Η επιστολή αυτή μου προκάλεσε τρόμο, ιδίως διότι γράφεται από κάποιον που ήταν καθηγητής του ΕΚΠΑ και συνεπώς βρισκόταν σε άμεση επαφή με φοιτητές. Η θρησκευτική πίστη δεν διδάσκεται, ούτε μεταδίδεται διά αρθρογραφίας, αλλά είναι βαθύ προσωπικό βίωμα και όποιος την έχει βρει είναι τυχερός και ευλογημένος. Σε κάθε περίπτωση, η θρησκευτική πίστη δεν καταργεί τους νόμους της φύσης και του σύμπαντος. Και ναι μεν ακούμε ότι ορισμένοι βουδιστές μοναχοί, με τη δική τους πίστη, μπορούν να αιωρούνται πάνω από το έδαφος, αλλά δεν παρακινούν τον κόσμο να πηδήξει στο κενό διαβεβαιώνοντάς τους ότι η πίστη τους θα καταργήσει τον νόμο της βαρύτητας. Δυστυχώς αυτό ακριβώς κάνει ο κ. Κουτρούμπας και αν η επιστολή του ερμηνευθεί κατά γράμμα (όπως είναι πιθανό), τότε όλοι οι εκκλησιαζόμενοι θα καταργήσουν τα μέσα φυσικής προστασίας μέσα στις εκκλησίες, αφού ο ως άνω ομότιμος καθηγητής τούς διαβεβαιώνει ότι ο ιός μεταδίδεται μόνο εκτός των ναών, ενώ μέσα στους ναούς η πίστη του καθενός καταργεί τη μετάδοση, θέση που είναι εντελώς αντίθετη σε κάθε επιστημονική λογική. Αραγε πώς εξηγεί ο κ. Κουτρούμπας τις αλλεπάλληλες νοσήσεις λόγω COVID-19 μητροπολιτών, μερικοί από τους οποίους δυστυχώς πεθαίνουν; Μήπως θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι ήταν ολιγόπιστοι ή ότι η Θεία Κοινωνία τούς «έβλαψε προς συνετισμό, διότι κοινώνησαν ασεβώς και χωρίς κατάλληλη προετοιμασία»; ...

Aπό την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ" (φύλλο 21/11/20)

Aπό τις συγκλονιστικότερες μεταστροφές των αιώνων όταν ο Σαούλ (Σαύλος) σκηνοποιός στο επάγγελμα αλλά ευρυμαθής, λυσσώδης διώκτης των χριστιανών, ύστερα από θεϊκή παρέμβαση, φωτίστηκε, κατέστη πλήρης πνεύματος Αγίου ξεκινώντας το ιεραποστολικό έργο του ο «υπέρ πάντας τους άλλους Αποστόλους κοπιάσας». Τα βήματά του τον έφεραν και στην Αθήνα όπου κήρυξε τον θείο λόγο στον βράχο του Αρείου Πάγου. Πώς σκιαγραφείται από μελετητές-ερμηνευτές των ιερών κειμένων; Κρίσις και αντίληψις ισχυρά, καρδία πυρίνη, θέλησις χαλυβδίνη, ετοιμότης και ευστροφία, οργανωτική ικανότης σπανία. Επάνω, νωπογραφία στον τρούλο του ναού Αγίου Παύλου στην Μπολόνια της Ιταλίας με θέμα την επίσκεψη του Αποστόλου των Εθνών (η μορφή του κυριαρχεί στο κέντρο) στην Αθήνα (φωτ. shutterstock).

1. Ο ευπατρίδης Διονύσιος, πρώτος επίσκοπος Αθηνών, η Δάμαρις και ο λόγος του Αποστόλου των Εθνών
ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΑΓΓ. ΣΤΕΦΟΣΔ.φ. Ειδικός γραμματέας της Π.Ε.Φ.

Κύριε διευθυντά,

Στην περιοχή της Ακροπόλεως, η οδός που αρχίζει από τη λεωφόρο Αμαλίας, έναντι των στύλων του Ολυμπίου Διός, και φτάνει ώς τον λόφο των Νυμφών, στο Θησείο, φέρει το όνομα του Διονυσίου Αρεοπαγίτου, που έζησε, στην πόλη της Παλλάδος, τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Ο Διονύσιος, από ευγενή και εύπορη οικογένεια των Αθηνών, ήταν μέλος του Αρείου Πάγου, ανώτατου ποινικού δικαστηρίου της αθηναϊκής πολιτείας, διατελέσας και πρόεδρός του, ένεκα της αρετής και της παιδείας του. «Των ευπατριδών ευκλεέστατος και της Αρειοπαγίτιδος Βουλής εξοχώτατος», Μιχ. Σύγγελος, Εγκώμ. Διον. Αρεοπ.

Το 52 μ.Χ. επισκέφθηκε την Αθήνα, «κατείδωλον ούσαν», ο Απόστολος Παύλος και κήρυξε τον θείο λόγο στον βράχο του Αρείου Πάγου, στη δυτική πλευρά της Ακροπόλεως: «Ανδρες Αθηναίοι … διερχόμενος και αναθεωρών τα σεβάσματα υμών, εύρον και βωμόν εν ω επεγέγραπτο Αγνώστω Θεώ. Ον ουν αγνοούντες ευσεβείτε, τούτον εγώ καταγγέλλω υμίν … εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν…» (Πράξεις Αποστόλων, 17, 31-34). [Πίνακας Γερμανού ζωγράφου, απεικονίζων τη διδασκαλία του Παύλου, κοσμεί μία αίθουσα του δημαρχείου Αθηνών.]

Ο Διονύσιος πίστευσε πρώτος στο κήρυγμα του Παύλου –μαζί με τη Δάμαρη, την πρώτη γυναίκα–, έγινε χριστιανός, πρώτος επίσκοπος των Αθηνών και πολιούχος της πόλης. Ο Διονύσιος μαρτύρησε επί Δομιτιανού το 95 μ.Χ., με θάνατο διά πυράς, και η μνήμη του εορτάζεται την 3η Οκτωβρίου, θεωρούμενος άγιος της Δικαιοσύνης και προστάτης των δικαστικών λειτουργών.

Με το όνομα του Διονυσίου φέρονται τα ακόλουθα θεολογικά συγγράμματα: «Περί θείων ονομάτων», «Περί μυστικής Θεολογίας», «Περί ουρανίας ιεραρχίας», «Περί εκκλησιαστικής ιεραρχίας».

Η οικία του Διονυσίου ήταν κάτω από τον βράχο του Αρείου Πάγου, κοντά στο άντρο των Ερινύων, εκεί όπου αργότερα ανεγέρθηκε ναός του Αγίου Διονυσίου, ο οποίος καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερό σεισμό τον 17ο αιώνα (βλ. Δ. Καμπούρογλου, Ιστορία των Αθηνών, τ. Α΄). Νέος, μικρός ναός εγκαινιάσθηκε το 1886, ενώ ο σύγχρονος μεγαλοπρεπής ναός στην οδό Σκουφά, στο Κολωνάκι, θεμελιώθηκε το 1900 και εγκαινιάστηκε το 1936 από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο Παπαδόπουλο. Ειρήσθω εν παρόδω, κάθε χρόνο στις 29 Ιουνίου, εορτή του Αποστόλου Παύλου, τελείται θεία λειτουργία στον βράχο του Αρείου Πάγου, σε ανάμνηση της διδασκαλίας του Αποστόλου των Εθνών.


2. Ο ευγνώμων μαθητής, ο σπουδαίος καθηγητής
ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΔΩΣΣΑΣ, Θεσσαλονίκη

Κύριε διευθυντά,

Μακαρίζω τον διδάσκαλο του νεωτέρου Γένους, τακτικό επιστολογράφο της «Κ», κ. Αναστάσιο Στέφο: Ελαβε το πιο ακριβό και πιο δυσαπόκτητο Δίπλωμα Τιμής. Στην «χρυσοίς γράμμασι» εγγραφή του διαβάζω («Κ», 14/11/2020, σελίδα 8 – Γράμματα αναγνωστών) τα εξής: «“[…] Για μια χρονιά στο γυμνάσιο, κατά το σχολικό έτος 1974-1975, υπήρξα μαθητής του κ. Στέφου. Τώρα, μετά την παρέλευση δεκαετιών, και από απόσταση μυριάδων σταδίων, δεν βρίσκω βαθύτερη ευχαριστία να απευθύνω στον παλαιό καθηγητή μου παρά τούτη την ένδειξη, πως το γράμμα του (σημείωση δική μου: για τα αγάλματα του Ραμνούντος) συγκέντρωσε την απόλυτη προσοχή μου και απετέλεσε έναυσμα νέων για μένα αναζητήσεων” Γιώργος Αστέρης. Μαθηματικός. Βοστώνη, Μασαχουσέτη, ΗΠΑ».

3. Ο τσαρλατανισμός και η «ιέρεια» Πόλα
ΤΑΚΗΣ ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ, Αξιωματικός Αεροπορίας 

Κύριε διευθυντά,

Διάβασα με ιδιαίτερη προσοχή, αλλά και φόβο Θεού, το άρθρο του κ. Παντελή Μπουκάλα («Κ» – 12.11.2020) για τα «μαντάτα» με τα «ξόρκια» κ.ά. της ανεκδιήγητης Πόλα Γουάιτ, και με θλίψη αναφώνησα: «Εύγε» για το άρθρο αυτό! Και σκέφθηκα: «Γιατί ψάχνουμε το ποιος μπορεί να έκλεισε τις εκκλησίες;». Ο κ. Π. Μ., μάλλον λίγα έγραψε, προφανώς γιατί δεν ήξερε τον «βίο και την πολιτεία» της… Αγαπητέ κ. Μπουκάλα, «…δεν αρκεί η δήλωση κανενός ιερωμένου ή λαϊκού πως αγαπά τον Χριστό για να συμπεράνουμε… ότι είναι και εμπράκτως πιστός», γράψατε πριν από 19 χρόνια («Κ» – 4.9.2001)!

Οσον αφορά το λουκιάνειο «Σαβαρδαλαχου μαλαχααττηαλος», πρόκειται για ακαταλαβίστικο χρησμό που έδωσε ο ψευτομάντης Αλέξανδρος στον Λουκιανό, ο οποίος ρώτησε αν ο μάντης Αλέξανδρος ήταν φαλακρός (Αλέξανδρος ή Ψευδόμαντις 53).

Η φράση «χριστιανικός τσαρλατανισμός» είναι ο ηπιότερος κόσμιος χαρακτηρισμός για την αχαρακτήριστη αυτή «πιστή»… Δυστυχώς υπάρχουν τέτοια άτομα… που τα ακολουθούν μάλλον «ανεγκέφαλοι»! Ομως, ενώ ο χριστιανισμός διακρίνεται για την «ελευθερία» του, στη Βασιλεία του Θεού δεν υπάρχει χώρος για αυθαίρετες απόψεις και γνώμες… Ο λόγος του Θεού είναι κατά το μεγαλύτερο μέρος του απλός και κατανοητός, ακόμα και από «παιδιά, αλλά με καθαρή καρδιά». Είναι αιώνιος, επομένως δεν πρέπει να προσθέτουμε ή να αφαιρούμε σύμφωνα με τα «πιστεύω» μας… γιατί ο Κύριος θα κάνει κρίση σ’ αυτήν την περίπτωση, και μάλιστα μεγάλη (Αποκάλυψις 22.18-19). Προφανώς η Π. Γουάιτ όπως και πολλοί άλλοι παρερμηνεύουν τις σαφείς οδηγίες του απ. Παύλου (Α΄ Κορινθίους, κεφ. 14), είτε από λανθασμένη διδασκαλία, είτε από τέτοιες ακραίες και θλιβερές επιλογές… Αλλά και γι’ αυτό υπάρχει η προειδοποίηση του Ιησού Χριστού: «παν δένδρον μη κάμνον καρπόν καλόν εκκόπτεται και εις πυρ βάλλεται…» και «…έκαστον δένδρον εκ του καρπού αυτού γνωρίζεται. Διότι δεν συνάγουν εξ ακανθών σύκα, ουδέ τρυγώσιν εκ βάτου σταφύλια» (Λουκάς 3.9 και 6.44). Μήπως άραγε ο Κύριος έκλεισε την Εκκλησία Του για να κάνει «καθαρισμό-ανακαίνιση», γιατί οι «συνειδητοί» και μη πιστοί σε όλα τα δόγματα ξέχασαν τη μεγάλη εντολή να κηρύξουν τα καλά νέα σε όλον τον κόσμο, και να κάνουν «μαθητές»;

Στώμεν καλώς, στώμεν μετά φόβου…, γιατί σύντομα ο Κύριος θα φανερωθεί –Εκείνος μόνο γνωρίζει το πότε– κι όλος ο κόσμος θα Τον δει, και τότε ο καθένας μας θα «απολογηθεί»…

4. Τρόμαξα όταν διάβασα αυτή την επιστολή
Ι. ΜΑΡΚΙΑΝΟΣ-ΔΑΝΙΟΛΟΣ, Δικηγόρος

Κύριε διευθυντά,
 
Στο φύλλο της «Καθημερινής» της 18.11.2020 δημοσιεύθηκε επιστολή του κ. Δημητρίου Κουτρούμπα, ομοτίμου καθηγητή ΕΚΠΑ που γράφει: «Μέσα στους ιερούς ναούς η θεία χάρις και ο Χριστός εξοντώνουν και δεν επιτρέπουν να ζήσει κανένα μικρόβιο…, η μάσκα, η τήρηση αποστάσεων και η υγιεινή των χεριών μέσα στον ναό κατά τη λειτουργία… είναι περιττά και δείχνουν μάλλον ολιγοπιστία ή απιστία… Στη Θεία Κοινωνία… το Αγιον Πνεύμα κατακαίει μυστικά τα πάντα… Οι ιερείς που καταλύουν το περίσσευμα στο Αγιο Ποτήριο… γίνονται μαθουσάλες αντί να μολυνθούν. Η Θεία Κοινωνία μπορεί να βλάψει καμιά φορά προς συνετισμό μόνον όποιον κοινωνεί ασεβώς και χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία».

Η επιστολή αυτή μου προκάλεσε τρόμο, ιδίως διότι γράφεται από κάποιον που ήταν καθηγητής του ΕΚΠΑ και συνεπώς βρισκόταν σε άμεση επαφή με φοιτητές. Η θρησκευτική πίστη δεν διδάσκεται, ούτε μεταδίδεται διά αρθρογραφίας, αλλά είναι βαθύ προσωπικό βίωμα και όποιος την έχει βρει είναι τυχερός και ευλογημένος. Σε κάθε περίπτωση, η θρησκευτική πίστη δεν καταργεί τους νόμους της φύσης και του σύμπαντος. Και ναι μεν ακούμε ότι ορισμένοι βουδιστές μοναχοί, με τη δική τους πίστη, μπορούν να αιωρούνται πάνω από το έδαφος, αλλά δεν παρακινούν τον κόσμο να πηδήξει στο κενό διαβεβαιώνοντάς τους ότι η πίστη τους θα καταργήσει τον νόμο της βαρύτητας. Δυστυχώς αυτό ακριβώς κάνει ο κ. Κουτρούμπας και αν η επιστολή του ερμηνευθεί κατά γράμμα (όπως είναι πιθανό), τότε όλοι οι εκκλησιαζόμενοι θα καταργήσουν τα μέσα φυσικής προστασίας μέσα στις εκκλησίες, αφού ο ως άνω ομότιμος καθηγητής τούς διαβεβαιώνει ότι ο ιός μεταδίδεται μόνο εκτός των ναών, ενώ μέσα στους ναούς η πίστη του καθενός καταργεί τη μετάδοση, θέση που είναι εντελώς αντίθετη σε κάθε επιστημονική λογική.

Αραγε πώς εξηγεί ο κ. Κουτρούμπας τις αλλεπάλληλες νοσήσεις λόγω COVID-19 μητροπολιτών, μερικοί από τους οποίους δυστυχώς πεθαίνουν; Μήπως θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι ήταν ολιγόπιστοι ή ότι η Θεία Κοινωνία τούς «έβλαψε προς συνετισμό, διότι κοινώνησαν ασεβώς και χωρίς κατάλληλη προετοιμασία»;

Πέρα από τρόμο, όμως, η ανάγνωση της ως άνω επιστολής μου προκάλεσε απογοήτευση. Αντιλαμβάνομαι ότι στην «Κ» πρέπει να ακούγονται όλες οι γνώμες, αλλά θα ανέμενα να διυλίζετε τις επιστολές αναγνωστών, ώστε να αποφεύγονται αντιεπιστημονικές παρακινήσεις για την περιφρόνηση των μέσων ασφαλείας που συστήνουν οι επιδημιολόγοι, από οπουδήποτε και αν προέρχονται.

5. Κρεσέντο πολιτικού πολιτισμού (από τα παλιά)
ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ, Μοναστηράκι Δωρίδος

Κύριε διευθυντά,

Ξεφυλλίζοντας, στην Παπαχαραλάμπειο Βιβλιοθήκη της Ναυπάκτου, την αθηναϊκή εφημερίδα του 19ου αιώνα ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ, ανεύρον μία «είδηση», η οποία φρονώ ότι για τα πολιτικά δρώμενα της εποχής μας θα μπορούσε να χαρακτηρισθή απολύτως… απίστευτη! Θυμίζει πολιτικούς βγαλμένους από τις σελίδες του αθάνατου Πλούταρχου. Οι πολιτικοί οφείλουν πάντοτε να προτάσσουν το δημόσιο συμφέρον και ποτέ τις προσωπικές τους φιλοδοξίες.

Ετσι, κατά την «είδηση», στις βουλευτικές εκλογές του 1881 στη νήσο της Ανδρου ο Νικόλαος Μαυροκορδάτος (1837-1903), γιος του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, ο οποίος έχαιρε μεγάλης εκτίμησης για την προσφορά του στο νησί από τους «ευ φρονούντας», δεν εξελέγη βουλευτής. Ο πρώτος επιτυχών Λεωνίδας Καρυστινάκης, εκτιμών τις μέγιστες υπηρεσίες που μπορούσε να προσφέρει στην Ανδρο ο αποτυχών Μαυροκορδάτος, εδήλωσε ότι προτίθεται να παραιτηθή του βουλευτικού αξιώματος και ν’ αναδειχθή, ως πρώτος επιλαχών, βουλευτής ο Ν. Μαυροκορδάτος! Παραθέτω λοιπόν επί λέξει τη σχετική «είδηση» και την απάντηση του Ν. Μαυροκορδάτου επί της προθέσεως παραίτησης του Λ. Καρυστινάκη.

ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ, 28.12.1881 – Η αποτυχία του κ. Ν. Μαυροκορδάτου εν Ανδρω κατελύπησε πάντας τους ευ φρονούντας της νήσου ταύτης, κατά την εφημερίδα «Ανδρος», ο δε κ. Λ. Καρυστινάκης, πρώτος επιτυχών βουλευτής, μαθών την αποτυχίαν του ανδρός τούτου και εκτιμών την προσγενομένην ζημίαν εις την πατρίδα του εκ της αποτυχίας ταύτης, εδήλωσεν ότι παραιτείται του βουλευτικού αξιώματος. Αλλ’ ο κ. Ν. Μαυροκορδάτος παρεκάλεσεν αυτόν να μην παραιτηθή αφού η επαρχία ανέθηκεν εις αυτόν την αντιπροσωπείαν.

6. Η ρήση Ντε Γκωλ και το μεταναστευτικό
ΙΩΑΝΝΗΣ Κ. ΝΗΣΙΩΤΗΣ, Αθήνα

Κύριε διευθυντά,

Θα μου επιτρέψετε μια υπενθύμιση με αφορμή πρόσφατο δημοσίευμα της έγκυρης γαλλικής εφημερίδας Le Figaro, που αναδημοσιεύθηκε στην «Κ», στο φύλλο της 10ης τρέχοντος. Στο δημοσίευμα τονίζεται ότι ο στρατηγός Ντε Γκωλ, σε λόγο που εκφώνησε το 1963, μίλησε για τον κίνδυνο της ανεξέλεγκτης μετανάστευσης, υπογραμμίζοντας «τις χριστιανικές ρίζες του γαλλικού πολιτισμού».

Ομως την άποψή του αυτή την είχε επαναλάβει, ήδη, από το 1962, όταν με το πέρας των συμφωνιών στο Evian les Bains, για την ανεξαρτησία της Αλγερίας, ανέκυψε θέμα εάν οι Αλγερινοί που κατοικούν στη Γαλλία θα λάβουν τη γαλλική υπηκοότητα. Και ο άνδρας της 18ης Ιουνίου, τότε πρόεδρος της Γαλλίας, στο σχετικό ερώτημα που του τέθηκε απάντησε ως εξής: «Δεν θέλω το Colompey les Deux Eglises (τόπο όπου διέμενε και ετάφη) ύστερα από 20 χρόνια να ονομάζεται Colompey les Deux Mosquees». Η φράση αυτή περιέχεται στα απομνημονεύματα του τότε υπουργού – κυβερνητικού εκπροσώπου της γαλλικής κυβερνήσεως, Alain Peyrefitte, ιστορικού στελέχους του γκωλισμού, και αποτελεί απάντηση του στρατηγού Ντε Γκωλ σε σχετικό ερώτημα που του υπέβαλε ο υπουργός του

7. «Μετά το έπος του ’40 μας έκαναν υποκλίσεις»

Κ.Α. ΠΑΠΑΧΡΟΝΗΣ, Πλοίαρχος Ε.Ν.

Κύριε διευθυντά, 

Αναφέρομαι στην επιστολή του κ. Δημ. Γεωργαντά, στην «Κ» της 6ης Νοεμβρίου, στην οποία επικρίνει τον δημοσιογράφο σας κ. Κ. Ιορδανίδη για το επετειακό του άρθρο, που, κατά τον κ. Γεωργαντά, εξυμνεί τον Μεταξά που ήταν δικτάτωρ κ.λπ. κ.λπ.

Εγραψε πριν από λίγες μέρες ο κ. Θανάσης Βαλτινός:
«…80 χρόνια μετά, εξακολουθούμε τέτοια μέρα να επιστρέφουμε, με καθολικό σεβασμό, στη μνήμη του μεγάλου γεγονότος της 28ης Οκτωβρίου 1940. Mια γενναία απόφαση από τον ηγέτη ενός αυταρχικού καθεστώτος αναβαθμίζεται στην πλέον δημοκρατική συλλογική πράξη επειδή υιοθετείται αμέσως από το πανελλήνιο με μεγάλο ενθουσιασμό. Γενναία και τραγική η απόφαση της 28ης Οκτωβρίου αφού όλοι γνωρίζουν ότι το Οχι στον επελαύνοντα κατακτητή θα απαιτήσει αιματηρές θυσίες και θα ακυρωθεί τελικά στο πεδίο της μάχης. Από τις θυσίες αυτές θα προκύψει η νίκη στο πεδίο της τιμής…».

Ακόμη, είπε ο Μεταξάς προς τους ιδιοκτήτες και αρχισυντάκτες του αθηναϊκού Τύπου, στις 30 Οκτωβρίου 1940 «…υπάρχουν στιγμές κατά τις οποίες ένας λαός οφείλει, αν θέλει να μείνει μεγάλος, να είναι ικανός να πολεμήσει, έστω και χωρίς καμιάν ελπίδα νίκης. Μόνον διότι πρέπει…».

Ο Μεταξάς, σε μια νύχτα, έγινε από δικτάτορας ηγέτης. Κατάφερε να απαλύνει τον πόνο της Μικρασιατικής Καταστροφής, που προκλήθηκε από τη διχόνοια και τα σφάλματα των υπευθύνων του εθνικού διχασμού και να δώσει υπερηφάνεια στον ταπεινωμένο λαό.

Το Οχι ένωσε όλους τους Ελληνες, βασιλικούς, φιλελεύθερους και κομμουνιστές, για την υπέρτατη θυσία. Πράξη ανάλογη με αυτή του Λεωνίδα, που «τοις κείνων ρήμασι πειθόμενος» του έμελλε να φυλάει Θερμοπύλες, αλλά ακόμη περισσότερο με εκείνη των 700 Θεσπιέων, που ενώ είχαν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν την τελευταία μέρα της μάχης, προτίμησαν τον ένδοξο θάνατο στο πλευρό των Σπαρτιατών. Αυτά δεν γίνονται χωρίς ηγέτη, που βάζει πάνω απ’ όλα το συμφέρον της πατρίδας και δεν πρέπει να τα ξεχνούμε αλλά να τα τιμούμε. Είναι κρίμα για την Ιστορία που μερικοί βλέπουν ακόμη τον Μεταξά μέσα από παρωπίδες, όσον αφορά την 28η Οκτωβρίου 1940. Και το άρθρο του κ. Ιορδανίδη σε αυτή τη μέρα αναφερόταν.

Τέλος, μια μικρή, προσωπική εμπειρία. Αρκετά χρόνια πριν, το καράβι μας είχε πιάσει στο East London της Νοτίου Αφρικής για εκφόρτωση. Μία καταπράσινη μικρή πόλη στην οποία ζούσαν 5-6 οικογένειες Ελλήνων. Οταν είδαν τη γαλανόλευκη στην πρύμνη μας, έτρεξαν να μας καλωσορίσουν και να μας ανοίξουν τα σπίτια τους. Σε ένα από αυτά ο οικοδεσπότης, αφού μας περιποιήθηκε, έβαλε στο πικάπ τα τραγούδια του ’40 της Σοφίας Βέμπο. Δεν κρατήθηκε και έβαλε τα κλάματα. Δεν μπορείτε να καταλάβετε, μας είπε, τι ήταν για εμάς ο Οκτώβριος του 1940. Μέχρι τότε οι Νοτιοαφρικανοί μας θεωρούσαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, τις επόμενες μέρες μας έκαναν υπόκλιση όταν μας συναντούσαν, κι εμείς φουσκώναμε από υπερηφάνεια.

.