"...Τα ΑΕΙ υποφέρουν από υπεράριθμους, που στην αρχή συνωστίζονται στα αμφιθέατρα αλλά, αργότερα, όταν ξεψαρώσουν, αρχίζουν τις κοπάνες. Πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες δεν υπάρχουν ούτε για πλάκα, αλλά οι φοιτητές δεν κατανοούν ότι στο πλαίσιο της δουλειάς τους περιλαμβάνεται η σχέση τους με τα βιβλία, η αγορά τους, η μελέτη τους. Στο ελληνικό πανεπιστήμιο αρκούν οι σημειώσεις των καθηγητών και κάποια SOS. Κι όσοι νοιάζονται για σοβαρό και ανταγωνιστικό πτυχίο ψάχνουν τρόπο να φύγουν έξω - οι όντως πλούσιοι, απλώς, παρακάμπτουν το ελληνικό πανεπιστήμιο ως περιττή κούραση...."

Aπό "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ",
31/08-01/09/19

ΣΤΕΡΕΟΤΥΠΑ,
του Ηλία Κανέλλη

Διαβάζοντας διάφορα για το πανεπιστήμιο μετά και τη φετινή ανακοίνωση των βάσεων, αναρωτιέμαι πώς είναι δυνατόν να κυκλοφορεί τόση περιρρέουσα ανοησία, τόση διανοητική οκνηρία και τόση εθελοτυφλία; Πώς είναι δυνατόν οι κομματικές στρατεύσεις να καταργούν τη λογική; Και πώς αυτή η τύφλωση καταλήγει να στηρίζει το πιο παράλογο και ουσιαστικά άδικο εκπαιδευτικό σύστημα του πλανήτη - ένα σύστημα το οποίο υπόσχεται «δωρεάν παιδεία» υποτίθεται στα λαϊκά στρώματα αλλά, στην ουσία, προσφέρει πολυέξοδη φλυαρία διαμορφώνοντας οκνηρούς και δυσκίνητους πτυχιούχους, πολλοί εκ των οποίων προσδοκούν με «το χαρτί» ως βασικό προσόν να διοριστούν σε κάποια υπηρεσία του Δημοσίου, στενού και ευρύτερου.

Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι χρεοκοπημένο. Και θα προσπαθήσω να το περιγράψω έτσι όπως είναι, με μελανά χρώματα, για να γίνουν κατανοητές οι συνιστώσες της χρεοκοπίας του.

Στη βασική εκπαίδευση, δεν εμπεδώνεται στους μαθητές ότι η βασική δουλειά τους είναι το διάβασμα. Στη μέση εκπαίδευση, η γνώση και η επιδίωξή της απομακρύνεται βαθμιαία από τον μαθητικό ορίζοντα και αντικαθίσταται από τις εξετάσεις, σε κατευθύνσεις που θεωρείται ότι εξασφαλίζουν μια επαγγελματική προοπτική μετά την αποφοίτηση. Το σχολείο ως αυτόνομη βαθμίδα εκπαίδευσης έχει αυτοκαταργηθεί, με τη συμβολή και των λειτουργών του. Και η μάθηση είναι αποσπασματική, ευκαιριακή, τυχαία - και κοινότοπη. Το μόνο συστηματικό πράγμα που συμβαίνει στη δεύτερη βαθμίδα της εκπαίδευσης είναι η φροντιστηριακή κατεύθυνση, όπου η εξεταστέα ύλη τυποποιείται και κωδικοποιείται, προς απομνημόνευση. Οσοι μόνο απομνημονεύουν υπερέχουν εκείνων που έχουν πλουσιότερα κριτήρια προσέγγισης της γνώσης.

Κι έρχεται η ώρα του πανεπιστημίου - με υποτίθεται αναβαθμισμένα τα πρώην ΤΕΙ σε πανεπιστήμια από τον Κώστα Γαβρόγλου, σχεδόν όλοι οι απόφοιτοι του λυκείου μπορούν να καταλήξουν σε πανεπιστημιακή σχολή. Θαυμάσια; Θαυμάσια. Η τεχνική εκπαίδευση υποχωρεί ενώ προετοιμάζεται πληθώρα επιστημόνων, που σε πολλές περιπτώσεις είναι τύποις επιστήμονες. Απλώς, δηλαδή, πτυχιούχοι.

Τα ΑΕΙ υποφέρουν από υπεράριθμους, που στην αρχή συνωστίζονται στα αμφιθέατρα αλλά, αργότερα, όταν ξεψαρώσουν, αρχίζουν τις κοπάνες. Πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες δεν υπάρχουν ούτε για πλάκα, αλλά οι φοιτητές δεν κατανοούν ότι στο πλαίσιο της δουλειάς τους περιλαμβάνεται η σχέση τους με τα βιβλία, η αγορά τους, η μελέτη τους. Στο ελληνικό πανεπιστήμιο αρκούν οι σημειώσεις των καθηγητών και κάποια SOS. Κι όσοι νοιάζονται για σοβαρό και ανταγωνιστικό πτυχίο ψάχνουν τρόπο να φύγουν έξω - οι όντως πλούσιοι, απλώς, παρακάμπτουν το ελληνικό πανεπιστήμιο ως περιττή κούραση.

Κι όσο για την περίφημη φοιτητική ζωή, σε κόμμα ή και χωρίς, είναι απλώς άσκηση χειραφέτησης από την οικογένεια και ξοδεμένης ανεξαρτησίας χωρίς στόχο, συνήθως με τα λεφτά του μπαμπά. Μαθαίνουν μόνο όσοι το επιδιώκουν - αλλά το πτυχίο μπορούν να το πάρουν όλοι. Ετσι κι αλλιώς, ύστερα θα κάααααθονται, αλλά όταν τους ρωτάνε για μερικά χρόνια το επάγγελμά τους θα λένε, π.χ., «αδιόριστος εκπαιδευτικός»...


Τι προσφέρει αυτή η βιομηχανία παραγωγής επιστημόνων. Κυρίως, λούστρο. Μια γυαλιστερή επιφάνεια, προστιθέμενη αξία στην αυταπάτη της ευμάρειας που χρεοκόπησε και συνεχίζει να χρεοκοπεί. Ετσι κι αλλιώς, ο μέσος όρος της ελληνικής κοινωνίας διεκδικεί την επιφανειακότητα, ό,τι φαίνεται, ό,τι είναι εύκολο, ό,τι είναι προφανές.

Λένε ότι αν περιγράφεις το σύμπτωμα μπορείς να προσανατολιστείς και σε θεραπεία. Αλλά όταν μια κοινωνία ολόκληρη επιμένει στο σύμπτωμα, αυτό είναι αυτοχειριασμός.