"...Η ιστορία, πρόσφατη και απώτερη, γέμει παραδειγμάτων. Οδηγηθήκαμε στη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 εξαιτίας, μεταξύ άλλων, και του μαξιμαλισμού μας αγνοώντας τις φωνές της λογικής να μην προχωρήσουμε σε εκστρατείες που δεν μπορούσαμε να αντέξουμε. Το Κυπριακό (πέρα από τις ευθύνες της Τουρκίας) παραμένει εν πολλοίς άλυτο εξαιτίας επίσης πτυχών ελληνικού μαξιμαλισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 (Σχέδιο Ατσεσον κ.λπ.) μέχρι πρόσφατα (απόρριψη Σχεδίου Ανάν το 2004, κατάρρευση συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, Ιούλιος 2017, μεταξύ άλλων) γιατί, όπως λέγει και ο Γ. Βασιλείου, πρώην σοφός Πρόεδρος της Κύπρου, δεν θέλαμε το εφικτό, θέλαμε πάντοτε το ευκταίο με αποτέλεσμα το αδιέξοδο. Ετσι το Κυπριακό παραμένει άλυτο εδώ και δεκαετίες. Και στην περίπτωση της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας για σημαντικό χρονικό διάστημα προβάλαμε τη μαξιμαλιστική θέση της μη χρήσης της λέξης Μακεδονία ή παραγώγου αυτής από τη γειτονική χώρα! Τελικά το θέμα λύθηκε βέβαια με έναν συμβιβασμό (αν και με μια αρχιτεκτονικά άτσαλη συμφωνία. Εστω). Και βέβαια οι μαξιμαλισμοί δεν αποφεύχθηκαν και στην περίπτωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, έστω κι αν η κύρια ευθύνη για την ένταση βαραίνει την Τουρκία. Και όλοι αυτοί οι μαξιμαλισμοί ξεκίνησαν με το επιχείρημα, μεταξύ άλλων, ότι η κοινωνία δεν αποδέχεται κάτι διαφορετικό. Δεν αντέχει τον ορθολογισμό. Η τρέχουσα εμπειρία το διαψεύδει...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 06/05/20

ΤΟΥ Π.Κ.ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗ
Καθώς βγαίνουμε σιγά σιγά από την καραντίνα το συμπέρασμα είναι ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε σε σύγκριση με άλλες χώρες πολύ πιο αποτελεσματικά την πανδημία του κορωνοϊού. Η κοινωνία σε μεγάλο βαθμό πειθάρχησε στις επιταγές των δύσκολων περιστάσεων και ως φαίνεται η χώρα κατάφερε μέχρι στιγμής να ελέγξει την πανδημία και την κρίση. Αλλά εάν διερωτηθεί κάποιος πώς και γιατί τα κατάφερε έτσι ενώ σε άλλα πεδία φαίνεται να αποτυγχάνει, προκύπτει μια καθαρή εικόνα που θα πρέπει να αποτελέσει και μάθημα για το πώς αντιμετωπίζονται κρίσεις και επιλύονται προβλήματα. Ηλεγξε την πανδημική κρίση γιατί στην αντιμετώπισή της επικράτησαν ο ορθολογισμός, ο ρεαλισμός, η νηφαλιότητα και κυρίως γιατί πρυτάνευσε η επιστημονική λογική, η «λογική Σ. Τσιόδρα» και όχι ας πούμε η λογική τύπου Βαρουφάκη του 2015 για τη διαχείριση μια άλλης κρίσης με τα ολέθρια αποτελέσματά της. Κυβέρνηση, πολιτική τάξη κ.λπ. σεβάστηκαν τη λογική αυτή. Απέφυγαν τους πολιτικούς μαξιμαλισμούς, αγνόησαν το υποτιθέμενο πολιτικό (και οικονομικό) κόστος και η κοινωνία ακολούθησε. Οι πολίτες πείσθηκαν και περιέβαλαν με εμπιστοσύνη τις αποφάσεις αυτές, το κράτος και την πολιτεία γενικότερα. Ο λαϊκισμός, ο μαξιμαλισμός, η συνωμοσιολογία ηττήθηκαν αν και δεν εξαφανίστηκαν.


Η ευεργετική αυτή εμπειρία θα πρέπει να αποτελέσει οδηγό για το μέλλον και για άλλα θέματα της εθνικής ατζέντας. Θα πρέπει με άλλα λόγια να στοχασθούμε πάνω στο κόστος του ανορθολογισμού και μαξιμαλισμού. Να σταθμίσουμε πως ο μαξιμαλισμός μας άφησε άλυτα προβλήματα και κρίσεις ή οδήγησε σε καταστροφικές καταστάσεις για τη χώρα. Η ιστορία, πρόσφατη και απώτερη, γέμει παραδειγμάτων. Οδηγηθήκαμε στη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 εξαιτίας, μεταξύ άλλων, και του μαξιμαλισμού μας αγνοώντας τις φωνές της λογικής να μην προχωρήσουμε σε εκστρατείες που δεν μπορούσαμε να αντέξουμε. Το Κυπριακό (πέρα από τις ευθύνες της Τουρκίας) παραμένει εν πολλοίς άλυτο εξαιτίας επίσης πτυχών ελληνικού μαξιμαλισμού από τις αρχές της δεκαετίας του 1960 (Σχέδιο Ατσεσον κ.λπ.) μέχρι πρόσφατα (απόρριψη Σχεδίου Ανάν το 2004, κατάρρευση συνομιλιών στο Κραν Μοντανά, Ιούλιος 2017, μεταξύ άλλων) γιατί, όπως λέγει και ο Γ. Βασιλείου, πρώην σοφός Πρόεδρος της Κύπρου, δεν θέλαμε το εφικτό, θέλαμε πάντοτε το ευκταίο με αποτέλεσμα το αδιέξοδο. Ετσι το Κυπριακό παραμένει άλυτο εδώ και δεκαετίες. Και στην περίπτωση της ονομασίας της γειτονικής μας χώρας για σημαντικό χρονικό διάστημα προβάλαμε τη μαξιμαλιστική θέση της μη χρήσης της λέξης Μακεδονία ή παραγώγου αυτής από τη γειτονική χώρα! Τελικά το θέμα λύθηκε βέβαια με έναν συμβιβασμό (αν και με μια αρχιτεκτονικά άτσαλη συμφωνία. Εστω). Και βέβαια οι μαξιμαλισμοί δεν αποφεύχθηκαν και στην περίπτωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων, έστω κι αν η κύρια ευθύνη για την ένταση βαραίνει την Τουρκία. Και όλοι αυτοί οι μαξιμαλισμοί ξεκίνησαν με το επιχείρημα, μεταξύ άλλων, ότι η κοινωνία δεν αποδέχεται κάτι διαφορετικό. Δεν αντέχει τον ορθολογισμό. Η τρέχουσα εμπειρία το διαψεύδει. Η κοινωνία μπορεί να δεχθεί την ορθολογική προσέγγιση, τη «λογική Τσιόδρα» που είναι συνάμα και συμπονετική λογική εάν εξηγηθεί σωστά και με ευθύτητα. Και να απορρίψει την υστερία, τον φανατισμό και τον ανορθολογισμό.

-Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομ. καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών, πρώην πρεσβευτής - σύμβουλος του ΥΠΕΞ