ΤΕΣΣΕΡΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΨΗΦΙΔΙΑ ΠΟΥ ΣΥΝΘΕΤΟΥΝ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΟΦΙΛ, ΛΙΓΟ ΠΡΟΝ ΤΗΝ ΠΡΟΕΔΡΙΚΗ ΕΚΛΟΓΗ....

Aπό "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30/11-01/12/19

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30/11-01/12/19

ΤΗΣ ΚΑΡΟΛΙΝΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ

«Ποτέ μην υποθέτεις ότι ο αντίπαλος δεν θα κάνει ποτέ αυτό που δεν θα έκανες εσύ». Πρόκειται για μια συμβουλή του Ντόναλντ Ράμσφελντ. Στον ΣΥΡΙΖΑ την ακολουθούν από την ανάποδη, υποθέτοντας ότι η παρούσα κυβέρνηση θα κάνει αυτό που εκείνοι θα έκαναν στη θέση της. Τι; Εικάζουν πως ο Μητσοτάκης θα πάει σε διπλές κάλπες μέσα στον επόμενο χρόνο, αφού φυσικά ψηφίσει ένα νέο εκλογικό νόμο, προκειμένου να κάψει την απλή αναλογική που θεσμοθέτησε η κυβερνώσα Αριστερά - κι οδηγεί σε ακυβερνησία. Το παραδέχθηκε, άλλωστε, έμμεσα ο ίδιος ο συριζαίος αρχηγός τις προάλλες στη Νίκαια, βάζοντας τον μπαμπούλα της διπλής εκλογικής αναμέτρησης πάλι στον δημόσιο διάλογο. Προκαλώντας έτσι μια σειρά αναλύσεων για τα υπέρ και τα κατά ενός τέτοιου ενδεχομένου.

Αν υπάρχει ένα ταλέντο που οφείλει κανείς να αναγνωρίσει στον Αλέξη Τσίπρα, αυτό είναι του τακτικιστή. Εχει αποδείξει πως έχει τη δυνατότητα να σκέφτεται και να υλοποιεί ελιγμούς, οι οποίοι εξυπηρετούν τους επιμέρους στόχους του - ακόμη κι όταν ενδέχεται μακροπρόθεσμα να του γυρίσουν μπούμερανγκ. Οπότε μάλλον μπορεί να ψυχανεμιστεί ανάλογες πολιτικές συμπεριφορές, μιας κι οι πρόωρες κάλπες μέσα στους ερχόμενους μήνες - όταν ακόμη η κυβέρνηση θα διατηρεί τα υψηλά ποσοστά αποδοχής που αποτυπώνονται στις δημοσκοπήσεις - έχουν πλασαριστεί από ορισμένους γαλάζιους ως η ιδανική κίνηση για να ξεπεράσει η ΝΔ τον σκόπελο της απλής αναλογικής.

Οι μετρήσεις της κοινής γνώμης

Στην ανάγνωση εκείνων που στηρίζουν την εν λόγω τακτική σημαντικό ρόλο παίζουν και τα ποσοστά που καταγράφει ο ΣΥΡΙΖΑ στις μετρήσεις κοινής γνώμης. Και δη η άποψη πως «η πραγματική του δύναμη κυμαίνεται πια μεταξύ 23% και 24%» - η Αριστερά, επομένως, εκλαμβάνεται ως εύκολος αντίπαλος. Ο Τσίπρας, βέβαια, έσπευσε στη Νίκαια να παρουσιάσει μια διαφορετική εικόνα της απήχησης του κόμματός του στο εκλογικό σώμα. «Αν τελικά», είπε, «το τολμήσουν αυτό, ξέρετε τι θα γίνει; Θα γίνει το εξής οξύμωρο. Αυτοί οι οποίοι είχαν ενορχηστρώσει, είχαν σχεδιάσει και περίμεναν να υλοποιήσουν τη στρατηγική της παρένθεσης, τελικά θα είναι αυτοί οι ίδιοι οι οποίοι θα υλοποιήσουν όχι την αριστερή παρένθεση αλλά τη δεξιά παρένθεση».

Η αναφορά του δεν ήταν τυχαία. Την επόμενη κιόλας μέρα, στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, σύμφωνα με πληροφορίες, κάποιοι έκαναν και υποθέσεις για τον χρόνο που θα μπορούσαν να στηθούν οι διπλές κάλπες. Οι περισσότερες συγκλίνουν στην περίοδο πριν ή μετά το Πάσχα της νέας χρονιάς. Η σχετική κουβέντα, πάντως, δεν γίνεται μόνο στην Κουμουνδούρου. Και σε άλλες κομματικές έδρες της αντιπολίτευσης συζητούν σοβαρά την πιθανότητα ενός εκλογικού αιφνιδιασμού. Παρότι μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου το διαψεύδουν - έστω κι αν οι διαψεύσεις δεν ακούγονται αρκετά πειστικές. Οπως, π.χ., αυτή του καθ' ύλην αρμόδιου για τη διεξαγωγή εκλογών, υπουργού Εσωτερικών.

Στο τραπέζι το επίμαχο σενάριο

Ο Τάκης Θεοδωρικάκος την Τρίτη ανέφερε ότι «είναι παραμύθια, δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση για εκλογές, αυτή η κυβέρνηση έχει εκλεγεί για τέσσερα χρόνια και φυσικά θα εξαντλήσει το σύνολο της τετραετίας». Ωστόσο, στην ίδια εμφάνιση κάλεσε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ να συναινέσει στην αλλαγή του εκλογικού συστήματος γιατί αυτός είναι «ο μόνος τρόπος για να μην υπάρξουν διπλές εκλογές», «αλλιώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος». Η συγκεκριμένη αποστροφή εκλήφθηκε από αρκετούς στο πολιτικό σύστημα ως ένδειξη ότι το επίμαχο σενάριο βρίσκεται πάνω στο τραπέζι.

Στα ατού για το κυβερνών κόμμα κάποιοι συγκαταλέγουν και το γεγονός πως αν όντως γίνουν πρόωρες εκλογές μέσα στο 2020, θα διεξαχθούν με λίστα - αφού δεν θα έχει παρέλθει το 18μηνο από τις προηγούμενες. Αρα, όχι μόνο ο Μητσοτάκης θα έχει τον τελευταίο λόγο για το ποιοι θα κατέβουν υποψήφιοι με τη ΝΔ, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει ένα επιπλέον πρόβλημα. Οπως σημειώνει έμπειρος πολιτικός αναλυτής «στις εκλογές με λίστα είθισται να μην τρέχουν οι βουλευτές για την επανεκλογή τους, μιας και δεν έχουν να κυνηγήσουν τον σταυρό. Γι' αυτό δεν κινητοποιούν και ψηφοφόρους για το κόμμα». Το πρόβλημα έγκειται λοιπόν, για την παραπάνω πηγή, στη διαπίστωση πως οι συριζαίοι βουλευτές ήδη έχουν μικρότερη δυνατότητα κινητοποίησης ψηφοφόρων από τους συναδέλφους τους της ΝΔ ή του ΚΙΝΑΛ.

Το μεγάλο ρίσκο για τη χώρα

Για εκείνους που δεν ενστερνίζονται την ιδέα των πρόωρων - και κατά συνέπεια διπλών - εκλογών η επιχειρηματολογία εναντίον της συνοψίζεται στην εξής μια παρατήρηση: «Θα προκαλέσουν πολιτική αστάθεια, η οποία θα επηρεάσει την πορεία της οικονομίας αναπόφευκτα». Το υποστηρίζουν έχοντας πάντα στο πίσω μέρος του μυαλού τους και τα σημάδια μιας παγκόσμιας ύφεσης που έχουν αρχίσει να διαβάζουν ορισμένοι οικονομολόγοι. Το επιχείρημα δηλαδή, συνοπτικά, είναι πως το ρίσκο θα ήταν πολύ μεγάλο για τη χώρα.

Στον αντίλογο πρέπει να συμπεριληφθεί και η εκτίμηση που θέλει τον ΣΥΡΙΖΑ - ως τον άλλο πόλο του δικομματισμού - να έχει τη δυνατότητα να προσελκύσει τελικά όσους η κυβέρνηση βάζει απέναντι με τις πολιτικές της - ή κι αυτούς που αυτοτοποθετούνται απέναντι. Σύμφωνα με αυτή τη συλλογιστική, εξάλλου, το κόμμα της μείζονος αντιπολίτευσης στη χειρότερη στιγμή του, την 7η Ιουλίου, κατέγραψε 31,5% στην κάλπη, ενώ η πλειονότητα των εκλογολόγων προέβλεπε πως θα βρεθεί κοντά στο 25%.

Το κλισέ λέει πως οι πρόωρες εκλογές είναι στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε πρωθυπουργού. Πράγματι. Απλά στην υπό συζήτηση περίπτωση ο Μητσοτάκης έχει πολλά - κι εξίσου σημαντικά - να ζυγίσει. Μένει να φανεί τι βαραίνει περισσότερο στη δική του ανάλυση.

ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΤΡΟΥΓΚΑΛΟΥ

Σε πρόσφατη συνέντευξη ο υπουργός Εσωτερικών διατύπωσε την παρακάτω πρό(σ) κλήση: «Καλά θα κάνει ο κ. Τσίπρας να μεταβάλει στάση, θα κάνει καλό και στη χώρα για να αποφύγουμε την ταλαιπωρία και την περιπέτεια των διπλών εκλογών. Ο μόνος τρόπος για να μην υπάρξουν διπλές εκλογές είναι να συναινέσει σε έναν άλλο εκλογικό νόμο, αλλιώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος». Με σκαιότερο ύφος ο κ. Μητσοτάκης στη Βουλή αμφισβήτησε τα λεγόμενα του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ ότι η πρόταση αναθεώρησης της ΝΔ του 2014 ήταν θετική προς την απλή αναλογική. «Και πάλι αδιάβαστος είσαστε, κύριε Τσίπρα;» ειρωνεύτηκε.

Και όμως, πράγματι, το κόμμα του το 2014 περιέγραφε - και με την υπογραφή του - ότι η συνταγματική τους πρόταση «προσδιορίζεται από την ανάγκη ρητής καθιέρωσης μιας μορφής αναλογικού συστήματος, με δεδομένο το γεγονός ότι η ως τώρα κοινοβουλευτική μας εμπειρία έχει καταδείξει πως το αναλογικό σύστημα ανταποκρίνεται περισσότερο στις ανάγκες διεύρυνσης της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Βουλής» (verbatim, παράγραφος 8α3 της Αιτιολογικής Εκθεσης). Με την ασυλία που εξασφαλίζει η μιντιακή υπεροπλία ο Πρωθυπουργός αισθάνεται ότι μπορεί να προσβάλλει αντιπάλους και ελεύθερα να ψεύδεται.

Η συμπεριφορά είναι τυπική και επαναλαμβανόμενη. Εκφράζει την ίδια λογική εργαλειοποίησης του Συντάγματος και αδιαφορίας προς την αλήθεια, που εκδηλώθηκε στην Αναθεώρηση. Την ίδια αντίληψη ιδιοκτησίας του κράτους που χαρακτηρίζει την πρακτική επανακατάληψης όλων των πολιτειακών (και όχι μόνο, βλ. ΚΕΘΕΑ) θεσμών.

Η απειλή όμως των διπλών εκλογών είναι «κούφια». Οχι μόνο για τεχνικούς λόγους, όπως, π.χ., η αδυναμία προκήρυξης εκλογών πριν περάσει ένα έτος από τις προηγούμενες, εκτός αν παραιτηθεί η κυβέρνηση. Ούτε καν γιατί έτσι η τελευταία αυτοδιαψεύδεται ως προς την υποτιθέμενη πρόθεση της να εξασφαλίσει ως ύψιστο αγαθό την πολιτική σταθερότητα. Είναι «κούφια» κυρίως γιατί η ΝΔ δεν μπορεί να επιβάλει τις δεύτερες εκλογές. Η απλή αναλογική μπορεί να αναδείξει κυβέρνηση, ακόμη και εάν υποθέσουμε ότι οι πρόωρες εκλογές επαναλάβουν παρόμοιους με τους σημερινούς συσχετισμούς δύναμης, πράγμα εντελώς αβέβαιο, ιδίως ενόψει του ότι ο λαός τιμωρεί τους εκλογικούς τυχοδιωκτισμούς.

Σύμφωνα με το Σύνταγμα, ο ελάχιστος αριθμός για να λάβει κυβέρνηση ψήφο εμπιστοσύνης είναι 120 ψήφοι, που με σύστημα απλής αναλογικής αντιστοιχεί σε ποσοστό 40% του εκλογικού σώματος. Εάν το ΚΚΕ επιλέξει την αποχή, που μάλλον αποτελείτη λογική συμπεριφορά με βάση τις πάγιες θέσεις του απέναντι σε ένα «κόλπο» όπως αυτό των «διπλών εκλογών», κυβέρνηση ανοχής θα μπορεί να σχηματίσει εκείνο το κόμμα ή συνεργασία κομμάτων που θα συγκεντρώσει σχετική πλειοψηφία, ξεπερνώντας τον αντίπαλο του. Εάν, συνεπώς, οι προοδευτικές δυνάμεις της χώρας μπορέσουν να συνεργαστούν, όπως παγίως προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ, θα έχουμε ακόμη μνά εκδήλωση του νόμου που πρόσφατα έμαθε η Μέι και, παλαιότερα, στις δικές μας εκλογές του 1958 το Κόμμα Φιλελευθέρων: όποιος σκάβει τον εκλογικό λάκκο του άλλου, πέφτει ο ίδιος μέσα...

-Ο Γιώργος Κατρούγκαλος είναι πρώην υπoυργόs

ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΗ ΛΙΒΑΝΙΟΥ

Είθισται στην πολιτική αντιπαράθεση ή στην ευρύτερη δημόσια συζήτηση να φωτίζεται περισσότερο η εύπεπτη όψη των πραγμάτων, σύμφωνα με την οποία κάθε πολιτική πρωτοβουλία υποκρύπτει σκοπιμότητες, υστερόβουλους σχεδιασμούς και συνωμοσίες.

Ο εκλογικός νόμος είναι θεμελιώδες στοιχείο του αντιπροσωπευτικού μας συστήματος. Δεν χωρά ούτε παιχνίδια ούτε σκοπιμότητες. Η αλλαγή του νόμου και η κατάργηση της απλής αναλογικής αποτέλεσαν βασική προεκλογική δέσμευση της κυβέρνησης. Ο λόγος είναι απλός: δεδομένης της παντελούς έλλειψης κουλτούρας συνεργασίας μεταξύ των κομμάτων, πίσω από τον κατ' επίφαση αναλογικότερο εκλογικό νόμο του ΣΥΡΙΖΑ κρύβεται η πρόθεση να παρεμποδιστεί ο σχηματισμός ισχυρών κυβερνήσεων. Αυτό θα αποκαταστήσουμε: Με βάση την αντιπροσωπευτικότητα, ο εκλογικός νόμος θα διασφαλίζει τον σχηματισμό ισχυρών κυβερνήσεων και την πολιτική σταθερότητα, με κατώφλι την περιοχή ποσοστού ψήφων 40%, όπως έχει προδιαγράψει ο Πρωθυπουργός από το βήμα της ΔΕΘ, τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Είναι αυτονόητο ότι σε κάθε μεγάλη νομοθετική πρωτοβουλία - με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την ψήφο στους Ελληνες του εξωτερικού - η κυβέρνηση επιδιώκει τη μεγαλύτερη δυνατή συναίνεση. Αυτή όμως η αυτονόητη δημοκρατική πολιτική επιλογή του Πρωθυπουργού και της κυβέρνησης δεν πρέπει να παρερμηνευθεί και να προσλάβει διαστάσεις παζαριού για τον χρόνο εφαρμογής του νέου νόμου. Για τον λόγο αυτόν, ο νέος εκλογικός νόμος θα κατατεθεί στη Βουλή στις αρχές του νέου έτους, σε έναν ουδέτερο και κάθε άλλο παρά εκλογικό πολιτικό χρόνο. Ακριβώς για τον ίδιο λόγο, σε ουδέτερο χρόνο καταθέσαμε σειρά σημαντικών διατάξεων για τον εκσυγχρονισμό της εκλογικής διαδικασίας, που επιλύουν πολλά προβλήματα αλλά, ταυτόχρονα, επιταχύνουν την έκδοση και ανακοίνωση του τελικού αποτελέσματος της κάλπης.

Η αξιωματική αντιπολίτευση πρέπει να αντιληφθεί ότι ο εκλογικός νόμος, θεσμικά, ως στοιχείο λειτουργίας του δημοκρατικού συστήματος αλλά και ως σημείο πολιτικής σταθερότητας, δεν προσφέρεται για εργαλειακή αξιοποίηση και όποιος το επιχειρήσει κάθε άλλο παρά καλές υπηρεσίες θα προσφέρει στη χώρα και τη δημοκρατία.

Ηδη, με τα καλύτερα από τους στόχους αποτελέσματα της εκτέλεσης του προϋπολογισμού, τον αναπτυξιακό νόμο, το φορολογικό νομοσχέδιο, ακόμα και το εθνικό σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, αλλάζει η ατμόσφαιρα στην κοινωνία και την οικονομία. Μέσα σε λιγότερο από έξι μήνες η κυβέρνηση έχει ψηφίσει περίπου 30 νομοσχέδια και με τον τρόπο αυτόν έχει καταφέρει να σκιαγραφήσει το πώς βλέπει την Ελλάδα της επόμενης ημέρας της κρίσης. Εχουμε μπροστά μας 44 μήνες σκληρής δουλειάς, που μας έχουν αναθέσει οι πολίτες. Η οικονομία και οι επενδυτές απαιτούν σταθερότητα. Είναι ο μόνος δρόμος για να πετύχει η Ελλάδα.

-Ο Θοδωρής Λιβάνιος είναι υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για τις Εκλογές και την Τοπική Αυτοδιοίκηση

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30/11-01/12/19

ΤΟΥ ΒΑΣΙΛΗ Σ. ΚΑΝΕΛΛΗ
Ηταν Δεκέμβριος του 2014, ακριβώς πριν από μια πενταετία, όταν το πολιτικό σκηνικό έπαιρνε φωτιά με αφορμή την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Κυβέρνηση και τότε η Νέα Δημοκρατία, αλλά ο ΣΥΡΙΖΑ επέλαυνε προς την εξουσία.

Εκείνη η πολιτική περιπέτεια κατέληξε όπως όλοι θυμόμαστε στην αδυναμία της κυβέρνησης να εκλέξει Πρόεδρο τον Σταύρο Δήμα, στη διάλυση της Βουλής και στην προκήρυξη εκλογών τις οποίες ο Αλέξης Τσίπρας κέρδισε με άνεση.

Πέντε χρόνια μετά το θέμα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας επανέρχεται στο πολιτικό σκηνικό, χωρίς όμως να υπάρχει μπροστά το ενδεχόμενο εκβιαστικών εκλογών.

Η αναθεώρηση του Συντάγματος επιτρέπει επί της ουσίας στην κυβέρνηση να εκλέξει Πρόεδρο ακόμη και με 151 βουλευτές καθώς η αποσύνδεση από τον χρόνο των εκλογών ήταν μια απόφαση που έπρεπε να έχει ληφθεί εδώ και χρόνια.

Την προηγούμενη εβδομάδα ο... υποψήφιος διάδοχος του Προκόπη Παυλόπουλου κυριάρχησε στις συζητήσεις και όλα τα κόμματα έδειξαν ενδιαφέρον για το ποιος τελικά θα περάσει τα σκαλιά του Προεδρικού Μεγάρου.

Η ονοματολογία έχει πάρει φωτιά, άλλοτε για να «καούν» οι υποψήφιοι, άλλοτε για να «τεσταριστούν» στο πολιτικό πεδίο κι άλλοτε για να δουν τα κόμματα το «γκελ» που κάνουν στην κοινωνία

Το σίγουρο είναι ότι μέχρι τις γιορτές, και μέχρι ο Πρωθυπουργός να πάει στο βουνό και να πάρει «καθαρές» αποφάσεις, θα ακουστούν πολλά.

Η πρόσφατη αποστροφή του στη Βουλή όπου μίλησε για πρόσωπο με ευρύτερη συναίνεση, και το μπαράζ αντίστοιχων δηλώσεων από υπουργούς, αναγκάζει τους πάντες να σβήνουν και να γράφουν ονόματα.

Τα σενάρια πολλά, όμως, αυτό που κυριαρχεί είναι ότι ο Πρωθυπουργός θα θελήσει να πάει σε μια εκλογή Προέδρου που θα ψηφιστεί από περισσότερα του ενός κόμματα.

Μέχρι εκείνη την ώρα, όμως, ακριβώς επειδή φούντωσαν τα σενάρια, είναι σίγουρο ότι στη ΝΔ θα αρχίσουν να... τρώγονται. Αλλωστε, στον γρίφο Μητσοτάκη περί προσώπου κοινής αποδοχής πολλοί είδαν «φάγωμα» του Αντώνη Σαμαρά, άλλοι του Κώστα Καραμανλή, άλλοι ότι δεν θα ανανεωθεί η θητεία του Προκόπη Παυλόπουλου.

Ηδη, σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», από το «σαμαρικό μπλοκ», που όλον αυτόν τον καιρό πιέζει για να γίνει Πρόεδρος ο πρώην πρωθυπουργός, υπάρχει έντονη δυσαρέσκεια.

Λέγεται μάλιστα ότι αν δεν προταθεί ο κ. Σαμαράς θα ανοίξει νέος πόλεμος με τον Κ. Μητσοτάκη κι αναλόγως θα υπάρξει κίνηση και από το «καραμανλικό στρατόπεδο» αν δεν ικανοποιηθούν με το πρόσωπο που θα επιλεγεί.

Σε όλο αυτό το σκηνικό πρέπει να προστεθεί κι ένα επικοινωνιακό μπαράζ από την πλευρά του νυν Προέδρου ο οποίος επιθυμεί διακαώς την ανανέωση της θητείας του και κάνει αγώνα για να αποκαταστήσει αφενός τις σχέσεις του με τον Κ. Μητσοτάκη, κι αφετέρου να αναδείξει το συναινετικό και μετριοπαθές προφίλ του που ήδη έχει τη στήριξη του ΣΥΡΙΖΑ.

Οπως και να έχουν τα πράγματα η υπόθεση μοιάζει με τυλιγμένο κουβάρι στο οποίο έχουν χαθεί οι άκρες και μόνο ο Πρωθυπουργός μπορεί να το ξεμπλέξει.

Ή λύνοντάς το ή... κόβοντάς το μαχαίρι ώστε να σταματήσουν και οποιαδήποτε σενάρια αμφισβήτησης της πολιτικής κυριαρχίας του.

Σενάριο πρώτο: Προκόπης ξανά;

Ως πρόσωπο κοινής αποδοχής (τουλάχιστον αποδοχής Τσίπρα) θα μπορούσε να είναι ο Προκόπης Παυλόπουλος, αν και το σενάριο αδυνατίζει πολύ από το γεγονός ότι ο Κ. Μητσοτάκης δεν τον είχε ψηφίσει το 2015, επομένως μπορεί να αρνηθεί και τώρα.

Ωστόσο, έχει δύο θετικά στοιχεία: Το πρώτο είναι ότι θα ικανοποιούσε το «καραμανλικό μπλοκ» του κόμματος και θα είχε ήσυχο το κεφάλι του ως προς την εσωτερική αντιπολίτευση που θα του ασκούταν.

Το δεύτερο είναι ότι θα τον ψήφιζε ο ΣΥΡΙΖΑ ο οποίος έχει εκφραστεί με κολακευτικά λόγια για την πενταετή θητεία του κατά την οποία συνεργάστηκε άψογα με τον Αλέξη Τσίπρα. Βεβαίως, θα υπάρξουν γκρίνιες και μέσα στον ΣΥΡΙΖΑ και μέσα στο ΚΙΝΑΛ που λένε (και απαιτούν) έναν Πρόεδρο από τον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Η συνεργασία Παυλόπουλου - Τσίπρα, σε σημείο παρεξηγήσεως έχει άλλωστε εξοργίσει μεγάλη μερίδα της Δεξιάς που «είδε» σύμπλευση της καραμανλικής συνιστώσας με τον ΣΥΡΙΖΑ και δεν... θέλει να ακούει για ανανέωση της θητείας. Ακόμη κι αν τον πρότεινε ο Μητσοτάκης ενδεχομένως να υπήρχαν διαρροές που θα πλήγωναν τη ΝΔ.

Σενάριο δεύτερο: Σαμαράς ή Καραμανλής
Είναι μάλλον το πιο απίθανο σενάριο καθώς πρόκειται για καθαρά κομματικές επιλογές, αν και με διαφορετική αντιμετώπιση από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Π.χ. στον ΣΥΡΙΖΑ λατρεύουν να μισούν τον Σαμαρά ενώ έχουν εκφραστεί θετικά για τον Καραμανλή.

Η επιλογή προσώπου ευρύτερης αποδοχής ή όπως είπε ο Γ. Γεραπετρίτης «να έχει απήχηση στην κοινωνία και συσπειρωτικές τάσεις στα εθνικά θέματα», μάλλον καίει τα παραπάνω πρόσωπα. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ειδικά η περίπτωση Καραμανλή δεν θα ήταν η έκπληξη που θα ήθελε ο κ. Μητσοτάκης για να στριμώξει και τον ΣΥΡΙΖΑ.

Στο σενάριο να μην προταθεί ο κ. Σαμαράς πάντως, αναμένεται σύγκρουση με το πρωθυπουργικό περιβάλλον και ήδη έχουν πέσει οι πρώτες τροχιοδεικτικές βολές.

Σενάριο τρίτο: Η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος

Οπως λέγεται είναι αυτό που θέλει περισσότερο ο Πρωθυπουργός ώστε να σηματοδοτήσει την αλλαγή του πολιτικού σκηνικού. Ενα πρόσωπο μη πολιτικό ή από τον χώρο της Κεντροαριστεράς δεν θα έβρισκε αντίθετο και τον ΣΥΡΙΖΑ. Για παράδειγμα έχει ακουστεί το όνομα της προέδρου του ΣτΕ, Αικατερίνης Σακελλαροπούλου, αλλά και των Αννας Διαμαντοπούλου, Μαρίας Δαμανάκη και της καθηγήτριας Πανεπιστημίου, Μαρίας Ευθυμίου, αδελφής του πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ, Πέτρου Ευθυμίου.

Και η έκπληξη; Η πρόταση του Κώστα Σκανδαλίδη να είναι η Φώφη Γεννηματά υποψήφια.

Σενάριο τέταρτο: Ονομα - έκπληξη
Εδώ πάμε στη λογική της ακύρωσης όλων των πολιτικών ονομάτων και της επιλογής ενός προσώπου που θα κάνει «γκελ», δεν θα είναι σκληρός κομματικός, θα προσφέρει την έκπληξη και την ανανέωση που θέλει ο Πρωθυπουργός. Για παράδειγμα έχει πέσει στο τραπέζι το όνομα του Απόστολου Δοξιάδη ή του προέδρου του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, Ανδρέα Δρακόπουλου.

Επίσης, αυτό του συνταγματολόγου Νίκου Αλιβιζάτου που έχει συμπάθειες στην Κεντροαριστερά, του Ευάγγελου Βενιζέλου αλλά και του πρώην πρωθυπουργού, Λουκά Παπαδήμου, ο οποίος όμως είχε στοχοποιηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ στα χρόνια της αντιμνημονιακής αντίστασης, κι όχι μόνο τότε.

Ολα τα παραπάνω «παίζουν», όμως, δεν θα αποκλειόταν ένα πρόσωπο που δεν έχει ακουστεί ποτέ και που το κρατά ο Πρωθυπουργός επτασφράγιστο μυστικό.

Σενάριο πέµπτο: Κοινής αποδοχής και διπλές εκλογές

Υπάρχει κι ένα σενάριο που διακινείται εσχάτως και αυτό δεν είναι άλλο από τις διπλές εκλογές μέσα στο 2020. Αυτοί που «υφαίνουν» αυτό το σενάριο λένε ότι ο Πρωθυπουργός θα προτείνει ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής, θα εκλεγεί Πρόεδρος και αν δεν συμφωνήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε αλλαγή του εκλογικού νόμου θα πάει σε διπλές εκλογές προκειμένου να «κάψει» την απλή αναλογική και μαζί και τον Αλέξη Τσίπρα.

Αν και αυτή η πολιτική μεθόδευση δεν ταιριάζει στην πολιτική... mentalite του Κυριάκου Μητσοτάκη οι υποστηρικτές της λένε ότι με τη φόρα που έχει η ΝΔ θα οδηγούσε τον ΣΥΡΙΖΑ σε απανωτές ήττες και τον Αλέξη Τσίπρα στην αποστρατεία.

Το σενάριο αυτό ενίσχυσε η δήλωση του Τάκη Θεοδωρικάκου: «Ο μόνος τρόπος για να μην υπάρξουν διπλές εκλογές είναι να συναινέσει ο κ. Τσίπρας σε έναν άλλο εκλογικό νόμο αλλιώς δεν υπάρχει άλλος δρόμος».

Και ήδη κάποιοι παίρνουν τα ημερολόγια και σημειώνουν Κυριακές που θα μπορούσαν να γίνουν εκλογές. Εστω κι αν διαψευστούν πολλές φορές, καθώς όπως γνωρίζουμε «οι εκλογές, ο ανασχηματισμός και η... χρεοκοπία δεν προαναγγέλλονται ποτέ».

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΠΟΤΟΠΟΥΛΟΥ

Ένα από τα δυνητικά προβλήματα της πρόσφατα ολοκληρωθείσας συνταγματικής αναθεώρησης σχετίζεται με τον νέο τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ανήκω σε αυτούς που υποστήριξαν και συνεχίζουν να υποστηρίζουν ότι α) άλλο η αναγκαία, λόγω της κακής χρήσης που έχει γίνει από αρκετά κόμματα, κατάργηση της διάλυσης της Βουλής για την εκλογή του Προέδρου και άλλο η παραφθορά του ίδιου του θεσμού του Προέδρου μέσα από τον τρόπο εκλογής του, β) εκλογή Προέδρου με τις ψήφους ενός μόνο κόμματος και, ακόμα χειρότερα, με σχετική πλειοψηφία των βουλευτών, δεν ταιριάζει ούτε στην (υπερκομματική) σύλληψη, ούτε στον (υπερασπιστικό του πολιτεύματος) ρόλο, ούτε στο (αναγκαστικά αυξημένο) κύρος του προσώπου που ενσαρκώνει κάθε φορά τον θεσμό.

Είπα, πάντως, ότι η αναθεωρημένη ρύθμιση του άρθρου 32 παρ. 4 του Συντάγματος είναι «δυνητικά» προβληματική, επειδή ούτε είναι αναγκαίο να λάβει χώρα στην πράξη «κομματική εκλογή», ούτε πιστεύω ότι τελικά θα επικρατήσει, τουλάχιστον στην εκλογή που έρχεται τους αμέσως προσεχείς μήνες, το «κακό σενάριο». Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Σύνταγμα θέτει ένα πλαίσιο, του οποίου η χρήση, καλή ή κακή, προς το γενικό ή το κομματικό συμφέρον, εναπόκειται στις αποφάσεις που παίρνουν οι πολιτικές ηγεσίες και ιδίως οι κυβερνήσεις.

Στην προκείμενη περίπτωση, οι ενδείξεις είναι θετικές αλλά η εγρήγορση αναγκαία. Η κυβέρνηση, και προσωπικά ο Πρωθυπουργός, δείχνουν να αντιλαμβάνονται τη διάκριση ανάμεσα στην αποφυγή τεχνητής ακυβερνησίας και την ανάγκη σύμπηξης θεσμικής συναίνεσης. Δεν επέλεξαν άλλες, πιθανώς πιο κοντινές στο πνεύμα των θεσμών λύσεις (όπως περισσότερων και με μεγαλύτερη μεταξύ τους απόσταση ψηφοφοριών για συγκέντρωση υπερκομματικής πλειοψηφίας - σύστημα Ιταλίας, την παράταση της θητείας του υπηρετούντος Προέδρου μέχρι να επιτευχθεί η εκλογή - πρόταση ΚΙΝΑΛ, την εκλογή από διευρυμένο εκλεκτορικό σώμα - σύστημα Γαλλίας πριν από την εισαγωγή της άμεσης εκλογής), κατέστησαν όμως σαφές ότι θα προτείνουν, στην επικείμενη εκλογή, ένα πρόσωπο που θα συγκεντρώνει ευρύτερη αποδοχή και που θα διαθέτει τα απαραίτητα για την υπηρέτηση του ρόλου του προσόντα.

Στο ελληνικό σύστημα, παρότι δεν είναι προεδρικό, δηλαδή οι βασικές πολιτικές ευθύνες και πρωτοβουλίες δεν ανήκουν στον Πρόεδρο αλλά στον Πρωθυπουργό, ο Πρόεδρος δεν παύει να έχει κρίσιμο ρόλο. Είναι εγγυητής της ορθής λειτουργίας του πολιτεύματος, άρα δεν μπορεί να είναι κομματάρχης. Δεν εγκαινιάζει (μόνο) εκθέσεις λουλουδιών αλλά και συνομιλεί με ξένους ηγέτες και οργανισμούς στο όνομα της χώρας, άρα δεν μπορεί να είναι ένας Πρόεδρος - σκέτη επιφάνεια. Πόσω μάλλον στην περίπτωση της σημερινής Ελλάδας, μιας χώρας με το τριπλό βάρος που της αποθέτει η Ιστορία, οι γεωστρατηγικές απειλές και η ανάγκη ενός νέου συλλογικού ξεκινήματος. Ενσαρκώνει (πολιτικούς) θεσμούς και (πολιτειακή) ενότητα, άρα δεν μπορεί να μην είναι πολιτικός. Ισταται υπεράνω κομμάτων, αλλά έχει να κάνει διαρκώς με πολιτικά κόμματα, άρα δεν πρέπει να εκπροσωπεί κάποιο κόμμα αλλά πρέπει να γνωρίζει εκ των έσω πώς λειτουργεί (και τι παγίδες στήνει) η κομματική διαπάλη.

Ολα αυτά τα γενικά χαρακτηριστικά οφείλουν να οδηγούν την ώρα της πράξης. Η κυβέρνηση, όχι μόνο επειδή το είπε αλλά επειδή είναι το σωστό, έχει στο χέρι της την επιλογή ενός προσώπου που α) δεν θα προέρχεται, όπως εξάλλου παγίως γίνεται από το 1995, από το κυβερνών κόμμα, β) θα έχει θητεύσει, και μάλιστα έχοντας αφήσει ίχνος, στην ενεργό πολιτική, αλλά δεν θα είναι ενεργός κατά τη στιγμή της εκλογής, γ) θα διαθέτει στιβαρότητα, εμπειρία (πολιτικής και θεσμών), κύρος και αποδοχή. Είναι πολύ κρίσιμο αλλά δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθεί ένα τέτοιο πρόσωπο.

-Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30/11-01/12/19

Μυστική επίσκεψη

Η συνάντηση έγινε μεν απομεσήμερο, αλλά έγινε με τρόπο τέτοιον ώστε να κρατηθεί μυστική και να μη διαρρεύσει. Και όντως για μερικές ημέρες ο στόχος (της μυστικότητας) επιτεύχθηκε, μέχρι που μου τη σφύριξε «κλέφτικα» ο γείτονας του Καραμανλή, του Κώστα, ο Τζέφρι (Πάιατ!!). Αστειεύομαι. Για τον Πάιατ. Γιατί η συνάντηση έγινε.

Τρίτη, την περασμένη που ο μήνας είχε 26 και η πρωτεύουσα λιαζόταν από το πέρασμα του θηριώδους, ως και... βροντώδους, Γηρυόνη, δύο αυτοκίνητα, ένα επίσημο και ένα Skoda συνοδευτικό, σταμάτησαν έξω από το επί της οδού Παναγή Κυριακού ισόγειο γραφείο του Κώστα Καραμανλή. Από το «επίσημο» μαύρο πετάχτηκε με γρήγορες κινήσεις ο αγαπημένος Πρόεδρος Προκόπης και χώθηκε μέσα στο κτίριο για να μην τον «συλλάβει» κανένα αδιάκριτο μάτι.

Η συνάντηση φυσικά δεν ανακοινώθηκε, διότι, όσο να πεις, δεν είναι και τόσο σύνηθες ο εν ενεργεία Πρόεδρος της Δημοκρατίας να επισκέπτεται στο γραφείο του κάποιον ο οποίος τη μόνη ιδιότητα που έχει είναι εκείνη του πρώην. Πρώην πρωθυπουργός, πρώην αρχηγός της ΝουΔού, πρώην παράγοντας γενικώς...

Προεδρικές ανησυχίες

Τι ήταν αυτό όμως που έκανε τον Πρόεδρο Προκόπη να επισκεφθεί τον Κώστα τον άρχοντα της Ραφήνας στο γραφείο του; Και μάλιστα απομεσήμερο; Και μάλιστα... επαναλαμβανόμενο, όταν στις 24 του μηνός, Κυριακή, ήτοι δύο μόλις ημέρες πριν από τη μυστική τους συνάντηση στην Παν. Κυριακού, είχαν την ευκαιρία να συναντηθούν εκ του σύνεγγυς στην Ξάνθη κατά τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Κωνσταντίνου Καραμανλή του πραγματικού;

Εικάζω ότι η συνάντηση είχε να κάνει με την αναμενόμενη απόφαση του προέδρου Κυριάκου για το πρόσωπο που θα στηρίξει για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Με δεδομένο δε ότι για πολλούς στη ΝουΔού θεωρείται εντελώς απίθανο να εισηγηθεί ο πρόεδρος Κυριάκος δεύτερη θητεία για τον Πρόεδρο Προκόπη, δύο τινά ώθησαν τον Πρόεδρο Προκόπη να επισκεφθεί τον Καραμανλή:

• Πρώτον (που δεν το πιστεύω), να συζήτησε με τον Καραμανλή την πιθανότητα να αναλάβει διαμεσολαβητική προσπάθεια με τον πρόεδρο Κυριάκο ώστε να αλλάξει εκείνος γνώμη και στάση απέναντί του, και να τον προτείνει τελικά.
• Και, δεύτερον, για να διερευνηθεί η πιθανότητα να προταθεί ο Καραμανλής για Πρόεδρος, παρότι ο ίδιος είναι σε φάση «τραβάτε με κι ας κλαίω» και δηλώνει σε όσους τον ρωτούν ότι δεν ενδιαφέρεται.

Ο,τι και να συμβαίνει πάντως, κοντός ψαλμός αλληλούια. Ο πρόεδρος Κυριάκος έχει (εκτός από κάτι χρησμούς που έχει διατυπώσει) ...δεσμευθεί κιόλας ότι σύντομα, και αφού επιστρέψει από κάτι εκδρομές στα βουνά, θα αποφασίσει ποιον θα προτείνει.

Αντε να δούμε - πάντως να το προσέξουν λίγο το πράγμα. Ο Καραμανλής κεντροαριστερός δεν είναι (όπως έχουν δεσμευθεί ότι θα είναι ο νέος Πρόεδρος...). Δεξιός είναι...

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ

«Το ΠΑΣΟΚ που αντιστέκεται, το ΠΑΣΟΚ που επιμένει». Εκλογές στην ΚΕΔΕ. Πρώτη η Δεξιά, με επικεφαλής της παράταξης τον Κώστα Μπακογιάννη. Απέσπασε 325 ψήφους και 19 έδρες.

Στη δεύτερη θέση η παράταξη του ΚΙΝΑΛ υπο τον τιτλο «Αυτοδιοικητικό Κίνημα», με επικεφαλής τον Παύλο Γερουλάνο, η οποία συγκέντρωσε 91 ψήφους και έξι έδρες.

Στην τρίτη θέση η παράταξη του ΣΥΡΙΖΑ «Προοδευτική Αυτοδιοικητική Συνεργασία», με επικεφαλής τον δήμαρχο Λαρισαίων Απόστολο Καλογιάννη, που έλαβε 45 ψήφους και 3 έδρες.

Αν μάλιστα υπολογίσει κανείς ότι στην τέταρτη θέση βρέθηκε παράταξη υπό τον τίτλο «Νέα Αυτοδιοίκηση» με αιρετούς από τον χώρο της Κεντροαριστεράς και επικεφαλής τον δήμαρχο Νίκαιας-Ρέντη Γιώργο Ιωακειμίδη, η οποία έλαβε 33 ψήφους και 2 έδρες, γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι μια ενιαία παράταξη της Κεντροαριστεράς θα συγκέντρωνε πάνω από 120 ψήφους και ίσως περισσότερες από 8 έδρες.

Το είπα και στην αρχή. Σε πείσμα όσων έχουν βαλθεί να το εξαφανίσουν «Το ΠΑΣΟΚ που αντιστέκεται, το ΠΑΣΟΚ που επιμένει»...

Τι φοβάται ο Αλέξης
Στον απόηχο των νέων επιθέσεων του «πολλά βαρύ και όχι» Πολάκη, κατά του Παναγιώτη Λάμπρου και κατά του Τάσου Κορωνάκη, πληροφορήθηκα χθες το πρωί ότι ο πρόεδρος Αλέξης είναι εξαιρετικά προβληματισμένος με την περίπτωση. Γνωρίζει ότι η συμπεριφορά του Πολάκη, που έχει σπάσει όλα τα κοντέρ πολιτικής ορθότητας - politically correct όπως θα λέγαμε και στην εύανδρο Ηπειρο -, του δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην εκστρατεία του για την ανασυγκρότηση του χώρου, αλλά δεν ξέρει πώς να το αντιμετωπίσει. 

Για να είμαι ακριβής, σύμφωνα με την πηγή, γνωρίζει πώς να την αντιμετωπίσει, απλώς δεν έχει αποφασίσει ακόμη για το αν πρέπει να προχωρήσει σε αυτή τη λύση, που είναι η αποπομπή του Πολάκη από τις τάξεις του ΣΥΡΙΖΑ. Γιατί δεν το κάνει; Γιατί φοβάται ότι θα δημιουργήσει απέναντί του ένα πολιτικό μόρφωμα με ακραία πολιτικά στοιχεία. Ο άνθρωπός μου μού είπε ότι ενδέχεται τις επόμενες ημέρες να τον καλέσει στο γραφείο του για μια τετ-α-τετ συζήτηση (τον Πολάκη, όχι τον άνθρωπό μου) με στόχο να τον «συνετίσει» και να του ζητήσει να περιορίσει τις δημόσιες τοποθετήσεις του.

Ακυρο μου ακούστηκε...

Αλλοίωση της Ιστορίας
Στον απόηχο της φετινής 46ης επετείου από την εξέγερση του Πολυτεχνείου, από τις εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφόρησε βιβλίο αναφοράς για την εξέγερση του Πολυτεχνείου υπό τον τίτλο «ΟΛΗ ΝΥΧΤΑ ΕΔΩ» με επιμέλεια του ιστορικού Ιάσονα Χανδρινού. Το ενδιαφέρον του βιβλίου έγκειται στο γεγονός ότι πλην των (αναμενόμενων) μαρτυριών 80 φοιτητών που βρίσκονταν μέσα στο κτίριο τις ιστορικές εκείνες μέρες του '73 περιλαμβάνει και 4 αφηγήσεις ανθρώπων οι οποίοι ήταν πάνοπλοι έξω από το Πολυτεχνείο και μετείχαν στην εισβολή και τη βίαιη καταστολή της εξέγερσης. Δύο εξ αυτών ήταν αξιωματικοί, οι Κ. Βουλιέρης και Μ. Γουνελάς, και δύο στρατιώτες. Ο πρώτος ήταν ο επικεφαλής των καταδρομέων που είχε αποστείλει στο Πολυτεχνείο η χούντα και ο δεύτερος ήταν ο επικεφαλής της ίλης των τανκς και οδηγός του ερπυστριοφόρου που έριξε την πύλη.

Τον Γουνελά, που πέθανε και πρόσφατα, τον γνωρίζαμε. Τον Βουλιέρη, εγώ τουλάχιστον όχι. Ο τύπος αυτός φαίνεται πως περίμενε 46 χρόνια για να επιχειρήσει με ψεύδη, αθλιότητες και προφανή διαστροφή της πραγματικότητας να διαμορφώσει κατά το δοκούν το τι συνέβη λίγο πριν από την εισβολή των τανκς τα ξημερώματα της 16ης προς τη 17η Νοεμβρίου 1973. Οταν ο Λαλιώτης μαζί με τον Κυριάκο Σταμέλο πήδηξαν έξω από το Πολυτεχνείο για να διαπραγματευθούν την αναίμακτη έξοδο των φοιτητών.

Σε ένα πολυσέλιδο κείμενό του, υπό τον τίτλο «ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ ΖΕΙ με τις πυρακτωμένες αλήθειες του» και υπότιτλο «Από τις ερπύστριες των αρμάτων μάχης, στις ερπύστριες της μετα-αλήθειας και της μετα-ιστορίας», που μου απέστειλε ο Λαλιώτης δίνει τις κατάλληλες απαντήσεις στον αξιωματικό Βουλιέρη. Στον πρόλογο αναφέρει: «Το κείμενο αυτό το έγραψα για να αναδειχθούν οι αλήθειες για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αλλά και να απαντηθεί ουσιαστικά και τεκμηριωμένα μια ψευδέστατη, άθλια και νοσηρή "αφήγηση" ενός χουντικού αξιωματικού».

Από την άλλη όμως, ο ιστορικός που έλαβε την αφήγηση του περί ου ο λόγος πρώην αξιωματικού είναι δυνατόν να την υιοθετεί έτσι αβασάνιστα, παρότι διαστρέφει τόσο κατάφωρα τα ιστορικά γεγονότα;

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 30/11-01/12/19

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΟΥΛΓΕΡΙΔΗ

Δεν έχουμε κρατήσει λογαριασμό για να πιστοποιήσουμε τη δημοσιογραφική κατάχρηση της έκφρασης, αλλά σπανίως ακούγεται πιο αληθινή όσο στην αρχή της κρίσης: το 2009 είναι μια άλλη χώρα. Αν μη τι άλλο, η Ελλάδα έμπαινε σε «αχαρτογράφητα νερά», σύμφωνα με τη μεταγενέστερη περιγραφή του τότε πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, για να φτάσει κάποτε στην Ιθάκη (στην Ιθάκη έφτασε όντως το 2018, είχε βγάλει τη γραβάτα, φορούσε άσπρο πουκάμισο, διακήρυττε το «τέλος των Μνημονίων», αλλά πολλοί έβλεπαν ένα πουκάμισο αδειανό). Η άλλη διαφορά είναι ότι η κυβέρνηση του 2009 προέκυψε ως η τελευταία μονοκομματική, προερχόμενη από τον κορμό της Κεντροαριστεράς ή του ΠΑΣΟΚ: ο καθένας μπορεί να επιλέξει αναδρομικά όποιον όρο ταιριάζει καλύτερα στο αφήγημα. Το ΠΑΣΟΚ, πάντως, για την ιστορία, είχε κατακτήσει στις 6 Οκτωβρίου εκείνης της χρονιάς το ονειρικό 43,9% ως ο διαχειριστής της επόμενης ημέρας.

Και η αλήθεια ήταν ότι μπορούσε να διαφημίσει αρκετούς «διαχειριστές» στην αρχή, «διασώστες» μετά το 2010, οι οποίοι θα έπεφταν στη θαλασσοταραχή για να ξαναφέρουν τη βάρκα σε ίσα νερά, να διαψεύσουν τα greek statistics και να αντιμετωπίσουν το χανγκόβερ των 00's, καθώς «the party was over», όπως έλεγε στο πρώτο επεισόδιο του θρίλερ ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ. Το 2009 βέβαια δεν υπήρχε ακόμη Καστελλόριζο. Ακουγόταν όμως η καβαφικά αμείλικτη «μυστική βοή των πλησιαζόντων γεγονότων». Ο Γιώργος Παπανδρέου γνώριζε ότι το έλλειμμα αναπτύσσει ήδη την τάση να φτάσει σε διψήφιο νούμερο στο τέλος της χρονιάς - όπως τον είχε ενημερώσει προεκλογικά ο κεντρικός τραπεζίτης Γιώργος Προβόπουλος. Και ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου ενημερώνει τους ομολόγους του ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2009 δεν θα είναι 6% του ΑΕΠ - όπως προέβλεπε το σημείωμα που είχε στείλει μόλις 17 ημέρες νωρίτερα στην Κομισιόν η κυβέρνηση Καραμανλή - αλλά 12,5% του ΑΕΠ.

Τα υπόλοιπα είναι ιστορία - επώδυνη: καθυστέρηση στη συνειδητοποίηση του κινδύνου ακόμη και εντός της κυβέρνησης και διαρκής μετάθεση των σκληρών αποφάσεων στο μέλλον απέναντι σε μια Ευρώπη που επένδυε δυσανάλογα στο «ηθικό» μέρος της ελληνικής παθογένειας. Το πρώτο Μνημόνιο δεν θα αργούσε.

Κι όμως, ανάμεσα στους κυβερνητικούς επικρατούσαν από τότε δύο γραμμές. Η άποψη του Γ. Παπακωνσταντίνου - και εν μέρει του Ηρακλή Πολεμαρχάκι, επικεφαλής του οικονομικού γραφείου του πρωθυπουργού - ότι τον ταύρο τον πιάνεις από τα κέρατα στην αρχή της μονομαχίας. Και η άποψη της υπουργού Οικονομίας Λούκας Κατσέλη περί ήπιας προσαρμογής. Με άλλα λόγια, εξοφλούμε τις προεκλογικές υποσχέσεις ακόμη και εις βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και δεν αποφασίζουμε αν το πάγωμα των μισθών του Δημοσίου αφορά μεικτές ή καθαρές αποδοχές των 2.000 ευρώ. 

Οι παλινωδίες αυτές απέκτησαν σταδιακά πολιτικά χαρακτηριστικά για να καταλήξουν γόνιμο έδαφος όταν η αντιπολίτευση θα έσπερνε τους ανέμους της Αγανάκτησης. Και δεν είναι τυχαίο ότι η κατεξοχήν εκπρόσωπος της «ήπιας» κρατικοδίαιτης πολιτικής άλλαξε στρατόπεδο. Η Λούκα Κατσέλη ήταν μια πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ που θα γινόταν ΣΥΡΙΖΑ. Σήμερα μάλιστα συμμετέχει - ηχήστε σάλπιγγες πομπωδώς - σε «επιτροπή εμπειρογνωμόνων, με σκοπό να συνδράμουν το έργο της συγγραφής του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ». 

Η ίδια εξειδίκευσε στην «Αυγή της Κυριακής» (2/11) το πώς και το γιατί αυτής της επιτροπής (κι εσείς κομματικές σημαίες ξεδιπλωθείτε στον αέρα): «Πώς μπορούμε να υλοποιήσουμε την Αgenda 2030, δηλαδή να συνδυάσουμε την οικονομική ανάπτυξη με τη διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και την προστασία του περιβάλλοντος... πώς θα προωθήσουμε μια πιο "βιώσιμη, αναπτυξιακή τραπεζική" την εποχή της ψηφιοποίησης, πώς θα προωθήσουμε την "οικονομική δημοκρατία" με προστασία των δικαιωμάτων των εργαζομένων, καταναλωτών ή οφειλετών...».

Καλόγεροι χωρίς αμαρτίες

Και δεν είναι η μόνη που μετράει τα περασμένα μεγαλεία κάτω από το κόμμα του 31%. Δύο πρώην γραμματείς του ΠΑΣΟΚ, ο Γιάννης Ραγκούσης και η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, επιδεικνύουν υπερβάλλοντα ζήλο - με διαφορετικές αποχρώσεις - στην υπεράσπιση της συριζαϊκής μετάλλαξης. Υπουργός Εσωτερικών ο πρώτος στην κυβέρνηση 2009, υπουργός Υγείας η δεύτερη μοιάζουν να αφήνουν στο παρελθόν τη συζήτηση για τις επιδόσεις της ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης στους νευραλγικούς τομείς υπό την εποπτεία τους. 

Και για τους δύο η ευθύνη βαραίνει το «κράτος της Δεξιάς» και όσους ήρθαν πριν ή ύστερα από αυτούς. Είναι η διάθεση «ψευδευσεβισμού» που διακρίνει όλα τα πρώην στελέχη της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου - ο οποίος έκανε δύο ανασχηματισμούς πριν δώσει τη σκυτάλη στον Λουκά Παπαδήμο το 2011. Κάτω από τον μανδύα του «νέου κόμματος», λοιπόν, χώρεσαν κάποια στιγμή και άλλοι του 2009 εκδρομείς: ο Μάρκος Μπόλαρης (υφυπουργός Οικονομίας με έδρα τη Θεσσαλονίκη), ο Θάνος Μωραΐτης (πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος) και η Θεοδώρα Τζάκρη (υφυπουργός Εσωτερικών με έδρα τη Θεσσαλονίκη), ενώ στον δεύτερο ανασχηματισμό του 2011 ο Αγγελος Τόλκας έγινε υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ. Τα στελέχη αυτά συμπεριφέρονται σαν τους μοναχούς που αποκλείστηκαν από τον κόσμο, για να μπορούν να τον καταγγέλλουν ελπίζοντας ότι θα ξεχαστούν οι δικές τους αμαρτίες. 

Κάπως έτσι, η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου παραιτήθηκε το 2012 από την κυβέρνηση Παπαδήμου για να συνταχθεί το 2014 με το αγγελτήριο ΣΥΡΙΖΑ περί «προοδευτικής συμμαχίας» - μαζί με τους ΑΝΕΛ, προφανώς - και να γίνει υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης τον Αύγουστο του 2018. Ολα αυτά ενώ ο Παύλος Πολάκης έχει ήδη καταγγείλει ως αναπληρωτής υπουργός Υγείας του ΣΥΡΙΖΑ ότι οι προκάτοχοι της περιόδου 2007 - 2014 (άρα και η Ξενογιαννακοπούλου) φέρουν ευθύνη για τη «μαύρη τρύπα» στα διαθέσιμα του ΚΕΕΛΠΝΟ.

Ο Γιάννης Ραγκούσης, τομεάρχης Προστασίας του Πολίτη στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, συγκρούστηκε ως υπουργός με τον Θύμιο Λυμπερόπουλο για την απελευθέρωση της αγοράς ταξί, για να τον δει να γίνεται «συνέταιρος» στον προεκλογικό αγώνα. Και πάντως στον Γ. Ραγκούση ανήκει μία από τις καλύτερες περιγραφές - στο Star Κεντρικής Ελλάδας, το 2017 - για τους «πρώην» που έγιναν αιμοδότες του ΣΥΡΙΖΑ: «Και εγώ διαφώνησα με το ΠΑΣΟΚ αλλά πήγα σπίτι μου, δεν σαλιάριζα από κόμμα σε κόμμα για να παίρνω 7.000 ευρώ ή να πάρω μία κρατική θέση. Εφυγα, αλλά δεν πήγα στον ΣΥΡΙΖΑ. Δυστυχώς όμως, υπάρχουν και αυτοί. Αποτελούν για τον ελληνικό λαό ένα μόνιμο παράδειγμα προς αποφυγή. Είναι αυτοί που έβαλαν το οικονομικό, το φτηνό, το ευτελές − αν και 7.000 δεν είναι ευτελές ποσό - πάνω από αξίες. Δυστυχώς αυτό το έκαναν πρώην βουλευτές και υπουργοί, κάποιοι έγιναν μέχρι και αντιμνημονιακοί μόνο για να κάνουν τους καλούς στον Τσίπρα». Κάποιοι, έτσι γενικά...

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ Α. ΜΑΥΡΟΥ

Πέρα από την ιδιαίτερα έντονη πολιτική και κομματική κινητικότητα που έδειξε συμπεριφορικά η ελληνική κοινωνία μέσα στην κρίση των τελευταίων δέκα ετών, γίναμε μάρτυρες και αντίστοιχης κινητικότητας σε επίπεδο πολιτικών στελεχών.

Βεβαίως στην περίπτωση των τελευταίων η κινητικότητά τους αφορούσε κυρίως παλιά στελέχη τα οποία α) αναζητούσαν ένα πολιτικό φως στον ουρανό διότι ήταν επί χρόνια στο παρασκήνιο παρά την αναγνωρισιμότητά τους είτε β) προσπάθησαν να παίξουν κάποιο ρόλο, ωστόσο η μοίρα τους επιφύλαξε ο ρόλος αυτός να βρεθεί εν μέσω της οικονομικής κρίσης της χώρας.

Το παραπάνω αποτελεί το πρώτο «κρατούμενο» από τον πολιτικό χυλό που έχει δημιουργηθεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια και το δεύτερο κρατούμενο είναι ότι οι πολιτικοί αρχηγοί των κομμάτων προσπαθούν και αυτοί να κερδίσουν σε εικόνα μέσω της προσάρτησης των άστεγων αυτών στελεχών.

Το πιο πρόσφατο νέο είναι ότι τα αποτελέσματα των τελευταίων εκλογών ανέδειξαν μεν ξεκάθαρο νικητή όχι μόνο τη ΝΔ αλλά και την επαναφορά στο βάθρο των πρωταθλητών του κεντρώου ή μεσαίου χώρου και της μέσης τάξης μιας και η διακυβέρνηση της Αριστεράς δεν κατάφερε να αντέξει α) στο να λυγίσει σε ό,τι επιτάσσει ο «δυτικός» καπιταλιστικός κόσμος π.χ. Μνημόνια, παραμονή στην ΕΕ, όροι της αγοράς και β) στο να εδραιώσει τη διάσταση της «ηθικής» μιας και το κεντρικό της μότο «ΔΙΚΑΙΗ ανάπτυξη για τους ΠΟΛΛΟΥΣ» δεν άντεξε μέχρι τέλους μιας και ηττήθηκε από το «ΙΣΧΥΡΗ ανάπτυξη για ΟΛΟΥΣ».

Τα πιο πάνω έχουν δημιουργήσει ένα θόλωμα στα «πρέπει» και στα «θέλω» της σημερινής αξιωματικής αντιπολίτευσης όσον αφορά στην επανατοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ στον πολιτικό χάρτη. Με νικητή τον κέντρομεσαίο χώρο για άλλη μια φορά στα μεταπολιτευτικά χρόνια είναι φυσικό αυτό να έχει αντίκτυπο στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ ως προς την επιθυμία του να μετατοπίσει το κέντρο βάρους του προς το Κέντρο τουλάχιστον σε επικοινωνιακό επίπεδο ή ακόμα και σε ουσιαστικό.

Δυστυχώς ωστόσο στην Ελλάδα που υπάρχει άρνηση της ουσιαστικής δουλειάς για τη δημιουργία θεωρητικών πλαισίων υποστήριξης των αποφάσεων και προτίμηση των γρήγορων συμβολισμών, για άλλη μια φορά επιλέγεται η εύκολη οδός του να πιστεύει κανείς στους απλούς συμβολισμούς μέσω προσάρτησης πολιτικών στελεχών που προέρχονται από τον κεντρώο χώρο για να πιστοποιήσουν ότι υπάρχει μετατόπιση προς το Κέντρο.

Αυτό όμως έχει ένα τρωτό σημείο που πιθανότατα δεν λαμβάνεται υπόψη όσο θα έπρεπε. Τα στελέχη αυτά, μιας και δεν είναι νέα/φρέσκα, κουβαλούν και τις αντίστοιχες ήττες που τα έχουν στιγματίσει μιας και εμφανίστηκαν στο προσκήνιο μέσα στη βαθιά οικονομική καταστροφή της χώρας και όχι μόνο.

Συνεπώς όταν κάποιος αποφασίζει να προσαρτήσει αυτά τα στελέχη πρέπει να έχει λάβει και τα μέτρα του όσον αφορά στην «κολυμβήθρα του Σιλωάμ» από την οποία πρέπει να τα περάσει για τα «καθαρίσει» από το ίδιο τους το παρελθόν.

Οι έλληνες πολίτες έδειξαν με την ψήφο και τη συμπεριφορά τους ότι αυτό που επιζητούν δεν είναι τελικά το «νέο να 'ναι και ό,τι να 'ναι» αλλά «αήττητο να 'ναι και νέο στις αντιλήψεις του, και να έρχεται με πλάνο εφαρμογής των αντιλήψεων αυτών και εφαρμογής τους σε πράξεις». Ολα αντιμετωπίζονται αλλά το «αήττητο» είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπισθεί. Θα τα καταφέρει ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλ. Τσίπρας;

-Ο Δημήτρης Α. Μαύρος είναι πρόεδρος της MRB Hellas