"...Είναι εξαιρετικώς ανόητο νά εφησυχάζει κανείς, διότι ή πρώτη προτεραιότης τών Τούρκων είναι ή έπέκτασις προς Ανατολάς. Μέ τήν ευελι­ξία πού τους διακρίνει δέν πρόκειται νά χάσουν ενδεχομένη ευκαιρία πού θά τους παρουσιασθεί νά επεκταθούν καί προς Δυσμάς. Στό Αίγαίο, δη­λαδή, και τά Βαλκάνια. Είναι επίσης αφελές νά πι­στεύει κανείς ότι οι επικλήσεις του διεθνούς δικαίου μπορεί νά αποτελέσουν τροχοπέδη γιά τήν Τουρκία. Καί δέν είναι ότι ή Άγκυρα αδιαφορεί γιά τήν διεθνή νομιμότητα. Τήν ερμηνεύει όμως κα­τά τό δοκούν, καί δέν είναι λίγες οι φορές πού μας έχει εκπλήξει μέ τόν καινοφανή τρόπο πού επιλέ­γει γιά νά τήν παρουσιάσει. Ό όποίος, όμως, πάντα στηρίζεται σέ κάποια, έστω διασταλτική, ή «τρα­βηγμένη» νομικίστικη θεωρία..."

Από την "ΕΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 22-23/10/16

                                Ή έξ Ανατολών απειλή

Τoυ Εύθ. Π. Πέτρου

ΕΝΑ χαρακτηριστικό της Τουρκίας είναι ότι πάντα καθιστά σαφείς τις προθέσεις της, καί σχεδόν προ­αναγγέλλει τίς κινήσεις της στην διεθνή σκακιέρα. Είναι καί αυτό μέρος τής διπλωματικής της ικανό­τητος, γιά τήν οποία ενίοτε εκφράζουμε θαυμασμό. Τό άλλο χαρακτηριστικό της είναι ότι έχει υπομονή. Τό γεγονός ότι προανήγγειλε τήν επιδίωξη κάποιων στόχων δέν σημαίνει κατ' ανάγκην ότι θά τους διεκ­δικήσει καί αμέσως. Ή Τουρκία μπορεί νά περιμένει νά διαμορφωθεί τό κατάλληλο διεθνές περιβάλλον πού θά ευνοήσει τά σχέδια της. Ταυτοχρόνως, έχει τήν ευελιξία νά αρπάξει τήν πρώτη ευκαιρία πού θά τής παρουσιασθεί. Κλασικό τέτοιο παράδειγμα είναι ή εισβολή στην Κύπρο τό 1974.

Νά σημειώσουμε ότι, αν κάποιος δέν παρακο­λουθεί πολύ στενά τά τουρκικά πράγματα, μπο­ρεί νά παραπλανηθεί καί νά θεωρήσει ότι ή Άγκυ­ρα παρεκκλίνει άπό τους στόχους της, Είναι λάθος. Ουδέποτε παρεκκλίνει. Πολύ συχνά όμως τής παίρ­νει πολύ χρόνο νά εφαρμόσει τά σχέδια της.

Στην παρούσα φάση, ό Ταγίπ Έρντογάν τά έχει πει όλα. Στό εσωτερικό ίσλαμοποιεί τό τουρκικό κράτος καί στό εξωτερικό εκδηλώνει τήν επεκτατι­κή του διάθεση, μιλώντας, ούτε λίγο ούτε πολύ, γιά τό σύνολο των εδαφών τά όποία άνήκαν στην Όθωμανική Αυτοκρατορία ή τους Σελτζούκους. Γνωρί­ζει, βεβαίως, ότι δέν μπορεί νά φθάσει μέχρις έκεί τα σύνορα τής σημερινής Τουρκίας, αλλά τού είναι αρκετό νά μπορεί νά άσκεί άμεση επιρροή σέ όλες τίς χώρες τών περιοχών αυτών.

Έδώ οι δύο του στόχοι (εσωτερικής καί εξωτε­ρικής πολιτικής) ταυτίζονται. Παραλλήλως προς τήν διεκδίκηση, θέτει καί τό ζήτημα τής Συνθή­κης τής Λωζάννης, κάτι πού συνιστά τό πρώτο βήμα γιά τήν Ιστορική άποδόμηση του Μουσταφά Κεμάλ. Καί τούτο αφού έχει άποδομήσει τό κεμαλισμό στον διοικητικό καί στρατιωτικό μη­χανισμό τής Τουρκίας.

Είναι κολοσσιαίο σφάλμα νά απομονώνει κανείς τους έπί μέρους στόχους τής τουρκικής πολιτικής καί νά θεωρεί ότι αυτοί επιδιώκονται κατά τρόπο μονοδιάστατο. Τέτοιο σφάλμα είναι νά θεωρεί κα­νείς ότι οι επιθετικές δηλώσεις του Έρντογάν γί­νονται γιά εσωτερική κατανάλωση. Γίνονται καί γιά εσωτερική κατανάλωση, όχι όμως μόνον γιά αυτήν. Είναι επίσης σφάλμα νά θεωρεί κανείς ότι ό επεκτα­τισμός θά εκδηλωθεί μόνον προς Ανατολάς καί ότι, συγκεκριμένα, άφορά μόνον στην Μοσούλη.
Πράγματι ή Μοσούλη ενδιαφέρει πρωταρχικώς τους Τούρκους. Θά ήθελαν, άν μπορέσουν, νά , έχουν κάποιου είδους έλεγχο τής περιοχής. Αν δέν τό κατορθώσουν, ή επομένη γραμμή είναι νά απο­τρέψουν τόν έλεγχό της άπό τους Κούρδους καί νά μήν επιτρέψουν τήν παρουσία σιϊτικών πολιτοφυλακών, πού, μακροπροθέσμως, θά φέρουν καί τό επίσημο (σιϊτικό) Ιράν ώς σύμμαχο καί συμπαρα­στάτη Ιρακινών καί Κούρδων.

Αλλά είναι εξαιρετικώς ανόητο νά εφησυχάζει κανείς, διότι ή πρώτη προτεραιότης τών Τούρκων είναι ή έπέκτασις προς Ανατολάς. Μέ τήν ευελι­ξία πού τους διακρίνει δέν πρόκειται νά χάσουν ενδεχομένη ευκαιρία πού θά τους παρουσιασθεί νά επεκταθούν καί προς Δυσμάς. Στό Αίγαίο, δη­λαδή, και τά Βαλκάνια. Είναι επίσης αφελές νά πι­στεύει κανείς ότι οι επικλήσεις του διεθνούς δικαίου μπορεί νά αποτελέσουν τροχοπέδη γιά τήν Τουρκία. Καί δέν είναι ότι ή Άγκυρα αδιαφορεί γιά τήν διεθνή νομιμότητα. Τήν ερμηνεύει όμως κα­τά τό δοκούν, καί δέν είναι λίγες οι φορές πού μας έχει εκπλήξει μέ τόν καινοφανή τρόπο πού επιλέ­γει γιά νά τήν παρουσιάσει. Ό όποίος, όμως, πάντα στηρίζεται σέ κάποια, έστω διασταλτική, ή  «τρα­βηγμένη» νομικίστικη θεωρία.

Τώρα ό Έρντογάν υποστηρίζει ότι, άφοϋ τά δι­εθνή δεδομένα άλλαξαν, πρέπει νά αναθεωρηθεί καί ή Συνθήκη τής Λωζάννης. Καί ίσως δέν είναι ό μόνος πού έχει συμφέρον άπό μιά τέτοια ανα­θεώρηση. Νά μήν λησμονούμε ότι άπό τόν καιρό τοϋ Μέττερνιχ έχει επικρατήσει ή άποψις ότι οι συνθήκες υπάρχουν γιά νά παραβιάζονται.