"...Τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, που η τουριστική κίνηση ήταν εξαιρετικά αυξημένη, στην Κύπρο και ως εκ τούτου οι πτήσεις πολύ περισσότερες, στο αεροδρόμιο της Πάφου το πρόβλημα ήταν πιο έντονο, με κίνδυνο για τα πολιτικά αεροσκάφη, ιδιαίτερα κατά την απογείωση και την προσγείωση, αφού η Αγκυρα έχει αυξήσει σημαντικά τη δραστηριότητα των UAV τύπου «Bayraktar TB2» τα οποία συνηθίζουν να κάνουν κύκλους πάνω από το «Φατίχ». Το ύψος που πετούν τα UAV είναι αυτό που δημιουργεί συνθήκες σύγκρουσης, με το γεγονός ότι δεν έχουν πιλότο να είναι ένα επιπρόσθετο πρόβλημα αφού οι σταθμοί που τα χειρίζονται δεν είναι σε επαφή με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας του FIR Λευκωσίας αλλά ούτε με τους κυβερνήτες των πολιτικών αεροσκαφών, όπως επισημαίνεται στο philenews.com...."

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", και...

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 05/09/19

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗ

Οι κρίσεις που αναφύονται στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με ρητορικές υπερβολές, όπως επιχειρήθηκε στις πρώτες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ επί πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου. Ούτε βεβαίως με παθολογική συχνά αυτοπεποίθηση, όπως ενίοτε επί πρωθυπουργίας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.

Κατά συνέπεια, η διαχείριση από την παρούσα ελληνική κυβέρνηση τόσο της εντάσεως στην Κύπρο όσο και στο Αιγαίο –όπου ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει παντί τρόπω να επιβεβαιώσει την υπεροχή του έναντι της Λευκωσίας και των Αθηνών– χαρακτηρίζεται κατά τεκμήριο από σωφροσύνη, αν και αμφιβόλου –είναι αλήθεια– αποτελεσματικότητος.

Μέχρις στιγμής, η πολιτική της κυβερνήσεως του κ. Κυριάκου Μητσοτάκη έναντι της Τουρκίας στα διμερή ζητήματα, στην Κύπρο, αλλά και στην αύξηση των προσφυγικών ροών προς την Ελλάδα, επικεντρώνεται στην «ενημέρωση» συμμάχων στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε., με συνέπεια να αποσπώνται κάποιες συμπαθείς δηλώσεις.

Περισσότερα δεν θα μπορούσε να αναμένει κάποιος εχέφρων ασχολούμενος με την πολιτική. Εάν οι ΗΠΑ και η Γαλλία υιοθέτησαν μια στάση αυστηρότερη έναντι της Αγκυρας, αυτό οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι εταιρείες αμερικανικών και γαλλικών συμφερόντων διεξάγουν έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, τα συμφέροντα των οποίων υπερασπίζονται αντιστοίχως η Ουάσιγκτον και το Παρίσι.

Πέραν τούτου, στοιχειώδης γνώση της συμπεριφοράς της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας διαχρονικώς –και όχι μόνον του κ. Ερντογάν– καθιστά μάλλον βέβαιο ότι πιέσεις που ασκούνται στην Αγκυρα υπέρ τρίτων δεν πρόκειται να αποδώσουν αποτέλεσμα. Παρά ταύτα, καλώς η ελληνική κυβέρνηση έχει αποδυθεί στην προσπάθεια ενημερώσεως των εταίρων μας, αν και όλοι τους ανεξαιρέτως γνωρίζουν άριστα ποια είναι η κατάσταση.

Μόνον που δεν αρκεί αυτό. Η αποκατάσταση αξιόπιστου και αποτελεσματικού διαύλου επικοινωνίας με τον πρόεδρο Ερντογάν είναι αναγκαία. Εκόντες άκοντες το έπραξαν στο παρελθόν και άλλοι Ελληνες πρωθυπουργοί.

Το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου ο κ. Μητσοτάκης θα έχει, στο περιθώριο της Γενικής Συνελεύσεως του ΟΗΕ, συνομιλίες με τον κ. Ερντογάν. Δεν θα είναι μια εύκολη συνάντηση. Αλλά η άσκηση της πρωθυπουργίας έχει και τα δυσάρεστά της. Τα προβλήματα με την Αγκυρα δεν πρόκειται να λυθούν από τρίτους.

...από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/09/19

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ

Στο θέατρο των τουρκικών προκλήσεων στην Κύπρο, μέσω των παράνομων γεωτρήσεων στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της χώρας, εκτός των τετελεσμένων που επιχειρεί να δημιουργήσει η Αγκυρα στην περιοχή με στόχο τη διεκδίκηση συνδιαχείρισης - συνεκμετάλλευσης των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων, έρχεται να προστεθεί για ένας άτυπος πόλεμος στον αέρα. Θύμα των παράνομων προσπαθειών της κυβέρνησης Ερντογάν για γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ είναι, όπως αποδεικνύεται, και οι πολιτικές πτήσεις στο νησί και μάλιστα στο ζενίθ της τουριστικής περιόδου.

Ο λόγος του χάους είναι τα τουρκικά στρατιωτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που επιτηρούν τα τουρκικά γεωτρύπανα και ειδικότερα όσον αφορά το αεροδρόμιο της Πάφου, που έχει βρεθεί στο επίκεντρο του προβλήματος, καθώς είναι στην επίμαχη περιοχή της δραστηριότητάς τους. Σύμφωνα με κυπριακά ΜΜΕ τα τουρκικά UAV που επιχειρούν - παράλληλα με την αυξημένη παρουσία των τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή - για να παρακολουθούν την ασφάλεια του «Φατίχ», έχουν σαν αποτέλεσμα τα πολιτικά αεροσκάφη, στο δεύτερο αεροδρόμιο της Κυπριακής Δημοκρατίας, να αλλάζουν ακόμα και πορεία για να μην υπάρξει σύγκρουση, με τα προβλήματα να είναι καθημερινά.

Τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, που η τουριστική κίνηση ήταν εξαιρετικά αυξημένη, στην Κύπρο και ως εκ τούτου οι πτήσεις πολύ περισσότερες, στο αεροδρόμιο της Πάφου το πρόβλημα ήταν πιο έντονο, με κίνδυνο για τα πολιτικά αεροσκάφη, ιδιαίτερα κατά την απογείωση και την προσγείωση, αφού η Αγκυρα έχει αυξήσει σημαντικά τη δραστηριότητα των UAV τύπου «Bayraktar TB2» τα οποία συνηθίζουν να κάνουν κύκλους πάνω από το «Φατίχ».

Το ύψος που πετούν τα UAV είναι αυτό που δημιουργεί συνθήκες σύγκρουσης, με το γεγονός ότι δεν έχουν πιλότο να είναι ένα επιπρόσθετο πρόβλημα αφού οι σταθμοί που τα χειρίζονται δεν είναι σε επαφή με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας του FIR Λευκωσίας αλλά ούτε με τους κυβερνήτες των πολιτικών αεροσκαφών, όπως επισημαίνεται στο philenews.com.

Συνεχείς επαφές για το Κυπριακό

Και ενώ η τουρκική προκλητικότητα δημιουργεί πολυεπίπεδα προβλήματα στη Λευκωσία, ο κύπριος πρόεδρος, Νίκος Αναστασιάδης και ο τουρκοκύπριος ηγέτης, Μουσταφά Ακιντζί, συνεχίζουν τις επαφές τους με την ειδική απεσταλμένη του γγ του ΟΗΕ, Τζέιν Χολ Λουτ, με στόχο τη συμφωνία στους όρους αναφοράς που θα μπορούσαν να επιτρέψουν, υπό προϋποθέσεις, σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. Παρά την αρχική αισιοδοξία για συμφωνία, οι συνομιλίες φαίνεται ότι παρουσιάζουν εμπλοκή, με τη Λουτ να παρατείνει την παραμονή της στην Κύπρο διαρκώς, σε αναζήτηση του κατάλληλου λεκτικού που θα ικανοποιεί και τις δύο πλευρές και τη γεφύρωση των διαφορών.

Χθες ανακοινώθηκε από την τουρκοκυπριακή πλευρά ότι η απεσταλμένη του γγ του ΟΗΕ θα συνεχίσει τις επαφές της, για «λίγο ακόμα», με τον πέμπτο γύρο συναντήσεων να αναμένεται να δείξει αν θα είναι δυνατό να βγει «λευκός καπνός» από τις δύο πλευρές.

Ο κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος, Πρόδρομος Προδρόμου, σε δηλώσεις του ανακοίνωσε ότι οι οι διεργασίες συνεχίζονται και ότι αν υπάρξει κάτι θα ανακοινωθεί. Επί του παρόντος δεν έχει καθοριστεί ούτε κοινή συνάντηση της Λουτ με Αναστασιάδη και Ακιντζί, ωστόσο και οι δύο πλευρές αποφεύγουν να αναφερθούν στους λόγους της εμπλοκής.

Αξίζει ωστόσο να σημειωθεί ότι στην τουρκοκυπριακή πλευρά δεν λείπουν και οι προσπάθειες υπονόμευσης των ενεργειών Ακιντζί, αφού ο Κουντρέτ Οζερσάι δήλωσε ευθέως την αντίθεση του σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων στην ίδια βάση, ενώ είναι ο ίδιος ο οποίος υποκινεί με την καθοδήγηση της Αγκυρας και το θέμα της κλειστής πόλης της Αμμοχώστου, που χρησιμοποιείται ως ένα ακόμα εργαλείο πίεσης της ελληνοκυπριακής πλευράς.

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ

Να προβάλλει τις διεκδικήσεις της και να δημιουργήσει τετελεσμένα επιχειρεί η Τουρκία στην περιοχή που περιγράφει ως «Γαλάζια Πατρίδα» και εκφράζει τις πλέον μαξιμαλιστικές τις αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο, αξιοποιώντας κάθε ευκαιρία που της δίνεται. Ως ευκαιρία για ένα ακόμη επεισόδιο αποτέλεσε για την Αγκυρα και η Submarine Notam του βρετανικού πολεμικού ναυτικού, που εκδόθηκε στις 29 Αυγούστου, με ημερομηνία 4 Σεπτεμβρίου και αφορούσε την περιοχή νότια του Καστελλόριζου, στα όρια της ελληνικής δικαιοδοσίας, την οποία και επιχείρησε να δεσμεύσει η Τουρκία, με τη NAVTEX 0943/19, χωρίς καμία νομιμοποίηση. Η τουρκική δέσμευση, που ουσιαστικά προβλήθηκε ως προσφορά υπηρεσιών στους Βρετανούς, χωρίς δικαιοδοσία, είχε ως πραγματικό στόχο να υπενθυμίσει η Αγκυρα την παρουσία της στην περιοχή και των διεκδικήσεών της.

Η κίνηση προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, την αντίδραση της Αθήνας, η οποία έδειξε να επανενεργοποιεί τα αντανακλαστικά της και να ακολουθεί την πρακτική της απάντησης, που είχε ατονήσει για κάποιο διάστημα, χαρακτηρίζοντας άκυρη την τουρκική NAVTEX και εκδίδοντας νέα, με την οποία δέσμευε η Ελλάδα την επίμαχη περιοχή την ίδια περίοδο. Σαφώς χθες στο σημείο δεν εμφανίστηκαν ούτε τουρκικά πολεμικά, ούτε υπήρξε κάποια εμπλοκή, ωστόσο οι ανακοινώσεις και η κινητικότητα ήταν φυσικό να υπενθυμίσουν τι συμβαίνει στην περιοχή.

«Η συνεννόηση είναι σαν το τανγκό, θέλει δύο», είναι η απάντηση που δίνουν στελέχη του Μεγάρου Μαξίμου αλλά και του υπουργείου Εξωτερικών, όταν αναφέρονται στις σχέσεις με την Τουρκία και τη συνεχή κλιμάκωση της έντασης που δείχνει να επιδεικνύει η γείτονα χώρα, προσθέτοντας πάντα ότι η Ελλάδα έχει πάντα στόχο τη συζήτηση και όχι την εμπλοκή, χωρίς αυτό να σημαίνει αδυναμία ή υποχωρητικότητα. Θέση η οποία συνάδει και με τις δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, περί νηφαλιότητας και άρνησης της Αθήνας να ακολουθήσει τη λογική της Αγκυρας, που συμπεριφέρεται ως χώρα ταραξίας, με το μήνυμα ωστόσο ότι «ουδείς έχει δικαίωμα να εκχωρήσει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελληνικής Δημοκρατίας».

Αυτό που η τουρκική πλευρά εμφανίζει τον τελευταίο χρόνο ως το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και οι διεκδικήσεις που περιλαμβάνει έχει σαφή στόχο να εξασφαλίσει ότι η Αγκυρα θα υπάρχει στους ενεργειακούς σχεδιασμούς και θα έχει μερίδιο και ρόλο πρωταγωνιστικό και όχι κομπάρσου.

Τι επιδιώκουν οι Τούρκοι. Υψηλόβαθμα κυβερνητικά στελέχη, συνδέουν την κλιμάκωση της έντασης που επιχειρείται από την Τουρκία, τόσο με την ένταση και συνεχιζόμενη προώθηση του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας στην περιοχή, όσο και με τις νέες συμμαχίες που στήνονται, με άξονα την Αθήνα και τη Λευκωσία και τους στρατηγικούς σχεδιασμούς που τις ακολουθούν. Σε αυτό προστίθεται και η - χλιαρή ομολογουμένως - αντίδραση της ΕΕ, στις παράνομες κινήσεις της Τουρκίας στην κυπριακή ΑΟΖ, που την κάνουν να θέλει να δείξει την ισχύ της στην περιοχή. «Κάθε βήμα μετράει. Μπορεί να είναι μικρό αλλά μετράει. Αυτό υπολογίζει η Τουρκία. Αλλωστε είναι μία χώρα που αρέσκεται, ως ένα βαθμό, να βλέπει παντού εχθρούς», λένε κυβερνητικές πηγές, που κατεβάζουν τους τόνους, σε σχέση με το πρόσφατο επεισόδιο και δείχνουν ως στόχο την Κύπρο και τις εξελίξεις στην ΑΟΖ της.

Τα παιχνίδια της ενέργειας και των αμυντικών εξοπλισμών άλλωστε δείχνουν να συνδέονται άμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, με τους μνηστήρες να αυξάνονται. Παράγοντες, χώρες και συμφέροντα, που θεωρούσαν ότι ο ρόλος τους ως ρυθμιστές στην περιοχή είναι αδιαμφισβήτητος βλέποντας ότι περνούν σε δεύτερη μοίρα, ίσως να θελήσουν να συμπράξουν με την Τουρκία - όπως έκαναν και στο παρελθόν - θεωρώντας τη γέφυρα διατήρησης της κυριαρχίας τους.

ΤΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ Π. ΜΑΛΛΙΑ

Η αποτροπή, ο περιορισμός και η ανάσχεση είναι κλασικές έννοιες, αναπόφευκτες και αναγκαίες. Περιορισμένης όμως αποτελεσματικότητας όταν βρεθούμε στο «κατώφλι της σύγκρουσης». Αυτό που συνήθως αποκαλούμε χωρίς να ελέγχουμε τις διαστάσεις του «θερμό επεισόδιο». Τα στοιχεία αυτά αποτελούν ουσιαστικό συστατικό της εθνικής μας πολιτικής έναντι της Τουρκίας που έχουν ακολουθήσει οι κυβερνήσεις μας μετά το 1974. Περιλαμβάνουν την προσπάθεια διατήρησης ή όπως τώρα συμβαίνει προσπάθειας αποκατάστασης της ισορροπίας. Ταυτόχρονα διαχρονικά κρατάμε «κλάδο ελαίας» προς τον απειλητικό γείτονα. Με την προβολή της πολιτικής της συνεννόησης, της συνεργασίας και του διαλόγου στη βάση όπως διακηρύσσουμε του διεθνούς δικαίου και του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Η Ελλάδα προτάσσει αρχές και δίκαιο. Η Τουρκία προκρίνει τις καθημερινές στρατιωτικές προκλήσεις, τη στρατιωτική ισχύ και την απειλή πολέμου προκειμένου να προωθήσει το «εθνικό της συμφέρον». Κατά παράβαση του Αρθρου 2 παρ. 4 του Χάρτου του ΟΗΕ, της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι και της Χάρτας των Παρισίων (Νοέμβριος 1990). Αφήνω κατά μέρος τη συμμαχία μας στο ΝΑΤΟ και τα σχετικά… Επιπλέον, τα τωρινά αποτελούν και «δοκιμασία αντοχής» της νέας κυβέρνησης της Ελλάδος.

Από το 1975 έχουμε ξεκαθαρίσει με σαφήνεια ότι η στρατιωτική σύγκρουση δεν είναι η επιλογή της Ελλάδος. Εάν όμως καταστεί αναπόφευκτη με υπαιτιότητα της Τουρκίας, η Ελλάδα διαθέτει την πολιτική βούληση, την εσωτερική νομιμοποίηση και την επιχειρησιακή ετοιμότητα να αντιδράσει. Χρήσιμο να επαναλαμβάνεται.

Από τον Δεκέμβριο του 1999 (Ελσίνκι) το ευρωπαϊκό πλαίσιο υπήρξε το αποκλειστικό Σχέδιο Α της πολιτικής μας έναντι της Αγκυρας. Η ευρωπαϊκή διάσταση ξεθωριάζει. Συνειδητοποιούμε ότι με την εξαίρεση ίσως της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας για δικούς μας λόγους, ουδείς αποδέχεται ότι η σημερινή Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μπορεί να διεκδικήσει, έστω με τους όρους και προϋποθέσεις του Οκτωβρίου 2005, θέση εταίρου στην Ενωση. Αν συνυπολογίσουμε και την πολιτική σύγκρουση σε επίπεδο συμφέροντος και αξιών μεταξύ της Τουρκίας (πρόεδρος Ερντογάν) και συγκεκριμένων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς και του ΝΑΤΟ αντιλαμβανόμαστε ότι το βασικό επί 20 χρόνια Σχέδιο Α της Ελλάδος σήμερα είναι ανεφάρμοστο. Υπάρχει Σχέδιο Β;

Καθαρός ο στόχος της Τουρκίας: Αναζήτηση (επιθυμεί την επιβολή) λύσεων με την Ελλάδα σε συνθήκες έντασης και κλιμακούμενων πολιτικών και επιχειρησιακών προσβολών και προκλήσεων. Καθημερινά πλέον σε πολιτικό όσο και στρατιωτικό επιχειρησιακό επίπεδο (ΥΠΑΜ Γιουλουσί Ακάρ και ΝΑVTEX).

Δεν αγνοώ τον συσχετισμό ισχύος και τη σύγκρουση συμφερόντων των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας στη περιοχή μας και δεν δικαιούμαι να παραβλέψω τον επιτήδειο εναγκαλισμό της Τουρκίας με τη Ρωσία που πιθανώς οδηγεί σε μεταβολή των δεδομένων. Διερωτώμαι αν έχουν ωριμάσει οι συνθήκες να ξαναδούμε τη χρησιμότητα της ομόφωνης Απόφασης 395 (25 Αυγούστου 1976) του Συμβουλίου Ασφαλείας που αφορά στο Αιγαίο. Υπάρχουν χρήσιμα στοιχεία στο σκεπτικό, κυρίως όμως στο διατακτικό. Γνωρίζω τα προηγηθέντα όσο και τη συνέχεια (Διεθνές Δικαστήριο Χάγης). Με τα σημερινά δεδομένα, η προσφυγή στη βάση της Απόφασης 395 προϋποθέτει τη διεθνή νομιμοποίηση.

-Ο Αλέξανδρος Π. Μαλλιάς είναι πρώην πρεσβευτής σε Ουάσιγκτον, Σκόπια και Τίρανα