"...Κάθε στιγμή προσπαθώ να μην είμαι παρορμητικός, να συγκρατώ τα συναισθήματά μου, αυτή είναι η αλήθεια, και να συμπεριφέρομαι με έναν τρόπο που τον ονομάζω ευθύνη. Είναι ο συγκερασμός, το κράμα καθήκοντος και συναισθηματικής φόρτισης και η ανάγκη κάθε φορά να εκφέρεις τον λόγο σου. Θέλω να σας εξομολογηθώ ειλικρινά πως όταν είσαι στη διακυβέρνηση ή όταν έχεις έναν υψηλό πολιτειακό ρόλο σαν αυτόν στον οποίο προσωρινά βρίσκομαι εγώ τώρα, εκ των πραγμάτων το καθήκον και η ευθύνη καταπιέζουν σαφώς το συναίσθημα...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 21/02/19

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΖΩΗ ΛΙΑΚΑ

• Πώς είναι να βρίσκεται κανείς στην εξουσία;

Σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για κάτι εύκολο, διότι από τις αποφάσεις σου εξαρτώνται άνθρωποι. Βρίσκεσαι σε μια κατευθείαν σχέση με την κοινωνία και με τις αντιφάσεις της. Η γνώμη μου είναι πως, πέραν των γνώσεων που θα πρέπει να έχει ο καθένας στον τομέα που καλείται στη διακυβέρνηση, θα πρέπει να έχει κυρίως μια κλίμακα αξιών, με βάση την οποία θα πρέπει να συμπεριφέρεται. Αυτή είναι η εμπειρία μου από την τετραετή θητεία μου και ως υπουργού και ως Προέδρου της Βουλής. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η κλίμακα αξιών του καθενός μας. Γι' αυτό και λέμε ότι στον δημόσιο χώρο κρέμεται από το ποδαράκι του.

• Τα πιο γοητευτικά και τα πιο αποκρουστικά χαρακτηριστικά της;

Το πιο γοητευτικό είναι η αίσθηση της ευθύνης για όλους εμάς που επί χρόνια ασχολούμαστε με την πολιτική με όρους κοινωνίας και προοπτικής. Και αυτό συμποσούται στη λέξη «ευθύνη». Αυτή η ευθύνη που σε διακατέχει είναι κάτι που σε γοητεύει και σε καθηλώνει. Το πιο αποκρουστικό στοιχείο είναι όταν έρχεσαι σε επαφή, σε σχέση ή σε αντιπαράθεση με χαρακτήρες ανθρώπων που επίσης σε διάφορους τομείς ασκούν εξουσία και που τη διαχειρίζονται με τρόπο που απάδει των δικών σου αξιών. Οι χαρακτήρες και οι συμπεριφορές.

• Τι απαντάτε στην αντιπολίτευση που λέει ότι δεν είστε καλός Πρόεδρος;

Κάποιοι μάλιστα λένε ότι είμαι ο χειρότερος, θεωρώντας ότι είμαι πάρα πολύ ΣΥΡΙΖΑ, ενώ θα έπρεπε να είμαι ένα είδος τροχονόμου στη Βουλή. Απαντάω ευθέως ότι έχω δείξει - κατά τη γνώμη μου - εξαιρετική θεσμική προσήλωση σε όλα τα επίπεδα και σε όλα τα θέματα που έχουν τεθεί στη Βουλή. Εχουμε καταφέρει σε μια, για πρώτη φορά, οκτακομματική Βουλή, σε πάρα πολύ κρίσιμη φάση - τη μετάβαση δηλαδή από την κρίση στη μεταμνημονιακή Ελλάδα -, να γίνονται πλούσιες, σωστές, αντικειμενικές συζητήσεις μέσα στη Βουλή και να τηρούνται οι θεσμικοί ρόλοι. Μέσα από πολλά και διαφορετικά από το παρελθόν που κάναμε σε αυτή την περίοδο είναι η δημοσίευση, ύστερα από δεκαετίες, του φακέλου της Κύπρου, της τραγωδίας που είναι τραύμα διαχρονικό για τη δημοκρατία μας. Δέχομαι την κριτική και είμαι σίγουρος ότι έχω κάνει και λάθη.

• Πείτε μου ένα.

Στον θεσμικό τομέα πιστεύω ότι θα έπρεπε να είχαμε πάρει τα μέτρα μας πιο έγκαιρα σε σχέση με τη συνέπεια που υπάρχει στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Δηλαδή χρειάζεται μεγαλύτερη αυστηρότητα, που δεν την επιδείξαμε πάντοτε, στην ανταπόκριση που έχουν οι υπουργοί απαντώντας στα ερωτήματα των βουλευτών. Βεβαίως στο παρελθόν ήταν λιγότερο καλή η κατάσταση, για να μην πω χειρότερη, αλλά κι εμείς σε αυτόν τον τομέα δεν τα καταφέραμε πολύ καλά.

Από τις 20/9/2015 μέχρι σήμερα ο ΣΥΡΙΖΑ έχει δεχθεί κριτική για τα υπεσχημένα που δεν υλοποίησε. Σας έχω ακούσει να λέτε ότι το τρίτο Μνημόνιο εμπεριείχε - εκτός από την προοπτική της εξόδου - και την ήττα του πρώτου εξαμήνου. Αν σας ζητούσα να μου πείτε τις ήττες αυτής της κυβέρνησης, ποιες άλλες θα μου αναφέρατε;

Δεν μπορώ να μιλήσω ως κυβερνητικός από τη θέση που είμαι, ως Πρόεδρος της Βουλής. Πιστεύω ότι στον επικοινωνιακό τομέα έχουν υπάρξει πολύ σοβαρές ελλείψεις. Οπως για παράδειγμα στο θέμα της Συμφωνίας των Πρεσπών. Επί μήνες δεν καταβάλλαμε την προσπάθεια που έπρεπε, παρά μόνο το τελευταίο διάστημα. Ισως επειδή συγκυβερνούσε η κυβέρνηση και με τον κ. Καμμένο, ο οποίος είχε εντελώς διαφορετική άποψη, δεν κάναμε όσα έπρεπε σε όλη την Ελλάδα για να γίνουν γνωστά τα πραγματικά δεδομένα που καθιστούν ιστορική και υπέρ των εθνικών συμφερόντων αυτή τη Συμφωνία.

• Πιστεύετε ότι σε βάθος χρόνου ο ΣΥΡΙΖΑ θα πιστωθεί τη συμφωνία;

Και άμεσα μπορώ να πω για τη χώρα. Λήγει μια ιστορική εκκρεμότητα και ανοίγονται σοβαροί ορίζοντες για την Ελλάδα, για τα Βαλκάνια και για την περιοχή μας και για τη σταθερότητα σε όλη την περιφέρεια.

• Ησασταν ο άνθρωπος που κινήθηκε άμεσα και ταχύτατα για να οργανώστε το περιβόητο δημοψήφισμα ως υπουργός Εσωτερικών. Με το χέρι στην καρδιά, υπήρχαν στιγμές που μετανιώσατε - δεδομένου ότι αποτελεί ένα μελανό σημείο για την πορεία του κόμματός σας στην εξουσία;

Μέσα σε έξι ημέρες μάλιστα. Οχι, δεν το έχω μετανιώσει και βέβαια δεν το θεωρώ ούτε περιβόητο, ούτε μελανό το δημοψήφισμα. Αποτυπώθηκαν οι διαθέσεις του κόσμου και μάλιστα πολύ σημαντικά, πλειοψηφικά. Από εκεί και πέρα, στο δίλημμα που μπήκε να μείνει ή όχι η χώρα στο ευρώ και να αποδεχθούμε την πρόταση για Grexit, με προίκα μάλιστα που έκανε ο κ. Σόιμπλε, ο Πρωθυπουργός απάντησε κάνοντας μια ρεαλιστική προσέγγιση, που άλλοι τη λένε στροφή. Το σημαντικό είναι πως αυτή τη νέα θέση της κυβέρνησης την έθεσε ενώπιον του λαού. Γίνανε εκλογές έτσι ώστε ο λαός ν' αποτιμήσει αυτή τη στροφή. Ο λαός - και σε μεγάλο βαθμό αυτοί που είχαν ψηφίσει και στο δημοψήφισμα υπέρ του Οχι - έδωσε τη συγκατάθεσή του να συνεχίσει η ίδια κυβέρνηση. Αποδείχθηκε εκ των πραγμάτων ότι η κυβέρνηση της Αριστεράς μπορούσε να βγάλει από την κρίση τη χώρα.

• Σχετικά με το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων, είχατε πει από τη Θεσσαλονίκη ότι «ώς το τέλος Ιανουαρίου θα έρθει στην Ολομέλεια της Βουλής το πόρισμα της Εξεταστικής για τις διεκδικήσεις των γερμανικών αποζημιώσεων και ταυτόχρονα θα ψηφιστεί η στρατηγική διεκδίκησης, σε νομικό, διακρατικό, διακοινοβουλευτικό επίπεδο, σε ευρωπαϊκή κλίμακα». Εχουμε 21η Φεβρουαρίου…

Είναι ζήτημα και της Βουλής και την κυβέρνησης. Εχουμε δεσμευτεί ότι στην παρούσα τέταρτη Σύνοδο το θέμα θα έρθει. Ελπίζω έως τέλος Φλεβάρη, αρχές Μάρτη να έρθει στην Ολομέλεια προς έγκριση το έτοιμο πόρισμα που υπάρχει. Αλλά η Βουλή δεν έχει μείνει με δεμένα τα χέρια. Εχουμε βοηθήσει ώστε να γίνει η εξαιρετική έκδοση του Καρλ Χάιντς Ροθ. Το βιβλίο του προσθέτει στοιχεία και τεκμήρια μέσα από τη Γερμανία που στερεώνουν τη θέση για την ανάγκη και σε νομικό επίπεδο για επανορθώσεις σε όλη την κλίμακα από τη γερμανική πλευρά. Επίσης ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και ο Πρωθυπουργός έχουν θέσει το ζήτημα στην κυρία Μέρκελ πρόσφατα δημοσίως. Ακόμη ενθαρρύναμε, ενισχύσαμε και παρευρεθήκαμε σε όλη την Ελλάδα στις εκδηλώσεις μνήμης και τιμής. Θέλω να πω ότι αυτό το ζήτημα δεν έχει μπει κάτω από το τραπέζι, είναι παρόν, είναι ζωντανό και θα γνωμοδοτήσει η Βουλή τις προσεχείς ημέρες.

• Πότε υπερίσχυσε το καθήκον σας και πότε η συναισθηματική σας φόρτιση;

Κάθε στιγμή προσπαθώ να μην είμαι παρορμητικός, να συγκρατώ τα συναισθήματά μου, αυτή είναι η αλήθεια, και να συμπεριφέρομαι με έναν τρόπο που τον ονομάζω ευθύνη. Είναι ο συγκερασμός, το κράμα καθήκοντος και συναισθηματικής φόρτισης και η ανάγκη κάθε φορά να εκφέρεις τον λόγο σου. Θέλω να σας εξομολογηθώ ειλικρινά πως όταν είσαι στη διακυβέρνηση ή όταν έχεις έναν υψηλό πολιτειακό ρόλο σαν αυτόν στον οποίο προσωρινά βρίσκομαι εγώ τώρα, εκ των πραγμάτων το καθήκον και η ευθύνη καταπιέζουν σαφώς το συναίσθημα.

• Θυμάστε μια τέτοια στιγμή;

Ολες τις τελευταίες εβδομάδες που δεν απαντάω στις δημόσιες προκλήσεις που γίνονται από τον πρώην συγκυβερνήτη μας, τον κ. Καμμένο - και σε προσωπικό επίπεδο. Νομίζω ότι σωστά τελικώς κάνω που δεν απαντάω, παρά μόνο μονολεκτικά «θλίψη».

• Θα μου πείτε μια στιγμή πολιτικής σας οδύνης;

Εχω περάσει από μια διαδρομή - πάντοτε στην Ανανεωτική Αριστερά - κακοτράχαλη, από φοιτητής του Πολυτεχνείου μέχρι τώρα. Υπήρξαν διασπάσεις, εποχές που δεν είχαμε καν εκπροσώπηση στη Βουλή, που θλιβόμασταν για θύματα που είχαμε σε κινητοποιήσεις και αυταρχισμούς από πλευράς των κυβερνήσεων. Αυτά όμως σε δυναμώνουν για να συνεχίσεις.

• Από τα χρόνια που ο ΣΥΡΙΖΑ είναι κυβέρνηση;

Μην κοροϊδευόμαστε! Το σημαντικό ότι αναγκαστήκαμε, υποχρεωθήκαμε, ή θέσαμε στον εαυτό μας αυτή την υποχρέωση, να ασκήσουμε μια πολιτική που συμπεριελάμβανε και μνημονικές δεσμεύσεις. Αυτό ήταν απολύτως επώδυνο και μας δημιουργεί και μια ιστορική υποχρέωση γι' αυτό που ήδη κάνουμε, να κρατηθεί η κοινωνία όρθια και να πάμε σε μια δίκαιη ανάπτυξη.

• Ποια στιγμή σάς καθόρισε πολιτικά;

Δεν είναι μια στιγμή. Είναι η εμπειρία που είχα όταν συμμετείχα στον αντιδικτατορικό κίνημα ως φοιτητής του Πολυτεχνείου. Εκεί μπήκε η σφραγίδα και στη διαδρομή μου.

• Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε Ρήγας Φεραίος;

Δεν μετανιώνουμε για τίποτα σε εκείνη την πορεία, καθώς διετέλεσα επί τετραετία γραμματέας της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος. Αυτό συνέχει σχεδόν όλους και όλες που πέρασαν από τον Ρήγα. Διότι, ανεξάρτητα από την πορεία που ακολούθησε τελικά ο καθένας, ήταν μια εξαιρετική διαδρομή στη Μεταπολίτευση με πολιτισμικά, ηθικά και αξιακά στοιχεία πέραν της πολιτικής και των αντιπαραθέσεων.

• Τι κρατάτε από την κληρονομιά του Γιάννη Μπανιά και του Λεωνίδα Κύρκου;

Από όλους τους μεγάλους που γνώρισα και συνυπήρξα - διότι ήμουν από νωρίς στην Κεντρική Επιτροπή του ΚΚΕ εσωτ. - ήμουν στα ίδια έδρανα και με τον Μήτσο Παρτσαλίδη και με τους οπλαρχηγούς του ΕΑΜ ΕΛΑΣ. Με τον Λεωνίδα Κύρκο, τον Μπάμπη Δρακόπουλο, τον Κώστα Φιλίνη, τον Γιάννη Μπανιά, τον Τάκη Μπενά, τον Αγγελο Διαμαντόπουλο, τον Μανόλη Αναγνωστάκη. Με δέος και με διάθεση να μάθουμε όλοι, παρακολουθούσαμε την πορεία αυτών των εξαιρετικών φυσιογνωμιών. Είχα την τύχη, τη χαρά και την ευτυχία να τους γνωρίζω προσωπικά και να συμπορευτώ.

• Στις δύσκολες στιγμές αυτής της πορείας θα τοποθετούσατε την περιπέτεια του γιου σας με τη Δικαιοσύνη;

Οι εμπειρίες που έχει ο καθένας ως πατέρας είναι μοναδικές. Είχα μια πολύ δύσκολη στιγμή όταν υπήρχε η εμπλοκή του γιου μου με τη Δικαιοσύνη - όχι για τρομοκρατία τονίζω. Αυτό συνέβη όταν ήταν πολύ μικρός, στα όριά του να είναι ανήλικος. Συμπεριφερθήκαμε - ως οικογένεια - με έναν τρόπο ανοικτό και ξεπεράσαμε όλη αυτή τη φάση, πιστεύω, με το κεφάλι όρθιο, χωρίς ποτέ και σε κανένα επίπεδο να χρειαστεί να επικαλεστώ ή να έρθω σε επαφή με οποιονδήποτε για να βοηθήσει στην υπέρβαση αυτής της ιστορίας.

• Τι σας έδωσε δύναμη για να το αντιμετωπίσετε;

Θα επιστρέψουμε στην αρχή της κουβέντας: Μια κλίμακα αξιών που τελικά αποκτά κανείς μέσα από τη διαδρομή του. Η πορεία στην Αριστερά αλλά και το ανθρώπινο στοιχείο. Ο καθένας μας διαμορφώνει έναν χαρακτήρα που στις δύσκολες στιγμές ανατρέχει και στηρίζεται στις αξίες τις οποίες έχει ως κόκκινες γραμμές εσωτερικά. Αυτές τον προφυλάσσουν.