Προφανώς η Μέρκελ δεν ήταν Αντενάουερ, ούτε Μπραντ, ούτε Σμιτ, ούτε Κολ, ούτε καν Γκένσερ. Αλλά κατάφερε να διαρκέσει δεκαπέντε χρόνια - δεν είναι μικρή επίδοση. Χειρίστηκε δύσκολες καταστάσεις περισσότερο με επιφυλακτικότητα, σίγουρα με καθυστέρηση και λιγότερο με αποφασιστικότητα. Συνήθως ακολουθούσε αρκετά βήματα πίσω από τις απαιτήσεις και τις περιστάσεις. Αυτά όμως θα αφορούν σε λίγο την ιστορία. Τώρα πάμε για αλλαγή φρουράς. Οι γερμανικές εκλογές είναι τον Σεπτέμβριο. Τις επόμενες εβδομάδες εκλέγεται ο νέος πρόεδρος των Χριστιανοδημοκρατών κι έως τον Μάρτιο θα έχει οριστεί ο υποψήφιος τους για την καγκελαρία. Κατά πάσα πιθανότητα θα είναι ο νέος καγκελάριος. Μακάρι η μετάβαση να γίνει συντεταγμένα και ομαλά. Διότι ένα κενό εξουσίας στη Γερμανία είναι αντικειμενικά ένα κενό εξουσίας για την Ευρώπη. Σκεφτείτε τελικά ότι μέσα στους επόμενους μήνες θα έχουμε (εκτός από το εμβόλιο…) νέο πρόεδρο στις ΗΠΑ, νέο καγκελάριο στη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο εκτός Ευρώπης....

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 04/01/21

 

"ΤΑ ΝΕΑ", 04/01/21

Την περασμένη εβδομάδα έληξε η σύγκρουση Τραμπ - Γερουσίας για το νομοσχέδιο για τον αμερικανικό αμυντικό προϋπολογισμό, με ήττα του απερχόμενου προέδρου. Τελικά, μετά την αναπομπή του στη Γερουσία από τον Τραμπ, το νομοσχέδιο πέρασε με ευρεία σύμπραξη των Δημοκρατικών με τους Ρεπουμπλικάνους. Αν και σε αυτό περιλαμβάνονται και οι κυρώσεις για την Τουρκία ως προς την αγορά των ρωσικών πυραύλων S-400, η μάχη των δύο πλευρών δεν αφορούσε σε αυτό, μα σε σειρά άλλων θεμάτων, τόσο εσωτερικών, όσο και εξωτερικών, όπως η σημασία του νομοσχεδίου στις στρατιωτικές ισορροπίες με την Κίνα. Ομως, τελικά, η ουσία είναι ότι οι κυρώσεις στην Τουρκία επιβλήθηκαν. Και αυτό είναι ένα νέο, σημαντικό δεδομένο, που μάλιστα η στιγμή του δίνει ακόμα πιο κεντρική διάσταση. Εχει δε τέσσερις παραμέτρους:

Η πρώτη είναι ότι οι αμερικανοί νομοθέτες ψήφισαν με συντριπτική διαφορά (81 υπέρ, 13 κατά) υπέρ (και) των κυρώσεων για την Τουρκία. Και το έκαναν αυτό μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την αλλαγή φρουράς στον Λευκό Οίκο, ο νέος ένοικος του οποίου είναι γνωστό ότι επιδιώκει πάντοτε ευρύτερες συναινέσεις. Συνεπώς, η κατάσταση που θα βρει ο Τζο Μπάιντεν αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του θα διαφέρει πολύ από εκείνη που μπορεί πολλοί να περίμεναν ως προς τη σχέση της χώρας του με την Τουρκία. Ακόμα και αν στο επιτελείο του υπήρχαν - και υπάρχουν - ισχυρές φωνές υπέρ του κατευνασμού της Αγκυρας, το σημείο εκκίνησης είναι πλέον σχεδόν απόλυτα δεσμευτικό. Ακόμα και αν το ήθελε, τώρα πια ο Μπάιντεν δεν θα μπορούσε να ανατρέψει αυτή την επιδείνωση των αμερικανοτουρκικών σχέσεων - και δεν ξέρουμε προς στιγμή με βεβαιότητα ούτε καν αν θα το ήθελε ή όχι. Πάντως, τώρα, ο Ερντογάν δεν μπορεί να ελπίζει σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, διότι αυτό έτσι κι αλλιώς πλέον δεν υπάρχει.

Η δεύτερη παράμετρος μετά από αυτή την ψηφοφορία, είναι ότι συρρικνώνεται και η πιθανότητα να ευθυγραμμιστεί πλέον ο Μπάιντεν με τη γερμανική - ευρωπαϊκή θέση για κατευνασμό της Τουρκίας, έτσι όπως αυτή εκφράζεται από το Βερολίνο. Παρά το γεγονός ότι η επανασύσφιξη των σχέσεων με την ΕΕ και με τις κύριες χώρες της είναι απόλυτη προτεραιότητα για τον νέο αμερικανό πρόεδρο, σε αυτό το πεδίο οι ΗΠΑ δεν θα είναι εύκολο να στηρίξουν πια αυτή τη γραμμή. Η Γερμανία επέβαλε στην ΕΕ να μην ψηφίσει κυρώσεις στην Τουρκία για τα ελληνοτουρκικά, ώστε η διαμεσολάβηση του Βερολίνου να παραμείνει ανοιχτή και τα συμφέροντα της Αγκυρας να μη θιγούν. Οι ΗΠΑ δεν ξεκινούν πια από αντίστοιχο σημείο αναφοράς.

Η τρίτη παράμετρος που έχει σημασία είναι η επίδραση που θα έχει αυτή η απόφαση στην ίδια την Τουρκία. Αναμφίβολα θα την οδηγήσει σε πιο πεισματική στάση, καθώς η επιλογή για τον Ερντογάν να κάνει πίσω είναι περίπου ανύπαρκτη. Οπως πλέον και η επιλογή του Λευκού Οίκου να κάνει ότι δεν βλέπει το πρόβλημα. Στην ουσία, οι σχέσεις των δύο κρατών ξεκινούν από ένα νέο σημείο αναφοράς που δεν αλλάζει παρά μόνον με υποχώρηση της Τουρκίας, που δεν θα γίνει. Ετσι, όλα αυτά καταλήγουν να ενισχύουν ακόμα περισσότερο την ήδη έντονη φυγόκεντρη τροχιά της Τουρκίας σε σχέση με τη Δύση. Το χάσμα γίνεται πια αδιάβατο.

Η τέταρτη, συναφής, παράμετρος, είναι ότι ο εναγκαλισμός της Τουρκίας με τη Ρωσία θα γίνει τώρα ακόμα πιο σφιχτός. Οπως ακριβώς χρειάζεται για την Ελλάδα. Για για την Ελλάδα αυτή είναι η βέλτιστη δυνατή εξέλιξη: ένα νέο αμερικανοτουρκικό πλαίσιο που θα πιέσει πολύ τον Ερντογάν.