προ έξι ετών
Ο "διά της διολισθήσεως" κίνδυνος:
Του Γιάννη Βούλγαρη,
από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"
Με άσχημο τρόπο μπήκεη χώρα στην προεκλογική περίοδο. Η διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας υπέσκαψε ακόμα περισσότερο τους θεσμούς και το ήθος της πολιτικής ζωής. Προηγήθηκαν ασύστολες επιθίσεις κατά των βουλευτών μιας ενδεχόμενης προεδρικής πλειοψηφίας. Κωνσιαντόπουλος,Σκουρλέτης, Κουβέλης, Πανούσης, Καμμένος παρήλασαν από τον ανακριτή κομίζοντας αέρακοπανιστό. Υστερα πήρε τη σκυτάλη το πιο εξαμβλωματικό κόμμα που εμφανίστηκε απότη Μεταπολίτευση. Καμμένος, Ξουλίδου, Χαϊκάλης, Λαζόπουλος με τα σύνεργα τους παραβίασαν τους νόμους και τη λογική με πλήρη κάλυψη του ΣΥΡΙΖΑ. Υστερα έγινε η ψηφοφορία με το γνωστό αποτέλεσμα. Το γράμμα του Συντάγματος κρατήθηκε, αλλά το πνεύμα του καταπατήθηκε στα όρια του πολιτικού πραξικοπήματος καθώς η κοινοβουλευτική μειοψηφία ανέτρεψε κυβέρνηση που είχε τη δεδηλωμένη. Με την ψήφο μάλιστα της Χρυσής Αυγής. Δυσαρμονία κοινής γνώμης και παρούσας Βουλής: Πολύ συζητήσιμο. Από τη μια, υπήρχε μια κυβέρνηση που είχε χάσει την πολιτική πρωτοβουλία μετά τις ευρωεκλογές και έκανε αλλεπάλληλαλάθη εκτιμήσεων. Από την άλλη όμως δεν υπήρχε κάποιο κοινωνικοπολιτικό ρεύμα, παρά τη συσσωρευμένη κόπωση των πολιτών από την κρίση. Στις ευνοϊκές μάλιστα γι' αυτή συνθήκες, η αξιωματική αντιπολίτευση κινείται δημοσκοπικά στο 24-29%, έχει ακόμα ένα περιορισμένο και συρρικνούμενο προβάδισμα, το οποίο αποκτά εκβιαστική δύναμηλόγω του μπόνους των 50 εδρών. Η “πρόταση των 8» ανταποκρινόταν καλύτερα στη συνισταμένητων συσχετισμών και των διαθέσεων της κοινωνίας. Εδινε χρόνο για να βγει η χώρα από το Μνημόνιο, έβγαζε ουναινετικό Πρόεδρο της Δημοκρατίας και όριζε τις εκλογές σε χρόνο καλύτερο για τη χώρα (και ας σημειωθεί, ευνοϊκότερο για την αντιπολίτευση).
Έχω επίγνωση ότι αυτό τα μικρό χρονικό αποτελεί παρελθόν, γρατσουνίζει λίγο και για λίγο τους υπαίτιους, αλλά θα παρασυρθείγρήγορα από τον προεκλογικό άνεμο. Είναι όμως εξίσου βέβαιο ότι θα παραμείνει σαν..κρατούμενο- και θα επανέλθει για να απαξιώσει τον Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ σης πρώτες δυσκολίες που θα συναντήσουν αν κερδίσουν τις εκλογές. Πολιτικό “κρατούμενο» αλλάκαι «τρύπα» βεβαίως στο συνταγματικό, θεσμικό και δικαστικό πλαίσιο της χώρας, καθώς δίνει κίνητρα για αντιδημοκρατικές συμπεριφορές.
Υπάρχει κίνδυνος Grexit; Υπάρχει και παραϋπάρχει. Μόνο οι ιδιοτελείς, οι αφελείς και οι ηλίθιοι μπορούν να το αμφισβητήσουν. Πώς και γιατί υπάρχει; Οχι ασφαλώς γιατί το θέλει η κοινωνική πλειοψηφία. Η Ελλάδα παραμένει πάντα μια κοινωνία που θέλεινα είναι ευρωπαϊκή, θέλει να καταναλώνει σαν Ευρωπαία, ακόμα και στις περιόδουςπου δυσφορεί προς την Ευρώπη, όπως συμβαίνει τώρα. Στο ερώτημα “ευρώ ή δραχμή” η μεγάλη πλειοψηφία δεν έχει δίλημμα, γιατί διαισθητικά το μεταφράζει “Ευρώπη ή Αλβανία”,την παλιά εννοείται Αλβανία. Επομένως Grexit δεν πρόκειται να υπάρξει ως αποτέλεσμα μιας καθαρής απόφασης σε ένα καθαρό δίλημμα
Ο κίνδυνος όμως μπορείνα προκύψει “διά της διολισθήσεως». Οπως συνέβη και σε προηγούμενες εθνικές καταστροφέςή δραματικές οπισθοδρομήσεις της χώρας. Οταν το κεντρικό δίλημμα και ο στρατηγικός στόχος χάνονταν ή διαχέονταν σε επιμέρους αντιφατικές επιδιώξεις των διάφορων μεγάλωνή μικρών παικτών. Σε τέτοιες καταστάσεις ο κίνδυνος δεν προκύπτει από τη Μεγάλη Απόφαση, αλλά από δευτερεύοντα διλήμματα, από μικρά βήματα στη λάθος κατεύθυνσηπου στην αρχή δεν δείχνουν εκτροχιασμό, από επιμέρους αλληλοσυγκρουόμενες σκοπιμότητες,από λαθεμένες εκτιμήσεις των περιθωρίων κίνησης, από τις ακαμψίες που προκαλεί η δημαγωγία, από την αμφιθυμία των επιδιώξεων. Ετσι προκύπτει το πολιτικό ατύχημαως ακούσιο αποτέλεσμα και όχι ως εκούσια επιδίωξη. Η κατάληξη της κρίσης του 1965 στη δικτατορία του 1967, την οποία λίγοι ήθελαν, αποτελεί αρχετυπικό παράδειγμα πολιτικής χρεοκοπίας “διά της διολισθήσεως».
Ανάλογο κίνδυνο αντιμετωπίζουμε σήμερα. Με το να τον ξορκίζουμε και να τον καταγγέλλουμεως κινδυνολογία ή εκφοβισμό απλώς τον καθιστούμε πιθανότερο, Γιατί οι αιτίες που αυξάνουν τις πιθανότητες ατυχήματος “διά της διολισθήσεως” είναι δύο. Η πρώτη είναι ο μιθριδατισμός της κοινής γνώμης και του δημόσιου λόγου, η παθητική αποδοχή ενόςδιαφαινόμενου Κινδύνου από κούραση ή καιροσκοπικά -προσαρμογή- στους όρους του παιχνιδιού που θέλει να θέσει το προπορευόμενο σήμερα κόμμα. Σαν να μη χρειάζεται η χώρα πάνωαπό 30 δισ. για να επιβιώσει το 2015-16. κι αυτά χωρίς να συνυπολογιστεί το κόστοςτων εξαγγελιών της Θεσσαλονίκης που ψευδεπίγραφα αποκαλούνται "Πρόγραμμα".Σαν να μην υποψιαζόμαστε το διαπραγματευτικό πλαίσιο που θα αντιμετωπίσει η οποιαδήποτε νέα κυβέρνηση. Σαν να μη βλέπουμε ότι τα 30% περίπου του ΣΥΡΙΖΑ θέλει τη δραχμή. Σαν να μην ξέρουμεότι μόνο αν μπορέσουμε να προσελκύσουμε επενδύσεις θα μειώσουμε την ανεργία. Η δεύτερη αιτία είναι η αβεβαιότητα που προκαλεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Το τρίγωνο της αβεβαιότητας χαράζεται,πρώτον, από την ασάφεια των δεσμεύσεων του κόμματος, δεύτερον, από τις ακροβασίεςπου θα υποχρεωθεί να κάνει η ηγεσία Τσίπρα όταν έρθει αντιμέτωπη με τις πραγματικότητες,τρίτον, από τις ευκαιρίες που θα βρουν σε αυτές τις συνθήκες οι εσωτερικές μειοψηφίες οι οποίες προτάσσουν την αριστερή φυσιογνωμία ταυ κόμματος έναντι “των θυσιών γιατο ευρώ”. Από αυτή την άποψη είναι ιδιαίτερα εύγλωττη η διάλυση της συνεργασίαςμε τη ΔΗΜΑΡ. Από τη μια πρόκεπαι ασφαλώς για την αλαζονεία του εξουσιαστή έναντιτου “χρήσιμου ηλίθιου» όταν τελείωσε η δουλειά, δηλαδή η μη εκλογή Προέδρου Δημοκρατίας. Από την άλλη, όμως, η διάλυση σήμαινε ότι η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλησε να αναλάβει καθαρή δέσμευση για την a priori παραμονή στο ευρώ κaι την άρνησημονομερών ενεργειών, γιατί αδυνατεί να το κάνει λόγω των εσωκομματικών συσχετισμώνκαι των αντιθετικών προτιμήσεων της εκλογικής του βάσης.
Γι' αυτό ο ΣΥΡΙΖΑ είναι τελικά ο κατεξοχήν υπεύθυνος και αρμόδιος να διασκεδάσει τους φόβους ενός πολιτικού ατυχήματος “διά της διολισθήσεως». Αρκεί να πει καθαρές κουβέντεςγια το τι θέλει και τι θα κάνει. Οι γενικές δηλώσεις της ηγεσίας ότι “θέλουμε τοευρώ» είναι χρήσιμες γιατί απορρίπτει το Grexit ως αφετηριακή επιλογή. Τα ερωτήματαόμως για τους κινδύνους “διολίσθησης» παραμένουν και σε αυτ τά πρέπει να υποχρεωθεί ο ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσει ευθέως χωρίς υπεκφυγές και φωνακλάδικους αντιπερισπασμούς. Αυτά τα ερωτήματα πρέπει να θέσουν κατά την προεκλογική περίοδο πρωτίστως όσα κόμματα δηλώνουν διάθεση συμμετοχής σε κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. αν προκύψει. Γιατί προϋπόθεση τέτοιων συνεργασιών δεν είναι το “προοδευτικό πρόσημο» με την παλαιά αντίληψη της ομαλής περιόδου της μεταπολιτευτικήςΕλλάδος. Βρισκόμαστε ακόμα σε περίοδο έκτακτης ανάγκης. Προοδευτικό είναι να βγει η Ελλάδα από την άτυπη χρεοκοπία και τα Μνημόνια με το λιγότερο κόστος και χωρίςνέα υποτροπή. Συντηρητικό είναι ό,τι παρατείνει τις θυσίες και πολλαπλασιάζει τουςκινδύνους, όπως συντηρητικό ήταν ό,τι συνέβαλε στα τελευταία πέντε χρόνια ώστε η Ελλάδα να ζήσει την κρίση με τον χειρότερο από όλες τις άλλες χώρες τρόπο. Προοδευτικό είναι να ασκείς κριτική στις πολιτικές λιτότητας της ΕΕ αλλά τονίζοντας ταυτόχρονατην ανάγκη περαιτέρω ενοποίησης. Αλλιώς, κριτική στη λιτότητα ασκεί και η Λεπέν ή ο Φάρατζ, προσδοκώντας όμως την αποδόμηση της ΕΕ. Πράγμα που σημαίνει ότι ο αριστερόστροφοςλαϊκισμός της Νότιας Ευρώπης απλώς θα ενισχύει τον ισχυρότερο ακροδεξιό λαϊκισμό της Βόρειας
Βαδίζουμεσε εκλογές ιστορικής σημασίας. Στοιχειώδης απαίτηση των πολιτών θα πρέπει να είναι η σαφής τοποθέτηση των πρωταγωνιστών.
-Ο Γιάννης Βούλγαρης είναι καθηγητής στο Τμήμα ΠολιτικήςΕπιστήμης του Παντείου Πανεπιστημίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου