«Υστερα από όλα αυτά ο διοικητής συνέχισε την ανάκριση με τα νέα στοιχεία, ενώ ο ύποπτος έπεφτε σε αλλεπάλληλες αντιφάσεις, οπότε τον έκλεισαν στο δημοτικό σχολείο υπό κράτηση και με δραστήρια φρούρηση. Η σύσκεψη που επακολούθησε έλαβε τον χαρακτήρα έκτακτου στρατοδικείου και αποφασίστηκε το πρωί να τον τουφεκίσουν. Η απόφαση αυτή διαβιβάστηκε στο αρχηγείο Σμύρνης. Το πρωί όμως κατέφθασε έφιππος αγγελιαφόρος από τη Σμύρνη με τη διαταγή, ο έμπορος Νικολαΐδης νομίμως κυκλοφορεί και να αφεθεί ελεύθερος. Οπως και έγινε. Από κει και πέρα ο Κεμάλ πέρασε στις γραμμές των Τούρκων και οργάνωσε τους Νεότουρκους με τη βοήθεια και την ανοχή των συμμάχων, με αποτέλεσμα οι Νεότουρκοι να παραμερίσουν τον Σουλτάνο και με επικεφαλής τον Κεμάλ να ρίξουν τους Ελληνες στη θάλασσα. Οταν σε λίγες μέρες κυκλοφόρησε η φωτογραφία του Κεμάλ στις ελληνικές μονάδες, όλοι στο πρόσωπό του αναγνώρισαν τον έμπορο Νικολαΐδη, τον οποίο τελευταία στιγμή τον γλίτωσε η ξένη προπαγάνδα μέσω του Υπατου Αρμοστή της Σμύρνης Στεργιάδη, ο οποίος και είχε διατάξει να αφεθεί ελεύθερος». Τώρα, ο καθένας μπορεί να φανταστεί τι θα γινόταν αν…

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

Ποιος είναι αυτός ο καλοντυμένος με την κοφτερή σαν λεπίδι ματιά, περιστοιχισμένος από νεαρούς ευσταλείς Τούρκους στο καφενείο του Αϊδινίου, ένα τσιγάρο δρόμο από τη γραμμή του πυρός;, αναρωτήθηκε ο Ελληνας αξιωματικός. Ο άγνωστος μιλώντας άπταιστα ελληνικά συστήθηκε ως Νικολαΐδης, έμπορος από τη Θεσσαλονίκη. Ο επιβλητικός –οπλοφορούσε επειδή φοβόταν τους Τσέτες, είπε...– ύποπτος οδηγήθηκε στο διοικητήριο, ανακρίθηκε, έπεσε σε αντιφάσεις, φυλακίστηκε, αλλά ήλθε άνωθεν διαταγή από τη Σμύρνη να αφεθεί ελεύθερος καθώς «τα χαρτιά του ήταν εντάξει». Αργότερα, από φωτογραφίες, οι Ελληνες αναγνώρισαν ότι ο επ’ ολίγον κρατούμενος ήταν ο Μουσταφά Κεμάλ, μετέπειτα «πατέρας των Τούρκων». Η Ιστορία, αδιαπραγμάτευτη στον κανόνα της, σιώπησε στο βασανιστικό ερώτημά τους «τι θα γινόταν εάν;». Στη φωτογραφία, ηρωικοί, κατάκοποι Ελληνες στρατιώτες διασχίζουν παραπόταμο του Σαγγάριου (από το οδοιπορικό «Μικρά Ασία 1921» του Ελβετού φιλέλληνα Henri-Paul Boissonnas, o οποίος απαθανάτισε εικόνες της μεγάλης πορείας, τόπους και ανθρώπους, πριν τα σύννεφα της πιο βαριάς εθνικής τραγωδίας σωρευτούν στον ορίζοντα).

1. Ο έλληνας ανθυπολοχαγός στο Αϊδίνιο και ο έμπορος Νικολαΐδης που ήταν ο Μουσταφά Κεμάλ...

Κύριε διευθυντά,

Από το πόνημα του συγχωριανού μου Δημήτρη Χρ. Χαλατσά, δικηγόρου, με τίτλο «Σχεδίασμα Απομνημονευμάτων του πατέρα μου Χρ. Δ. Χαλατσά» (1889-1978) ανθυπολοχαγού στο Μικρασιατικό μέτωπο, παραθέτω, με την άδειά του, ορισμένα κομμάτια που σχετίζονται με τον ανωτέρω τίτλο. Στον Χρ. Δ. Χαλατσά απενεμήθη το παράσημο ανδρείας με φύλλα δάφνης για τη θυσία του «Ηρωικώς αγωνιζόμενος τραυματισθείς καταστάς ανάπηρος».

Ακολουθούν αποσπάσματα του κειμένου: «Ενα βράδυ που γύρισε (ο Χρ. Χαλατσάς) από τα υψώματα του Ομερλού πίσω στο Αϊδίνιο σε ένα από τα κεντρικά καφενεία που κρατούσε Ελληνας (ονόματι Ανδρονίδης) βγήκε να πιει καφέ. Εκεί, σε μια από τις γωνιές του καφενείου παρατήρησε ένα παράξενο τύπο Τούρκου, καλοντυμένο, με αυστηρό παρουσιαστικό και φοβερά διαπεραστικό βλέμμα και θωριά στρατιωτική, να είναι περικυκλωμένος από καμιά δεκαριά νέους Τούρκους, στους οποίους και μιλούσε έντονα. Αυτού του είδους η συντροφιά δεν του άρεσε, τον έβαλε σε υποψίες και για να συνεννοηθεί φώναξε τον καφετζή για διερμηνέα και προσκάλεσε τον άγνωστο με τη στρατιωτική θωριά και το διαπεραστικό βλέμμα να πλησιάσει προς το μέρος του.

Πράγματι εκείνος πλησίασε και απευθύνθηκε σ’ αυτόν με άπταιστα ελληνικά, ρωτώντας τον πατέρα μου τι θέλει ακριβώς. Τον ρώτησε ποιος είναι και γιατί έχει έρθει στο Αϊδίνιο. Εκείνος του απάντησε ότι είναι Ελληνας και λέγεται Νικολαΐδης από τη Θεσσαλονίκη. Εχει έρθει για εμπόριο στο Αϊδίνιο. Ο πατέρας μου δεν πείστηκε και τον ρώτησε τι είδους εμπόριο θα έκανε στη πρώτη γραμμή του πυρός. Ο έμπορος Νικολαΐδης στις απανωτές ερωτήσεις βρέθηκε σε αδιέξοδο και άρχισε να τα μασάει. Τότε του είπε να σηκώσει τα χέρια ψηλά, προτείνοντας το πιστόλι του για να τον ψάξει. Βρέθηκε επάνω του ένα ρεβόλβερ και τέσσερα κουτιά με σφαίρες. Οταν τον ρώτησε πώς δικαιολογεί την οπλοφορία ένας έμπορος, του απάντησε για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, εάν του επιτίθεντο άτακτοι Τούρκοι, οι Τσέτες.

Επειδή όμως όλα αυτά δεν ήταν πειστικά και τα χαρτιά του ήταν μεν ελληνικά αλλά ύποπτα, τον κάλεσε να τον ακολουθήσει μέχρι τη διοίκηση της μονάδας. Πράγματι στη μονάδα από τον διοικητή και τον υπασπιστή του συντάγματος υποβλήθηκε σε εξαντλητική ανάκριση».
(Παραλείπονται, για λόγους οικονομίας, στοιχεία σχετικά με την εξονυχιστική ανάκριση του υπόπτου παρουσία εγκύρων μαρτύρων.)

«Υστερα από όλα αυτά ο διοικητής συνέχισε την ανάκριση με τα νέα στοιχεία, ενώ ο ύποπτος έπεφτε σε αλλεπάλληλες αντιφάσεις, οπότε τον έκλεισαν στο δημοτικό σχολείο υπό κράτηση και με δραστήρια φρούρηση. Η σύσκεψη που επακολούθησε έλαβε τον χαρακτήρα έκτακτου στρατοδικείου και αποφασίστηκε το πρωί να τον τουφεκίσουν. Η απόφαση αυτή διαβιβάστηκε στο αρχηγείο Σμύρνης. Το πρωί όμως κατέφθασε έφιππος αγγελιαφόρος από τη Σμύρνη με τη διαταγή, ο έμπορος Νικολαΐδης νομίμως κυκλοφορεί και να αφεθεί ελεύθερος. Οπως και έγινε.

Από κει και πέρα ο Κεμάλ πέρασε στις γραμμές των Τούρκων και οργάνωσε τους Νεότουρκους με τη βοήθεια και την ανοχή των συμμάχων, με αποτέλεσμα οι Νεότουρκοι να παραμερίσουν τον Σουλτάνο και με επικεφαλής τον Κεμάλ να ρίξουν τους Ελληνες στη θάλασσα. Οταν σε λίγες μέρες κυκλοφόρησε η φωτογραφία του Κεμάλ στις ελληνικές μονάδες, όλοι στο πρόσωπό του αναγνώρισαν τον έμπορο Νικολαΐδη, τον οποίο τελευταία στιγμή τον γλίτωσε η ξένη προπαγάνδα μέσω του Υπατου Αρμοστή της Σμύρνης Στεργιάδη, ο οποίος και είχε διατάξει να αφεθεί ελεύθερος».

Τώρα, ο καθένας μπορεί να φανταστεί τι θα γινόταν αν…

Ιωάννης Αθ. Μακρής, Καστέλλια Παρνασσίδος

2. Η αυτοκράτειρα «Σίσσυ» στον Καρβασαρά

Κύριε διευθυντά,

Η εκτεταμένη αναφορά της «Κ» της 7.8.2019 στην αυτοκράτειρα Ελισάβετ της Αυστρίας (†1898), μου δίνει την αφορμή να αναφερθώ στον Τύπο της εποχής ότε η κινηματογραφική «Σίσσυ» πολύ συχνά επεσκέπτετο την Κέρκυρα και τη Δυτ. Ελλάδα.

Ετσι η αθηναϊκή εφημερίδα «Νέα Εφημερίς» της 28.10.1888 γράφει: «Κατά την περιγραφήν του βίου της αυτοκράτειρας της Αυστρίας εν Κερκύρα ην δημοσιεύει το ημιεπίσημον “Φρεμδενβλάτ” της Βιέννης εξαίρον την μαγευτικήν τοποθεσίαν της επαύλεως Βράιλα, (...) η αυτοκράτειρα εγείρεται πρωϊαίτατα... επιχειρεί πεζή και μόνη εκδρομάς... επανερχομένη δ’ εις την έπαυλιν αφιεροί μετά πολλού ζήλου, τον χρόνον εις την εκμάθησιν της νεοελληνικής τη βοηθεία της ωραίας Ελληνίδος κόρης, ην παρέλαβεν μεθ’ εαυτής εν Καρβασαρά και του καθηγητού κ. Ρωμανού».

Κατά δε την ιδίαν εφημερίδα της 5.10.1888 «...Εν Καρβασαρά δε ευφρόσυνην ενεποίησεν αυτή εντύπωσιν οι κάτοικοι της πόλεως και των πέριξ κατοίκων με το αρειμάνιον και ελληνοπρεπές παράστημά των και την επιδεικτικήν ελληνικήν ενδυμασίαν των». Κατά δε την ιδίαν εφημερίδα της 2.10.1888 «Εν τη παραλία Καρβασαρά εν τω Αμβρακικώ κόλπω η αυτοκράτειρα ευφροσύνως εθεάτο από του καταστρώματος του “Μιραμάρε” τους χωρικούς έξω άγοντας ελληνικούς χορούς».

Ετσι η τραγική αυτοκράτειρα της Αυστρίας εγοητεύθη όχι μόνον από την Κέρκυρα, αλλά και από τη μικρή κωμόπολη της Αιτωλοακαρνανίας, τη σημερινή Αμφιλοχία, εις την οποίαν, επί τρεις σχεδόν δεκαετίες, ήσκει, ως άριστος τεχνίτης, το επάγγελμα του χαλκουργού, ο αείμνηστος θείος μου Αναστάσιος Μπαρτζώκης.

Αντώνης Ν. Βενέτης, Μοναστηράκι Δωρίδος

3. Το επάγγελμα πατρός (τότε) και οι μαθητές
Kύριε διευθυντά,

Επ’ ευκαιρία της απόφασης της υπουργού Παιδείας περί απαλοιφής της ιθαγένειας και του θρησκεύματος από τους τίτλους και τα πιστοποιητικά σπουδών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, θα ήθελα να υπενθυμίσω στους παλιούς και να γνωρίσω στους νεότερους μια θεσμική αδιακρισία του πρόσφατου παιδαγωγικού - μαθητικού παρελθόντος.

Τι σκοπό εξυπηρετούσε άραγε η αναγραφή του επαγγέλματος πατρός σε κάθε σχολικό έγγραφο, όπως μαθητολόγια, πιστοποιητικά, απολυτήρια, ενδεικτικά προαγωγής κ.ο.κ. των μαθητών των δημοτικών και των γυμνασίων προηγούμενων δεκαετιών;

Αν σημειώσει κανείς ότι μεταξύ των γνωστών ευυπόληπτων αστικών επαγγελμάτων παρήλαυναν επίσης και τα παρακατιανά, της πολυπληθέστερης μερίδας των συμμαθητών μας –γεωργός, κτηνοτρόφος, υλοτόμος, πεταλουργός, σιδηρουργός, καραγωγεύς, σαγματοποιός, οδοκαθαριστής, αχθοφόρος, υποδηματοποιός, βαφεύς, μυλωθρός, στιλβωτής, επιδιορθωτής υποδημάτων, αγωγιάτης κ.λπ.–, ίσως να μην είχε άδικο ο παλιός αριστερός φίλος, που σε σχετική ανάλυσή του απέδιδε σε ταξικούς λόγους τον αχρείαστο –ηθελημένο ή μη– παιδικό κοινωνικό στιγματισμό - πτυχή μιας αλήστου μνήμης παιδαγωγικής.

Αχρείαστο –και επικίνδυνο, βεβαίως– στιγματισμό, ιδιαίτερα αν σκεφθεί κανείς ότι το χαμηλής κοινωνικής περιωπής πατρικό επάγγελμα αυτών των παιδιών πρόσφερε μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για εκδήλωση της γνωστής ανάλγητης και παρακινητικής μαθητιώσας επιθετικότητας εκ μέρους των προνομιούχων συμμαθητών τους, βλαστών αστικών οικογενειών.

Ομως, όπως φαίνεται, τα παιδιά ταπεινής προέλευσης εκείνης της εποχής είχαν σοβαρότερα θέματα και δυσκολίες να αντιμετωπίσουν για να τα αγγίξουν τέτοιες ανώδυνες έως και θωπευτικές ευαισθησίες.

Γιώργος Ι. Κωστούλας, Βούλα

4. Αιδώς υποκριταί για τον Ντομίνγκο

Κύριε διευθυντά,

Ωρες ώρες απορεί κανείς με τα μέτρα και τα σταθμά ανά την υφήλιο και την ακριβοδίκαια (;) αντιμετώπιση καταστάσεων που ενδιαφέρουν (και αφορούν) μεγάλη μερίδα ανθρώπων.

Προσφάτως μάθαμε ότι ο διάσημος, λαμπρός και αγαπημένος Πλάθιντο Ντομίνγκο εκδιώχθηκε (με το γάντι, ίσως, αλλά το αποτέλεσμα μετράει, αναγκάζοντάς τον σε παραίτηση εφεξής) από τη Μετροπόλιταν Οπερα της Νέας Υόρκης, του Nτάλας και πιθανόν και του Σικάγου, μετά τις κατηγορίες συναδέλφων που ξέθαψαν από τη μνήμη τους σεξουαλική παρενόχληση πριν από 30 και πλέον χρόνια! Ημαρτον δηλαδή...

Τα δικαστήρια γι’ αυτό υπάρχουν. Είναι ανάγκη να καταβαραθρώνουν έναν μοναδικό καλλιτέχνη, που παρ’ όλα τα 78 του χρόνια, ακόμα και σήμερα, στέκεται στο ύψος του –έστω, αναλαμβάνοντας ρόλους βαρύτονου αντί τενόρου, πλέον– και που εκστασιάζει το κοινό στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα με την τέχνη του;

Δεν θυμάμαι κανέναν άλλον να «άντεξε» με τέτοια λαμπρότητα και επιτυχία για πάνω από μισόν αιώνα και που –σπάνιο αγαθό– σαν τη δική μας Μαρία Κάλλας έχει επιπλέον λαμπρή σκηνική παρουσία.

Εκπληκτική, αλήθεια, η μνήμη των «θυμάτων»! (...) για την παρενόχληση, αλλά να πού υστερεί στον νου των ιθυνόντων σε μια δύο από τις πολλές –διακριτικά δοσμένες πάντα– χειρονομίες του Ντομίνγκο, όταν π.χ. επωμίσθηκε τη θεραπεία για τη λευχαιμία του συναδέλφου του Χοσέ Καρέρας, ή τη στήριξη το 1985 στα θύματα του σεισμού του Μεξικού και τόσα άλλα. Πόσοι όμοιοί του με το ίδιο βεληνεκές, έπραξαν κατ’ επανάληψιν παρόμοια;

Ερχομαι στα λόγια της Μπριζίτ Μπαρντό, όταν ερωτήθηκε πρόσφατα εάν ανήκει στο «MeToo», στο οποίο απάντησε ευθαρσώς: «Ολες αυτές οι κυριούλες που σήμερα παραπονιούνται και μηνύουν, μετά από δεκαετίες, μάλλον ευχαρίστως συναίνεσαν, τότε, για να μην πω ότι μάλλον εκείνες πρώτες... παρενόχλησαν»...

Η ζημιά έγινε. Και να προσθέσει κανείς ότι με αυτή την αδιανόητη κίνηση, φαρμακώνουν στη δύση του βίου του, έναν άνθρωπο μοναδικό στο είδος του, που χάρισε μόνο ομορφιά σε αμέτρητους ανάμεσά μας, από άκρη σε άκρη του κόσμου τούτου.

Στην Αμερική έγινε η καρατόμηση του Ντομίνγκο. Με πρόεδρο των ΗΠΑ τον υποδειγματικό οικογενειάρχη και φινετσάτο, πρωταθλητή σε όλες τις αρετές, Τραμπ.

Πού σταματάει η υποκρισία, διερωτώμαι;

Μαίρη Αγαθοκλή, Βρυξέλλες

5. Ο τρόπος διδασκαλίας Ιστορίας - Θρησκευτικών

Κύριε διευθυντά,

Το πρόβλημα με το μάθημα των Θρησκευτικών στο σχολείο υφίσταται εδώ και δεκαετίες. Ομως τα τελευταία χρόνια με τη μετανάστευση, τις θρησκευτικές συγκρούσεις από τη μια και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις για προστασία των θρησκευτικών πεποιθήσεων όλων των πολιτών από την άλλη, τα πράγματα έγιναν δυσκολότερα.

Νομίσαμε ότι στην Ελλάδα το πρόβλημα είχε αντιμετωπιστεί με τα προγράμματα σπουδών 2010, που επεδίωκαν να διδάσκεται το μάθημα των Θρησκευτικών με νέα φυσιογνωμία σε όλους τους μαθητές, χωρίς να υπάρχει ανάγκη απομάκρυνσης και κατά συνέπεια στιγματισμού σε ετερόδοξους, αλλόθρησκους, άθεους κ.λπ. μαθητές (δηλαδή γονείς). Αυτό θα βοηθούσε αφενός στην ενσωμάτωση των μεταναστών - αλλοδόξων στον πολιτισμό της χώρας υποδοχής, απομακρύνοντας το ενδεχόμενο περιχαράκωσης στις δικές τους αποκλειστικά αξίες, αφετέρου η νέα φυσιογνωμία του μαθήματος θα βοηθούσε τους ορθόδοξους χριστιανούς να αντιμετωπίσουν με κριτική σκέψη το θρησκευτικό φαινόμενο.

Γιατί, όπως είναι γνωστό, εδώ και πολλούς αιώνες η θρησκευτική εκπαίδευση αποτελούσε τη βάση της ελληνικής παιδείας και τα θρησκευτικά βιβλία στηρίζονταν σε ένα έντονο κατηχητισμό, στις αξιωματικές και αυταπόδεικτες αλήθειες της εκκλησίας και στις απλουστευτικές ερμηνείες της δημιουργίας του κόσμου.

Είχαμε φτάσει στο σημείο να αποτελεί η εβραϊκή μυθολογία (στη Γ΄ Δημοτικού) την πρώτη επαφή του παιδιού με τις θεωρίες για την ερμηνεία του κόσμου.

Βέβαια πιστεύουμε ότι πρέπει να διδάσκεται η ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, μαζί με τα στοιχεία του λαϊκού πολιτισμού που αυτή παρήγαγε.

Ηθη, έθιμα, λογοτεχνικά κείμενα, θρησκευτικές γιορτές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση κοινωνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων, που συμβάλλουν στην κοινωνικοποίηση των μαθητών και θέτουν τη σφραγίδα στη θρησκευτική και εθνική τους ιδιαιτερότητα.

Σαν παλιά εκπαιδευτικός, που αγωνίστηκα για μια καλύτερη παιδεία στην πατρίδα μας, δεν μπορώ να διανοηθώ το έτος 2019 να επεμβαίνουν και να καθορίζουν το περιεχόμενο και τον σκοπό των σχολικών μαθημάτων παράγοντες άσχετοι με την παιδαγωγική επιστήμη, όπως η Εκκλησία και ανώτατες δικαστικές αρχές (ΣτΕ).

Δυστυχώς κάτι παρόμοιο συμβαίνει και με το μάθημα της Ιστορίας, όταν το ΣτΕ υποστηρίζει ότι σκοπός της Ιστορίας πρέπει να είναι η ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης του μαθητή και όχι η διερεύνηση της ιστορικής αλήθειας. Θα αναφέρω μόνο ένα απλό παράδειγμα.

Πιστεύω ότι οι περισσότεροι σκεπτόμενοι πολίτες και βέβαια οι ιστορικοί, θα παραδεχθούν ότι όταν τα παιδιά διδάσκονται τη Γαλλική Επανάσταση ή τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, το μάθημα αυτό δεν αποσκοπεί βέβαια στην ανάπτυξη της εθνικής συνείδησης.

Τελικά μήπως θα ’πρεπε να αρχίσουμε να επεξεργαζόμαστε από την αρχή την άποψη ότι η παιδεία πρέπει να είναι υπόθεση των ειδικών και κυρίως να είναι πέρα και πάνω από κομματικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις για το καλό των παιδιών μας;

Μυρσιίνη Καρκάνη-Κόντου, Συνταξιούχος εκπαιδευτικός

6. Οι δύο δικτάτορες και το Πολυτεχνείο

Κύριε διευθυντά,

Σε ολοσέλιδο αφιέρωμα στην «Κ» της Κυριακής 15-9-2019, ο κ. Σωτήρης Ριζάς επιχειρεί μία ιστορική ανασκόπηση των παραγόντων που προκάλεσαν τη βαθμιαία εξασθένηση της επιρροής του Γεωργίου Παπαδόπουλου στο σώμα των αξιωματικών που τον κρατούσαν στην εξουσία.

Αυτή η απώλεια στήριξης εκ μέρους των αξιωματικών οδήγησε τον Γ.Π. στην ανατροπή του από το πραξικόπημα του ταξιάρχου Δημ. Ιωαννίδη.

Συμπληρώνοντας το άρθρο του κ. Σ.Ρ. θέλω να ενημερώσω τους αναγνώστες της εφημερίδος ότι οι Παπαδόπουλος και Αγγελής γνώριζαν για το προετοιμαζόμενο πραξικόπημα του Δ.Ι. και δεν αντέδρασαν.

Ο τότε πρωθυπουργός Σπ. Μαρκεζίνης, στο βιβλίο του «Αναμνήσεις» 1972-1974 (σελίς 486), αναφέρει ότι από αξιόπιστες πηγές, πολιτικών φίλων του, επληροφορήθη για τις κινήσεις του Ιωαννίδη και το ανέφερε στους Παπαδόπουλον και Αγγελήν.

Ο Σπ. Μαρκεζίνης συνεχίζει, «ο πρόεδρος στρεφόμενος προς τον αντιπρόεδρον και ωσεί βαθύτατα απορών δι’ όσα του μετέδιδα, είπεν: Νομίζω ότι πρέπει να είπωμεν εις τον Ιωαννίδην να παρουσιασθεί εις τον πρωθυπουργόν ώστε να μορφώση ο ίδιος γνώμην αν πρόκειται περί ανθρώπου ικανού να διαπράξη όσα διαδίδουν».

Οσοι έζησαν εκείνη την εποχή, απορούν, ακόμη και στις ημέρες μας, πώς ο Παπαδόπουλος, άνθρωπος των συνωμοσιών και των μυστικών υπηρεσιών, που έπρεπε να είναι καχύποπτος προς όλους, επέδειξε εμπιστοσύνη, μέχρι αφελείας, προς τον Ιωαννίδη.

Δεν ξέρουμε εάν το πείραμα Μαρκεζίνη για αποκατάσταση της Δημοκρατίας θα είχε αίσιο τέλος, είναι όμως ένα σίγουρο, με δική του κυβέρνηση δεν θα είχε γίνει το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου και η εισβολή των Τούρκων στην Κύπρο.

Γεώργιος Αραμπατζής, Ιατρός, Χολαργός

7. Απόψεις, ρεπορτάζ και περί επιστήμης

Κύριε διευθυντά,

Οι απόψεις και οι ιδεολογικές πεποιθήσεις των συντακτών –και βεβαίως της εφημερίδος– είναι δικαίωμά τους αναμφισβήτητο. Η επαναλαμβανόμενη όμως χρήση των λέξεων «επιστήμη» και «επιστήμονες» που δίνει την εντύπωση δεδομένου, ότι δηλαδή το σύνολο των επιστημόνων της γης συμφωνεί με τις απόψεις του συντάκτου, δεν είναι ρεπορτάζ ούτε ανάλυσις. Είναι προπαγάνδα.

Πασίγνωστο ότι υπάρχει, από ετών, πλήθος βιβλίων και δημοσιεύσεων ειδικών καθηγητών και άλλων επιστημόνων με αντίθετες απόψεις. Με φιλικούς χαιρετισμούς.

Τηλέμαχος Μαράτος