Από την "ΕΣΤΙΑ"
είχε, περισσότερο ή λιγότερο, συμμορφωθεί πρός τούς σχετικούς συνταγματικούς κανόνες. Συχνά είχαν διακόψει τόν βίο τών προκατόχων τους διά τής βίας. Αλλά καί άν άκόμα δέν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, δέν ήταν σπάνιο μιά νόμιμη κυβέρνηση πού είχε βρεθεί στην έξουσία κατά τό σύνταγμα νά έξακολουθήσει νά παραμένει σ’ αύτήν παρά τά κελεύσματά του. Απλώς, άπό κάποιο σημείο, άπό κάποιο γεγονός καί πέρα, η συνταγματική τάξη γινόταν ένα άπλό κώλυμα πού θά ήταν δυνατόν νά παραμεριστεί ή νά παρακαμφθεί, άνάλογα μέ τή δυσκολία ή τήν εύκολία τού έγχειρήματος. Τυχόν άντιδράσεις έναντίον αύτού του είδους τών έξελίξεων μπορούσαν νά άντιμετωπιστοϋν μέ τήν ύπάρχουσα τεχνογνωσία. Γενικά άλλωστε αύτοί πού ξέρουν νά παίρνουν τήν έξουσία, ξέρουν καί νά τήν κρατούν. Όλα αύτά δέν ήταν, φυσικά, χωρίς προβλήματα, όχι μόνο έσωτερικά άλλά καί διακρατικά, όχι μόνο μεταξύ τών κρατών της περιοχής άλλά καί άνάμεσα σ’ αύτά καί μεγάλες δυνάμεις.
Πρόσωπα καί δυνάμεις πού έπιθυμούσαν νά καταπολεμήσουν τίς έκει μή δημοκρατικές πρακτικές στήν έναλλαγή καί άσκηση τής έξουσίας έργάστηκαν πρός τόν σκοπό αύτό. Μεταξύ τους ήταν καί ό Κάρολος Ροδόλφος Τομπάρ άπό τόν ’Ισημερινό (1853 ή 1854-1920).
Σπούδασε γιατρός, άλλά ύπήρξε φιλόσοφος, συγγραφέας, διανοούμενος θά λέγαμε, μά καί διπλωμάτης καί πολιτικός. Διατέλεσε ύπουργός τών Εξωτερικών τής χώρας του. Τό όνομα τού δόθηκε σέ ενα δόγμα, μιά θεωρία πού διατύπωσε βασικά τόν Μάρτιο τού 1907. Ή άποψή του ήταν πώς «οί άμερικανικές δημοκρατίες γιά τό καλό τους όνομα καί τήν ύπόληψή τους, άσχέτως άλλων άνθρωπιστικών καί άλτρουϊστικών σκέψεων, πρέπει νά παρεμβαίνουν μέ έμμεσο τρόπο στίς έσωτερικές φιλονικίες τών δημοκρατιών τής Ηπείρου. Αύτή ή παρέμβαση θά μπορούσε νά συνίσταται, τουλάχιστον, στήν μή άναγνώριση τών κυβερνήσεων de factο οπού προέκυψαν άπό έπαναστάσεις κατά τού Συντάγματος».
Οί θέσεις τού Τομπάρ ήταν άντίθετες πρός έκεινες τού παραδοσιακού Δημοσίου Διεθνούς Δικαίου. Ό καθηγητής Κωνσταντίνος Εύσταθιάδης έγραφε ότι « ...τό ζήτημα τών κυβερνητικών ή τού πολιτεύματος μεταβολών, αϊτινες δύνανται νά έπέλθωσιν έν τω έσωτερικω της Πολιτείας, είναι καθαρώς έσωτερικόν... Ή κατά τό συνταγματικόν δίκαιον νομιμότης ή μή της κυβερνήσεως δέν έχει σημασίαν έξ έπόψεως διεθνούς άναγνωρίσεως» Έν πάση περιπτώσει, οί άπόψεις τού Καρόλου Ροδόλφου Τομπάρ γνώρισαν σχετική δημοτικότητα καί έγινε έπίκλησή τους σέ περιορισμένο άριθμό διεθνών πράξεων.
Παραδόξως, γιά κάποια περίοδο, έγινε χρήση τους καί ίσως λίγη κατάχρησή τους, άπό τίς Ηνωμένες Πολιτείες, ιδιαίτερα στά χρόνια τού Προέδρου Ούίλσων, ό όποιος ήθελε συνήθως νά δίνει έναν ιδεολογικό χαρακτήρα στίς δραστηριότητες τής προεδρίας του, πού κάποτε κατέληγαν σέ πιέσεις, έναντι νοτιοτέρων δημοκρατιών. Όποια βέβαια καί άν ήταν ή ποιότητα τών έπιχειρημάτων τού Τομπάρ, άλλά καί εκείνων τών παραδοσιακών, είναι μάλλον πιθανότερο ή μεταξύ τους έπιλογή νά γινόταν καί νά γίνεται βάσει συμφερόντων καί χάριν συμφερόντων.
Εξάλλου ή έξακρίβωση τής νομιμότητας μιας κυβερνήσεως, ή διαπίστωση τού πότε άποκτήθηκε καί πώς, πότε δέ έπαυσε ύφισταμένη καί πώς, δέν είναι πάντοτε κάτι άπλό καί εύκολο.
*Νομικός
"ΕΣΤΙΑ", 07/03/19
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου