Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"
Δυσοίωνο κλιματικό ρεκόρ για τονπλανήτη θερμότερο έτος το 2024
Ξεπεράστηκε για πρώτη φορά το 2024 το διεθνές ορόσημο του 1,5 βαθμού Κελσίου που είχε τεθεί ως στόχος για την ετήσια αύξηση της θερμοκρασίας σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα από τη Συμφωνία του Παρισιού. Η μέση θερμοκρασία πέρυσι ήταν κατά 1,6 °C υψηλότερη από όταν άρχισαν να κρατούνται αρχεία για τη θερμοκρασία του πλανήτη, το 1850, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο «Κοπέρνικος».
Η πρωτοφανής κλιματική κρίση που βιώνει ολόκληρη η υφήλιος αποτυπώθηκε και στους αριθμούς, καθιστώντας επίσημα το 2024 την πιο θερμή χρονιά που έχει βιώσει η ανθρωπότητα στην καταγεγραμμένη Ιστορία της.
Ο «στόχος του 1,5 βαθμού Κελσίου», που είχε τεθεί το 2018 στη Διάσκεψη του Παρισιού για το Κλίμα, χάθηκε για πρώτη φορά τη χρονιά που πέρασε, επιβεβαιώνοντας τις δυσοίωνες προβλέψεις πολλών ειδικών ότι το παγκόσμιο θερμόμετρο αναμένεται να φτάσει στους 2, ακόμα και στους 2,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Τα δεδομένα, που δημοσιεύθηκαν χθες από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοπέρνικος για την Κλιματική Αλλαγή (C3S), δείχνουν ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του 2024 ήταν οι 15,10 βαθμοί Κελσίου, σχεδόν μία δεκαδική μονάδα υψηλότερη από τη μέση θερμοκρασία του έτους 2023 (14,98 °C), η οποία ήταν μέχρι πρότινος η θερμότερη που έχουν βιώσει οι σύγχρονοι άνθρωποι.
Η υπερθέρμανση οφείλεται κυρίως στην εξόρυξη και στην καύση ορυκτών καυσίμων. Ολο και περισσότεροι άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη πιέζουν εταιρείες και κυβερνήσεις για την άμεση παύση της χρήσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου και την αντικατάστασή τους με ανανεώσιμες και λιγότερο ρυπογόνες μορφές ενέργειας.
Στόχος ανά δεκαετία
Ο στόχος του 1,5 βαθμού εκτιμάται ανά δεκαετία και ανά εικοσαετία. Αυτό σημαίνει πως η μη εφαρμογή του για μία χρονιά δεν σημαίνει την οριστική αποτυχία του. Αποτελεί ωστόσο αλάνθαστη απόδειξη ότι η κλιματική κρίση συνεχίζει να οξύνεται με ραγδαία ταχύτητα. Ενδεικτικά, κάθε χρονιά της τελευταίας δεκαετίας υπήρξε θερμότερη από την προηγούμενη και ταυτόχρονα η θερμότερη στην Ιστορία. Οι παλαιότερες καταγραφές της παγκόσμιας θερμοκρασίας χρονολογούνται στο έτος 1850, όμως οι επιστήμονες εκτιμούν πως η φετινή χρονιά ήταν η θερμότερη εδώ και τουλάχιστον 120.000 χρόνια.
Η δρ Φριντερίκε Οτο από το Πανεπιστήμιο Ιmperial του Λονδίνου, δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα The Guardian: «Τα δεδομένα αυτά μας επαναφέρουν στην πραγματικότητα. Η χρονιά που πέρασε, μας έδειξε με πολλούς τρόπους πόσο επικίνδυνη είναι η ζωή στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Οι πλημμύρες στη Βαλένθια, οι κυκλώνες στις ΗΠΑ, οι τυφώνες στις Φιλιππίνες και η ξηρασία του Αμαζονίου είναι απλώς μερικά παραδείγματα φυσικών καταστροφών που ενισχύθηκαν από την κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη». Πρόσθεσε επίσης πως το τραγικό της υπόθεσης είναι ότι οι επιστήμονες γνωρίζουν καλά τη λύση στο πρόβλημα, αλλά συναντούν επίμονες αρνήσεις για την εφαρμογή της. «Ο κόσμος δεν χρειάζεται να κάνει κάποιο μαγικό ώστε τα δεδομένα του 2025 να μην είναι ακόμη χειρότερα», σχολιάζει. «Ξέρουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε για να απομακρυνθούμε από τα ορυκτά καύσιμα, να σταματήσουμε την καταστροφή των δασών και να κάνουμε τις κοινωνίες μας πιο ανθεκτικές και έτοιμες να αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα».
Οι ωκεανοί, οι οποίοι απορροφούν το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλούν οι δραστηριότητες των ανθρώπων, εξακολουθούν επίσης να θερμαίνονται. Ο ετήσιος μέσος όρος της θερμοκρασίας στην ωκεάνια επιφάνεια (εξαιρούνται οι πολικές ζώνες) άγγιξε επίσης αριθμούς-ρεκόρ φτάνοντας στους 20,87 βαθμούς Κελσίου. Πέραν των άμεσων συνεπειών των θαλάσσιων καυσώνων στα κοράλλια και στα ψάρια, η διαρκής υπερθέρμανση των ωκεανών, βασικών ρυθμιστών του κλίματος της Γης, επηρεάζει τα θαλάσσια και τα ατμοσφαιρικά ρεύματα. Οι θερμότερες θάλασσες εκλύουν πλέον περισσότερο εξατμισμένο νερό στην ατμόσφαιρα, δίνοντας μεγαλύτερη ενέργεια σε τυφώνες, κυκλώνες ή καταιγίδες.
Στοιχεία του «Κοπέρνικος»
Ο «Κοπέρνικος» σημειώνει ακόμη πως το επίπεδο εξατμισμένου νερού στην ατμόσφαιρα έφθασε και αυτό σε επίπεδο άνευ προηγουμένου το 2024, βρίσκεται πλέον 5% πάνω από ό,τι ήταν κατά μέσον όρο την περίοδο 19912020. «Το μέλλον βρίσκεται στα χέρια μας – η άμεση και αποφασιστική δράση μπορεί ακόμη να αλλάξει την τροχιά του μελλοντικού κλίματός μας», τόνισε ο διευθυντής της υπηρεσίας, Κάρλο Μπουοντέμπο. Η COP29 του Μπακού, η πιο πρόσφατη μεγάλη σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα, συνάντησε σχεδόν ανυπέρβλητες δυσκολίες για να οριστεί νέος στόχος ως προς τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τελικά αυτός τέθηκε, αλλά δεν συνεισέφερε στην πράξη τίποτε στις φιλοδοξίες για τη μείωση των εκπομπών αερίων ούτε και για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία για δράση είναι τον επόμενο μήνα, όταν και οι κυβερνήσεις όλων των χωρών θα καταθέσουν στα Ηνωμένα Εθνη τα δεσμευτικά προγράμματά τους για τη μείωση των εκπομπών αερίων που ενισχύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τους επικρατέστερους υπολογισμούς, η χρήση ορυκτών καυσίμων πρέπει να ελαττωθεί κατά 45% έως το 2030 προκειμένου να υπάρχουν ελπίδες να σωθεί ο «στόχος του 1,5 βαθμού».
Ξεπεράστηκε για πρώτη φορά το 2024 το διεθνές ορόσημο του 1,5 βαθμού Κελσίου που είχε τεθεί ως στόχος για την ετήσια αύξηση της θερμοκρασίας σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα από τη Συμφωνία του Παρισιού. Η μέση θερμοκρασία πέρυσι ήταν κατά 1,6 °C υψηλότερη από όταν άρχισαν να κρατούνται αρχεία για τη θερμοκρασία του πλανήτη, το 1850, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο «Κοπέρνικος».
Η πρωτοφανής κλιματική κρίση που βιώνει ολόκληρη η υφήλιος αποτυπώθηκε και στους αριθμούς, καθιστώντας επίσημα το 2024 την πιο θερμή χρονιά που έχει βιώσει η ανθρωπότητα στην καταγεγραμμένη Ιστορία της.
Ο «στόχος του 1,5 βαθμού Κελσίου», που είχε τεθεί το 2018 στη Διάσκεψη του Παρισιού για το Κλίμα, χάθηκε για πρώτη φορά τη χρονιά που πέρασε, επιβεβαιώνοντας τις δυσοίωνες προβλέψεις πολλών ειδικών ότι το παγκόσμιο θερμόμετρο αναμένεται να φτάσει στους 2, ακόμα και στους 2,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Τα δεδομένα, που δημοσιεύθηκαν χθες από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Κοπέρνικος για την Κλιματική Αλλαγή (C3S), δείχνουν ότι η μέση παγκόσμια θερμοκρασία του 2024 ήταν οι 15,10 βαθμοί Κελσίου, σχεδόν μία δεκαδική μονάδα υψηλότερη από τη μέση θερμοκρασία του έτους 2023 (14,98 °C), η οποία ήταν μέχρι πρότινος η θερμότερη που έχουν βιώσει οι σύγχρονοι άνθρωποι.
Η υπερθέρμανση οφείλεται κυρίως στην εξόρυξη και στην καύση ορυκτών καυσίμων. Ολο και περισσότεροι άνθρωποι σε ολόκληρο τον πλανήτη πιέζουν εταιρείες και κυβερνήσεις για την άμεση παύση της χρήσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου και την αντικατάστασή τους με ανανεώσιμες και λιγότερο ρυπογόνες μορφές ενέργειας.
Στόχος ανά δεκαετία
Ο στόχος του 1,5 βαθμού εκτιμάται ανά δεκαετία και ανά εικοσαετία. Αυτό σημαίνει πως η μη εφαρμογή του για μία χρονιά δεν σημαίνει την οριστική αποτυχία του. Αποτελεί ωστόσο αλάνθαστη απόδειξη ότι η κλιματική κρίση συνεχίζει να οξύνεται με ραγδαία ταχύτητα. Ενδεικτικά, κάθε χρονιά της τελευταίας δεκαετίας υπήρξε θερμότερη από την προηγούμενη και ταυτόχρονα η θερμότερη στην Ιστορία. Οι παλαιότερες καταγραφές της παγκόσμιας θερμοκρασίας χρονολογούνται στο έτος 1850, όμως οι επιστήμονες εκτιμούν πως η φετινή χρονιά ήταν η θερμότερη εδώ και τουλάχιστον 120.000 χρόνια.
Η δρ Φριντερίκε Οτο από το Πανεπιστήμιο Ιmperial του Λονδίνου, δήλωσε στη βρετανική εφημερίδα The Guardian: «Τα δεδομένα αυτά μας επαναφέρουν στην πραγματικότητα. Η χρονιά που πέρασε, μας έδειξε με πολλούς τρόπους πόσο επικίνδυνη είναι η ζωή στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Οι πλημμύρες στη Βαλένθια, οι κυκλώνες στις ΗΠΑ, οι τυφώνες στις Φιλιππίνες και η ξηρασία του Αμαζονίου είναι απλώς μερικά παραδείγματα φυσικών καταστροφών που ενισχύθηκαν από την κλιματική αλλαγή. Υπάρχουν πάρα πολλά ακόμη». Πρόσθεσε επίσης πως το τραγικό της υπόθεσης είναι ότι οι επιστήμονες γνωρίζουν καλά τη λύση στο πρόβλημα, αλλά συναντούν επίμονες αρνήσεις για την εφαρμογή της. «Ο κόσμος δεν χρειάζεται να κάνει κάποιο μαγικό ώστε τα δεδομένα του 2025 να μην είναι ακόμη χειρότερα», σχολιάζει. «Ξέρουμε ακριβώς τι πρέπει να κάνουμε για να απομακρυνθούμε από τα ορυκτά καύσιμα, να σταματήσουμε την καταστροφή των δασών και να κάνουμε τις κοινωνίες μας πιο ανθεκτικές και έτοιμες να αντιμετωπίσουν τα νέα δεδομένα».
Οι ωκεανοί, οι οποίοι απορροφούν το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλούν οι δραστηριότητες των ανθρώπων, εξακολουθούν επίσης να θερμαίνονται. Ο ετήσιος μέσος όρος της θερμοκρασίας στην ωκεάνια επιφάνεια (εξαιρούνται οι πολικές ζώνες) άγγιξε επίσης αριθμούς-ρεκόρ φτάνοντας στους 20,87 βαθμούς Κελσίου. Πέραν των άμεσων συνεπειών των θαλάσσιων καυσώνων στα κοράλλια και στα ψάρια, η διαρκής υπερθέρμανση των ωκεανών, βασικών ρυθμιστών του κλίματος της Γης, επηρεάζει τα θαλάσσια και τα ατμοσφαιρικά ρεύματα. Οι θερμότερες θάλασσες εκλύουν πλέον περισσότερο εξατμισμένο νερό στην ατμόσφαιρα, δίνοντας μεγαλύτερη ενέργεια σε τυφώνες, κυκλώνες ή καταιγίδες.
Στοιχεία του «Κοπέρνικος»
Ο «Κοπέρνικος» σημειώνει ακόμη πως το επίπεδο εξατμισμένου νερού στην ατμόσφαιρα έφθασε και αυτό σε επίπεδο άνευ προηγουμένου το 2024, βρίσκεται πλέον 5% πάνω από ό,τι ήταν κατά μέσον όρο την περίοδο 19912020. «Το μέλλον βρίσκεται στα χέρια μας – η άμεση και αποφασιστική δράση μπορεί ακόμη να αλλάξει την τροχιά του μελλοντικού κλίματός μας», τόνισε ο διευθυντής της υπηρεσίας, Κάρλο Μπουοντέμπο. Η COP29 του Μπακού, η πιο πρόσφατη μεγάλη σύνοδος του ΟΗΕ για το κλίμα, συνάντησε σχεδόν ανυπέρβλητες δυσκολίες για να οριστεί νέος στόχος ως προς τη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Τελικά αυτός τέθηκε, αλλά δεν συνεισέφερε στην πράξη τίποτε στις φιλοδοξίες για τη μείωση των εκπομπών αερίων ούτε και για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Η επόμενη μεγάλη ευκαιρία για δράση είναι τον επόμενο μήνα, όταν και οι κυβερνήσεις όλων των χωρών θα καταθέσουν στα Ηνωμένα Εθνη τα δεσμευτικά προγράμματά τους για τη μείωση των εκπομπών αερίων που ενισχύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Σύμφωνα με τους επικρατέστερους υπολογισμούς, η χρήση ορυκτών καυσίμων πρέπει να ελαττωθεί κατά 45% έως το 2030 προκειμένου να υπάρχουν ελπίδες να σωθεί ο «στόχος του 1,5 βαθμού».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου