Ο Ν. πήδηξε από το δεξί μεσαίο πλαϊνό παράθυρο της μονοκατοικίας και πλησίασε την μπροστινή μεριά κρυμμένος πίσω από τα πυράκανθα. Σήκωσε το πιστόλι που είχε κρυμμένο κατά τη διάρκεια της Κατοχής, σημάδεψε τον τέταρτο οπλισμένο που φρουρούσε εμπρός στο σπίτι. Ευτυχώς δεν εκπυρσοκρότησε! Στον θόρυβο όμως που έκανε, άκουσε τον φρουρό να ρωτά: «Εσύ είσαι, Μήτσο;» – νομίζοντας ότι ήταν ένας από τους συντρόφους του. «Ναι», απάντησε χαμηλόφωνα ο Ν. «Μείνε εσύ εκεί και εγώ πάω αριστερά μη μας ξεφύγει», ήρθε η απάντηση του φρουρού. Ο Ν. πήδηξε το πλαϊνό συρματόπλεγμα και, καταματωμένος, με σκισμένη πιτζάμα, πήγε σε φιλικό κοντινό σπίτι. Το πρωί γύρισε σπίτι του, πήρε τη γυναίκα και τα δύο παιδιά του. Ανέβηκαν τα Τουρκοβούνια, έπεσαν στο Γαλάτσι και έφθασαν στην πλατεία Αγάμων, στο σπίτι συγγενικού προσώπου, με τα πόδια όλη αυτή την απόσταση. Το μικρό διαμέρισμα ήταν ισόγειο, κοιμόντουσαν στο πάτωμα. Απέξω οι Ελασίτες φώναζαν με το χωνί «κλείστε τα παράθυρα και ανοίξτε τις πόρτες». Εμειναν στο σπίτι αυτό οκτώ μέρες. Η Αθήνα υπό τον πλήρη έλεγχο του ΕΛΑΣ. Με χίλιες προφυλάξεις, μέσα από παράδρομους, έφτασαν στην οδό Σόλωνος και Σίνα. Εκεί ήταν τα «σύνορα». Μπροστά από τους εθνοφύλακες, η σύζυγος του Ν. σωριάστηκε στον δρόμο λιπόθυμη από την αγωνία και την εξάντληση. Από εκεί, στην οδό Ομήρου σε φιλικό σπίτι. Σώθηκαν... Ο δεύτερος έλειπε στην Αθήνα. Ο τρίτος εκτελέστηκε με φρικτό τρόπο στα Σίδερα Χαλανδρίου....

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 17/02/24)

Ηταν τα χρόνια που τα μαθητούδια στα ορεινά χωριά της βασανισμένης Ελλάδας, εκεί όπου ο χειμώνας κυλούσε αγέλαστος, κατέθεταν καθημερινά τον οβολό τους –ένα καυσόξυλο– κρατώντας ζωντανή τη σόμπα της σχολικής αίθουσας. Μια ζαβολιά του θυμάται και μοιράζεται μαζί μας ο επιστολογράφος της «Κ», όταν στον γενέθλιο τόπο, με το χιόνι να σκεπάζει τα πάντα, σώριασε καταγής με ευθεία βολή (για σεμινάριο ευστοχίας...) χιονόμπαλας έναν πολύ μεγαλύτερο συγχωριανό του. Η υπόθεση εισήχθη στο αυτόφωρο του καφενείου για τα περαιτέρω. Στη φωτογραφία, μια φιλική μονομαχία (είναι ο κανόνας) στο λευκό τοπίο. Ο χιονοπόλεμος, τα καλοκαιρινά μακροβούτια, το πέταγμα του χαρταετού παραμένουν και σήμερα σταθερές αξίες στο θησαυροφυλάκιο της παιδικής μνήμης.

Πρόστιμο 4 εκατ. δρχ. για μια «χιονοβομβίδα»

Μέσα Φεβρουαρίου και στη γενέτειρα Καστανιά Αγράφων δεν έστρωσε ακόμα χιόνι. Εζησα στην Καστανιά στα χρόνια του δημοτικού σχολείου στις δεκαετίες του 1930 και του ʼ40. Πηγαίναμε κάθε πρωί στο σχολείο βουτηγμένοι στο χιόνι και κρατώντας ένα καυσόξυλο για τη σόμπα. Ο χειμώνας εκεί ήταν άγριος. Το χιόνι, πολλές φορές, κρατούσε μήνες. Λαχταρούσαμε να δούμε μαύρο χώμα. Οταν όμως ερχόταν η άνοιξη, ήταν μεγάλη γιορτή.

Στην Αθήνα το πέρασμα από τον χειμώνα στην άνοιξη δεν γίνεται καν αντιληπτό. Εκεί η άνοιξη ερχόταν θριαμβευτικά. Τα ενσταυλισμένα ζώα, κλεισμένα μήνες, όταν έβγαιναν έτρεχαν, έπαιζαν, χοροπηδούσαν. Ηταν αστείο να βλέπεις αγελάδες να χοροπηδούν δίπλα στα κατσικάκια. Την εικόνα συμπλήρωναν τα φτερουγίσματα και τα κελαηδήματα των πουλιών, το βουητό που δημιουργούσαν τα διάφορα ζουζούνια, οι ανεμώνες και τα άλλα αγριολούλουδα που ξεφύτρωναν παντού. Οσο όμως το χιόνι σκέπαζε τα πάντα, η ενέργειά μας έπρεπε να βρει κάποια διέξοδο. Ενα επεισόδιο που έμεινε σταθερά στη μνήμη είναι το ακόλουθο:

Από το πρωί είχαμε επιδοθεί σ’ έναν ανηλεή χιονοπόλεμο. Ημασταν πέντε-έξι συνομήλικοι. Κάποια στιγμή οι σύντροφοί μου κουράστηκαν και αποχώρησαν. Εγώ δεν ήθελα να εγκαταλείψω το παιχνίδι, είχα ακόμα ενέργεια να καταναλώσω. Καθόμουν στο πεζούλι της πλατείας και είδα να βγαίνει από το απέναντι καφενείο ο διοπτροφόρος Λάμπρος Μπολτσής, γύρω στα τριάντα. Τον προειδοποίησα ότι ήμουν έτοιμος να του ρίξω ένα χιονοτόπι. Συγκατένευσε με τη βεβαιότητα ότι δεν θα τον πετύχω. Ηταν αρκετά μακριά. Ω του θαύματος, όμως, τον πέτυχα στο μέτωπο κι ο Λάμπρος έχασε την ισορροπία του κι έπεσε κάτω φαρδιά πλατιά με σπασμένα τα γυαλιά του. Εκείνη τη στιγμή συνεδρίαζε στο καφενείο το «Λαϊκό Δικαστήριο». Πρόεδρος ο αείμνηστος Στέφανος Λαζαρίδης, μνηστήρας, τότε, της επίσης αείμνηστης αδερφής μου Χαρίκλειας. Το αδίκημα ήταν αυτόφωρο και εκδικάστηκε αμέσως. 

Ετυμηγορία: Πρόστιμο τέσσερα εκατομμύρια κατοχικές δραχμές για τα γυαλιά και ηθική βλάβη. Τα πλήρωσε ο πατέρας μου χωρίς, περιέργως, να κάνει μεγάλη φασαρία. Ισως το είχε θεωρήσει ανώφελο, διαπιστώνοντας ότι δεν υπήρχε τρόπος να διορθώσει τον ατίθασο γιο του. Τον παθόντα Λάμπρο Μπολτσή ξανασυνάντησα μετά τριάντα χρόνια. Τον ρώτησα αν θυμόταν το επεισόδιο. «Αν το θυμάμαι;» μου απάντησε. «Και τώρα που σε είδα έσπευσα ασυναίσθητα να προφυλαχτώ μήπως επιχειρήσεις κάποιο παρόμοιο παιχνίδι...».

ΑΓΓΕΛΟΣ ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ Επίτιμος διευθυντής Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πρώην γενικός διευθυντής υπουργείου Γεωργίας, 

μέλος της ΚΕ διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ

τρεις για εκτέλεση. Ενας ήταν ο Ν., φανατικός βενιζελικός και στη συνοδεία του Βενιζέλου στην Κωνσταντινούπολη και αλλού. Ξημερώματα, τρεις το πρωί, κτυπούν την πόρτα του σπιτιού του. Μέσα ο Ν. με τη σύζυγό του και τα δύο τους παιδιά, 13 και 9 ετών. «Εμένα θέλουν», τους λέει. Μπαίνουν τρεις οπλισμένοι άνδρες. «Πού είναι ο άνδρας σου, μωρή;» ρωτούν τη σύζυγό του τραβώντας την από τα μαλλιά. Μετά στρέφονται στον μεγάλο γιο, τον ρίχνουν απάνω στον καναπέ και τον κτυπούν. Φεύγουν άπραγοι...

Ο Ν. πήδηξε από το δεξί μεσαίο πλαϊνό παράθυρο της μονοκατοικίας και πλησίασε την μπροστινή μεριά κρυμμένος πίσω από τα πυράκανθα. Σήκωσε το πιστόλι που είχε κρυμμένο κατά τη διάρκεια της Κατοχής, σημάδεψε τον τέταρτο οπλισμένο που φρουρούσε εμπρός στο σπίτι. Ευτυχώς δεν εκπυρσοκρότησε! Στον θόρυβο όμως που έκανε, άκουσε τον φρουρό να ρωτά: «Εσύ είσαι, Μήτσο;» – νομίζοντας ότι ήταν ένας από τους συντρόφους του. «Ναι», απάντησε χαμηλόφωνα ο Ν. «Μείνε εσύ εκεί και εγώ πάω αριστερά μη μας ξεφύγει», ήρθε η απάντηση του φρουρού.

Ο Ν. πήδηξε το πλαϊνό συρματόπλεγμα και, καταματωμένος, με σκισμένη πιτζάμα, πήγε σε φιλικό κοντινό σπίτι. Το πρωί γύρισε σπίτι του, πήρε τη γυναίκα και τα δύο παιδιά του. Ανέβηκαν τα Τουρκοβούνια, έπεσαν στο Γαλάτσι και έφθασαν στην πλατεία Αγάμων, στο σπίτι συγγενικού προσώπου, με τα πόδια όλη αυτή την απόσταση. Το μικρό διαμέρισμα ήταν ισόγειο, κοιμόντουσαν στο πάτωμα. Απέξω οι Ελασίτες φώναζαν με το χωνί «κλείστε τα παράθυρα και ανοίξτε τις πόρτες». Εμειναν στο σπίτι αυτό οκτώ μέρες. Η Αθήνα υπό τον πλήρη έλεγχο του ΕΛΑΣ. Με χίλιες προφυλάξεις, μέσα από παράδρομους, έφτασαν στην οδό Σόλωνος και Σίνα. Εκεί ήταν τα «σύνορα». Μπροστά από τους εθνοφύλακες, η σύζυγος του Ν. σωριάστηκε στον δρόμο λιπόθυμη από την αγωνία και την εξάντληση. Από εκεί, στην οδό Ομήρου σε φιλικό σπίτι. Σώθηκαν...

Ο δεύτερος έλειπε στην Αθήνα. Ο τρίτος εκτελέστηκε με φρικτό τρόπο στα Σίδερα Χαλανδρίου. Αραγε, όλο αυτό είναι κάτι φανταστικό, είναι ένας εφιάλτης, ίσως μια κακή ανάμνηση; Ο,τι κι αν είναι...

ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΡΑΚΑΤΟΣ,

 Χαλάνδρι

θαλάσσιου ιχθυοφάγου πτηνού αλκυών (ψαροπούλι, θαλασσοπούλι). Σύμφωνα με τη μυθολογία μας, η Αλκυών ήταν θυγατέρα του θεού των ανέμων Αιόλου και της Εναρέτης, και σύζυγος του Κήυκος, βασιλιά της Τραχίνος Φθιώτιδας. Οταν όμως ασέβησαν κάποτε προς τον Δία, ο ύπατος των θεών «διὰ τὴν ὑπερηφάνειαν», τους τιμώρησε και τους μεταμόρφωσε σε πτηνά, ἀπωρνέωσε (Απολλοδώρου, Βιβλιοθήκη, Α, VII, 4): αλκυόνα και κήυκα (γλάρο). Η αλκυών καταδικάσθηκε να επωάζει, όχι την άνοιξη, όπως τα άλλα πτηνά, αλλά τον χειμώνα. Επειδή όμως γεννούσε τα αυγά στους θαλάσσιους βράχους (ἅλς - κύειν) και τα αγριεμένα χειμωνιάτικα κύματα άρπαζαν τους νεοσσούς, η αλκυών έκλαιγε διαρκώς (Ἀπολλώνιος Ῥόδιος, 4, 363) και παρακαλούσε τον Δία να τη συγχωρήσει. Εκείνος τη λυπήθηκε και της χάρισε, στο μέσο του χειμώνα, 14 καλές ημέρες, για να επωάζει τα αυγά της (Αἰλιανοῦ, 2ος αι. μ.χ., «Περὶ ζῴων ἰδιότητες»), και έτσι έχουμε τις θαυμάσιες, πολυθρύλητες ημέρες, γνωστές με το όνομα Αλκυονίδες.

Ο Γεώργιος Δροσίνης στην ποιητική συλλογή «Αλκυονίδες», συνακόλουθη ενότητα της «Πύρινης Ρομφαίας» (1912-1921), αναφέρεται στις ηλιόλουστες ημέρες του Ιανουαρίου, με υπότιτλο το συμβολικό δίστιχο:

Και στης ζωής τους πιο βαρείς χειμώνες /Αλκυονίδες μέρες καρτερώ.

Η συλλογή περιλαμβάνει 33 σύντομα, εν πολλοίς, ποιήματα, με στιχουργική ποικιλία, λυρικό περιεχόμενο, φιλοσοφικές και αλληγορικές υποδηλώσεις, που αναφέρονται εναλλακτικά στην περιγραφή της φύσης, στη θρησκευτική ζωή, στην αρχαιογνωσία, ενώ μερικά είναι γραμμένα κατά την παραμονή του ποιητή στο Παρίσι, την πόλη του φωτός, που αγαπά ιδιαίτερα. 

Εξαιρετικό είναι και το ποίημα «Αλκυόνες», από την ποιητική του συλλογή «Θα βραδιάζη», αναφερόμενο στα πουλιά που χαίρονται τον θαλασσινό καλό καιρό στις προσηλιακές ακρογιαλιές.

Ω πουλάκια του γιαλού! για χάρη σας

Θα χαιρώμαστε κι’ απ’ τη στεριά,

Μέσ’ στο γεναριάτικο χειμώνιασμα

Τη θαλασσινή καλοκαιριά... (1-4).

Παρόμοια, και το τετράστιχο από τη συλλογή «Σπίθες στη στάχτη».

Σαν Αλκυόνες του γιαλού προσμένουν οι Ελπίδες μέσ’ στης ζωής τη χειμωνιά μέρες Αλκυονίδες.

ΑΝΑΣΤΑΣΊΟΣ ΑΓΓ. ΣΤΕΦΟΣ, Δ.Φ. Αντιπρόεδρος 

της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων και 

του Συλλόγου «Οι Φίλοι του Μουσείου Γ. Δροσίνη»

αρθρογράφος Πάσχος Μανδραβέλης («Αβυσσος η δομή του κράτους») περιγράφει το παράδειγμα 5 φορέων των οποίων οι επικαλυπτόμενες αρμοδιότητες αφορούν την προστασία του καταναλωτή. Πρόκειται για την Επιτροπή Ανταγωνισμού, τον Συνήγορο του Καταναλωτή, τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου κ.λπ. (αναφέρω τους 3 παλαιότερους). Από το παράδειγμα αυτό συμπεραίνει κανείς τα εξής:

1. Αντί να διορθώνουμε τις ανεπάρκειες/αδυναμίες ενός ήδη υπάρχοντος φορέα διευρύνοντας ενδεχομένως τις αρμοδιότητές του, δημιουργούμε κάθε φορά έναν καινούργιο με παρεμφερές αντικείμενο.

2. Οταν από το αλαλούμ που προκύπτει δημιουργείται το γνωστό μπαλάκι της μετάθεσης ευθυνών από τον ένα φορέα στον άλλο, δημιουργούμε έναν νέο φορέα (ΕΣΠΔ) ο οποίος έχει σαν σκοπό να ξεμπλέξει τις αρμοδιότητες των προαναφερθέντων.

Στο πρώτο άρθρο το έργο του ΕΣΠΔ περιγράφεται ως «κολοσσιαίο» – και πώς να μην είναι, αφού παίρνει σαν δεδομένο τον υπάρχοντα συνωστισμό υπηρεσιών με το ίδιο αντικείμενο; Η ορθολογική προσέγγιση στο παράδειγμα των φορέων που ασχολούνται με την προστασία του καταναλωτή φαίνεται αυτονόητη: κατάργηση των αχρείαστων φορέων με όμοιες δραστηριότητες και συγχώνευσή τους σε μία Αρχή (π.χ. την Επιτροπή Ανταγωνισμού). Με τον τρόπο αυτό θα εξαλειφθεί και το μεγαλύτερο μέρος της ανάγκης διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων τους.

ΠΕΤΡΟΣ Χ. ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ,

 Συνταξιούχος παθολόγος