"...«Μή γελιόμαστε», είπε ένας έκ των συμμετασχόντων στή σύσκεψη, «τό ζήτημα ώς έκκλησιολογικό έχει ισχυρό αντίλο­γο, νά αποδεχθούμε λοιπόν όλοι μας οτι τό θέμα είναι πολιτικό καί νά τό στείλου­με στην Ιεραρχία, η οποία καί έχει τήν αρμοδιότητα νά αποφασίσει»... Βεβαί­ως oι συμμετασχόντες στή σύσκεψη Μητροπολίτες καί καθηγητές Πανεπι­στημίου δέν απαλλάσσονται τής ευθύ­νης τής πρότασής τους. Δέν είναι δυ­νατόν η επισκοπική τους ευθύνη καί ή επιστημονική τους εγκυρότητα νά θυ­σιάζεται στην πολιτική διάσταση τοϋ θέ­ματος τής Εκκλησίας τής Ουκρανίας...."

Aπό την "ΕΣΤΙΑ"

Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστά­σιος, αρνούμενος νά αναγνωρίσει τήν σχισματική Εκκλησία τής Ουκρανίας ώς κανονική καί «Αυτοκέφαλη». Ουδέν μέ­λος σκέφθηκε οτι τό κείμενο περί τής απονομής τοϋ Αυτοκέφαλου ενέκριναν ομοφώνως οι κατά τόπους 'Ορθόδοξες Εκκλησίες, καί προβλέπει τήν ομόφωνη απόφαση όλων γιά νά απονεμηθεί.

Οι υπέρ του Φαναριού ζηλωτές, κλη­ρικοί καί λαϊκοί έφτασαν νά ισχυριστούν ότι ό Τόμος τοΰ 1850 καί τό ίσχύον Σύ­νταγμα επιβάλλουν στην Εκκλησία της Ελλάδος νά ακολουθεί τυφλά καί χω­ρίς δική Της άποψη τίς αποφάσεις καί τίς ενέργειες τοϋ Οικουμενικού Πατρι­άρχου! Φυσικά ούτε ό Τόμος προβλέπει οτι η Αυτοκέφαλη Εκκλησία τής Ελλά­δος είναι υποτελής στό Φανάρι, ούτε οτι δέν έχει δική της άποψη. Επίσης τό Σύ­νταγμα στό Άρθρο 3 προβλέπει οτι είναι «δογματικά» ενωμένη μέ τήν Εκκλησία τής Κωνσταντινουπόλεως καί «μέ κάθε άλλη ομόδοξη Εκκλησία τοϋ Χρίστου», και βέβαια Αυτοκέφαλη καί επομένως ανεξάρτητη. Άλλο μέλος γιά νά πείσει περί τής αναγκαιότητας νά γίνει άποδεκτή ή απόφαση τοϋ Οίκ. Πατριάρχου γιά τήν Εκκλησία τής Ουκρανίας έπέσεισε τήν απειλή, πώς αν ή Εκκλησία τής Ελλάδος δέν τήν εγκρίνει, αυτός θά τής αποσπάσει τίς Νέες Χώρες!

Κληρικός, εκ τών μελών τών Επιτροπών, σημείω­σε στον υπογράφοντα: «Δέν έχεις κα­ταλάβει οτι είμαστε μιά υποτελής στό Φανάρι Εκκλησία;». Προφανώς αγνοή­θηκαν άπό τόν εν λόγω κληρικό καί τά υπόλοιπα μέλη τών Επιτροπών, η πε­ρί Επισκόπου καί Τοπικής Συνόδου δι­δασκαλία τών Πατέρων τής Έκκλησίας, καθώς καί οι Ιεροί Κανόνες καί η έπί αιώνες πρακτική τής Εκκλησίας, καί έλαβαν τήν απόφαση νά ακολουθήσουν τόν Οίκ. Πατριάρχη στην απονενοημένη του ενέργεια.

΄Ενας έξ όσων μετά πάθους υποστή­ριξαν τη «συναίνεση» (Σημ. γρ. Πρόκει­ται περί λάθους. Συναίνεση δίδεται πρίν άπό τήν ενέργεια, μετά δίδεται έγκρι­ση) στην ενέργεια τοϋ κ. Βαρθολομαίου  ήταν ό καθηγητής κ. Βλ. Φειδάς. Πάλι, κατά τά γνωστά, άνέτρεξε στό παρελ­θόν γιά νά αποδείξει οτι δέν ισχύει τό εκκλησιαστικό καθεστώς στην Ουκρα­νία πού υπάρχει έπί τετρακόσια καί πά­νω χρόνια εκεί, καί που αποδέχονται όλες οι 'Ορθόδοξες Εκκλησίες καί ό ανήκων εκκλησιαστικά στό Οικουμενι­κό Πατριαρχείο Μητροπολίτης Διοκλείας Κάλλιστος. Όμως ό ϊδιος ό κ. Φειδάς άλλα έχει γράψει στό παρελθόν γιά τήν απονομή τοϋ αυτοκέφαλου. Συγκεκρι­μένα, σέ άρθρο του μέ τίτλο «Τό Αύτοκέφαλον καί τό Αύτόνομον έν τη Όρθοδόξω Έκκλησία», τό όποιο δημοσιεύτη­κε στό «Έκκλησιαστικόν Περιοδικόν Σύγγραμμα ΝΕΑ ΣΙΩΝ» τοϋ Πατριαρχεί­ου Ιεροσολύμων (Τόμος ΟΑ' 1979) γρά­φει, μεταξύ τών άλλων, στίς «Συμπερα­σματικές προτάσεις» του (σελ. 31-32):

«Ή καθ' ολου 'Ορθόδοξος Εκκλη­σία, κατά τήν κανονικήν της διοικητικήν διάρθρωσιν, ανακηρύσσει τοπική τινά έκκλησίαν ώς αύτοκέφαλον, διό καί η αυθαίρετος, η αύτογνώμων, ή η ύπό ομάδος αυτοκέφαλων 'Ορθοδόξων Εκκλησιών μονομερής άνακήρυξις, μή υπηρετούσα τήν ενότητα τής Όρθοδόξου Εκκλησίας καί προσκρούουσα εις τήν κανονικήν παράδοσιν αυτής, είναι αντικανονική...

Κανονικώς άρμόδιον διά τήν άνακήρυξιν τοϋ «αυτοκέφαλου» όργανον είναι ή Οικουμενική Σύνοδος καί κατ' άκολουθίαν διά τήν Όρθόδοξον Έκκλη­σίαν ή Πανορθόδοξος Σύνοδος, ή οποία έφαρμόζουσα τήν κανονικήν παράδοσιν, καί ίδία τά ανωτέρω κανονικά κριτήρια προβαίνει διά κανονικής διαδικασίας εις τήν άνακήρυξιν.

Εις εξαιρετικάς περιπτώσεις είναι δυνατή η κατ' αρχήν άνακήρυξις εκκλη­σίας τινός ώς αυτοκέφαλου διά τής ομοφώνου εκφράσεως τοϋ φρονήμα­τος τών αυτοκέφαλων 'Ορθοδόξων Εκκλησιών, άλλ' η τοιαύτη κατ’  αρχήν δι' εφαρμογής τής έκκλ. Οικονομίας άνακήρυξις τελειοϋται μόνον δι' απο­φάσεως Πανορθοδόξου Συνόδου».

Κα­τά τήν διατυπωθείσα τό 1979 άποψη τοϋ καθηγητή Φειδά, ή ενέργεια τοϋ Οίκ. Πατριαρχείου αποδόσεως αύτοκεφαλίας στους σχισματικούς τής Ουκρανί­ας είναι αντικανονική.Όλα τά μέλη τών δύο Επιτροπών παραμέρισαν πάντως τά όποια επιχειρήματα ανέφεραν καί συμφώνησαν ότι πρέπει νά στείλουν θετική πρόταση στην Ιεραρχία, επειδή τό θέλει ό Πατριάρχης καί συμφώνησε πρόσφατα μαζί του ό Αρχιεπίσκοπος!

«Μή γελιόμαστε», είπε ένας έκ των συμμετασχόντων στή σύσκεψη, «τό ζήτημα ώς έκκλησιολογικό έχει ισχυρό αντίλο­γο, νά αποδεχθούμε λοιπόν όλοι μας οτι τό θέμα είναι πολιτικό καί νά τό στείλου­με στην Ιεραρχία, η οποία καί έχει τήν αρμοδιότητα νά αποφασίσει»... Βεβαί­ως oι συμμετασχόντες στή σύσκεψη Μητροπολίτες καί καθηγητές Πανεπι­στημίου δέν απαλλάσσονται τής ευθύ­νης τής πρότασής τους. Δέν είναι δυ­νατόν η επισκοπική τους ευθύνη καί ή επιστημονική τους εγκυρότητα νά θυ­σιάζεται στην πολιτική διάσταση τοϋ θέ­ματος τής Εκκλησίας τής Ουκρανίας.

* Δημοσιογράφος-Συγγραφέας