Οι επαφές Αθήνας - Καΐρου αναθερμάνθηκαν και στο πλαίσιο της πρόσφατης πενταμερούς τηλεδιάσκεψης των ΥΠΕΞ Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Γαλλίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που έστειλε σαφές μήνυμα περί ακυρότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ κατήγγειλε ξεκάθαρα τις τουρκικές προκλήσεις. Ο Νίκος Δένδιας είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον αιγύπτιο ομόλογό του, Σάμεχ Σούκρι, με την Αθήνα να θεωρεί ότι και οι διαπραγματεύσεις με το Κάιρο, που συνεχίζονται, έχουν θετικές προοπτικές. Η γραμμή επικοινωνίας, Δένδια - Σούκρι, όπως σημειώνουν πηγές του ΥΠΕΞ, παραμένουν ανοιχτές και επίκειται συνέχεια, καθώς μία συμφωνία Ελλάδας - Αιγύπτου είναι αυτή που θα καταστήσει άκυρο στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δίνοντας σαφές πλεονέκτημα στις ελληνικές θέσεις....

Από "ΤΑ ΝΕΑ" (κύριο θέμα+εσωτερικές σελίδες)

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/06/20

ΝΕΑ", 03/06/20

ΝΕΑ", 03/06/20

ΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΦΩΤΑΚΗ
Επιστροφή στην ενεργή διπλωματία επιχειρεί η Αθήνα, στην μετά κορωνοϊό εποχή και μπροστά στην κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων, πατώντας πλέον γκάζι στο σχέδιο διαπραγματεύσεων για καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης τόσο με την Ιταλία όσο και με την Αίγυπτο. Με τις συζητήσεις να έχουν ήδη ξεκινήσει από το τέλος του 2019, η ελληνική διπλωματία επιθυμεί να μπουν πλέον σε τροχιά υλοποίησης και να καταλήξουν σε συγκεκριμένες συμφωνίες. Παράλληλα η Αθήνα προχωρά και σε συγκεκριμένες κινήσεις απέναντι στην Τουρκία στον ΟΗΕ, ενώ σχεδιάζει παρέμβαση και στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.

ΔΕΝΔΙΑΣ - ΝΤΙ ΜΑΪΟ. Το θέμα του καθορισμού ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας αναμένεται να τεθεί επί τάπητος την επίσκεψη του ιταλού υπουργού Εξωτερικών, Λουίτζι Ντι Μάιο, στην Αθήνα στις 9 Ιουνίου, με τον Νίκο Δένδια και την κυβέρνηση να επιδιώκουν, όπως υπογραμμίζουν διπλωματικές πηγές, καταγραφή προόδου στο συγκεκριμένο ζήτημα το συντομότερο δυνατό, ως ένα ακόμα μήνυμα άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων από την πλευρά της Αθήνας.

Το ζήτημα της εξέλιξης των διαπραγματεύσεων τέθηκε και σε τηλεφωνική συνομιλία που είχαν Δένδιας - Ντι Μάιο τη Δευτέρα, δεδομένων και των κινήσεων της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα και όχι μόνο, στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Ενα τηλεφώνημα που είχε στόχο να εξομαλύνει και τη δυσαρέσκεια και τις αντιδράσεις που προκάλεσε στην Ιταλία η δημοσιοποίηση της λίστας των 29 χωρών από τις οποίες η Ελλάδα θα δέχεται επισήμως αεροπορικές πτήσεις από τον Ιούλιο, και δεν την περιελάμβανε, προκαλώντας αντιδράσεις, υπονομεύοντας εμμέσως και τις συνομιλίες για τον καθορισμό ΑΟΖ. Σε αυτό το πλαίσιο οι συνομιλίες Δένδια - Ντι Μάιο στην Αθήνα χαρακτηρίζονται ιδιαίτερης σημασίας και ικανές να κρίνουν σε μεγάλο βαθμό τις εξελίξεις.

ΑΘΗΝΑ - ΚΑΪΡΟ. Να σημειωθεί ότι σε εκκρεμότητα πλην των συνομιλιών με την Ιταλία, παραμένουν και οι διαπραγματεύσεις για καθορισμό ΑΟΖ, Ελλάδας - Αιγύπτου, που επίσης επηρεάζονται από τις καθυστερήσεις που επέβαλε η πανδημία. Οι επαφές Αθήνας - Καΐρου αναθερμάνθηκαν και στο πλαίσιο της πρόσφατης πενταμερούς τηλεδιάσκεψης των ΥΠΕΞ Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου, Γαλλίας και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που έστειλε σαφές μήνυμα περί ακυρότητας του τουρκολιβυκού μνημονίου για τις θαλάσσιες ζώνες, ενώ κατήγγειλε ξεκάθαρα τις τουρκικές προκλήσεις. Ο Νίκος Δένδιας είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με τον αιγύπτιο ομόλογό του, Σάμεχ Σούκρι, με την Αθήνα να θεωρεί ότι και οι διαπραγματεύσεις με το Κάιρο, που συνεχίζονται, έχουν θετικές προοπτικές. Η γραμμή επικοινωνίας, Δένδια - Σούκρι, όπως σημειώνουν πηγές του ΥΠΕΞ, παραμένουν ανοιχτές και επίκειται συνέχεια, καθώς μία συμφωνία Ελλάδας - Αιγύπτου είναι αυτή που θα καταστήσει άκυρο στην πράξη το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δίνοντας σαφές πλεονέκτημα στις ελληνικές θέσεις.

ΣΤΟΝ ΟΗΕ. Την ίδια στιγμή, όπως ανέφεραν διπλωματικές πηγές, η Αθήνα μετά και τη δημοσίευση στην τουρκική εφημερίδα της κυβερνήσεως των αιτήσεων της τουρκικής ΤΡΑΟ, για άδεια ενεργειακών ερευνών και σε περιοχές της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, προχώρησε και σε επιστολή προς τη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στην οποία γνωστοποιεί την πρόθεσή της να «σπάσει» τη σιωπηλή αποδοχή του Βολκάν Μποζκίρ, ως προέδρου του Σώματος. Μία κίνηση συμβολικού χαρακτήρα στην οποία η Αθήνα είχε συμμάχους της την Κύπρο και την Αρμενία, που αιτήθηκαν το ίδιο με στόχο να αποτραπεί η ομόφωνη εκλογή του τούρκου διπλωμάτη, δεδομένου ότι δεν υπάρχει ανθυποψήφιος και να καταγραφούν οι αρνητικές ψήφοι. Η ψηφοφορία αναμένεται στις 8 Ιουνίου. Επίσης η Αθήνα έστειλε επιστολή και στον γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην οποία καταγγέλλει τις μεθοδεύσεις της Αγκυρας. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν επίσης ότι θα επιδιωχθεί παρέμβαση και στο ΝΑΤΟ, με ιδιαίτερη βάση να δίνεται και στις άτυπες επαφές που θα επιδιώξει η ελληνική διπλωματία, μέσω των επαφών που έχει οικοδομήσει.

Η κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων και η πρόθεση της Αγκυρας να προχωρήσει σε έρευνες εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας βρέθηκαν στο επίκεντρο της συνάντησης που είχαν στο «Πεντάγωνο» ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Πρωθυπουργού, Αλέξανδρο Διακόπουλο, ενώ η στρατηγική της έντασης στην οποία επενδύει η Τουρκία θα τεθεί από τον Νίκο Δένδια στο προσεχές (15/6) Συμβούλιο των ΥΠΕΞ της ΕΕ.

ΜΗΝΥΜΑ ΜΠΟΡΕΛ. Μήνυμα στην Τουρκία έστειλε και ο ύπατος εκπρόσωπος Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, ο οποίος κάλεσε την Αγκυρα «να σταματήσει τη γεώτρηση στις περιοχές όπου υπάρχει ΑΟΖ ή χωρικά ύδατα της Κύπρου και της Ελλάδας», υπενθυμίζοντας ότι «το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων έχει ήδη στείλει ένα ισχυρό μήνυμα που απευθύνεται στην Τουρκία». Ο εκπρόσωπος του τουρκικού ΥΠΕΞ, Χαμί Ακσόι, από την πλευρά του, επέμεινε στον ισχυρισμό ότι οι περιοχές που δηλώθηκαν είναι εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και των σχετικών συντεταγμένων που έχει καταθέσει η Τουρκία στον ΟΗΕ.

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΛΤΣΩΝΗ

Είναι προφανές ότι το αντιδραστικό καθεστώς της Τουρκίας κλιμακώνει με πολύ καλά επεξεργασμένο σχέδιο την επιθετικότητα και τις διεκδικήσεις του σε βάρος των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας. Ενώπιον αυτής της κατάστασης, που συμπληρώνεται από την πληθώρα των λοιπών προβλημάτων που αντιμετωπίζει η χώρα μας, δημιουργείται εύλογα το συναίσθημα του αδιεξόδου καμιά φορά και της απόγνωσης. Θα πρέπει πρωτίστως, νομίζω, να ξανασκεφτούμε τι δεν συνιστά λύση, τι δεν μπορεί να οδηγήσει σε διέξοδο.

Πρώτο, τα αυστηρά διαβήματα προς τους πρέσβεις της Αγκυρας και της Τρίπολης δεν μπορούν να λύσουν κανένα ζήτημα. Είναι βέβαια αναγκαία αλλά μπορούν να παίξουν κάποιο ρόλο μόνο αν εντάσσονται σε μια διαφορετική συνολική στρατηγική.

Δεύτερο, για πολλοστή φορά φαίνεται πως δεν βοηθά η προσδοκία υποστήριξης από την πλευρά των ΗΠΑ. Ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα Τζ. Πάιατ υπήρξε πρόσφατα και πάλι σαφέστατος: πολιτική ίσων αποστάσεων.

Τρίτο, δεν μπορεί να περιμένει κανείς την ευμενή παρέμβαση της ΕΕ. Τυχόν αίτημα της ελληνικής πλευράς για επιβολή κυρώσεων σε βάρος της Τουρκίας δεν θα οδηγήσει πουθενά. Στην καλύτερη των περιπτώσεων θα εισπράξουμε λόγια παρηγοριάς που δεν θα έχουν κανένα αντίκρισμα. Οι τελευταίες κυρώσεις έμειναν στα χαρτιά, έτσι που το ζήτημα καταντά σχεδόν γελοίο.

Τέταρτο, θα ήταν επικίνδυνο να ξεκινήσει η χώρα μας συζήτηση, τώρα, επί του πλαισίου και εντός των συνθηκών που έχει διαμορφώσει η επιθετική πολιτική της Τουρκίας, όπως προτείνει η κυβέρνηση της Αγκυρας μέσω του τούρκου πρέσβη στην Αθήνα.

Πέμπτο, δεν συνιστά λύση η καταφυγή σε ένα νέο γύρο εξοπλιστικών προγραμμάτων που θα γονατίσουν την οικονομία, θα φορτώσουν καινούργια βάρη στον ελληνικό λαό και θα αποδειχθούν πάλι αναποτελεσματικά, καθώς δεν είναι κατάλληλα για τις γεωγραφικές και πολιτικές συνθήκες του Αιγαίου. Εξάλλου, η Τουρκία θα έχει πάντοτε την οικονομική δυνατότητα για καλύτερους εξοπλισμούς.

Χρειάζεται μια στροφή για να βγούμε από το επικίνδυνο τέλμα.

Α. Πρέπει να διακηρύξουμε ότι η Ελλάδα θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ, αφού έτσι κι αλλιώς δεν προσέφερε τίποτα στην άμυνά της (Κύπρος, Ιμια κ.λπ.).

Β. Αμέσως επόμενη κίνηση θα πρέπει να είναι μια άμεση επαφή με τη Ρωσία και την Κίνα για συνεργασία σε όλους τους τομείς, σε ισότιμη βάση. Οι δυο δυνάμεις θα ανταποκριθούν θετικά, αν έχει γίνει το προηγούμενο βήμα.

Γ. Η Ελλάδα πρέπει να διακηρύξει ότι θα παύσει την πληρωμή του παράνομου, επαχθούς, επονείδιστου και μη βιώσιμου χρέους. Μόνο έτσι η ΕΕ, εν μέσω κρίσης, θα αισθανθεί πίεση.

Δ. Απαιτείται ένα νέο αμυντικό δόγμα που θα δίνει έμφαση στη λογική του πιο αποτελεσματικού, φθηνού, βασισμένου στις νέες τεχνολογίες βληματοκεντρικού πολέμου αντί για τις πανάκριβες εξοπλιστικές πλατφόρμες των «συμμάχων» μας. Υπάρχουν προτάσεις των ειδικών που πρέπει να αξιοποιηθούν.

Ε. Να απευθυνθούμε με διάφορους τρόπους στον τουρκικό λαό διακηρύσσοντας την ειρήνη, τον αμοιβαίο σεβασμό, τη φιλία και τη συνεργασία. Το καθεστώς Ερντογάν δεν είναι τόσο σταθερό όσο φαίνεται.

Κανένας γόρδιος δεσμός δεν λύνεται.

-Ο Δημήτρης Καλτσώνης είναι αν. καθηγητής θεωρίας κράτους και δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

ΝΕΑ", 03/06/20