Από "ΤΑ ΝΕΑ" και το "ΕΘΝΟΣ"
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 28/02/17 |
Παιχνίδια με τη φωτιά
"ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ", του Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου*
Η Τουρκία κλιμακώνει επικίνδυνα τις προκλήσεις στο Αιγαίο. Με παραβιάσεις που αμφισβητούν την εθνική μας κυριαρχία και παραβάσεις των διεθνών κανόνων που διέπουν την αεροπλοΐα και ναυσιπλοΐα. Η κυβέρνηση Ερντογάν επαναφέρει τις πάγιες αναθεωρητικές αιτιάσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο με ένταση ασυνήθιστη για τα τελευταία χρόνια. Η Τουρκία ουδέποτε εγκατέλειψε τις βλέψεις της στο Αιγαίο. Η προσπάθεια όμως των ισλαμιστών του Ερντογάν να ηγηθούν του μουσουλμανικού κόσμου είχε μετατοπίσει το βάρος της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στα ανατολικά της σύνορα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια σχετική ηρεμία στο Αιγαίο τα τελευταία χρόνια. Ενα κλίμα αντιπαλότητας μεν, αλλά σε περιβάλλον χαμηλής και ελεγχόμενης έντασης.
Η αιφνίδια επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι αποτέλεσμα της διεθνούς αστάθειας, των πολλαπλών αδιεξόδων της Τουρκίας και της δικής μας αδυναμίας.
Η διεθνής αστάθεια και η εσωστρέφεια των κρίσιμων δρώντων του διεθνούς συστήματος έχει αποχαλινώσει την Αγκυρα. Στις ΗΠΑ, η μετ' εμποδίων συγκρότηση του επιτελείου εθνικής ασφάλειας έχει οδηγήσει σε κενό πολιτικής. Και πάντως, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται πολύ χαμηλά στις προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης. Στην Ευρώπη, ο εκλογικός κύκλος που ανοίγει αλλά και ο εκτροχιασμός της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας αφήνουν λίγα περιθώρια παρέμβασης και επιρροής. Τέλος, η πολιτική Πούτιν, που επαναφέρει τις σφαίρες επιρροής και προκρίνει τη βία ή την απειλή χρήσης βίας στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, δημιουργεί πρόσφορο περιβάλλον για την τουρκική συμπεριφορά. Και βρίσκεται στον αντίποδα των πάγιων ελληνικών θέσεων για σεβασμό των κανόνων δικαίου στις διακρατικές σχέσεις.
Η αστάθεια στο εσωτερικό της Τουρκίας τροφοδοτεί, επίσης, την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο Ερντογάν συγκέντρωσε την εξουσία μέσα από διαδοχικές συγκρούσεις. Πρώτα με τους κεμαλιστές, στη συνέχεια με τους γκιουλενιστές. Στο επικείμενο δημοψήφισμα του Απριλίου επιδιώκει να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού. Η ένταση με την Ελλάδα συσπειρώνει την κοινωνία στο πρόσωπό του και του επιτρέπει να προσεταιριστεί τα ακραία στοιχεία. Από την άλλη πλευρά, δίνει στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μια ευκαιρία αποκατάστασης του γοήτρου τους που έχει πληγεί από τις διαδοχικές εκκαθαρίσεις και τον αναποτελεσματικό διμέτωπο αγώνα κατά του ΠΚΚ και του ISIS στη Συρία. Η σκλήρυνση της στάσης της Τουρκίας είναι και μια προσπάθεια μπούλινγκ των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού. Αλλά και προειδοποίηση και προετοιμασία κλίματος για το τι θα επακολουθήσει μετά το ναυάγιο των συνομιλιών.
Η απάντηση στην τουρκική προκλητικότητα δεν μπορεί να είναι λεονταρισμοί για εσωτερική κατανάλωση. Χρειάζεται εθνικό μέτωπο, διπλωματική ενημέρωση συμμάχων και διεθνών θεσμών και συνετή πολιτική αποτροπής. Τα εθνικά θέματα είναι ένα πεδίο που δεν αντέχει την ελαφρότητα αυτής της κυβέρνησης.
*Καθηγητής πανεπιστημίου και πρώην υπουργός
Ρεσιτάλ τυχοδιωκτισμού
"ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ", του Γιώργου Καπόπουλου
Ολα δείχνουν ότι ο Ερντογάν στέλνει μήνυμα νέας ανατροπής της στάσης του στη Συρία, μόλις οκτώ μήνες μετά την απόφασή του να προσεγγίσει τη Μόσχα. Χθες καταγράφηκαν στη Βόρεια Συρία συγκρούσεις υποστηριζόμενων από την Τουρκία αντικαθεστωτικών δυνάμεων με μονάδες του συριακού στρατού, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα η Αγκυρα είχε κατηγορήσει την Τεχεράνη για τον ρόλο της στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία του Ερντογάν δίνει την εντύπωση ότι αφού πήρε ό,τι πήρε από μια συγκυριακή τακτική προσέγγιση με τη Μόσχα και ό,τι μπορούσε να πάρει από την Τεχεράνη, και κυρίως τη νομιμοποίηση της παρουσίας της στη Συρία, τώρα διαμηνύει στην Ουάσιγκτον πως θα μπορούσε να έχει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της σκλήρυνσης απέναντι στο Ιράν και στις φιλοδοξίες του, στην οποία έχει δεσμευθεί προεκλογικά και μετεκλογικά ο Τραμπ. Πρόκειται για έναν ελιγμό υψηλού κινδύνου για την Αγκυρα:
• Πρώτον, δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει η στρατηγική Τραμπ για την ευρύτερη Μέση Ανατολή, με άλλα λόγια τι θα κυριαρχήσει, η συνέχεια της πολιτικής των Ομπάμα - Κέρι ή η ανατροπή;
• Δεύτερον, μια δεύτερη ανατροπή συμμαχιών από τον Ερντογάν στη Συρία θα αντιμετωπίσει την καχυποψία έως την αρνητική στάση του Ισραήλ, που δεν έχει καμία διάθεση να υποκαταστήσει τη σιιτική συμμαχία υπό την ηγεσία του Ιράν με σουνιτικό μπλοκ υπό την ηγεσία της Τουρκίας. Αλλωστε το Ισραήλ έχει ήδη μια ντε φάκτο ανεπίσημη συμμαχία με τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα απέναντι στο Ιράν.
• Τρίτον, είτε στο πλευρό της Μόσχας, είτε της Ουάσιγκτον, είτε με τυχοδιωκτικούς ελιγμούς ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις, η Αγκυρα αδυνατεί να ματαιώσει ή και να καθυστερήσει την ντε φάκτο χειραφέτηση των Κούρδων της Βορειοανατολικής Συρίας κατά το μοντέλο του Βορείου Ιράκ.
Ο μεγάλος εφιάλτης του Ερντογάν είναι μια συνολική προσέγγιση ΗΠΑ - Ρωσίας στη Συρία, η οποία θα εκμηδενίσει τα ήδη ασφυκτικά συρρικνωμένα περιθώρια ελιγμών της Αγκυρας στη Συρία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
"ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ", του Κωνσταντίνου Αρβανιτόπουλου*
Η Τουρκία κλιμακώνει επικίνδυνα τις προκλήσεις στο Αιγαίο. Με παραβιάσεις που αμφισβητούν την εθνική μας κυριαρχία και παραβάσεις των διεθνών κανόνων που διέπουν την αεροπλοΐα και ναυσιπλοΐα. Η κυβέρνηση Ερντογάν επαναφέρει τις πάγιες αναθεωρητικές αιτιάσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο με ένταση ασυνήθιστη για τα τελευταία χρόνια. Η Τουρκία ουδέποτε εγκατέλειψε τις βλέψεις της στο Αιγαίο. Η προσπάθεια όμως των ισλαμιστών του Ερντογάν να ηγηθούν του μουσουλμανικού κόσμου είχε μετατοπίσει το βάρος της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στα ανατολικά της σύνορα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια σχετική ηρεμία στο Αιγαίο τα τελευταία χρόνια. Ενα κλίμα αντιπαλότητας μεν, αλλά σε περιβάλλον χαμηλής και ελεγχόμενης έντασης.
Η αιφνίδια επιδείνωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων είναι αποτέλεσμα της διεθνούς αστάθειας, των πολλαπλών αδιεξόδων της Τουρκίας και της δικής μας αδυναμίας.
Η διεθνής αστάθεια και η εσωστρέφεια των κρίσιμων δρώντων του διεθνούς συστήματος έχει αποχαλινώσει την Αγκυρα. Στις ΗΠΑ, η μετ' εμποδίων συγκρότηση του επιτελείου εθνικής ασφάλειας έχει οδηγήσει σε κενό πολιτικής. Και πάντως, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται πολύ χαμηλά στις προτεραιότητες της νέας κυβέρνησης. Στην Ευρώπη, ο εκλογικός κύκλος που ανοίγει αλλά και ο εκτροχιασμός της ευρωπαϊκής προοπτικής της Τουρκίας αφήνουν λίγα περιθώρια παρέμβασης και επιρροής. Τέλος, η πολιτική Πούτιν, που επαναφέρει τις σφαίρες επιρροής και προκρίνει τη βία ή την απειλή χρήσης βίας στην άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, δημιουργεί πρόσφορο περιβάλλον για την τουρκική συμπεριφορά. Και βρίσκεται στον αντίποδα των πάγιων ελληνικών θέσεων για σεβασμό των κανόνων δικαίου στις διακρατικές σχέσεις.
Η αστάθεια στο εσωτερικό της Τουρκίας τροφοδοτεί, επίσης, την ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ο Ερντογάν συγκέντρωσε την εξουσία μέσα από διαδοχικές συγκρούσεις. Πρώτα με τους κεμαλιστές, στη συνέχεια με τους γκιουλενιστές. Στο επικείμενο δημοψήφισμα του Απριλίου επιδιώκει να γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού. Η ένταση με την Ελλάδα συσπειρώνει την κοινωνία στο πρόσωπό του και του επιτρέπει να προσεταιριστεί τα ακραία στοιχεία. Από την άλλη πλευρά, δίνει στις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις μια ευκαιρία αποκατάστασης του γοήτρου τους που έχει πληγεί από τις διαδοχικές εκκαθαρίσεις και τον αναποτελεσματικό διμέτωπο αγώνα κατά του ΠΚΚ και του ISIS στη Συρία. Η σκλήρυνση της στάσης της Τουρκίας είναι και μια προσπάθεια μπούλινγκ των διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού. Αλλά και προειδοποίηση και προετοιμασία κλίματος για το τι θα επακολουθήσει μετά το ναυάγιο των συνομιλιών.
Η απάντηση στην τουρκική προκλητικότητα δεν μπορεί να είναι λεονταρισμοί για εσωτερική κατανάλωση. Χρειάζεται εθνικό μέτωπο, διπλωματική ενημέρωση συμμάχων και διεθνών θεσμών και συνετή πολιτική αποτροπής. Τα εθνικά θέματα είναι ένα πεδίο που δεν αντέχει την ελαφρότητα αυτής της κυβέρνησης.
*Καθηγητής πανεπιστημίου και πρώην υπουργός
 |
| "ΕΘΝΟΣ", 28/02/17 |
Ρεσιτάλ τυχοδιωκτισμού
"ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ", του Γιώργου Καπόπουλου
Ολα δείχνουν ότι ο Ερντογάν στέλνει μήνυμα νέας ανατροπής της στάσης του στη Συρία, μόλις οκτώ μήνες μετά την απόφασή του να προσεγγίσει τη Μόσχα. Χθες καταγράφηκαν στη Βόρεια Συρία συγκρούσεις υποστηριζόμενων από την Τουρκία αντικαθεστωτικών δυνάμεων με μονάδες του συριακού στρατού, ενώ την προηγούμενη εβδομάδα η Αγκυρα είχε κατηγορήσει την Τεχεράνη για τον ρόλο της στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.
Η Τουρκία του Ερντογάν δίνει την εντύπωση ότι αφού πήρε ό,τι πήρε από μια συγκυριακή τακτική προσέγγιση με τη Μόσχα και ό,τι μπορούσε να πάρει από την Τεχεράνη, και κυρίως τη νομιμοποίηση της παρουσίας της στη Συρία, τώρα διαμηνύει στην Ουάσιγκτον πως θα μπορούσε να έχει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της σκλήρυνσης απέναντι στο Ιράν και στις φιλοδοξίες του, στην οποία έχει δεσμευθεί προεκλογικά και μετεκλογικά ο Τραμπ. Πρόκειται για έναν ελιγμό υψηλού κινδύνου για την Αγκυρα:
• Πρώτον, δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει η στρατηγική Τραμπ για την ευρύτερη Μέση Ανατολή, με άλλα λόγια τι θα κυριαρχήσει, η συνέχεια της πολιτικής των Ομπάμα - Κέρι ή η ανατροπή;
• Δεύτερον, μια δεύτερη ανατροπή συμμαχιών από τον Ερντογάν στη Συρία θα αντιμετωπίσει την καχυποψία έως την αρνητική στάση του Ισραήλ, που δεν έχει καμία διάθεση να υποκαταστήσει τη σιιτική συμμαχία υπό την ηγεσία του Ιράν με σουνιτικό μπλοκ υπό την ηγεσία της Τουρκίας. Αλλωστε το Ισραήλ έχει ήδη μια ντε φάκτο ανεπίσημη συμμαχία με τη Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα απέναντι στο Ιράν.
• Τρίτον, είτε στο πλευρό της Μόσχας, είτε της Ουάσιγκτον, είτε με τυχοδιωκτικούς ελιγμούς ανάμεσα στις δύο μεγάλες δυνάμεις, η Αγκυρα αδυνατεί να ματαιώσει ή και να καθυστερήσει την ντε φάκτο χειραφέτηση των Κούρδων της Βορειοανατολικής Συρίας κατά το μοντέλο του Βορείου Ιράκ.
Ο μεγάλος εφιάλτης του Ερντογάν είναι μια συνολική προσέγγιση ΗΠΑ - Ρωσίας στη Συρία, η οποία θα εκμηδενίσει τα ήδη ασφυκτικά συρρικνωμένα περιθώρια ελιγμών της Αγκυρας στη Συρία και την ευρύτερη Μέση Ανατολή.
 |
| "ΕΘΝΟΣ", 28/02/17 |
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου