"...«Δεν έχουμε εμπιστοσύνη στην ελληνική κυβέρνηση» λέει αφοπλιστικά ο αντιπρόεδρος του βαυαρικού Κοινοβουλίου και πρώην υπουργός Ράινχολντ Μπόκλετ, ο οποίος είναι μέλος της CSU, του κόμματος των Χριστιανοκοινωνιστών, που είναι κυβερνητικός εταίρος των Χριστιανοδημοκρατών στο ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Συνομιλητές του είναι μια μικρή ομάδα βουλευτών, πανεπιστημιακών και δημοσιογράφων που επισκέπτεται τη Γερμανία, καλεσμένη του Ιδρύματος Hanns Seidel, της δεξαμενής σκέψης που συνδέεται με το κόμμα των Χριστιανοκοινωνιστών. «Λείπει η εμπιστοσύνη, άρα λείπει και η βάση για παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να φέρουν θετικά αποτελέσματα στην Ελλάδα» λέει ο Μπόκλετ που επισημαίνει ότι η είδηση της διανομής του χριστουγεννιάτικου βοηθήματος στους συνταξιούχους έγινε δεκτή με σκεπτικισμό στη Γερμανία. «Κανείς δεν θέλει να χάσει τις εκλογές λόγω Ελλάδας» επισημαίνει κι υπενθυμίζει στους συνομιλητές του πως οι Σοσιαλδημοκράτες απέσυραν την προ διετίας πρότασή τους για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, όταν αντιλήφθηκαν πόσο αντιδημοφιλής ήταν στη γερμανική κοινωνία η άποψη αυτή..."

Η συνάντηση της Μέρκελ με τον Τσίπρα, 

από τέσσερα Σαβαττιάτικα φύλλα

                                                    "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 17-18/12/16


Το κατενάτσιο της διαπραγμάτευσης
Η στρατηγική που έχει επιλέξει ο Αλέξης Τσίπρας είναι να εξαντλήσει όλα τα χρονικά περιθώρια για την ολοκλήρωση της β’ αξιολόγησης με στόχο να αποφευχθούν τα επιπλέον μέτρα

Της Βούλας Κεχαγιά


Η λέξη «εφάπαξ» κοινωνικά μέτρα ήταν το «κλειδί» στη μεταμεσονύχτια συνέντευξη που έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας στις Βρυξέλλες μετά το Συμβούλιο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών.

Η ίδια λέξη χρησιμοποιήθηκε κι ενώπιον της Aνγκελα Μέρκελ, παρότι η ίδια παρέπεμψε προκαταβολικά το σύνολο των θεμάτων του ελληνικού προγράμματος στους θεσμούς. Ο Πρωθυπουργός προσπάθησε με αυτόν τον τρόπο να καθησυχάσει όλες τις πλευρές και να διαβεβαιώσει ότι η βοήθεια προς τους αδύναμους έχει έκτακτο χαρακτήρα, επομένως δεν πρόκειται να επηρεάσει τους δημοσιονομικούς στόχους του 2017. Το γεγονός δε πως ο Τσίπρας μίλησε για «παρεξήγηση» που μπορεί να λυθεί, δείχνει προς την κατεύθυνση της εκτόνωσης της μίνι κρίσης που δημιουργήθηκε τα τελευταία 24ωρα με τους δανειστές, με στόχο το ξεμπλοκάρισμα των βραχυπρόθεσμων μέτρων για την ανακούφιση του ελληνικού δημόσιου χρέους. Αυτό, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ελληνικής πλευράς, μπορεί να συμβεί και σύντομα, καθώς από τις διαβουλεύσεις που έγιναν με τους Ευρωπαίους, φάνηκε να αποδέχονται τις εξηγήσεις του Μαξίμου πως εάν η κυβέρνηση περίμενε τα στοιχεία της Eurostat τον Μάρτιο για το πλεόνασμα (η υπεραπόδοση εκτιμήθηκε στο 1,454 δισ.) τότε θα επιβαρυνόταν πράγματι ο προϋπολογισμός του 2017 δημιουργώντας τρύπες. Σημειωτέον πως αυτό συνέβη επί διακυβέρνησης Σαμαρά, όταν ο τότε πρωθυπουργός έδωσε έκτακτη βοήθεια τον Μάιο του 2014 προκαλώντας δημοσιονομικά κενά.

Για την κυβέρνηση, όλη η φασαρία που προκλήθηκε με αιχμή το επίδομα στους αδύναμους πολίτες θα αποτελέσει πιθανότατα το επόμενο διάστημα αντικείμενο μιας συζήτησης «περασμένα ξεχασμένα». Αυτό μένει να επιβεβαιωθεί.

Παρ’ όλα αυτά οι δηλώσεις Τσίπρα στο κτίριο της Καγκελαρίας με την Μέρκελ στα αριστερά του είναι υποδηλωτικές των προθέσεων της κυβέρνησης. Μιλώντας για ανάπτυξη που δεν μπορεί να αφορά στατιστικές και αριθμούς αλλά πρέπει να επουλώσει τις πληγές της κρίσης και να ανακουφίσει όλους εκείνους που τα δύσκολα χρόνια έκαναν τεράστιες θυσίες στο όνομα της Ευρώπης, ο Πρωθυπουργός προϊδέασε ότι έρχονται κι άλλες εκπλήξεις. Κι ότι θα επιμείνει στην άποψη πως είναι κυριαρχικό δικαίωμα κάθε χώρας να αποφασίζει πώς θα διανέμει το περίσσευμα από τις υποχρεώσεις της. Γι’ αυτό και ζήτησε γενναίες αποφάσεις από όλους τους εταίρους.

Ζητήματα που καίνε

Αλλα είναι όμως τα μεγάλα ζητήματα που «καίνε» τον Αλέξη Τσίπρα. Και φυσικά σχετίζονται με την πορεία της διαπραγμάτευσης. Η κυβέρνηση διαπιστώνει μια ανεξήγητη «αντιδημοκρατική» – σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό – επιμονή του ΔΝΤ για λήψη νέων μέτρων-κάβα για την περίοδο μετά τη λήξη του επίσημου προγράμματος. Η αναφορά του από τη Νίσυρο σε «ανόητους τεχνοκράτες» μόνο τυχαία δεν ήταν. Ο Τσίπρας έχει αποφασίσει εδώ και καιρό να μην αποδεχθεί τη νομοθέτησή τους «ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται»… Για το Μαξίμου και συνολικότερα για τον ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα είναι και ξεκάθαρα και απλά. Ανώτερη κυβερνητική πηγή εξηγεί: «Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ αποδεχθεί νέα μέτρα, τότε το μόνο βέβαιο είναι ότι έχει τελειώσει. Οι σημερινές 12 μονάδες διαφορά από τη ΝΔ θα γίνουν πολύ περισσότερες και ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταποντιστεί στο 10%. Εάν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αρνηθεί μέχρι τέλους (αδιευκρίνιστου χρονικά) να νομοθετήσει έξτρα μέτρα για το 2019 και το 2020, όπως αξιώνει ο Τόμσεν του ΔΝΤ, τότε έχει μεγάλη πιθανότητα να επιβιώσει πολιτικά και να αντέξει».

 Σε αυτήν τη θεωρία, που ακούγεται σωστή ως προσέγγιση, υπάρχει ένα μεγάλο κενό. Τι θα γίνει στην περίπτωση που η διαπραγμάτευση οδηγηθεί στο πλήρες αδιέξοδο και η δεύτερη αξιολόγηση σέρνεται και παραμένει ανοιχτή; Ακριβής απάντηση δεν υπάρχει. Επειδή αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ακριβής σχεδιασμός. Με βάση την αρχική απόφασή του να καθυστερήσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις εκλογές ούτως ώστε όταν αυτές διενεργηθούν ο ΣΥΡΙΖΑ να έχει αποκομίσει κάποια οφέλη από τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης της οικονομίας, ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώξει να εξαντλήσει όλα τα περιθώρια στη διαπραγμάτευση. Χωρίς ωστόσο να υποχρεώσει τις Κοινοβουλευτικές Ομάδες ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ να ψηφίσουν νέα μέτρα. Εάν αυτό δεν καταστεί εφικτό, τότε θα βρεθεί μπροστά στον μονόδρομο των εκλογών. «Κάτι τέτοιο όμως δεν έχει συζητηθεί επισήμως» αναφέρουν αρμόδιες κυβερνητικές πηγές πιθανολογώντας ότι «πράγματι μπροστά στο απόλυτο αδιέξοδο ο Τσίπρας θα προτιμήσει τη λύση που θα τού προκαλέσει τη μικρότερη πολιτική βλάβη». 

Συμπέρασμα; Ο Τσίπρας θα επιδιώξει να κλείσει η δεύτερη αξιολόγηση ακόμη κι αν αυτή χρειαστεί να τραβήξει λίγο παραπάνω. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση βάζει dead line τον Ιανουάριο θέλοντας να συζητηθεί από την ΕΚΤ τον Φεβρουάριο η ένταξή της στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, όμως πιστεύει ότι ακόμη κι αν αυτό γίνει τον Μάρτιο, «δεν θα έχει χαθεί η παρτίδα». Αλλωστε, σύμφωνα με μια γραμμή πληροφόρησης, στόχος του Μαξίμου είναι η έξοδος της χώρας στις αγορές χρήματος περί τα τέλη του 2017, αρχές του 2018. Επίσης, το επόμενο διάστημα δεν έχει μπροστά της ορατό κίνδυνο της οικονομικής ασφυξίας, κάτι που ήδη ίσχυε από την άνοιξη του κολασμένου 2015.

Θα τραβήξουν το χαλί;

Ομως, υπάρχει και μία ακόμη παράμετρος, την οποία η κυβέρνηση δεν υποτιμά καθόλου. Και αφορά τη μικρή μεν αλλά υπαρκτή πιθανότητα να της τραβήξουν το χαλί κάτω από τα πόδια οι ίδιοι οι δανειστές ή ακόμη και η Γερμανία. Οχι οδηγώντας την Ελλάδα αποκλειστικά σε οικονομικό αδιέξοδο, αλλά προκαλώντας μια μεταναστευτική κρίση που θα είχε ως συνέπεια να «φορτώσει» ο Ερντογάν στην Ελλάδα 50.000 πρόσφυγες μέσα σε λίγα 24ωρα.

Το Προσφυγικό είναι ένα ζήτημα που προκαλεί μεγάλη ανησυχία στον Αλέξη Τσίπρα και το επιτελείο του. Οι απειλές του τούρκου προέδρου δεν περνούν απαρατήρητες, ενώ υπάρχει πάντα ο φόβος της υπερχείλισης των νησιών μας από πρόσφυγες που θα φεύγουν ανεξέλεγκτα από τα τουρκικά παράλια. Να σημειωθεί ότι ένα από τα στοιχεία που δυσκόλεψαν έτι περαιτέρω τη χθεσινή συνάντηση Τσίπρα - Μέρκελ ήταν η αναφορά της καγκελαρίου στην υπόθεση του Αφγανού που παρότι είχε καταδικαστεί για ανθρωποκτονία στην Ελλάδα, διέπραξε δολοφονία στη Γερμανία.

Στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ επικρατεί πάντως προβληματισμός.

Αν κάτι συζητούνταν εντόνως στα πηγαδάκια των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ την ημέρα της ψήφισης του εφάπαξ επιδόματος για τους συνταξιούχους, αυτό αφορούσε την προοπτική της κυβέρνησης. Κοινώς, αν βγαίνει όλη αυτή η ιστορία με το πρόγραμμα και τους δανειστές.

Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ στηρίζει και εμπιστεύεται τον Αλέξη Τσίπρα. Θεωρεί ότι ορθώς το Μαξίμου αποφάσισε τη χορήγηση έκτακτης βοήθειας στους πιο αδύναμους από την υπεραπόδοση των εσόδων και συγχρόνως επικροτεί την οξεία αντίδραση του Πρωθυπουργού στην απαίτηση του ΔΝΤ να ληφθούν πρόσθετα μέτρα για την περίοδο μετά την λήξη του τρίτου Μνημονίου. Ομως πιστεύουν ότι εάν ο οδικός χάρτης εξόδου από την κρίση δεν βγαίνει, τότε ενδεχομένως να είναι χαμένος κόπος η προσπάθεια του Μαξίμου να ολοκληρωθεί η συμφωνία. «Το αφήγημα πρέπει να βγει σε όλες του τις διαστάσεις. Να πάρει μπροστά η οικονομία, να έρθουν επενδύσεις, να μας εμπιστευθούν οι αγορές. Εάν πάρουμε κάτι λιγότερο από αυτά που επιδιώκουμε, θα είναι σαν να έχουμε κάνει μια τρύπα στο νερό» λένε κυβερνητικοί βουλευτές που έχουν αρχίσει να αμφιβάλλουν για το εάν αξίζει τον κόπο να θυσιάσεις όλο το πολιτικό σου βάρος για μία υπόθεση που δεν ξέρεις αν μπορεί να οδηγήσει στο ξέφωτο.

Πάντως, αν κάτι θεωρείται βέβαιο αναφορικά με το πώς σκέφτεται ο Αλέξης Τσίπρας, αυτό εντοπίζεται στην αντίληψή του ότι με δική του πρωτοβουλία δεν θα συγκροτηθεί οικουμενική κυβέρνηση. Είναι ένα σενάριο που έχει απορριφθεί από τον Πρωθυπουργό προτού καν γίνει σκέψη.

Είπαν...
Για το ΔΝΤ
Τσίπρας: Το ΔΝΤ πρέπει να αποφασίσει τι θέλει να κάνει με το ελληνικό πρόγραμμα. Μας προβληματίζει επίσης η στάση που κρατά στη διαπραγμάτευση.
Μέρκελ: Ξέρεις ποια είναι η θέση μας για το ΔΝΤ (υπονοώντας ότι η Γερμανία το θέλει στο πρόγραμμα). Αλλιώς θα πρέπει να πάω στη γερμανική Βουλή και δεν θέλω να το κάνω αυτό.

Για τα πρόσθετα μέτρα
Τσίπρας: Η κυβέρνησή μου δεν θα ψηφίσει μέτρα για το 2019 και το 2020. Αυτό είναι ξεκάθαρο και θέλω να γίνει σαφές.
Μέρκελ: Πρέπει να βρεθεί μια λύση.

Για τα κοινωνικά μέτρα στήριξης αδυνάμων
Μέρκελ: Τι είναι αυτό;
Τσίπρας: Είναι από την υπεραπόδοση των εσόδων. Θα δοθεί εφάπαξ. Αυτή η κίνηση σε καμία περίπτωση δεν θέτει σε κίνδυνο τους στόχους.
Μέρκελ: Εντάξει, θα μας πουν οι θεσμοί.

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 17-18/12/16

Ο καθένας είχε δικό του μενού
Τσίπρας και Μέρκελ πήγαν στο γεύμα εργασίας με διαφορετικές «προτιμήσεις»
ΒΕΡΟΛΙΝΟ, του Γιώργου Παππά

Το συνολικό μενού ήταν βαρύ και δύσπεπτο. Αυτά που ήθελε ο Τσίπρας - χρέος, πλεονάσματα, ΔΝΤ - κάθονται βαριά στο στομάχι της Μέρκελ. Οσα ενδιαφέρουν τη γερμανίδα καγκελάριο, Προσφυγικό, Κυπριακό, είναι μάλλον δευτερεύουσας σημασίας στον σχεδιασμό του έλληνα Πρωθυπουργού στο εσωτερικό της χώρας.

Το γεύμα εργασίας στο Βερολίνο έδωσε την ευκαιρία σε Μέρκελ και Τσίπρα να περιγράψουν τις διαφορές για την πορεία του ελληνικού προγράμματος και τις συγκλίσεις στα άλλα δύο σημαντικά ζητήματα που συζητήθηκαν, την προσφυγική κρίση και το Κυπριακό.

Ο Πρωθυπουργός εστίασε στα θετικά μηνύματα από την εξέλιξη της ελληνικής οικονομίας. Τόνισε τη «θεαματική υπεραπόδοση εσόδων» σε σχέση με τους στόχους που είχαν τεθεί και προέβλεψε ότι ο ρυθμός ανάπτυξης την επόμενη χρονιά θα είναι 2,7% και το 2018 θα φτάσει το 3,1%. Αυτό δικαιολογεί, κατά τον Πρωθυπουργό, τις επιλογές να «επουλωθούν οι πληγές της κρίσης» και να ανακουφιστούν όσοι τα τελευταία χρόνια έκαναν «θυσίες στο όνομα της Ευρώπης». Αυτό το «όραμα της δίκαιης ανάπτυξης», είπε ο Τσίπρας, «προϋποθέτει γενναίες αποφάσεις από τους εταίρους» ώστε να σταλεί το σήμα ότι «η Ελλάδα από μέρος της κρίσης έγινε μέρος της λύσης».

Ηταν μια σαφής προσπάθεια του Τσίπρα να αποσπάσει συναίνεση στις τελευταίες του εξαγγελίες για τις ενισχύσεις συνταξιούχων και την προσπάθεια μείωσης των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα. Χωρίς απτό αποτέλεσμα.

ΣΤΟ EUROGROUP. Το πολιτικό μήνυμα που πήρε από τη Μέρκελ ήταν η παραπομπή στο Eurogroup. «Δεν είναι εδώ ο τόπος των αποφάσεων» είπε η Μέρκελ στον Τσίπρα, εννοώντας το Βερολίνο. Αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται από τα αρμόδια όργανα, τους θεσμούς. «Και εκεί είναι σε καλά χέρια» συμπλήρωσε η καγκελάριος. Η προσδοκία που είχε η ελληνική κυβέρνηση για πολιτική διαπραγμάτευση με το Βερολίνο έπεσε στο κενό. Η Μέρκελ παρέπεμψε στον καθ' ύλην αρμόδιο: τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.

Η Ανγκελα Μέρκελ είχε στρώσει ήδη από τις Βρυξέλλες το χθεσινό γεύμα εργασίας στην καγκελαρία. Περιελάμβανε φυσικά τη συζήτηση για τις εξαγγελίες Τσίπρα για τους συνταξιούχους. Αλλά δεν επρόκειτο να κάνει διαπραγματεύσεις με τον Τσίπρα σχετικά με το πακέτο βοήθειας της Ελλάδας για τα πλεονάσματα και τα μέτρα που αυτά συνεπάγονται. Η Μέρκελ δεν συμμερίζεται την εκτίμηση της ελληνικής κυβέρνησης ότι οι αντιδράσεις στα «χριστουγεννιάτικα δώρα», όπως χαρακτηρίστηκαν στο Βερολίνο, οφείλονται σε «παρανόηση» για την οποία χρειάζονται περαιτέρω εξηγήσεις. Προκάλεσαν ήδη «συζητήσεις κριτικής», είπε η Μέρκελ, «αυτό έγινε ιδιαίτερα σαφές από τον ESM». Και ο ESM πάγωσε τα βραχυπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους μέχρι νεωτέρας.

Συμφώνησαν στις ευχές: «Οι συζητήσεις μας δεν ήταν ποτέ εύκολες, αλλά πάντα ήταν έντιμες» είπε η Μέρκελ καλωσορίζοντας τον Τσίπρα για το γεύμα εργασίας στην καγκελαρία. Στις δύσκολες στιγμές σφυρηλατούνται σταθερές σχέσεις με ευθύτητα και σταθερότητα, ανταπάντησε ο Τσίπρας. Απέφυγαν και οι δύο τις «κακές» λέξεις όπως «χρέος», «ΔΝΤ», «συντάξεις». Αλλά φρόντισαν να στείλει ο καθένας το δικό του πολιτικό μήνυμα. Τη «θεαματική υπεραπόδοση» στόχων ο Τσίπρας, παραπομπή της διαπραγμάτευσης για το πρόγραμμα στο Eurogroup η Μέρκελ. Ο Τσίπρας διάβαζε την τοποθέτησή του δίνοντας την αίσθηση ότι δεν θέλει να του ξεφύγει κάτι σ' αυτά που μεταφέρει στη γερμανική πρωτεύουσα. Συμφώνησαν πάντως στις ευχές για τις γιορτές που έστειλε ο Τσίπρας στους δημοσιογράφους. Τις «συμμερίζομαι απόλυτα» είπε η Μέρκελ προσθέτοντας και τις δικές της. Εκεί τουλάχιστον βρέθηκε ένας κοινός παρονομαστής.

Εντιμη κατανομή των προσφύγων

Η προσφυγική κρίση έβαλε τη Γερμανία και την Ελλάδα στην ίδια πλευρά του μετώπου. Η Μέρκελ υποσχέθηκε και χθες ότι θα υπάρξει βοήθεια στην Ελλάδα που αντιμετώπισε μια «τεράστια πρόκληση» μετά το κλείσιμο των βόρειων συνόρων. «Θέλουμε μια έντιμη κατανομή των προσφύγων στις χώρες της ΕΕ» είπε η Μέρκελ. «Εχουμε τους ίδιους στόχους και κοινή αφετηρία» πρόσθεσε αναφερόμενη στην ευρωπαϊκή πολιτική περί ασύλου. Τραγική διάσταση πήρε το θέμα εξαιτίας της δολοφονίας νεαρής γυναίκας στο Φράιμπουργκ από αφγανό πρόσφυγα που είχε καταδικαστεί στην Ελλάδα για ανάλογη απόπειρα στην Κέρκυρα το 2013, για την οποία και καταδικάστηκε σε 10ετή φυλάκιση, αλλά οι ελληνικές Αρχές δεν ενημέρωσαν όταν παραβίασε τους όρους αποφυλάκισης.

Το Κυπριακό, «εξαιρετικής σημασίας» ζήτημα, όπως είπε η Μέρκελ, ήταν επίσης ψηλά στην ατζέντα της χθεσινής συζήτησης στην καγκελαρία. Ο Τσίπρας ζήτησε «ενεργό ρόλο» της ΕΕ στη διευθέτηση του Κυπριακού με μια λύση «χωρίς εγγυήσεις» και «χωρίς κατοχικά στρατεύματα» σε μια ανεξάρτητη, ομοσπονδιακή κυπριακή δημοκρατία.

«Δεν θα χάσουμε τις εκλογές λόγω Ελλάδας»
Η Γερμανία μπαίνει σε προεκλογικούς ρυθμούς, με την πολιτική πυξίδα να μετατοπίζεται δεξιά και το κλίμα απέναντι στην Ελλάδα να επιδεινώνεται

Του Απόστολου Μαγγηριάδη

Το Κοινοβούλιο της Βαυαρίας στεγάζεται στο παλιό παλάτι του Μονάχου, ένα μείγμα νεογοτθικής και αναγεννησιακής αρχιτεκτονικής που χτίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα. Το επιβλητικό πρώην οίκημα του βασιλιά Μαξιμιλιανού κρύβει στο εσωτερικό του σημαντικά έργα τέχνης, ανάμεσα σε άλλα και μια εντυπωσιακή ελαιογραφία που αναπαριστά τη ναυμαχία της Σαλαμίνας, που υπενθυμίζει στους επισκέπτες τον θαυμασμό των Βαυαρών στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Οι Βαυαροί δεν κρύβουν ποτέ τον σεβασμό τους για την ελληνική σκέψη και τη φιλοσοφία, ούτε όμως και τον προβληματισμό τους για την πορεία της σύγχρονης Ελλάδας και του τρέχοντος προγράμματος προσαρμογής. 

«Δεν έχουμε εμπιστοσύνη στην ελληνική κυβέρνηση» λέει αφοπλιστικά ο αντιπρόεδρος του βαυαρικού Κοινοβουλίου και πρώην υπουργός Ράινχολντ Μπόκλετ, ο οποίος είναι μέλος της CSU, του κόμματος των Χριστιανοκοινωνιστών, που είναι κυβερνητικός εταίρος των Χριστιανοδημοκρατών στο ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο. Συνομιλητές του είναι μια μικρή ομάδα βουλευτών, πανεπιστημιακών και δημοσιογράφων που επισκέπτεται τη Γερμανία, καλεσμένη του Ιδρύματος Hanns Seidel, της δεξαμενής σκέψης που συνδέεται με το κόμμα των Χριστιανοκοινωνιστών. «Λείπει η εμπιστοσύνη, άρα λείπει και η βάση για παραχωρήσεις που θα μπορούσαν να φέρουν θετικά αποτελέσματα στην Ελλάδα» λέει ο Μπόκλετ που επισημαίνει ότι η είδηση της διανομής του χριστουγεννιάτικου βοηθήματος στους συνταξιούχους έγινε δεκτή με σκεπτικισμό στη Γερμανία. «Κανείς δεν θέλει να χάσει τις εκλογές λόγω Ελλάδας» επισημαίνει κι υπενθυμίζει στους συνομιλητές του πως οι Σοσιαλδημοκράτες απέσυραν την προ διετίας πρότασή τους για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, όταν αντιλήφθηκαν πόσο αντιδημοφιλής ήταν στη γερμανική κοινωνία η άποψη αυτή.

Οι φόβοι των ψηφοφόρων
Η Γερμανία έχει ήδη μπει σε προεκλογικούς ρυθμούς. Και η CSU, ο βαυαρικός εταίρος της Μέρκελ, έχει αποφασίσει να ενισχύσει το συντηρητικό της προφίλ ώστε να αποτρέψει διαρροές στους ακροδεξιούς της AfD, της Εναλλακτικής για τη Γερμανία, που κερδίζει συνεχώς έδαφος λόγω Προσφυγικού. Οι αναλύσεις των επιτελών του κόμματος αποτυπώνουν τον φόβο των ψηφοφόρων για την απώλεια της οικονομικής τους ευημερίας και της εθνικής τους ταυτότητας. Στη Βαυαρία, όπου η ανεργία δεν ξεπερνά το 3,2% και οι ρυθμοί ανάπτυξης θα επιτρέψουν στην τοπική κυβέρνηση να μηδενίσει χρέη κι ελλείμματα το 2030, ο φόβος των ψηφοφόρων αφορά τη βιωσιμότητα της υπάρχουσας κατάστασης. Τα στελέχη της CSU ζητούν περιορισμό των μεταναστευτικών ροών - η Βαυαρία ήταν άλλωστε αυτή που υποδέχθηκε τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων από όλα τα κρατίδια της Γερμανίας -, ενώ διαφώνησαν ηχηρά με την απόφαση της Μέρκελ να επιτρέψει πέρυσι την είσοδο ενός εκατομμυρίου προσφύγων στη χώρα.

Το αγκάθι του Προσφυγικού
H Μέρκελ πιέζεται στα δεξιά και το Προσφυγικό θα είναι βασικό κομμάτι της ατζέντας των εκλογών του Σεπτεμβρίου. Η καγκελάριος πήρε μια πρόγευση στο συνέδριο της CDU την προγούμενη εβδομάδα, όταν τα μέλη του κόμματος απέρριψαν την πρόταση για δικαίωμα διπλής υπηκοότητας που προσφέρθηκε ως επιλογή στους νεαρούς Τούρκους. Το θέμα της δολοφονίας της γερμανίδας φοιτήτριας στο Φράιμπουργκ από τον αφγανό πρόσφυγα που είχε καταδικαστεί στην Ελλάδα σε δεκαετή φυλάκιση έπαιζε ψηλά στα γερμανικά μέσα ενημέρωσης καθ' όλη τη διάρκεια της εβδομάδας, με τους γερμανούς αξιωματούχους να επιρρίπτουν ευθέως την ευθύνη στην Αθήνα για τη μη έγκαιρη ειδοποίηση των γερμανικών Αρχών.

Νέοι παίκτες στο πολιτικό παιχνίδι
Η καγκελάριος πιέζεται επίσης και από το FDP, το κόμμα των Φιλελευθέρων. Σήμερα είναι εκτός Βουλής, όλες οι δημοσκοπήσεις πάντως υπολογίζουν την εκλογική του δύναμη κοντά στο 6%, πάνω δηλαδή από το 5% που είναι το όριο εισόδου στην ομοσπονδιακή Βουλή, και οι αναλυτές προβλέπουν το FDP ως τον πιθανότερο κυβερνητικό εταίρο της CDU σε μια εξακομματική Βουλή. Ο επικεφαλής του, Κρίστιαν Λίντνερ, ζητάει από τη Μέρκελ να σκληρύνει τη στάση της απέναντι στην ελληνική κυβέρνηση που «μοιράζει λεφτά χωρίς προσυνεννόηση», ενώ υποστηρίζει ακόμη και την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ για να λύσει τα οικονομικά της προβλήματα, σε συνδυασμό με μια ελάφρυνση χρέους. Υποστηρίζει δηλαδή ανοικτά το σχέδιο Σόιμπλε.

«Απαραίτητη η παρουσία του ΔΝΤ»
Στο Βερολίνο, το κτίριο του Κοινοβουλίου δεν θυμίζει τα αυτοκρατορικά ανάκτορα της Βαυαρίας, αντίθετα εκπέμπει την εικόνα της σύγχρονης, επανενωμένης και ισχυρής Γερμανίας, και ο διάφανος θόλος του Νόρμαν Φόστερ πάνω από την αίθουσα της Ολομέλειας επιδιώκει να συμβολίσει τη διαφάνεια στη γερμανική πολιτική. Πίσω όμως από τις κλειστές πόρτες των γραφείων τους, οι βουλευτές εκφράζουν τον σκεπτικισμό τους για την τύχη του ελληνικού προγράμματος. Η πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της CSU Γκέρντα Χάσελφελντ επιμένει στην αναγκαιότητα περαιτέρω ενίσχυσης της ελληνικής ανταγωνιστικότητας - άρα πιστή εφαρμογή του προγράμματος λιτότητας για να βγαίνουν τα νούμερα. Και όταν ερωτάται από «ΤΑ ΝΕΑ» για το εάν μπορεί να σταθεί το ελληνικό πρόγραμμα χωρίς τη συμμετοχή του ΔΝΤ, απαντά κοφτά ότι «η παρουσία του Ταμείου είναι ζήτημα απόλυτης προτεραιότητας για τη γερμανική Βουλή». Ηταν άλλωστε προϋπόθεση υπερψήφισης του τρίτου ελληνικού προγράμματος. Ενδεχόμενη αποχώρησή του από το ελληνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την υπερψήφιση των δόσεων από το γερμανικό Κοινοβούλιο. Είναι μια προοπτική που κανένας δεν θέλει στην παρούσα φάση να διαχειριστεί.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ". 17/12/16 

«Πάγος» στην Αθήνα από τη Μέρκελ

Της Δώρας Αντωνίου

«Πάγο» στην προσδοκία της Αθήνας για πολιτική λύση με τη συνδρομή του Βερολίνου, προκειμένου να ξεπεραστούν τα προσκόμματα για το κλείσιμο της δεύτερης αξιολόγησης και η επιμονή του ΔΝΤ σε επιπλέον μέτρα για μετά το 2018, έβαλε χθες η Γερμανίδα καγκελάριος Αγκελα Μέρκελ. Υποδεχόμενη τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, η κ. Μέρκελ όχι μόνο έσπευσε να καταστήσει σαφές ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς και στο Eurogroup, αλλά απέφυγε την παραμικρή δημόσια αναφορά στην πορεία του ελληνικού προγράμματος και στους χειρισμούς της κυβέρνησης για εκπλήρωση των συμφωνηθέντων. Εάν η Αθήνα προσδοκούσε κάποια νύξη αποδοκιμασίας από την πλευρά της καγκελαρίου για τον Γερμανό υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, επίσης απογοητεύθηκε. Δεν υπήρξε η παραμικρή υπόνοια για κάτι τέτοιο, ούτε η ελάχιστη ένδειξη ότι υπάρχει διάσταση απόψεων μεταξύ καγκελαρίας και γερμανικού ΥΠΟΙΚ.

Ο κ. Αλέξης Τσίπρας, στις συνομιλίες που είχε με τη Γερμανίδα καγκελάριο, στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο του ΔΝΤ ως παράγοντα καθυστέρησης στη διαπραγμάτευση. Εθεσε, μάλιστα, θέμα συνέχειας της παρουσίας του Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα, αναφερόμενος σε πιθανή επιθυμία του να αποχωρήσει, ενώ πρόσθεσε ότι η καθυστέρηση της απόφασης του ΔΝΤ σχετικά με τη συμμετοχή στο ελληνικό πρόγραμμα, την οποία συνέδεσε με την πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ, δημιουργεί ανησυχίες για την έγκαιρη ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Ουσιαστικά, ο κ. Τσίπρας έθεσε θέμα αναζήτησης φόρμουλας για τη συνέχεια, ανεξαρτήτως της βούλησης και των προθέσεων του Ταμείου όσον αφορά την εμπλοκή του με το ελληνικό πρόγραμμα.

Η κ. Μέρκελ, ήδη στις δηλώσεις που προηγήθηκαν της συνάντησης, δεν αναλώθηκε σε φιλοφρονήσεις και φρόντισε να επισημάνει ότι «δεν είχαμε πάντοτε εύκολες συζητήσεις» με τον κ. Τσίπρα, προδιαγράφοντας ότι και η συνάντηση που επρόκειτο να ακολουθήσει δεν αναμενόταν εύκολη. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι εδώ και ημέρες η καγκελαρία είχε ανακοινώσει ότι δεν θα υπάρξουν δηλώσεις μετά το πέρας του γεύματος εργασίας, κάτι που εξαρχής είχε ερμηνευθεί ως όχι ιδιαίτερα θετικό για το κλίμα που επικρατεί στο Βερολίνο για την ελληνική κυβέρνηση στην παρούσα συγκυρία.

Για το φλέγον για την κυβερνητική ηγεσία θέμα, την πορεία των διαπραγματεύσεων, το κλείσιμο της αξιολόγησης και τη στάση του ΔΝΤ, η κ. Μέρκελ, παρουσιάζοντας την ατζέντα της συνάντησης, φρόντισε να αναφέρει: «Οπωσδήποτε θα ασχοληθούμε με το πρόγραμμα της Ελλάδας σε σχέση με την οικονομική κατάσταση. Εδώ, όμως, δεν είναι ο τόπος όπου λαμβάνονται αποφάσεις, διότι οι διαβουλεύσεις γίνονται με τους τρεις θεσμούς και με το Eurogroup. Εδώ θα συζητήσουμε για να δούμε πώς εκτιμά ο Ελληνας πρωθυπουργός την κατάσταση». Προηγουμένως είχε κάνει εκτενή αναφορά στο προσφυγικό, το οποίο παραμένει ψηλά στην ατζέντα της γερμανικής ηγεσίας, φροντίζοντας, μάλιστα, να υπογραμμίσει ότι «η Ελλάδα έχει να λύσει πολλά προβλήματα σχετικώς». Αναφέρθηκε, βεβαίως, στον κοινό στόχο για εκπόνηση ενιαίου συστήματος ασύλου στην Ευρώπη, αλλά και στην ανάγκη για δίκαιη κατανομή των προσφύγων στην Ε.Ε.

Ο κ. Τσίπρας, που ανέλυσε τις θετικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας, επανέλαβε την ιδιαίτερη σημασία που έχει για την ομαλοποίηση της κατάστασης η εφαρμογή των βραχυπρόθεσμων μέτρων για το χρέος και η ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ. Στις δηλώσεις του στάθηκε στην αναγκαιότητα για «γενναίες αποφάσεις από όλους τους εταίρους», προκειμένου να μην κυλήσει εκ νέου η Ελλάδα σε καθεστώς αβεβαιότητας και να σταλεί ισχυρό σήμα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα ότι η κρίση είναι παρελθόν.

Σε σχέση με το προσφυγικό, αλλά και το Κυπριακό, που επίσης συζητήθηκε, ο κ. Τσίπρας δήλωσε ότι η Ελλάδα σταθερά τάσσεται υπέρ της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας και υπέρ της πιστής εφαρμογής της συμφωνίας Ε.Ε. - Τουρκίας για το προσφυγικό, με εξεύρεση λύσης για την εξασφάλιση της φιλελευθεροποίησης των θεωρήσεων. Επανέλαβε, ωστόσο, σε σχέση με τις κλιμακούμενες τουρκικές αμφισβητήσεις, ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

«Πίεση χρόνου» επικαλέστηκε ο Τσακαλώτος
Ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος αναγνώρισε ενώπιον Γερμανών βουλευτών ότι ήταν επικοινωνιακό λάθος η ανακοίνωση του επιδόματος προς τους συνταξιούχους, χωρίς να έχει προηγηθεί συνεννόηση με τους πιστωτές. Σύμφωνα με πληροφορίες του Spiegel online, ο Ελληνας υπουργός προέβη στην παραπάνω παραδοχή χθες το πρωί και την επίμαχη αναφορά του επιβεβαίωσαν πολλοί παριστάμενοι. Με βάση τις μαρτυρίες αυτές, ο κ. Τσακαλώτος επέμεινε μεν ότι η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να αποφασίζει για θέματα συντάξεων και φορολογίας μόνη της, αλλά αναγνώρισε ότι θα έπρεπε προηγουμένως να έχουν ενημερωθεί οι δανειστές μας. Ο υπουργός απέδωσε το επικοινωνιακό λάθος στην πίεση χρόνου. Επρεπε οι πρόσθετες δαπάνες να αποφασιστούν ταχύτατα για να συνυπολογιστούν στον προϋπολογισμό του 2016. Παρόμοιες αιτιάσεις διατύπωσε ο υπουργός και σε άλλη εμφάνισή του την Πέμπτη. Ο ίδιος είναι οικονομολόγος και όχι λογιστής, διακήρυξε ο κ. Τσακαλώτος. «Ανακαλύπτω όμως πως η τήρηση βιβλίων μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα», φέρεται να είπε χαρακτηριστικά.

Πάντως, από την πλευρά του υπουργείου Οικονομικών, ανέφεραν χθες πως ο κ. Τσακαλώτος μιλώντας σε αντιπροσωπεία Γερμανών βουλευτών, εξήγησε πως το πακέτο των παροχών δεν επηρεάζει την επίτευξη του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2016. Στο πλαίσιο αυτό, προσθέτουν από το υπουργείο, ο κ. Τσακαλώτος διερωτήθηκε ρητορικά αν η κυβέρνηση θα μπορούσε να είχε συνεννοηθεί πριν από τις ανακοινώσεις με τους θεσμούς; Και απάντησε ο ίδιος, πως «ναι», αλλά –προσέθεσε– ότι υπάρχει και το λογιστικό θέμα, καθώς, αν δεν δίνονταν οι παροχές μέχρι το τέλος του έτους, η προκαλούμενη δαπάνη θα επιβάρυνε το πλεόνασμα του 2017.

Εν τω μεταξύ, ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών κ. Ντένις Κόλμπεργκ χαρακτήρισε «αρκετά επικριτική» την έκθεση των θεσμών, που αξιολογεί αν οι κοινωνικές παροχές Τσίπρα είναι συμβατές με τις υποχρεώσεις της κυβέρνησης στο πλαίσιο του προγράμματος. «Η έκθεση είναι προκαταρκτική και είναι αρκετά επικριτική», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η γερμανική κυβέρνηση θα αξιολογήσει το περιεχόμενό της σε βάθος την επόμενη εβδομάδα.

Ανησυχία θεσμών

Στην έκθεσή τους, οι θεσμοί εκφράζουν ανησυχίες τόσο ως προς την ουσία των παροχών (και ειδικά στο σκέλος της ενίσχυσης των συνταξιούχων) όσο και για το γεγονός ότι δεν είχε προηγηθεί συνεννόηση με τους θεσμούς. Παράλληλα, αναφέρουν πως τα εν λόγω μέτρα μειώνουν το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» του 2016, αλλά δεν επηρεάζουν την επίτευξη των στόχων για το 2017 και το 2018, αν δεν επαναληφθούν. Και παραπέμπουν για τις οριστικές αποφάσεις στα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

"ΗΜΕΡΗΣΙΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 17-18/12/16

"Αγορά", 17/12/16