Από "ΤΑ ΝΕΑ"
![]() |
| "ΤΑ ΝΕΑ",,13/07/19 |
Αποχαιρετισμός
Μια αμφιλεγόμενη μεγάλη πολιτική προσωπικότητα, ο Αντώνης Λιβάνης, έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Τετάρτης και μαζί έκλεισε ένα ολόκληρο κεφάλαιο της νεότερης πολιτικής ιστορίας της χώρας, αυτής που τέλος πάντων είναι συνδεδεμένη με την άνοδο και την πτώση του ΠΑΣΟΚ, τον Ανδρέα Παπανδρέου, άλλα και μετέπειτα. Η σχέση του με τον Ανδρέα, την οποία παρακολούθησα επί πολλά χρόνια ως ρεπόρτερ, πέρασε από πολλές διακυμάνσεις, είχε σκαμπανεβάσματα σοβαρά, αλλά και περιόδους απόλυτης ταύτισης, εξαιτίας των οποίων ο Λιβάνης υπήρξαν εποχές που διοίκησε τη χώρα από το παρασκήνιο είτε ως διευθυντής του πολιτικού γραφείου του πρωθυπουργού από το 1981 ως το 1989 είτε ως υπουργός Επικρατείας από το 1993 ως το 1996.
Σε σφοδρή κόντρα πολλές φορές με το κομματικό κατεστημένο της Χαριλάου Τρικούπη, φάνηκε να δικαιώνεται στη δύση της ζωής του, όταν στον εκδοτικό του οίκο προσελήφθη ένας εξ εκείνων που ερχόταν συχνά σε σύγκρουση την εποχή της παντοδυναμίας του, ο Κώστας Λαλιώτης.
Η μεγάλη διαμάχη
Παροιμιώδης ωστόσο ήταν η διαμάχη του με τον Μένιο Κουτσόγιωργα με αντικείμενο την άσκηση επιρροής στον Ανδρέα Παπανδρέου, μάχη από την οποία βγήκε νικητής όταν ο πρώτος αυτοεξουδετερώθηκε με την εμπλοκή του στην υπόθεση Κοσκωτά. Ηταν μια διαμάχη που ερχόταν από την περίοδο του «πρώιμου» ΠΑΣΟΚ και είναι γνωστό ότι το 1981 έδωσε προσωπική μάχη στην Αχαΐα υπέρ του Γιώργου Παπανδρέου, πρωτοεμφανιζόμενου τότε ως υποψηφίου για να υποσκελίσει τον ανθυποψήφιό του στην ίδια περιφέρεια, θεωρούμενο ως «αχαιάρχη», Μένιο Κουτσόγιωργα. Ο τελευταίος ουδέποτε του συγχώρησε ότι εξαιτίας αυτής του της ανάμειξης ο Γ. Παπανδρέου βγήκε πρώτος σε σταυρούς προτίμησης αφήνοντάς τον πολλές χιλιάδες ψήφους πίσω του.
Γεφυροποιός
Ανθρωπος ήπιων φαινομενικά τόνων, χρησιμοποιήθηκε από τον Ανδρέα ως γέφυρα για τη διευθέτηση των σχέσεων της κυβέρνησης με τα παλιά «τζάκια» της χώρας, αποστολή την οποία έφερε εις πέρας με μεγάλη επιτυχία και εξαιτίας της οποίας «αποκόμισε» τη διαχρονική φιλική σχέση με τον επιχειρηματία Βαρδή Βαρδινογιάννη. Και πρέπει εδώ να αναφερθεί ότι είχε προκαλέσει βαθύτατη εντύπωση και πλήθος συζητήσεων εντός του ΠΑΣΟΚ μια φωτογραφία του παραμονές εκλογών, η οποία τον απαθανάτιζε να σκύβει και να φιλάει το χέρι του Βαρδινογιάννη. Το δόγμα του ήταν «στη ζωή μόνο οι φίλοι υπάρχουν, αυτούς να προσέχεις».
Είναι άπειρες οι περιπτώσεις παρεμβάσεών του, πάντοτε για το «καλό» του ΠΑΣΟΚ και του Ανδρέα, και πάντοτε στο όνομα του Ανδρέα, την εποχή της παντοδυναμίας του. Αλλά είναι και απολύτως παραδεκτό ότι σε περιόδους μειζόνων κρίσεων λειτούργησε καταλυτικά για να πέσουν οι τόνοι μεταξύ των δύο εναλλασσόμενων στην εξουσία πολιτικών δυνάμεων, του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Ηταν πάντοτε υπέρ της διατήρησης ανοιχτών διαύλων μεταξύ των δύο κυρίαρχων πολιτικών δυνάμεων της χώρας και γνωρίζω ότι οι δίαυλοι αυτοί έμειναν ανοιχτοί ακόμη και την περίοδο του «βρώμικου '89», παρότι πρωθυπουργός ήταν ο Κ. Μητσοτάκης και υπόδικος ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ενδεικτικό της τακτικής του αυτής ήταν ότι διατήρησε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας ακόμη και με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, παρά το γεγονός ότι ο Ανδρέας τον είχε «αδειάσει» το 1985, επιλέγοντας για Πρόεδρο της Δημοκρατίας τον Χρήστο Σαρτζετάκη. Θεωρείται ότι συνέβαλε αποφασιστικά, ώστε το 1993, με την επανεκλογή του, ο Ανδρέας να κλείσει οριστικά τον δρόμο στην παραπομπή του Κ. Μητσοτάκη σε Ειδικό Δικαστήριο για το σκάνδαλο της ΑΓΕΤ Ηρακλής.
Η διαδοχή
Στη διαμάχη για τη διαδοχή του Ανδρέα τον Ιανουάριο του 1996, αν και αποδυναμωμένος και εκτός πια του κομματικού παιχνιδιού, τάχθηκε σαφώς υπέρ του Γεράσιμου Αρσένη και κατά του Κώστα Σημίτη, θεωρώντας ότι ο «εκσυγχρονισμός» θα αποτελούσε την ταφόπλακα για το ΠΑΣΟΚ. Στην επικράτηση Σημίτη απάντησε με τον σχηματισμό γύρω του μιας ομάδας από στελέχη του λεγόμενου «εθνικοπατριωτικού» βραχίονα του κόμματος, στήριξε εκδοτικές προσπάθειες που πολέμησαν μέχρι τέλους τον Κ. Σημίτη και κάποια στιγμή πήρε αποστάσεις από το ΠΑΣΟΚ και ταυτόχρονα έκανε την επιλογή να ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τον νέο αρχηγό της ΝΔ Κώστα Καραμανλή.
Υποστηρίζεται βάσιμα ότι ήταν δική του ιδέα να προταθεί, ύστερα από εντατικές διαβουλεύσεις με τους Π. Μολυβιάτη και Πρ. Παυλόπουλο, από τη ΝΔ του Κ. Καραμανλή ο Κάρολος Παπούλιας ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας 2005 - επιλογή που θα υπηρετούσε και την πολιτική του διεμβολισμού του ΠΑΣΟΚ, στη λογική του κεντρώου ανοίγματος που θα επιχειρούσε ο τότε πρωθυπουργός.
Η σχέση με τον Γιώργο
Και αυτό ανεξαρτήτως του γεγονότος ότι πρόεδρος πλέον του ΠΑΣΟΚ ήταν ένας ακόμη Παπανδρέου - ο Γιώργος. Παρά την κοινή πολιτική τους καταγωγή, παρά το γεγονός ότι είχε στηρίξει το '81 τον Παπανδρέου έναντι του Κουτσόγιωργα και παρά κυρίως το καταλυτικό γεγονός ότι ο Γιώργος ήταν γιος του Ανδρέα, ουδέποτε η σχέση μεταξύ τους είχε θετικό πρόσημο: ο Αντώνης Λιβάνης δεν θεώρησε ποτέ τον Γιώργο ικανό να διοικήσει τη χώρα, ο Γιώργος πίστευε ότι «δούλευε» συνεχώς εις βάρος του και υπέρ της Δεξιάς, εξού και τα δηλητηριώδη σχόλια αμφοτέρων. Εντυπα της επιρροής του έχουν κατηγορήσει τον Γ. Παπανδρέου για εθνική μειοδοσία, προδοσία κ.λπ. Τόσο που το tweet του Γιώργου μετά την αναγγελία του θανάτου του Λιβάνη να προκαλέσει στους γνωρίζοντες την πραγματική υφή της «σχέσης» τους χαμόγελα συγκατάβασης...
Η σχέση με τον Τσίπρα
Στην τελευταία φάση της ζωής του γοητεύθηκε - και αυτός! - από τον Αλέξη Τσίπρα, για τον οποίο έλεγε ότι «ο μικρός το 'χει». Του «θύμιζε» τον Ανδρέα στα νιάτα του. Ως εκ τούτου στήριξε με τα έντυπα που εξέδιδε ο εκδοτικός του οίκος την προσπάθεια του «μικρού» να ανέβει στην εξουσία, επέτρεψε στον γιο του Ηλία να εκτεθεί με τον ΣΥΡΙΖΑ (πολλαπλώς, ακόμη και ως αποτυχών υποψήφιος στη Β' Αθήνας) παρά το «βαρύ» του όνομα και - τι κατάληξη - εφέτος αποδέχθηκε να μετάσχει και αυτός, εκών άκων, στη λεηλασία του ΠΑΣΟΚ από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ουδείς ξεχνάει ότι ξαφνικά, στην τελευταία συγκέντρωση στο σπίτι του στην Κηφισιά για την ονομαστική του εορτή, τον φετινό Γενάρη, εμφανίστηκε από το πουθενά ο Αλ. Τσίπρας με το σύνολο σχεδόν του Υπουργικού Συμβουλίου να του ευχηθούν τα χρόνια πολλά. Και να φωτογραφιστούν χαριεντιζόμενοι με πολλά από τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που όπως κάθε χρόνο τέτοια ημέρα, του Αγίου Αντωνίου, τον επισκέπτονταν για να του υποβάλουν τις ευχές τους.
Ωστόσο και παρά το γεγονός ότι για όλους ισχύει η ρήση του Δημοσθένη «προς γαρ το τελευταίον εκβάν, έκαστον των πριν υπαρξάντων κρίνεται», ουδείς μπορεί να παραγνωρίσει για τον Αντώνη Λιβάνη ότι υπήρξε ένας βαθιά δημοκρατικός άνθρωπος που αγωνίστηκε κατά της δικτατορίας των συνταγματαρχών (εξαιτίας της δράσης του μάλιστα εξορίστηκε για πέντε χρόνια) και ότι κέρδισε τον σεβασμό των φίλων και των εχθρών του για την αφοσίωσή του στον Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτή του η αφοσίωση, σε συνδυασμό με τις ομολογημένα άριστες ικανότητές του στη διευθέτηση κρίσεων είτε αφορούσαν κυβερνητικά ζητήματα είτε εσωκομματικές κόντρες, ήταν που στοίχειωσαν όλους τους μετά τον Ανδρέα πρωθυπουργούς της χώρας, που «δεν είχαν έναν Λιβάνη δίπλα τους»...
![]() |
"ΤΑ ΝΕΑ", 13/09/19![]() ![]() |




Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου