"...Ποιες όμως θα μπορούσαν να ήταν αυτές οι εξελίξεις που αντιμετωπίζονται με προβληματισμό; Προφανώς μια νέα προσέγγιση με την Τουρκία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαδικασία επίλυσης διαφορών. Η τελευταία φορά που η χώρα μας βρέθηκε στοχευμένα σε αυτή την κατεύθυνση ήταν την περίοδο 1999-2004 με την περίφημη Στρατηγική του Ελσίνκι. Από το 2005, σταδιακά, η Ελλάδα υιοθέτησε το πάγωμα τακτικών επαναπροσέγγισης και επιστροφής σε ένα διμερές πλαίσιο status quo...."

Aπό "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 08/02/19

ΤΟ ΜΕΙΖΟΝ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στην Τουρκία αντιμετωπίστηκε από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και από σημαντικό μέρος των ΜΜΕ, με σκεπτικισμό, καθώς υπήρχε έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο να δρομολογούσε εξελίξεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ποιες όμως θα μπορούσαν να ήταν αυτές οι εξελίξεις που αντιμετωπίζονται με προβληματισμό; Προφανώς μια νέα προσέγγιση με την Τουρκία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαδικασία επίλυσης διαφορών. Η τελευταία φορά που η χώρα μας βρέθηκε στοχευμένα σε αυτή την κατεύθυνση ήταν την περίοδο 1999-2004 με την περίφημη Στρατηγική του Ελσίνκι. Από το 2005, σταδιακά, η Ελλάδα υιοθέτησε το πάγωμα τακτικών επαναπροσέγγισης και επιστροφής σε ένα διμερές πλαίσιο status quo.


Ο βασικός άξονας της Στρατηγικής του Ελσίνκι ήταν η εξωτερική εξισορρόπηση (μέσω της ΕΕ) και τελικά η κανονικοποίηση (αλλαγές σε επίπεδο πολιτικής και κουλτούρας) της Τουρκίας, με αντιστάθμισμα την προώθηση της ενταξιακής της προοπτικής στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Από τότε έχουν αλλάξει πάρα πολλά, και στην ΕΕ, και στην Ελλάδα, και στην Τουρκία. Ειδικά τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία έχει επιστρέψει στην αναθεωρητική της προσέγγιση, συντηρώντας μια μακρόσυρτη κρίση χαμηλής έντασης που προκαλεί εντάσεις σε διαφορετικά επίπεδα. Σε αυτό το πλαίσιο, είναι δύσκολο να σχεδιαστεί πολιτική επίλυσης. Η διαφορά επιβεβαιώθηκε και από τη συνάντηση Τσίπρα - Ερντογάν, όπου ο έλληνας πρωθυπουργός επιβεβαίωσε τη status quo προσέγγιση, ότι δηλαδή μοναδική διαφορά των δύο χωρών είναι η υφαλοκρηπίδα, ενώ η Τουρκία προωθεί τη δική της διευρυμένη θεώρηση των διαφορών.

Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε πως τα τελευταία χρόνια έχουν ενσωματωθεί στην ατζέντα των θεμάτων υψηλής πολιτικής (της ΕΕ και της Ελλάδας) το Μεταναστευτικό και η τρομοκρατία. Σε αυτά τα δύο ζητήματα, η συνεργασία με την Τουρκία είναι κρίσιμης σημασίας. Για την περίπτωση της μετανάστευσης δεν μπορεί να διαφωνήσει κανείς σε αυτό. Αλλά για την τρομοκρατία διατυπώθηκαν ενστάσεις (κυρίως για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την Τουρκία). Ωστόσο, η αντιμετώπιση της ισλαμιστικής τρομοκρατίας, ιδιαίτερα με τις διαστάσεις που αφορούν και την Ελλάδα (διείσδυση και διέλευση τρομοκρατών), δεν μπορεί να γίνει χωρίς την Τουρκία. Αλλωστε και η ΕΕ στηρίζεται ακριβώς στη συνεργασία με τις τρίτες χώρες για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Συμπερασματικά, η επίσκεψη κινήθηκε σε αναμενόμενο επίπεδο status quo. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής εξακολουθεί να είναι ο στρατηγικός σχεδιασμός. Ενας σχεδιασμός που δεν αφορά όμως μόνο την Τουρκία (στη λογική του εμείς και ο άλλος), αλλά ευρύτερα την Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα πρέπει κάποια στιγμή δυναμικά να αρχίσει να παράγει πολιτική στην περιοχή και η σχέση Ελλάδας - Τουρκίας χρειάζεται, χωρίς φόβο, να ενσωματωθεί στη μεγάλη εικόνα. Αν βεβαίως επιθυμούμε μια διαδικασία επίλυσης των διαφορών και προσέγγισης των δύο χωρών.