Οποιος φοβάται ότι μπορεί να κολλήσει τον ιό, ας αυτοπεριοριστεί και ας ρυθμίσει τις κινήσεις του με τέτοιο τρόπο ώστε να μειώσει την πιθανότητα έκθεσης. Δεν είναι το κάθε άτομο υποχρεωμένο να θέτει τον εαυτό του υπό συνεχή περιορισμό, ούτε να υφίσταται ηλεκτρονική παρακολούθηση επειδή υπάρχει η πιθανότητα κάποιοι να μολυνθούν από τον κορωνοϊό, και από το σύνολο των μολυσμένων κάποιοι να εμφανίσουν συμπτώματα και από όσους εμφανίσουν συμπτώματα κάποιοι να χρειαστούν νοσηλεία και από όσους χρειαστούν νοσηλεία κάποιοι να καταλήξουν. Είναι σαν να λέμε ότι θα απαγορεύσουμε την κατανάλωση αλκοόλ επειδή κάποιοι μεθούν και, από όσους μεθούν, κάποιοι προκαλούν τροχαία. Πρόκειται για παράνοια. Ζωή χωρίς κίνδυνο δεν υπάρχει. Από τη γέννησή μας έως τη μέρα που θα αποδημήσουμε αντιμετωπίζουμε άπειρους κινδύνους και συμβιώνουμε με αυτούς. Ενημερωνόμαστε και αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας. Οτιδήποτε άλλο απάδει σφόδρα από τον δυτικό τρόπο ζωής και δεν πρέπει να γίνει αποδεκτό από την κυβέρνηση και την κοινωνία....

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", και...

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 05/06/20

1. Σύνταγμα της Ευρώπης και γιατί απέτυχε

Κύριε διευθυντά,

Στο εξαιρετικό άρθρο στην «Κ» της 3/6/20 με τίτλο «Η Ευρώπη μας» αναφέρεται μεταξύ άλλων, πολύ ορθώς, ότι δυστυχώς η Ευρώπη μας είναι σήμερα μια γηρασμένη ήπειρος που διαχειρίζεται επείγοντα προβλήματα με τρομακτική καθυστέρηση και δεν έχει κοινή εξωτερική πολιτική ούτε άμυνα, ούτε την αντιμετωπίζει κανείς ως υπερδύναμη με σκληρή ισχύ.

Ποιος φταίει όμως γι’ αυτό; Δυστυχώς οι αγαπητοί μας Γάλλοι, που αρνήθηκαν να ψηφίσουν το Σύνταγμα της Ευρώπης που με τόσες προσπάθειες και κόπους διακεκριμένοι επιστήμονες και πολιτικοί από όλη την Ευρώπη είχαν συντάξει ύστερα από μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις.

Το Σύνταγμα αυτό έλυε όλα τα παραπάνω προβλήματα που παρουσιάζει σήμερα η Ευρώπη. Προέβλεπε, όπως είναι γνωστό, εκλογή προέδρου, Βουλής και κυβέρνησης της Ευρώπης με ψηφοφορία από όλους τους λαούς της, προέβλεπε κοινή εξωτερική πολιτική και άμυνα και κοινή κοινωνική πολιτική.

Μήπως ήλθε σήμερα η ώρα να επαναφέρουμε προς ψήφιση το Σύνταγμα αυτό; Τι λένε οι αγαπητοί μας Γάλλοι που τόσο πολύ τους αγαπάμε και μας αγαπούν;

Γεώργιος Κουλούκης, Συνταξιούχος δικηγόρος Αθήνα

2.  Σίγουρα εξανέστησαν και Τούρκοι πολίτες

Κύριε διευθυντά,

Οι δηλώσεις του προέδρου της τουρκικής δημοκρατίας περί Αγίας Σοφίας της Πόλεως προκαλούν βάναυσα και τον πιο καλοπροαίρετο Ελληνα πολίτη και μάλλον και όλους τους καλλιεργημένους Τούρκους πολίτες. Εκτιμώ πολλές φορές τις δηλώσεις του προέδρου, αλλά οι πολιτικές δηλώσεις έχουν ένα όριο, και αυτή τη φορά άγγιξαν και ξεπέρασαν τα όρια.

Η Αγία Σοφία της Πόλης είναι ένα αριστούργημα αρχιτεκτονικής του 6ου αιώνα, και τα ψηφιδωτά της, που προστίθενται διαχρονικά στον διάκοσμό της, δείχνουν τη μοναδικότητα της εκκλησίας, της οποίας το εκκλησιαστικό ήθος αντιγράφουν όλες οι υπόλοιπες Αγίες Σοφίες της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, της Σόφιας, της Αχρίδος, της Τραπεζούντος, κ.ά. Είναι ο μεγαλύτερος χριστιανικός ναός στον κόσμο μέχρι τη δημιουργία του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη, που ολοκληρώθηκε σε 120 χρόνια τον 17ο αιώνα. Δεν μπορεί να συγκριθεί με κανένα από τα τζαμιά που είχε η Αθήνα σαν πολίχνη επί οθωμανικής κυριαρχίας. Δεν εξισώνονται έτσι εύκολα οι λίγες χιλιάδες Οθωμανοί που εποίκισαν τη μικρή τότε Αθήνα, από πότε; Από τον 16ο ή 17ο αιώνα; Με την τρανή Ρωμηοσύνη της Πόλης, αυτός ο ελληνισμός που ριζώθηκε εκεί από τον 7ο π.Χ. αιώνα. Δεν μπορεί να έχει παραδοθεί ωραιότερη για τη λατρεία των Οθωμανών μουσουλμάνων όταν τα ψηφιδωτά της, απαράμιλλης τεχνοτροπίας, σταδιακά καταστράφηκαν με την ολοσχερή κάλυψή τους στη μετατροπή της σε τζαμί. Ευτυχώς που βλέπουμε σήμερα σημαντικά ψηφιδωτά της λόγω της μερικής αποκατάστασής τους αργότερα χάρη σε φωτεινούς και φιλοπρόοδους σουλτάνους της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Και φυσικά χάρη στη διορατικότητα του ιδρυτού της τουρκικής δημοκρατίας που την αποκατέστησε σαν μουσείο για όλη την ανθρωπότητα με 22 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως σήμερα. Ποιος θα μιλήσει όμως; Αυτή η καραμέλα της παγκόσμιας κληρονομιάς είναι πεπερασμένη πια. Φθάνει. Και ο νοών νοείτω.
Αλλά η Αγιά Σοφιά στέκεται όρθια, έχει τους αιώνες μέσα της αγέρωχα φυλαγμένους. Δεν ακούει!

Ρέα Πουρνάρα, Γενεύη

3. Ατομικής ευθύνης εγκώμιον και ιός

Kύριε διευθυντά,

Στο άρθρο του κ. Δρυμιώτη (Οικονομική «Καθημερινή» 31/5) προτείνεται η καταστρατήγηση της ιδιωτικότητας ως το τίμημα που θα πρέπει να πληρώσουμε για να μην πεθάνουμε από κορωνοϊό. Ο αρθρογράφος εισηγείται με θέρμη τη χρήση εφαρμογής στα κινητά, η οποία θα καθιστά δημόσιες όλες τις επαφές και τις κινήσεις μας, ως τη μόνη εναλλακτική απέναντι στην αέναη καραντίνα. Θα ήθελα, ωστόσο, να αποδραματοποιήσω την κατάσταση και να προτείνω έναν απλό και δοκιμασμένο τρόπο με τον οποίο η κοινωνική και οικονομική ζωή μπορεί να συμπορευτεί τα επόμενα χρόνια με τον ιό: λέγεται ατομική ευθύνη. 

Οποιος φοβάται ότι μπορεί να κολλήσει τον ιό, ας αυτοπεριοριστεί και ας ρυθμίσει τις κινήσεις του με τέτοιο τρόπο ώστε να μειώσει την πιθανότητα έκθεσης. Δεν είναι το κάθε άτομο υποχρεωμένο να θέτει τον εαυτό του υπό συνεχή περιορισμό, ούτε να υφίσταται ηλεκτρονική παρακολούθηση επειδή υπάρχει η πιθανότητα κάποιοι να μολυνθούν από τον κορωνοϊό, και από το σύνολο των μολυσμένων κάποιοι να εμφανίσουν συμπτώματα και από όσους εμφανίσουν συμπτώματα κάποιοι να χρειαστούν νοσηλεία και από όσους χρειαστούν νοσηλεία κάποιοι να καταλήξουν. Είναι σαν να λέμε ότι θα απαγορεύσουμε την κατανάλωση αλκοόλ επειδή κάποιοι μεθούν και, από όσους μεθούν, κάποιοι προκαλούν τροχαία. Πρόκειται για παράνοια.

Ζωή χωρίς κίνδυνο δεν υπάρχει. Από τη γέννησή μας έως τη μέρα που θα αποδημήσουμε αντιμετωπίζουμε άπειρους κινδύνους και συμβιώνουμε με αυτούς. Ενημερωνόμαστε και αναλαμβάνουμε τις ευθύνες μας. Οτιδήποτε άλλο απάδει σφόδρα από τον δυτικό τρόπο ζωής και δεν πρέπει να γίνει αποδεκτό από την κυβέρνηση και την κοινωνία.

Παναγιώτης Καραδήμας, Αθήνα

4. Περί ανδροκρατίας και πανδημίας

Κύριε διευθυντά,

Στο μεταφρασμένο άρθρο της κ. Amanda Taub («Κ» 20.5.2020, «Μαθήματα διαχείρισης της πανδημίας») εκθειάζεται ο καλύτερος έλεγχος της πανδημίας σε χώρες στις οποίες ηγούνται γυναίκες. Ας το δεχθούμε. Η ένστασή μου αφορά τρία σημεία του κειμένου που, ανεξάρτητα από τον «δράστη», τη συντάκτρια ή / και τον μεταφραστή, εντέλει αποτελούν για τον αναγνώστη λανθασμένες πληροφορίες.

– Αναφέρεται ότι η Ισλανδία είχε λιγότερους θανάτους τουλάχιστον κατά 10% συγκριτικά με τη γειτονική Σουηδία, αν και έως τις 15.5.2020 στην Ισλανδία είχαν καταγραφεί 10 θάνατοι (29 ανά εκατομμύριο κατοίκων), ενώ στην ευρισκόμενη σε απόσταση πλέον των 2.000 χιλιομέτρων «γειτονική» της Σουηδία 3.646 θάνατοι (361 ανά εκατομμύριο κατοίκων).

– Αναφέρεται ότι η κυβέρνηση της Αγκελα Μέρκελ επέτυχε, τελικά, πολύ χαμηλά ποσοστά θανάτων, αν και, με βάση τους θανάτους ανά καταγεγραμμένα κρούσματα, αυτό ίσχυε συγκριτικά με χώρες που επλήγησαν ιδιαίτερα από τον ιό (Βέλγιο, Γαλλία, Ην. Βασίλειο και Ιταλία, με διπλάσιο έως τριπλάσιο δείκτη), αλλά όχι και με άλλες χώρες λιγότερο πληγείσες (Αυστρία, Εσθονία, Νορβηγία και Τσεχία, με 15%-40% μικρότερο δείκτη).

– Αναφέρεται ότι η ανδροκρατούμενη κυβέρνηση της Σουηδίας θρηνεί δεκάδες χιλιάδες θανάτους, αν και στις 15.5.2020 στη χώρα είχαν καταγραφεί μόνον 3.646.

Δημ. Χατζηδάκης, Δρ Χημικός Μηχανικός, Αθήνα

5. Ιαματικός τουρισμός, ώρα επανεκκίνησης

Κύριε διευθυντά,

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Αιδηψό, στην Υπάτη, στα Μέθανα, στο Λουτράκι και αλλού υπάρχουν ιαματικές πηγές. Σε πολλές περιπτώσεις το ιαματικό νερό περνάει μέσα από τους λουτήρες των ξενοδοχείων και δεν υπάρχει λόγος να βγει κανείς από το ξενοδοχείο για να βρει το ιαματικό νερό, όπως π.χ. στα λουτρά του ΕΟΤ ή αλλού. Θα πρέπει το υπουργείο Τουρισμού και το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο παράλληλα με τον τουρισμό μας που ανθεί, να αναπτύξει και τον ιαματικό τουρισμό. Θα πρέπει να μάθουν οι γειτονικοί λαοί αλλά και άλλοι λαοί της Ευρώπης για τα υπέροχα ιαματικά λουτρά που υπάρχουν στη χώρα μας. Πιστεύω ότι έστω και τώρα πρέπει να γίνουν ενέργειες για να προσελκυσθούν αυτοί που έχουν ανάγκη από ιαματικά λουτρά και δεν ξέρουν ότι υπάρχουν τέτοια στη χώρα μας.

Γιάννης Γεωργιάδης

6. Ι.Χ., μέτρα πρόληψης και επιβαίνοντες

Κύριε διευθυντά,

Καλά τα πήγαμε μέχρι τώρα σαν λαός στις προσταγές της πολιτείας για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού. Η απόφαση όμως για τον περιορισμό των συνεπιβαινόντων σε Ι.Χ. στους δύο επιβάτες είναι επιεικώς απάνθρωπη, εφόσον πρόκειται για μέλη μιας οικογένειας ανεξαρτήτως ιδιότητος (παππούδες, γονείς, ενήλικα ή ανήλικα τέκνα). Αν το πρόβλημα είναι η μεταξύ τους μετάδοση του ιού, τότε αυτό θα έχει ήδη γίνει. Αν όμως αυτό σκοπεύει να καταστήσει τις μετακινήσεις δυσκολότερες, τότε πρόκειται για άστοχο μέτρο. Οι έχοντες και κατέχοντες θα πάρουν τα πολλά οχήματα της οικογένειας και θα ξεκινήσουν για τις οικογενειακές μετακινήσεις τους. Για τους υπόλοιπους τι μπορεί να αλλάξει, ώστε να αισθανθούν και αυτοί ότι τους σκέπτεται η κυβέρνηση;

Δρ Δημήτριος Γ. Καστρινάκης

7. Η Ε.Ε., τα (πολλά) δισ. και η «απορρόφηση»

Κύριε διευθυντά,

Πολύ συζητήσαμε τελευταίως για τη μέθοδο που θα ακολουθούσε η Ε.Ε. στην παροχή βοηθείας στα μέλη της και το ποσό της βοηθείας που θα εχορηγείτο στη χώρα μας για την κάλυψη των εκτάκτων και απρόβλεπτων αναγκών που προέκυψαν από την πανδημία.

Εν συνεχεία πανηγυρίσαμε για την επιτευχθείσα επιδότηση «χωρίς μνημόνιο». Κάποιοι ψίθυροι ακούστηκαν από απαισιόδοξους και καχύποπτους σχετικά με τους όρους που θα υπάρξουν για την εκταμίευση των ποσών κατά τη διάρκεια της τετραετίας, την οποία θα καλύψει η χρηματοδότηση. Κάτι δεν θα έπρεπε να μας θυμίσει αυτό;

Μήπως παράλληλα θα ήταν λογικό να ασχοληθούμε περισσότερο και συστηματικότερα με την απορρόφηση από καιρού διαθεσίμων κονδυλίων του ΕΣΠΑ (κ.ά.); Αν δεν έχω κάνει λάθος στη στοιχειώδη έρευνά μου, το ποσοστό απορρόφησης είχε «αναρριχηθεί» στο 32,7% και αυτό θεωρήθηκε επιτυχία έναντι των προηγούμενων επιδόσεών μας, αλλά και της χαμηλής απορροφητικότητος από τα λοιπά μέλη της Ε.Ε. Μας αρκεί και μας παρηγορεί αυτό; Βοηθάει στην κάλυψη αναγκών μας; Θα ζητηθούν κάποτε υπηρεσιακές ευθύνες για την ολιγωρία και υστέρηση;

Αυτό μου θύμισε εμπειρίες που έζησα προ πολλών ετών από κοντά. Ολοι και πάντα παραπονούνταν και παραπονούνται για ανεπάρκεια των κονδυλίων που διατίθενται για την Παιδεία. Σε δύο σχολεία, όταν υπήρξε ενδιαφέρον και επιμονή (όχι «διασυνδέσεις»), βρέθηκαν μέσα σε ένα σχολικό έτος τα χρήματα για να πραγματοποιηθούν απαραίτητες και βασικές επισκευές και κατασκευές σε σχολείο της περιφέρειας και να εγκατασταθεί κεντρική θέρμανση σε κεντρικό σχολείο του Πειραιώς. Κονδύλια και χρήματα υπήρχαν, διάθεση και προσπάθεια δεν υπήρχαν. Και φαίνεται πως δεν υπάρχουν.

Κώστας Γ. Μπονιφάτσης

8. Ελληνιστί, αγγλιστί και περί απαντήσεων

Κύριε διευθυντά,

«Your questions answered», απαντούν, με την εκφραστική αμεσότητα της γλώσσας του Σαίξπηρ, οι Aγγλοι, και θέτουν τέρμα στη συζήτηση, όταν οι συνομιλητές τους επιμένουν φορτικά σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

«Οι ερωτήσεις σας απαντήθηκαν», λένε επίσης πολλοί εκ των συμπατριωτών μας. Oχι «στις ερωτήσεις σας δόθηκαν απαντήσεις», που είναι το σωστό. Πολύ συχνά, εξάλλου, ακούμε να λέγεται με εριστική έμφαση και αυταρέσκεια στα πάνελ το «Απάντησα την ερώτησή σας».

Oμως, όλως περιέργως, και τα σαράντα παλικάρια από τη Λιβαδειά, πηγαίνοντας να πατήσουν την Τριπολιτσά, «γέροντ’ απαντούν»... Δηλαδή, συναντούν... Η ελληνική γλώσσα έχει άλλους εκφραστικούς όρους, αξιώνει δική της γλωσσική ευαισθησία: Ή θέλει να λέμε «απάντησα στην ερώτηση» ή επιμένει ότι η τάδε ιστορική, λ.χ., αναφορά «απαντά», δηλαδή «κείται», βρίσκεται στο τάδε βιβλίο κ.λπ., και, πάντως, ποτέ δεν απαντά την ερώτηση. Μάταια οι εγκρατείς της γλώσσας μας φιλόλογοι επισημαίνουν το λάθος, μάταια ο Μπαμπινώτης εξηγεί στη Β΄ έκδοση του Λεξικού του ότι απαντούμε σε κάτι, ενώ αν απαντούμε κάτι, πρόκειται για το συναπάντημα.

Θα πουν ίσως μερικοί ότι τα εγγλέζικα είναι πιο προχωρημένη γλώσσα, αφού λιγοστεύει τις συλλαβές και αποκόπτει τις περιφράσεις, άρα προτιμητέα και καλώς οι μέχρι μυελού των οστέων αγγλομαθείς αποτάσσονται τη ριζιμιά αίσθηση ταυτότητας που μας δίνει η γλώσσα και συντάσσονται με κάτι αλλότριο, με το οποίο τελικά συμβαίνει το εξής: Ως προς μεν την «κοινή λαλιά», να οδηγείται σε απλοποιήσεις τέτοιας έκτασης, ώστε να της αρκούν λίγα σημαίνοντα με κάπως περισσότερα σημαινόμενα. Ως προς δε τη γλώσσα της επιστήμης και της διανόησης, να αντλεί (ερήμην της κοινής και του... κοινού) από τον πλούτο της ελληνικής και της λατινικής.

Oπως το βλέπουμε και τώρα με την πανδημία: Η σχετική διεθνής ιατρική ορολογία να βασίζεται ως επί το πλείστον σε λέξεις και όρους προερχόμενους από την ελληνική, εμείς, δε, να μπορούμε να φτάσουμε και εκεί: οι μεν Eλληνες να «σκέφτονται» αγγλιστί, η δε επιστήμη και το πνεύμα να φθέγγονται και να προάγονται ελληνιστί!

Γεράσιμος Μιχαήλ Δώσσας, Θεσσαλονίκη

9. Το οδόστρωμα της Λ. Κηφισίας

Κύριε διευθυντά,

Πριν από περίπου δύο χρόνια, δηλαδή στις 8/6/2018, ο εκλεκτός συνεργάτης σας κ. Στέφανος Κασιμάτης είχε γράψει ότι ο Ερντογάν, μετά την άφιξή του τότε στην Αθήνα, είπε επί λέξει: «Οι Ελληνες είναι τελειωμένοι. Δείτε τους δρόμους τους». Επ’ αυτού προσδοκούμε πράγματι, όταν και εάν ξαναέλθει στην Αθήνα, να του επιτραπεί να δει την Αττική Οδό, αλλά, προς Θεού (όχι του Μωάμεθ), να μην του επιτραπεί να περάσει από την τωρινή λεωφόρο Κηφισίας, στην κάθοδο προς Αθήνα, αλλά και στην άνοδό της, και κυρίως στο τμήμα της μεταξύ του κτιρίου του υπουργείου Μεταφορών και Διανομών και του νοσοκομείου «Υγεία».

Σε αυτό το τμήμα της το οδόστρωμα της λεωφόρου είναι συνεχώς επιδεινούμενο - σκιζόμενο τα τελευταία δύο χρόνια και τώρα πια είναι περίπου αδιάβατο! Μια ερμηνεία του φαινομένου είναι ότι, όταν ξαναεπιδιορθωνόταν πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες το 2004, ο έμπειρος τότε εργοδηγός κατασκευής του, στην ερώτηση για την εμφανή κακοτεχνία του, είπε επί λέξει: «Αυτό το τμήμα της λεωφόρου θεωρείται ότι ανήκει και στους τρεις δήμους, Αμαρουσίου, Χαλανδρίου και Φιλοθέης, που διαφωνούν μεταξύ τους για την κυριότητά του, έτσι εμείς... βγάζουμε το ελάχιστα επιβιώσιμόν μας».

Προσδοκάται, λοιπόν, τώρα ότι η λεωφ. Κηφισίας θα ολοκληρωθεί χωρίς αντιδικίες των τριών δημάρχων, αλλά και ότι αυτή η επιδιόρθωση θα πραγματοποιηθεί χρονικά πριν γίνει η ολοκλήρωση της μεταφοράς και τοποθέτησης δίπλα της του... καζίνο της Πάρνηθας.

Βασίλης Σωτηρόπουλος

10. Ανάπλαση Αθήνας και η ιστορία του τραμ

Κύριε διευθυντά,

Ηδη από την εποχή Σουφλιά, η αντιμετώπιση στο σύγχρονο τραμ της Αθήνας είναι κάτι περισσότερο από εξωφρενική. Υποδηλώνει καθαρά νοοτροπία και αντίληψη τριτοκοσμικής χώρας. Κάποιοι, φαίνεται, εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η κατάργησή του κάποτε ήταν σωστή ενέργεια.

Στην πραγματικότητα, η αρχή του τέλους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Εκτοτε και σε συνδυασμό με την ισοπέδωση νεοκλασικών αρχιτεκτονικών αριστουργημάτων, οι πόλεις μας πήραν την κάτω βόλτα.

Το ίδρυμα Ωνάση χρηματοδότησε πριν από χρόνια το rethink Athens, ένα σχέδιο που προέβλεπε μεταξύ άλλων την πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου με διέλευση τραμ. Πολεμήθηκε λυσσαλέα, για να έρθουμε στο σήμερα με τις κιτς παρεμβάσεις Μπακογιάννη. Οσο για το τραμ, έχει εδώ και καιρό ακρωτηριαστεί σε δύο σκέλη, τόσο προς Σύνταγμα, όσο και προς Πειραιά, και είναι άγνωστο πότε θα επαναλειτουργήσει. Επαναφορά του rethink Athens; Ούτε για αστείο!

Σπύρος Γιακουμάκης

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 04/06/20

...από την "ΕΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ", 05/06/20

"ΕΣΤΙΑ", 04/06/20