Τρία κείμενα παρέμβασης, από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
1.Η αναγέννηση θα έλθει από το εξωτερικό
Την εβδομάδα που μας πέρασε βρέθηκαν στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του Φόρουμ της Δημοκρατίας, πολλοί σημαντικοί άνθρωποι από το εξωτερικό. Αρκετοί δεν ήξεραν τίποτα για τη χώρα μας πέρα από αυτά που έχουν διαβάσει στον διεθνή Τύπο. Αλλοι είναι συχνοί επισκέπτες και αγαπούν τους Ελληνες και την Ελλάδα. Ολοι έκαναν το ίδιο ερώτημα: «Πραγματικά δεν καταλαβαίνουμε γιατί έχετε μπει σε αυτήν τη μαύρη τρύπα και δεν μπορείτε να βγείτε. Εχετε μια πανέμορφη χώρα και έναν τρόπο ζωής που είναι απίθανος. Παντού γνωρίσαμε νέους ανθρώπους με ταλέντα, μόρφωση, γλώσσες, από εκείνους που μπορούν να σταθούν οπουδήποτε. Τι φταίει και είστε τόσο καιρό σε αυτή την κατάσταση;».
Μας βασανίζει όλους αυτό το ερώτημα είναι η αλήθεια και δεν έχει εύκολη απάντηση. Είχαμε πεισθεί –και είχαμε πείσει και πολλούς διεθνείς αναλυτές– ότι για όλα έφταιγαν το μνημόνιο και η συνταγή της λιτότητας.
Mεγάλη μερίδα των πολιτών το πιστεύει ακόμη. Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι οι Γερμανοί αποφάσιζαν να μας χαρίσουν το μισό χρέος και να μας δώσουν και κάποια δισ. ευρώ «προίκα». Πιστεύει κανείς ειλικρινά ότι η χώρα θα απογειωνόταν; Τα δομικά βαρίδια που μας κρατούν καθηλωμένους είναι αφόρητα. Και ελικόπτερα να αρχίσουν να πετούν πάνω από την Αττική σκορπίζοντας λεφτά για μήνες, το πρόβλημα δεν θα λυθεί και θα αρχίσουμε να συσσωρεύουμε ελλείμματα πολύ γρήγορα.
Οσοι ξέρουν τη χώρα επιφανειακά δεν το καταλαβαίνουν αυτό.
Οι Γερμανοί αρέσκονται πάλι στη θεωρία της αποτυχίας των ελληνικών ελίτ. Δεν έχουν άδικο. Και δεν είναι μόνο η πολιτική ελίτ που έφταιξε. Το επεισόδιο με τις τηλεοπτικές άδειες και ο γενικότερος ντόρος γύρω από τα μέσα ενημέρωσης φανέρωσαν με ωμό τρόπο τη γύμνια της επιχειρηματικής ελίτ.
Πού θα βρούμε λοιπόν τη δύναμη, τα «υλικά» και την όρεξη να ξαναφτιάξουμε τη χώρα και να την πάμε στο επίπεδο που αξίζει; Μη μου πείτε εκείνο το καταραμένο «να πιάσουμε πρώτα πάτο και βλέπουμε...». Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο, γιατί η διεθνής βιβλιογραφία είναι γεμάτη με παραδείγματα κρατών που από ένα σημείο και πέρα ανακάλυψαν ότι δεν υπάρχει πραγματικός, τελικός πάτος. Η παρακμή μπορεί να οδηγήσει σε ένα σπιράλ χωρίς τέλος.
Τελευταία αρχίζω και πιστεύω, μέσα στην απελπισία της εποχής, ότι κρίσιμο ρόλο στην αναγέννηση του τόπου θα παίξουν οι εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνες που έχουν φύγει στο εξωτερικό. Δεν έχουν καμία σχέση με τους μετανάστες του ’30 ή του ’50. Η τεχνολογία και τα άλλα μέσα τούς επιτρέπουν να διατηρούν επαφή με την Ελλάδα. Τώρα συγκεντρώνουν εμπειρίες, στοιχεία επαγγελματισμού και... χρήματα. Πάρα πολλοί έχουν την ίδια απορία με αυτήν της αρχής της στήλης: «Γιατί δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε;». Στο παρελθόν η Διασπορά έπαιξε καταλυτικό ρόλο όταν η χώρα έπρεπε να ξαναχτιστεί πάνω στα συντρίμμια. Από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και μετά, οι Ελληνες του εξωτερικού έδωσαν την ορμή και το όραμα που έλειπε. Κάποιοι το κάνουν τώρα, αλλά δεν αποτελούν ακόμη κρίσιμη μάζα. Το έχουμε ανάγκη όσο ποτέ. Τα εγχώρια υλικά είναι φθαρμένα, κουρασμένα και σίγουρα δεν φτάνουν για να αναδείξει ο τόπος τις συγκλονιστικές του δυνατότητες.
2. Μαύρα και πυκνά τα σύννεφα
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 18/09/16 |
1.Η αναγέννηση θα έλθει από το εξωτερικό
Του Αλέξη Παπαχελά
Την εβδομάδα που μας πέρασε βρέθηκαν στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του Φόρουμ της Δημοκρατίας, πολλοί σημαντικοί άνθρωποι από το εξωτερικό. Αρκετοί δεν ήξεραν τίποτα για τη χώρα μας πέρα από αυτά που έχουν διαβάσει στον διεθνή Τύπο. Αλλοι είναι συχνοί επισκέπτες και αγαπούν τους Ελληνες και την Ελλάδα. Ολοι έκαναν το ίδιο ερώτημα: «Πραγματικά δεν καταλαβαίνουμε γιατί έχετε μπει σε αυτήν τη μαύρη τρύπα και δεν μπορείτε να βγείτε. Εχετε μια πανέμορφη χώρα και έναν τρόπο ζωής που είναι απίθανος. Παντού γνωρίσαμε νέους ανθρώπους με ταλέντα, μόρφωση, γλώσσες, από εκείνους που μπορούν να σταθούν οπουδήποτε. Τι φταίει και είστε τόσο καιρό σε αυτή την κατάσταση;».
Μας βασανίζει όλους αυτό το ερώτημα είναι η αλήθεια και δεν έχει εύκολη απάντηση. Είχαμε πεισθεί –και είχαμε πείσει και πολλούς διεθνείς αναλυτές– ότι για όλα έφταιγαν το μνημόνιο και η συνταγή της λιτότητας.
Mεγάλη μερίδα των πολιτών το πιστεύει ακόμη. Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι οι Γερμανοί αποφάσιζαν να μας χαρίσουν το μισό χρέος και να μας δώσουν και κάποια δισ. ευρώ «προίκα». Πιστεύει κανείς ειλικρινά ότι η χώρα θα απογειωνόταν; Τα δομικά βαρίδια που μας κρατούν καθηλωμένους είναι αφόρητα. Και ελικόπτερα να αρχίσουν να πετούν πάνω από την Αττική σκορπίζοντας λεφτά για μήνες, το πρόβλημα δεν θα λυθεί και θα αρχίσουμε να συσσωρεύουμε ελλείμματα πολύ γρήγορα.
Οσοι ξέρουν τη χώρα επιφανειακά δεν το καταλαβαίνουν αυτό.
Οι Γερμανοί αρέσκονται πάλι στη θεωρία της αποτυχίας των ελληνικών ελίτ. Δεν έχουν άδικο. Και δεν είναι μόνο η πολιτική ελίτ που έφταιξε. Το επεισόδιο με τις τηλεοπτικές άδειες και ο γενικότερος ντόρος γύρω από τα μέσα ενημέρωσης φανέρωσαν με ωμό τρόπο τη γύμνια της επιχειρηματικής ελίτ.
Πού θα βρούμε λοιπόν τη δύναμη, τα «υλικά» και την όρεξη να ξαναφτιάξουμε τη χώρα και να την πάμε στο επίπεδο που αξίζει; Μη μου πείτε εκείνο το καταραμένο «να πιάσουμε πρώτα πάτο και βλέπουμε...». Είναι πάρα πολύ επικίνδυνο, γιατί η διεθνής βιβλιογραφία είναι γεμάτη με παραδείγματα κρατών που από ένα σημείο και πέρα ανακάλυψαν ότι δεν υπάρχει πραγματικός, τελικός πάτος. Η παρακμή μπορεί να οδηγήσει σε ένα σπιράλ χωρίς τέλος.
Τελευταία αρχίζω και πιστεύω, μέσα στην απελπισία της εποχής, ότι κρίσιμο ρόλο στην αναγέννηση του τόπου θα παίξουν οι εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνες που έχουν φύγει στο εξωτερικό. Δεν έχουν καμία σχέση με τους μετανάστες του ’30 ή του ’50. Η τεχνολογία και τα άλλα μέσα τούς επιτρέπουν να διατηρούν επαφή με την Ελλάδα. Τώρα συγκεντρώνουν εμπειρίες, στοιχεία επαγγελματισμού και... χρήματα. Πάρα πολλοί έχουν την ίδια απορία με αυτήν της αρχής της στήλης: «Γιατί δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε;». Στο παρελθόν η Διασπορά έπαιξε καταλυτικό ρόλο όταν η χώρα έπρεπε να ξαναχτιστεί πάνω στα συντρίμμια. Από την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους και μετά, οι Ελληνες του εξωτερικού έδωσαν την ορμή και το όραμα που έλειπε. Κάποιοι το κάνουν τώρα, αλλά δεν αποτελούν ακόμη κρίσιμη μάζα. Το έχουμε ανάγκη όσο ποτέ. Τα εγχώρια υλικά είναι φθαρμένα, κουρασμένα και σίγουρα δεν φτάνουν για να αναδείξει ο τόπος τις συγκλονιστικές του δυνατότητες.
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 18/09/16 |
Του Άγγελου Στάγκου
Είναι πολλά και διάφορα, ανησυχητικά στη συντριπτική πλειοψηφία τους, αυτά που βλέπουμε και αισθανόμαστε, τα τελευταία χρόνια, τους τελευταίους μήνες, τις τελευταίες εβδομάδες, σχεδόν καθημερινά. Στην Ελλάδα που μας ενδιαφέρει άμεσα, αλλά και στην Ευρώπη και τον κόσμο, που μας ενδιαφέρει εμμέσως άμεσα. Σαν να μαζεύονται πυκνά και μαύρα σύννεφα που σκεπάζουν τον ουρανό, απειλώντας με καταιγίδα που μπορεί να εξελιχθεί σε τυφώνα μεγάλων διαστάσεων.
Στην Ελλάδα βλέπουμε μία κυβέρνηση να διολισθαίνει με ταχείς ρυθμούς στον καθεστωτισμό με στοιχεία από Ερντογάν, Τσάβες, Ορμπαν, ακόμη και από Λένιν. Ξεκίνησε την πορεία της από την αντιπολίτευση παραβιάζοντας κάθε νόμο και τάξη, όταν βρέθηκε στην εξουσία συνέχισε δείχνοντας ανοχή και προσφέροντας θαλπωρή σε πάσης φύσεως «μπαχαλάκηδες» και τώρα χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη ως αιχμή του δόρατός της. Είναι αρκετά τα γεγονότα, με αποκορύφωμα όσα έγιναν πρόσφατα σε σχέση με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, που δίνουν την εντύπωση ότι η Δικαιοσύνη χρησιμοποιείται ως θεραπαινίδα των επιδιώξεων της κυβέρνησης.
Την ίδια αίσθηση άλλωστε έδωσε και ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη. Και μπορεί η κυβέρνηση να κρύβεται συνεχώς πίσω από το σλόγκαν «αφήστε τη Δικαιοσύνη να κάνει απερίσπαστη τη δουλειά της», ή κάτι παρόμοια, αλλά οι επαναλαμβανόμενες συμπτώσεις παύουν να είναι συμπτώσεις.
Περιττό να τονισθεί, τέλος, ποια είναι η εξέλιξη, όταν η δικαστική εξουσία, ο τρίτος πυλώνας του δημοκρατικού πολιτεύματος, χάνει την ανεξαρτησία της και γίνεται υποχείριο της εκτελεστικής εξουσίας...
Στην Ελλάδα επίσης βλέπουμε ότι η κυβέρνηση αδυνατεί και μάλλον δεν θέλει να ξεφύγει από τον εαυτό της. Αντίθετα προσπαθεί να κρατήσει τη χώρα μέσα στο τέλμα. Ο Χρ. Βερναρδάκης βρίσκει τρόπους να φορτώνει το Δημόσιο με υπαλλήλους παρελθόντων ετών και ταυτόχρονα αφαιρούνται από τη διοίκηση τα εργαλεία που θα μπορούσαν να τη βοηθήσουν να απαλλαγεί από εκείνους των οποίων οι θέσεις καταργούνται, από τους επίορκους και τους άχρηστους. Ο Ν. Φίλης επαναφέρει όλες τις στρεβλώσεις που υποβάθμιζαν την τριτοβάθμια εκπαίδευση και μαζί με τους συνδικαλιστές να συντηρούν το κλίμα της ήσσονος προσπάθειας στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στο οποίο θέλουν να εντάξουν και τα ιδιωτικά σχολεία. Ο Ν. Παππάς έκανε ένα διαγωνισμό για τηλεοπτικές άδειες με τόσο πολλά απόνερα που θα γραφεί στην Ιστορία.
Οι Χρ. Σπίρτζης και Π. Σκουρλέτης εξακολουθούν απτόητοι να υπονομεύουν κάθε απόπειρα ιδιωτικοποίησης, αποδεικνύοντας ότι οι εκκλήσεις για επενδύσεις από το εξωτερικό είναι λόγια του αέρα. Στην υγεία η κατάσταση έχει φτάσει στο μη περαιτέρω και όλη η δραστηριότητα στον συγκεκριμένο τομέα επικεντρώνεται στις επιδόσεις bullying του Π. Πολάκη. Στο προσφυγικό κανείς δεν γνωρίζει τι ακριβώς γίνεται και πώς χρησιμοποιούνται οι γενναίες επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση, αφού Π. Καμμένος, Γ. Μουζάλας και ο παραιτηθείς Οδ. Βουδούρης δεν μπορούν να μυρίσουν ο ένας τον άλλον.
Ολα αυτά μαζί με άλλα και κυρίως η πορεία της οικονομίας δημιουργούν μαύρες σκέψεις και μαύρα σύννεφα. Δυστυχώς όμως το ίδιο συμβαίνει και έξω από την Ελλάδα. Το τοπίο στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική είναι τόσο κακό και περίπλοκο που κανείς δεν βγάζει άκρη, ούτε φυσικά μπορούν να γίνουν προβλέψεις. Το πόρισμα της αγγλικής Βουλής για τις ευθύνες Κάμερον δεν ανακουφίζει. Η Ευρώπη, κατ’ ομολογία Μέρκελ, βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικής κρίσης και προσπαθεί να βρει τρόπους να αντεπεξέλθει, αλλά η αισιοδοξία δεν περισσεύει. Το προσφυγικό πρόβλημα δεν καταλαγιάζει και κανείς δεν ξέρει τι θα προκύψει από το δημοψήφισμα στην Ιταλία και τις εκλογές πρώτα στην Αυστρία και αργότερα σε Γαλλία και Γερμανία.
Στις ΗΠΑ η προεκλογική εκστρατεία έχει πάρει διαστάσεις διχασμού, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και οικονομικός ευρωαμερικανικός πόλεμος με τους μεν να βάλλουν κατά οικονομικών κολοσσών των δε, κυρίως γερμανικών και τούμπαλιν (Apple). Οι σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας περνούν περίοδο μεγάλης έντασης με την εκατέρωθεν καταγγελτική προπαγάνδα να κλιμακώνεται. Η Ουκρανία παραμένει μεγάλο αγκάθι, στην Ασία φοβίζουν οι τάσεις ηγεμονισμού της Κίνας, αλλά και οι πυρηνικές καντρίλιες του βορειοκορεατικού καθεστώτος. Με λίγα λόγια, τα σύννεφα είναι βαριά, μαύρα και συσσωρεύονται συνεχώς. Στην Ελλάδα της παρακμής και της οικονομικής κρίσης προστίθενται οι σαφείς καθεστωτικές τάσεις της κυβέρνησης, στην Ευρώπη τα προβλήματα δεν βρίσκουν λύσεις και ο εθνολαϊκισμός επελαύνει, ο κόσμος απειλείται από την τέλεια καταιγίδα.
3. Ο ανατροπεύς κ. Τραμπ
Είναι πολλά και διάφορα, ανησυχητικά στη συντριπτική πλειοψηφία τους, αυτά που βλέπουμε και αισθανόμαστε, τα τελευταία χρόνια, τους τελευταίους μήνες, τις τελευταίες εβδομάδες, σχεδόν καθημερινά. Στην Ελλάδα που μας ενδιαφέρει άμεσα, αλλά και στην Ευρώπη και τον κόσμο, που μας ενδιαφέρει εμμέσως άμεσα. Σαν να μαζεύονται πυκνά και μαύρα σύννεφα που σκεπάζουν τον ουρανό, απειλώντας με καταιγίδα που μπορεί να εξελιχθεί σε τυφώνα μεγάλων διαστάσεων.
Στην Ελλάδα βλέπουμε μία κυβέρνηση να διολισθαίνει με ταχείς ρυθμούς στον καθεστωτισμό με στοιχεία από Ερντογάν, Τσάβες, Ορμπαν, ακόμη και από Λένιν. Ξεκίνησε την πορεία της από την αντιπολίτευση παραβιάζοντας κάθε νόμο και τάξη, όταν βρέθηκε στην εξουσία συνέχισε δείχνοντας ανοχή και προσφέροντας θαλπωρή σε πάσης φύσεως «μπαχαλάκηδες» και τώρα χρησιμοποιεί τη δικαιοσύνη ως αιχμή του δόρατός της. Είναι αρκετά τα γεγονότα, με αποκορύφωμα όσα έγιναν πρόσφατα σε σχέση με τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, που δίνουν την εντύπωση ότι η Δικαιοσύνη χρησιμοποιείται ως θεραπαινίδα των επιδιώξεων της κυβέρνησης.
Την ίδια αίσθηση άλλωστε έδωσε και ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη. Και μπορεί η κυβέρνηση να κρύβεται συνεχώς πίσω από το σλόγκαν «αφήστε τη Δικαιοσύνη να κάνει απερίσπαστη τη δουλειά της», ή κάτι παρόμοια, αλλά οι επαναλαμβανόμενες συμπτώσεις παύουν να είναι συμπτώσεις.
Περιττό να τονισθεί, τέλος, ποια είναι η εξέλιξη, όταν η δικαστική εξουσία, ο τρίτος πυλώνας του δημοκρατικού πολιτεύματος, χάνει την ανεξαρτησία της και γίνεται υποχείριο της εκτελεστικής εξουσίας...
Στην Ελλάδα επίσης βλέπουμε ότι η κυβέρνηση αδυνατεί και μάλλον δεν θέλει να ξεφύγει από τον εαυτό της. Αντίθετα προσπαθεί να κρατήσει τη χώρα μέσα στο τέλμα. Ο Χρ. Βερναρδάκης βρίσκει τρόπους να φορτώνει το Δημόσιο με υπαλλήλους παρελθόντων ετών και ταυτόχρονα αφαιρούνται από τη διοίκηση τα εργαλεία που θα μπορούσαν να τη βοηθήσουν να απαλλαγεί από εκείνους των οποίων οι θέσεις καταργούνται, από τους επίορκους και τους άχρηστους. Ο Ν. Φίλης επαναφέρει όλες τις στρεβλώσεις που υποβάθμιζαν την τριτοβάθμια εκπαίδευση και μαζί με τους συνδικαλιστές να συντηρούν το κλίμα της ήσσονος προσπάθειας στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση, στο οποίο θέλουν να εντάξουν και τα ιδιωτικά σχολεία. Ο Ν. Παππάς έκανε ένα διαγωνισμό για τηλεοπτικές άδειες με τόσο πολλά απόνερα που θα γραφεί στην Ιστορία.
Οι Χρ. Σπίρτζης και Π. Σκουρλέτης εξακολουθούν απτόητοι να υπονομεύουν κάθε απόπειρα ιδιωτικοποίησης, αποδεικνύοντας ότι οι εκκλήσεις για επενδύσεις από το εξωτερικό είναι λόγια του αέρα. Στην υγεία η κατάσταση έχει φτάσει στο μη περαιτέρω και όλη η δραστηριότητα στον συγκεκριμένο τομέα επικεντρώνεται στις επιδόσεις bullying του Π. Πολάκη. Στο προσφυγικό κανείς δεν γνωρίζει τι ακριβώς γίνεται και πώς χρησιμοποιούνται οι γενναίες επιδοτήσεις από την Ευρωπαϊκή Ενωση, αφού Π. Καμμένος, Γ. Μουζάλας και ο παραιτηθείς Οδ. Βουδούρης δεν μπορούν να μυρίσουν ο ένας τον άλλον.
Ολα αυτά μαζί με άλλα και κυρίως η πορεία της οικονομίας δημιουργούν μαύρες σκέψεις και μαύρα σύννεφα. Δυστυχώς όμως το ίδιο συμβαίνει και έξω από την Ελλάδα. Το τοπίο στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική είναι τόσο κακό και περίπλοκο που κανείς δεν βγάζει άκρη, ούτε φυσικά μπορούν να γίνουν προβλέψεις. Το πόρισμα της αγγλικής Βουλής για τις ευθύνες Κάμερον δεν ανακουφίζει. Η Ευρώπη, κατ’ ομολογία Μέρκελ, βρίσκεται στα πρόθυρα νευρικής κρίσης και προσπαθεί να βρει τρόπους να αντεπεξέλθει, αλλά η αισιοδοξία δεν περισσεύει. Το προσφυγικό πρόβλημα δεν καταλαγιάζει και κανείς δεν ξέρει τι θα προκύψει από το δημοψήφισμα στην Ιταλία και τις εκλογές πρώτα στην Αυστρία και αργότερα σε Γαλλία και Γερμανία.
Στις ΗΠΑ η προεκλογική εκστρατεία έχει πάρει διαστάσεις διχασμού, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και οικονομικός ευρωαμερικανικός πόλεμος με τους μεν να βάλλουν κατά οικονομικών κολοσσών των δε, κυρίως γερμανικών και τούμπαλιν (Apple). Οι σχέσεις ΗΠΑ - Ρωσίας περνούν περίοδο μεγάλης έντασης με την εκατέρωθεν καταγγελτική προπαγάνδα να κλιμακώνεται. Η Ουκρανία παραμένει μεγάλο αγκάθι, στην Ασία φοβίζουν οι τάσεις ηγεμονισμού της Κίνας, αλλά και οι πυρηνικές καντρίλιες του βορειοκορεατικού καθεστώτος. Με λίγα λόγια, τα σύννεφα είναι βαριά, μαύρα και συσσωρεύονται συνεχώς. Στην Ελλάδα της παρακμής και της οικονομικής κρίσης προστίθενται οι σαφείς καθεστωτικές τάσεις της κυβέρνησης, στην Ευρώπη τα προβλήματα δεν βρίσκουν λύσεις και ο εθνολαϊκισμός επελαύνει, ο κόσμος απειλείται από την τέλεια καταιγίδα.
 |
| "Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 18/09/16 |
Του Κώστα Ιορδανίδη
Θα ήταν σκόπιμο και συνετό εάν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ άρχιζαν πλέον σταδιακώς να συμφιλιώνονται με την ιδέα ότι ο επόμενος Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να είναι ο κ. Ντόναλντ Τραμπ. Η σύντονη προσπάθεια του αμερικανικού κατεστημένου δεν ανέστειλε την ανοδική πορεία του ανορθόδοξου Ρεπουμπλικανού υποψηφίου, που ανεξαρτήτως του αποτελέσματος των εκλογών είναι η δεσπόζουσα φυσιογνωμία της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
Δεν είναι «εκσυγχρονιστής» ο κ. Τραμπ, με την επικρατούσα έννοια της λέξεως· δεν είναι ο προπαγανδιστής ανεκπλήρωτων οραμάτων· είναι ο πολιτικός που επαναφέρει στο προσκήνιο τις αξίες του σκληρού Αμερικανού επιχειρηματία και εργαζομένου· οι αντιλήψεις περί πολιτική ορθότητος του είναι απεχθείς· ο στενός του κύκλος δεν περιλαμβάνει, προφανώς, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης· εκφράζει μια Αμερική που δεν αποτυπώνεται στις κινηματογραφικές ταινίες του Γούντι Αλεν.
Η αμερικανική συμβατική Δεξιά εκπροσωπεί ό,τι απέμεινε από την αντίληψη του αυστηρού και αποφασιστικού βιομηχάνου των περασμένων δεκαετιών, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εισέλθει στη «μεταβιομηχανική εποχή». Την συμβατική Αριστερά πλαισιώνει μία νέα τάξη, που δραστηριοποιείται στον τομέα των υπηρεσιών και όχι της παραγωγής. Σημείο επαφής των δύο τάσεων είναι η αποστροφή τους για τον κ. Τραμπ, που ταυτοχρόνως θεωρούν ανατροπέα και αναχρονιστικό.
Ολα αυτά αποτελούν θέματα εσωτερικά των ΗΠΑ, με την Ευρώπη να παρακολουθεί ως δι’ εσόπτρου εν αινίγματι την πορεία της προεκλογικής εκστρατείας, που θα αναδείξει τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου. Ομως η δήλωση του κ. Τραμπ ότι η συνδρομή των ΗΠΑ –σε περίπτωση επιθέσεως της Ρωσίας– θα περιορισθεί μόνον σε όσες χώρες τηρούν τις δεσμεύσεις τους έναντι του ΝΑΤΟ προκάλεσε εντονότατη αντίδραση του ευρωαμερικανικού κατεστημένου. Με δεδομένο όμως ότι από τις είκοσι οκτώ χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ μόνον οι ΗΠΑ, η Ελλάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Εσθονία και η Πολωνία τηρούν την υποχρέωση που έχουν αναλάβει να διαθέτουν για την Αμυνα το 2% του ΑΕΠ, ο κ. Τραμπ ευρίσκεται εν δικαίω απολύτως. Ακόμη και η Γερμανία, η πλουσιότερη ευρωπαϊκή χώρα, που επιβάλλουσα την απαρέγκλιτη τήρηση κανόνων και υποχρεώσεων συνθλίβει κυριολεκτικώς τον Νότο, δεν δαπανά το ποσοστό που της αναλογεί για την κοινή άμυνα της Δύσης.
Πρόκειται ασφαλώς για έναν τραγέλαφο, που πρέπει να αποδοθεί στη νηπιακή κατάσταση του ευρωσυστήματος, από άποψη πολιτική και στρατιωτική και διπλωματική. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εγκρίνουν δαπάνες δισεκατομμυρίων για την τυποποίηση των προϊόντων, τη συντήρηση μιας τερατώδους γραφειοκρατίας, ενός Ευρωκοινοβουλίου με ασήμαντες αρμοδιότητες, αλλά όχι για την Αμυνα, που διασφαλίζει την ύπαρξη της ευρωπαϊκής οντότητος.
Το κυριότερο όμως είναι ότι ορισμένοι ηγέτες εξ αυτών αυτενεργούν, αποσταθεροποιώντας την περιφέρεια της Ευρώπης. Η Γαλλία του Νικολά Σαρκοζί ενεπλάκη στρατιωτικώς στη Λιβύη και δημιούργησε χάος. Η Πολωνία και η Γερμανία εξήψαν τις προσδοκίες των Ουκρανών και η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία. Η Γαλλία του Φρανσουά Ολάντ ανέλαβε να ανατρέψει το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία και έφερε τη Ρωσία στη Μεσόγειο. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις εκλήθησαν οι ΗΠΑ να δώσουν μια κάποια λύση. Ισως μια ενδεχόμενη εκλογή του κ. Τραμπ συμβάλει και στην πολιτική ωρίμανση των Ευρωπαίων ηγετών.
Θα ήταν σκόπιμο και συνετό εάν οι σύμμαχοι των ΗΠΑ άρχιζαν πλέον σταδιακώς να συμφιλιώνονται με την ιδέα ότι ο επόμενος Αμερικανός πρόεδρος μπορεί να είναι ο κ. Ντόναλντ Τραμπ. Η σύντονη προσπάθεια του αμερικανικού κατεστημένου δεν ανέστειλε την ανοδική πορεία του ανορθόδοξου Ρεπουμπλικανού υποψηφίου, που ανεξαρτήτως του αποτελέσματος των εκλογών είναι η δεσπόζουσα φυσιογνωμία της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
Δεν είναι «εκσυγχρονιστής» ο κ. Τραμπ, με την επικρατούσα έννοια της λέξεως· δεν είναι ο προπαγανδιστής ανεκπλήρωτων οραμάτων· είναι ο πολιτικός που επαναφέρει στο προσκήνιο τις αξίες του σκληρού Αμερικανού επιχειρηματία και εργαζομένου· οι αντιλήψεις περί πολιτική ορθότητος του είναι απεχθείς· ο στενός του κύκλος δεν περιλαμβάνει, προφανώς, μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης· εκφράζει μια Αμερική που δεν αποτυπώνεται στις κινηματογραφικές ταινίες του Γούντι Αλεν.
Η αμερικανική συμβατική Δεξιά εκπροσωπεί ό,τι απέμεινε από την αντίληψη του αυστηρού και αποφασιστικού βιομηχάνου των περασμένων δεκαετιών, αλλά οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν εισέλθει στη «μεταβιομηχανική εποχή». Την συμβατική Αριστερά πλαισιώνει μία νέα τάξη, που δραστηριοποιείται στον τομέα των υπηρεσιών και όχι της παραγωγής. Σημείο επαφής των δύο τάσεων είναι η αποστροφή τους για τον κ. Τραμπ, που ταυτοχρόνως θεωρούν ανατροπέα και αναχρονιστικό.
Ολα αυτά αποτελούν θέματα εσωτερικά των ΗΠΑ, με την Ευρώπη να παρακολουθεί ως δι’ εσόπτρου εν αινίγματι την πορεία της προεκλογικής εκστρατείας, που θα αναδείξει τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου. Ομως η δήλωση του κ. Τραμπ ότι η συνδρομή των ΗΠΑ –σε περίπτωση επιθέσεως της Ρωσίας– θα περιορισθεί μόνον σε όσες χώρες τηρούν τις δεσμεύσεις τους έναντι του ΝΑΤΟ προκάλεσε εντονότατη αντίδραση του ευρωαμερικανικού κατεστημένου. Με δεδομένο όμως ότι από τις είκοσι οκτώ χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ μόνον οι ΗΠΑ, η Ελλάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Εσθονία και η Πολωνία τηρούν την υποχρέωση που έχουν αναλάβει να διαθέτουν για την Αμυνα το 2% του ΑΕΠ, ο κ. Τραμπ ευρίσκεται εν δικαίω απολύτως. Ακόμη και η Γερμανία, η πλουσιότερη ευρωπαϊκή χώρα, που επιβάλλουσα την απαρέγκλιτη τήρηση κανόνων και υποχρεώσεων συνθλίβει κυριολεκτικώς τον Νότο, δεν δαπανά το ποσοστό που της αναλογεί για την κοινή άμυνα της Δύσης.
Πρόκειται ασφαλώς για έναν τραγέλαφο, που πρέπει να αποδοθεί στη νηπιακή κατάσταση του ευρωσυστήματος, από άποψη πολιτική και στρατιωτική και διπλωματική. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εγκρίνουν δαπάνες δισεκατομμυρίων για την τυποποίηση των προϊόντων, τη συντήρηση μιας τερατώδους γραφειοκρατίας, ενός Ευρωκοινοβουλίου με ασήμαντες αρμοδιότητες, αλλά όχι για την Αμυνα, που διασφαλίζει την ύπαρξη της ευρωπαϊκής οντότητος.
Το κυριότερο όμως είναι ότι ορισμένοι ηγέτες εξ αυτών αυτενεργούν, αποσταθεροποιώντας την περιφέρεια της Ευρώπης. Η Γαλλία του Νικολά Σαρκοζί ενεπλάκη στρατιωτικώς στη Λιβύη και δημιούργησε χάος. Η Πολωνία και η Γερμανία εξήψαν τις προσδοκίες των Ουκρανών και η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία. Η Γαλλία του Φρανσουά Ολάντ ανέλαβε να ανατρέψει το καθεστώς του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία και έφερε τη Ρωσία στη Μεσόγειο. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις εκλήθησαν οι ΗΠΑ να δώσουν μια κάποια λύση. Ισως μια ενδεχόμενη εκλογή του κ. Τραμπ συμβάλει και στην πολιτική ωρίμανση των Ευρωπαίων ηγετών.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου