεία βάσης για τη συγκεκριμένη οριοθέτηση, σε μια μερικότερη περιοχή, που αφορά αμιγώς τις δύο χώρες, Ελλάδα και Αίγυπτο, και είναι το κλειδί της προσβολής του τουρκολιβυκού μνημονίου.
-Ο Πέτρος Λιάκουρας είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς
Πρόβες διαμαρτυρίας
Λίγες μέρες μετά το τέλος του lockdown, μοιάζει να εξανεμίζεται σιγά σιγά η ηρεμία που συνόδευσε την καραντίνα και την αναστολή μεγάλου μέρους της οικονομικής δραστηριότητας - και μαζί της πολιτικής σύγκρουσης. Κι αυτό συμβαίνει όχι μόνο στο πολιτικό προσκήνιο αλλά, κυρίως, στην κοινωνία. Μια δυσαρέσκεια που εκφράζεται ως διάχυτη γκρίνια, προς το παρόν χωρίς παραλήπτες, ξεχύνεται στην κοινωνία και γίνεται προσπάθεια να επηρεάσει τη θετική εικόνα για τους εαυτούς μας που προέκυψε την περίοδο της γενικευμένης καραντίνας.
Η γκρίνια έχει πολλά και συχνά αντιφατικά μέτωπα. Ενα μέρος της συνδυάζεται με τις θεωρίες συνωμοσίας και πηγάζει από ανορθολογικές θεωρήσεις της ζωής: Δεν έγινε τίποτα, ο ιός δεν υπήρξε, είναι μια γενικευμένη άσκηση χειραγώγησης. Γιατί δεν φέρονταν αντίστοιχα με τη γρίπη; Ποιος θα βγάλει χρήματα απ' αυτή την κατάσταση; Ο Μπιλ Γκέιτς τι ρόλο παίζει; Είχαν έτοιμο το εμβόλιο πριν ρίξουν τον ιό; Εμείς πάντως πειραματόζωα δεν γινόμαστε, όχι στον εμβολιασμό.
Ενα άλλο μέτωπο άνοιξε στις πλατείες, αμέσως μετά το τέλος της καραντίνας - και στην αρχή χαιρετίστηκε ως κίνημα, ως φαντασίωση της πλατείας των Αγανακτισμένων. Το αστείο είναι ότι η δυναμική της πλατείας με το «κίνημα της μπίρας» εξανεμίστηκε αμέσως μετά την τελετή εγκαινίων της Ομόνοιας, από τον δήμαρχο Κώστα Μπακογιάννη. Η ενσωμάτωση των «κινημάτων» στη ρουτίνα, ακόμα και των «κινημάτων της μπίρας», δεν είναι ασφαλής δρόμος για την πρόσθεση και τη σύγκλιση μιας αντικυβερνητικής δυσαρέσκειας.
Η επιτυχία της καραντίνας και των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης δεν επέτρεψε πολιτική σπέκουλα με αντικείμενο τις ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, φτιάχτηκε μια γενική γκρίνια για την οικονομία, που μεταφράστηκε σε πλειοδοσία στην παροχολογία. Το τέλος αυτής της περιόδου, όμως, βρίσκει τη χώρα στη δίνη μιας ύφεσης που ενδέχεται να πλήξει βαρύτατα τις προοπτικές της οικονομίας. Είναι ο λόγος που η κυβέρνηση επείγεται να ανοίξει ο τουρισμός, προκειμένου να διασωθεί όσο είναι δυνατόν η σεζόν και να μην πληγεί ανεπανόρθωτα ο βασικότερος τομέας της ελληνικής οικονομίας. Η ασάφεια περί τα υγειονομικά πρωτόκολλα αλλά και το ρίσκο της υποδοχής τουριστών από χώρες που υπέστησαν τις συνέπειες της πανδημίας έχει μεταφέρει τη διαμαρτυρία, ακόμα μια φορά, στο ρίσκο για τη δημόσια υγεία. Η κυβέρνηση επικρίνεται για τη βιασύνη της από πρόσωπα που ήταν υπέρ των πλατειών, οι επιφυλάξεις που εκφράζονται για το άνοιγμα του τουρισμού συχνά ακούγονται από πρόσωπα που ανησυχούν για την ύφεση.
Είναι μια εποχή σύγχυσης. Η αντιπολίτευση ψάχνει εναγωνίως να βρει πεδίο για να αντιπολιτευτεί, αλλά κι η κυβέρνηση ανησυχεί για την παρατεταμένη γκρίνια που δημιουργεί αμφισβήτηση και συμβάλλει στο ξεθώριασμα της αίγλης της, που ενισχύθηκε την περίοδο της πανδημίας. Οπως όμως όλοι καταλαβαίνουν, το πολιτικό μέτωπο το επόμενο διάστημα (εκτός των κραδασμών που προκαλεί η σκευωρία Novartis) θα είναι στον χώρο της οικονομίας και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση θα επιδοτήσει την εργασία και την ανεργία. Η αντιπολίτευση θα υπερκερνά την κυβέρνηση, διεκδικώντας την «εμπροσθοβαρή», όπως την αποκαλεί, επιδότηση της οικονομίας που πλήττεται, υπερασπιζόμενη ακόμα και τη μεσαία τάξη που επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ διέλυσε, η κυβέρνηση θα σχεδιάζει και θα αμύνεται. Είναι μεγάλο στοίχημα να μην κυριαρχήσουν οι διαλυτικές προφητείες και η γκρίνια, είναι μεγάλο στοίχημα, με δεδομένη την καλπάζουσα εργασιακή ανασφάλεια, να διασωθεί, ασφαλώς και επιδοτούμενη, η επιχειρηματικότητα.
Είναι μεγάλο κυβερνητικό στοίχημα να μην προκύψει ένα νέο «αντισυστημικό», λαϊκιστικό κύμα διαμαρτυρίας.
Παραμεθόριος αμοραλισμός
Το τι συμβαίνει ακριβώς στον Εβρο το περιγράφουν με απόλυτη ψυχραιμία αυτοί που ξέρουν. Ο πρώην αντιδήμαρχος Φερών Νίκος Γκότσης, που γνωρίζει άριστα την περιοχή και τα προβλήματα, εξηγεί ότι «υπάρχουν δημοσιεύματα και φωτογραφίες άλλης εποχής, που δεν περιγράφουν ακριβώς την πραγματικότητα, με ανακατεμένες γνώσεις και λανθασμένες πληροφορίες που πλάθουν ιστορίες σε άλλους τόπους και άλλους χρόνους». Και προσθέτει: «Είναι κακό πάντως να θέλεις να το παίξεις ειδήμων όταν δεν ξέρεις την τοπογραφία μιας περιοχής».
Αστεία πράγματα. Οσοι ανακάλυψαν ελληνοτουρκική όξυνση στον Εβρο αδιαφορούν για τα γεγονότα. Νοιάζονται μόνο για τις εντυπώσεις, τροφοδοτούν την εθνοπατριωτική γκρίνια. Αναζητούν προσκυνημένους, πουλημένους, φυγόστρατους, τροφοδοτούν το στερεότυπο του μειωμένου πατριωτικού φρονήματος που το αποδίδουν στην κυβέρνηση. Κάπως έτσι γεμίσαμε ακόμα μια φορά φιλοπόλεμους υπερπατριώτες που καλούν την κυβέρνηση να πάρει τα άρματα.
Ακόμα ένα μη θέμα γίνεται θέμα αιχμής για επαγγελματίες ή ευκαιριακούς λόγω συγκυρίας τουρκοφάγους, αφορμή αμφισβήτησης του πατριωτικού φρονήματος αντιπάλων. Ακροδεξιοί κύκλοι συνεχίζουν το ποίημα που απήγγελλαν την εποχή της συμφωνίας των Πρεσπών. Στους υπερπατριώτες, όμως, που κατηγορούν την κυβέρνηση για ενδοτικότητα, αυτή τη φορά προστέθηκαν διάφοροι αριστεροί. Ανάμεσά τους και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, δείγμα γραφής της πολιτικής του οποίου έχει υποστεί η Κύπρος στο Κραν Μοντανά, πίσω από τον οποίο στοιχίζονται διάφορες φωνές στο όνομα της Αριστεράς. Που καταγγέλλουν «ραγιαδισμό» και στρατιωτική υποχώρηση οπαδοί ενός απελπισμένου παραμεθόριου αμοραλισμού. Ενός αμοραλισμού όχι ΣΥΡΙΖΑ αλλά ΑΝΕΛ.
ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΛΙΑΚΟΥΡΑ
Η Τουρκία χαρακτηρίζει ρουτίνα τις συνεχιζόμενες υπερπτήσεις άνω των νησιών της ελληνοτουρκικής μεθορίου, προσβάλλοντας συστηματικά τον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας. Υπερπτήσεις επιτρέπονται ελεύθερα στον διεθνή εναέριο χώρο, το μεγαλύτερο τμήμα του Αιγαίου είναι διεθνή ύδατα και διεθνής είναι ο υπερκείμενος εναέριος χώρος. Ανω των νησιών ο εναέριος χώρος είναι εθνικής κυριαρχίας, καθώς και η αντίστοιχη ζώνη των 10 ν.μ. πέριξ των νησιών κατά το εθνικό νομοθέτημα του 1931, παρότι υπερβαίνει το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης των 6 ν.μ. που υιοθετήθηκε το 1936, κατά δε το διεθνές δίκαιο θάλασσας, η θαλάσσια αυτή ζώνη εκτείνει την εθνική κυριαρχία του παράκτιου κράτους στο αντίστοιχο εναέριο τμήμα.
Η Τουρκία έχει κλιμακώσει την παραβίαση ελληνικού εναέριου χώρου. Αρχικώς με υπερπτήσεις παραβίαζε το διάστημα από τα 6 ν.μ. έως τα 10 ν.μ. στην παραμεθόρια νησιωτική επικράτεια. Στη συνέχεια παραβίαζε και τον εναέριο χώρο των 6 ν.μ. Ακολούθως, συνεχίζει υπερπτήσεις άνω των νησιών εκείνων που κατά το θεώρημα των γκρίζων ζωνών εκλαμβάνει ως ακαθόριστης κυριαρχίας. Τελευταία έχει επεκτείνει τις παραβιάσεις με υπερπτήσεις επάνω από νησιά που δεν κατατάσσει, τουλάχιστον επίσημα, στο θεώρημα των γκρίζων ζωνών. Πρόκειται για δράσεις που υπερβαίνουν τις παλαιές τακτικές της Τουρκίας.
Οι υπερπτήσεις επάνω από τη Ρόδο ή τη Χίο προφανώς υποκρύπτουν ένα διαφορετικό μήνυμα σε σχέση με το παρελθόν. Μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι η Τουρκία ενεργοποιεί εντατικά τις αιτιάσεις περί ισχύος του καθεστώτος της αποστρατιωτικοποίησης, σε αντίθεση με πριν. Στη σκέψη ή την υπόθεση αυτή ωθείται κάποιος, αφού τα ελληνικά επιχειρήματα περί τερματισμού του καθεστώτος η Τουρκία τα έχει ακούσει. Τα επιχειρήματα αντίκρουσης της αποστρατιωτικοποίησης, όσον αφορά τα νησιά της Συνθήκης της Λωζάννης του '23, διότι μόνο αυτήν μπορεί να επικαλείται η Τουρκία, εστιάζουν στην υπεροχή του αναφαίρετου δικαιώματος της νόμιμης άμυνας και στη ριζική μεταβολή των συνθηκών οι οποίες οδήγησαν να περιορισθεί η ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στα νησιά. Εξάλλου, το καθεστώς είναι προσωρινό· καταργείται, όπως συνέβη και αλλού, ευθύς όταν επιτελείται ο σκοπός, δηλαδή η ειρήνη. Οπως κατά τον Μεσοπόλεμο η ειρήνη αποκαταστάθηκε μετά το ελληνοτουρκικό σύμφωνο φιλίας του 1930.
Η πραγματοποίηση υπερπτήσεων από την Τουρκία και ταυτοχρόνως ο ισχυρισμός ότι ισχύει η αποστρατιωτικοποίηση ενέχουν αντίφαση λόγων και έργων. Διότι πώς θα αντικρούσει με την επιθετική συμπεριφορά της το ελληνικό επιχείρημα ότι αντί περιορισμών υπερισχύει στο πλαίσιο του εγγενούς δικαιώματος της νόμιμης άμυνας η λήψη στρατιωτικών μέτρων; Ιδίως όταν μετά το 1974 το ισοζύγιο έχει μεταβληθεί ριζικά και η διατήρηση της ειρήνης βαρύνει την ίδια. Εξάλλου για τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου η Τουρκία, σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 2 του άρθρου 13 της Συνθήκης της Λωζάννης του '23, στο πλαίσιο των στρατιωτικών περιορισμών πρέπει να απαγορεύει να υπερίπτανται στρατιωτικά αεροσκάφη πάνω από τα νησιά αυτά. Συνεπώς, και με τις δύο ενέργειές της, κάθε άλλο παρά αντιτίθεται εν τοις πράγμασι στην αντίληψη ότι το καθεστώς αυτό έχει περιπέσει σε αχρησία, κάτι σαν σιωπηρή κατάργηση.
Μη διαλάθει ότι μέλημά μας είναι να πλήξουμε την αβάσιμη οριοθέτηση του τουρκολιβυκού μνημονίου και να αποκατασταθούν με μια έγκυρη συμφωνία με την Αίγυπτο τα δικαιώματα υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ που παράγουν τα νησιά της συστοιχίας με μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα νησιά αυτά που ζημιώνονται από το μνημόνιο αποτελούν σημεία βάσης για τη συγκεκριμένη οριοθέτηση, σε μια μερικότερη περιοχή, που αφορά αμιγώς τις δύο χώρες, Ελλάδα και Αίγυπτο, και είναι το κλειδί της προσβολής του τουρκολιβυκού μνημονίου.
-Ο Πέτρος Λιάκουρας είναι καθηγητής Διεθνούς Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 25/05/20 |
Πρόβες διαμαρτυρίας
Λίγες μέρες μετά το τέλος του lockdown, μοιάζει να εξανεμίζεται σιγά σιγά η ηρεμία που συνόδευσε την καραντίνα και την αναστολή μεγάλου μέρους της οικονομικής δραστηριότητας - και μαζί της πολιτικής σύγκρουσης. Κι αυτό συμβαίνει όχι μόνο στο πολιτικό προσκήνιο αλλά, κυρίως, στην κοινωνία. Μια δυσαρέσκεια που εκφράζεται ως διάχυτη γκρίνια, προς το παρόν χωρίς παραλήπτες, ξεχύνεται στην κοινωνία και γίνεται προσπάθεια να επηρεάσει τη θετική εικόνα για τους εαυτούς μας που προέκυψε την περίοδο της γενικευμένης καραντίνας.
Η γκρίνια έχει πολλά και συχνά αντιφατικά μέτωπα. Ενα μέρος της συνδυάζεται με τις θεωρίες συνωμοσίας και πηγάζει από ανορθολογικές θεωρήσεις της ζωής: Δεν έγινε τίποτα, ο ιός δεν υπήρξε, είναι μια γενικευμένη άσκηση χειραγώγησης. Γιατί δεν φέρονταν αντίστοιχα με τη γρίπη; Ποιος θα βγάλει χρήματα απ' αυτή την κατάσταση; Ο Μπιλ Γκέιτς τι ρόλο παίζει; Είχαν έτοιμο το εμβόλιο πριν ρίξουν τον ιό; Εμείς πάντως πειραματόζωα δεν γινόμαστε, όχι στον εμβολιασμό.
Ενα άλλο μέτωπο άνοιξε στις πλατείες, αμέσως μετά το τέλος της καραντίνας - και στην αρχή χαιρετίστηκε ως κίνημα, ως φαντασίωση της πλατείας των Αγανακτισμένων. Το αστείο είναι ότι η δυναμική της πλατείας με το «κίνημα της μπίρας» εξανεμίστηκε αμέσως μετά την τελετή εγκαινίων της Ομόνοιας, από τον δήμαρχο Κώστα Μπακογιάννη. Η ενσωμάτωση των «κινημάτων» στη ρουτίνα, ακόμα και των «κινημάτων της μπίρας», δεν είναι ασφαλής δρόμος για την πρόσθεση και τη σύγκλιση μιας αντικυβερνητικής δυσαρέσκειας.
Η επιτυχία της καραντίνας και των μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης δεν επέτρεψε πολιτική σπέκουλα με αντικείμενο τις ανθρώπινες ζωές. Ωστόσο, φτιάχτηκε μια γενική γκρίνια για την οικονομία, που μεταφράστηκε σε πλειοδοσία στην παροχολογία. Το τέλος αυτής της περιόδου, όμως, βρίσκει τη χώρα στη δίνη μιας ύφεσης που ενδέχεται να πλήξει βαρύτατα τις προοπτικές της οικονομίας. Είναι ο λόγος που η κυβέρνηση επείγεται να ανοίξει ο τουρισμός, προκειμένου να διασωθεί όσο είναι δυνατόν η σεζόν και να μην πληγεί ανεπανόρθωτα ο βασικότερος τομέας της ελληνικής οικονομίας. Η ασάφεια περί τα υγειονομικά πρωτόκολλα αλλά και το ρίσκο της υποδοχής τουριστών από χώρες που υπέστησαν τις συνέπειες της πανδημίας έχει μεταφέρει τη διαμαρτυρία, ακόμα μια φορά, στο ρίσκο για τη δημόσια υγεία. Η κυβέρνηση επικρίνεται για τη βιασύνη της από πρόσωπα που ήταν υπέρ των πλατειών, οι επιφυλάξεις που εκφράζονται για το άνοιγμα του τουρισμού συχνά ακούγονται από πρόσωπα που ανησυχούν για την ύφεση.
Είναι μια εποχή σύγχυσης. Η αντιπολίτευση ψάχνει εναγωνίως να βρει πεδίο για να αντιπολιτευτεί, αλλά κι η κυβέρνηση ανησυχεί για την παρατεταμένη γκρίνια που δημιουργεί αμφισβήτηση και συμβάλλει στο ξεθώριασμα της αίγλης της, που ενισχύθηκε την περίοδο της πανδημίας. Οπως όμως όλοι καταλαβαίνουν, το πολιτικό μέτωπο το επόμενο διάστημα (εκτός των κραδασμών που προκαλεί η σκευωρία Novartis) θα είναι στον χώρο της οικονομίας και, κυρίως, στον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση θα επιδοτήσει την εργασία και την ανεργία. Η αντιπολίτευση θα υπερκερνά την κυβέρνηση, διεκδικώντας την «εμπροσθοβαρή», όπως την αποκαλεί, επιδότηση της οικονομίας που πλήττεται, υπερασπιζόμενη ακόμα και τη μεσαία τάξη που επί κυβερνήσεων ΣΥΡΙΖΑ διέλυσε, η κυβέρνηση θα σχεδιάζει και θα αμύνεται. Είναι μεγάλο στοίχημα να μην κυριαρχήσουν οι διαλυτικές προφητείες και η γκρίνια, είναι μεγάλο στοίχημα, με δεδομένη την καλπάζουσα εργασιακή ανασφάλεια, να διασωθεί, ασφαλώς και επιδοτούμενη, η επιχειρηματικότητα.
Είναι μεγάλο κυβερνητικό στοίχημα να μην προκύψει ένα νέο «αντισυστημικό», λαϊκιστικό κύμα διαμαρτυρίας.
Παραμεθόριος αμοραλισμός
Το τι συμβαίνει ακριβώς στον Εβρο το περιγράφουν με απόλυτη ψυχραιμία αυτοί που ξέρουν. Ο πρώην αντιδήμαρχος Φερών Νίκος Γκότσης, που γνωρίζει άριστα την περιοχή και τα προβλήματα, εξηγεί ότι «υπάρχουν δημοσιεύματα και φωτογραφίες άλλης εποχής, που δεν περιγράφουν ακριβώς την πραγματικότητα, με ανακατεμένες γνώσεις και λανθασμένες πληροφορίες που πλάθουν ιστορίες σε άλλους τόπους και άλλους χρόνους». Και προσθέτει: «Είναι κακό πάντως να θέλεις να το παίξεις ειδήμων όταν δεν ξέρεις την τοπογραφία μιας περιοχής».
Αστεία πράγματα. Οσοι ανακάλυψαν ελληνοτουρκική όξυνση στον Εβρο αδιαφορούν για τα γεγονότα. Νοιάζονται μόνο για τις εντυπώσεις, τροφοδοτούν την εθνοπατριωτική γκρίνια. Αναζητούν προσκυνημένους, πουλημένους, φυγόστρατους, τροφοδοτούν το στερεότυπο του μειωμένου πατριωτικού φρονήματος που το αποδίδουν στην κυβέρνηση. Κάπως έτσι γεμίσαμε ακόμα μια φορά φιλοπόλεμους υπερπατριώτες που καλούν την κυβέρνηση να πάρει τα άρματα.
Ακόμα ένα μη θέμα γίνεται θέμα αιχμής για επαγγελματίες ή ευκαιριακούς λόγω συγκυρίας τουρκοφάγους, αφορμή αμφισβήτησης του πατριωτικού φρονήματος αντιπάλων. Ακροδεξιοί κύκλοι συνεχίζουν το ποίημα που απήγγελλαν την εποχή της συμφωνίας των Πρεσπών. Στους υπερπατριώτες, όμως, που κατηγορούν την κυβέρνηση για ενδοτικότητα, αυτή τη φορά προστέθηκαν διάφοροι αριστεροί. Ανάμεσά τους και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, δείγμα γραφής της πολιτικής του οποίου έχει υποστεί η Κύπρος στο Κραν Μοντανά, πίσω από τον οποίο στοιχίζονται διάφορες φωνές στο όνομα της Αριστεράς. Που καταγγέλλουν «ραγιαδισμό» και στρατιωτική υποχώρηση οπαδοί ενός απελπισμένου παραμεθόριου αμοραλισμού. Ενός αμοραλισμού όχι ΣΥΡΙΖΑ αλλά ΑΝΕΛ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου