Από την κόκκινη έδρα το διαμηνύουν όποτε προκύπτει ανάλογη συζήτηση, και την κλείνουν πριν καν ανοίξει: θα συνεργάζονταν μόνο επί τη βάσει αρχών, αλλά τα προγράμματά τους είναι τελείως διαφορετικά. Εξίσου απόλυτα απορρίπτουν και την ιδέα των κοινοβουλευτικών συνεργασιών. Για τους μυημένους στον τρόπο σκέψης της ηγετικής ομάδας του Περισσού, άλλωστε, η απόφαση να συνυπογράψουν το κείμενο ελήφθη μόνο και μόνο για να αναδειχθεί ότι στο συγκεκριμένο θέμα το ΚΚΕ δεν είναι μόνο του. Ηταν, λοιπόν, μια στρατηγική με ημερομηνία λήξης τη 12η νυκτερινή της 17ης Νοεμβρίου. Ακόμη και την ίδια την ημέρα της επετείου δε, παρά τις συνεχείς επιθέσεις φιλίας των συριζαίων, οι κομμουνιστές απαντούσαν στην πρόταση περί μετώπου με τη σιωπή τους....

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

                             "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 21-22/11/20

ΤΗΣ ΚΑΡΟΛΙΝΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ

Η τελευταία φορά που η ελληνική Αριστερά εμφανίστηκε ενωμένη βρίσκεται βαθιά χωμένη στη μνήμη των στελεχών και των ψηφοφόρων της. Βρίσκεται στο διαβόητο «βρώμικο '89». Και μόνο η χρονική απόσταση από εκείνη τη στιγμή - 31 ολόκληρα χρόνια - αρκεί για να εκληφθεί η απόφαση τριών σημερινών της κομμάτων να συνυπογράψουν ένα κείμενο που «καταδικάζει την αντιδημοκρατική απόφαση της κυβέρνησης για καθολική απαγόρευση των δημόσιων συγκεντρώσεων» στο τριήμερο του Πολυτεχνείου ως ιστορική. Η ίδια η απόφαση όμως μπορεί να έχει ιστορικού τύπου προεκτάσεις; Να φέρει, δηλαδή, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και ΜέΡΑ25 πιο κοντά στη συγκρότηση ενός αντιδεξιού μετώπου;

Αν πιστέψει κανείς τη συριζαϊκή ανάγνωση των πολιτικών γεγονότων της εβδομάδας που πέρασε, έχει θέσει τις βάσεις για μια συμπόρευση Κουμουνδούρου, Περισσού και Μαυρομματαίων. Ο Αλέξης Τσίπρας έσπευσε να την προεξοφλήσει σχεδόν τη Δευτέρα μιλώντας σε διαδικτυακή εκδήλωση της κομματικής του νεολαίας για το Πολυτεχνείο.

«Δεν θα ήταν» είπε «σωστό να δημιουργήσει αισιοδοξία, αλλά πρέπει να δημιουργήσει ελπίδα. Είναι μία σημαντική και ιστορική στιγμή δεδομένου ότι από το 1990 και μετά ο χώρος της Αριστεράς διέρχεται μίας διαδικασίας πολύ μεγάλης έντασης και σύγκρουσης. Υπήρξε χτες μία κοινή έκκληση. Μία σημαντική εξέλιξη. Πιστεύω ότι είναι πολύ κρίσιμο να υπάρξει ένα μέτωπο δυνάμεων απέναντι στην ολοένα και πιο αυταρχική μετάλλαξη της κυβερνητικής πολιτικής».

ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ. Παρά την προσεκτική αρχηγική διατύπωση - με την αντιδιαστολή αισιοδοξίας και ελπίδας -, στον ΣΥΡΙΖΑ βλέπουν την πράξη της συνυπογραφής σαν μια ευκαιρία για ένα καινούργιο αφήγημα. Ενα αφήγημα σύμφωνα με το οποίο το 40% του εκλογικού σώματος - ποσοστό που προκύπτει από το άθροισμα των επιδόσεων των τριών κομμάτων στις εθνικές εκλογές του 2019 - βρίσκεται απέναντι στην κυβέρνηση. Και στο οποίο φυσικά εκείνοι είναι η ηγέτιδα δύναμη.

Αυτό, λοιπόν, το ευρύ μέτωπο θα είχε τη δυνατότητα να σταθεί στον αντίποδα της επάρατης Δεξιάς στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις και ψηφοφορίες. Ειδικά όταν θα ξεκινήσει στη Βουλή η αντιπαράθεση για το νομοσχέδιο με τις αλλαγές στα εργασιακά που έχει επεξεργαστεί το κυβερνητικό στρατόπεδο. Το επίμαχο σχέδιο νόμου έρχεται για να αντικαταστήσει τον νόμο 1264/82, έναν από τους πρώτους της διακυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου τον οποίο καμία νεοδημοκρατική κυβέρνηση δεν αποπειράθηκε ποτέ να καταργήσει. Εξού και οι εν λόγω συνεδριάσεις έχουν παρομοιαστεί - για ευνόητους λόγους τόσο υψηλής πολιτικής όσο και μικροπολιτικής - με τη μητέρα των αριστερών μαχών.

Τον συριζαϊκό ενθουσιασμό μοιράστηκε και η κίνηση «Πράττω» του Νίκου Κοτζιά. Με ανακοίνωσή της τη Δευτέρα έσπευσε να - sic - χαιρετίσει και να υποστηρίξει το κοινό κείμενο σαν «σύμπραξη των δημοκρατικών-προοδευτικών δυνάμεων» που «αποτελεί αχτίδα ελπίδας για κάθε έλληνα πολίτη», εκφράζοντας τη στήριξή της σε μια «ακόμη ευρύτερη σύμπραξη».

ΤΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΒΕΛΗ. Μια διαγώνια ματιά πάντως σε όσα κατά καιρούς έχουν δηλώσει στελέχη του ΚΚΕ κι ο Γιάνης Βαρουφάκης δείχνει ότι το εγχείρημα που ευελπιστεί να υλοποιήσει η Κουμουνδούρου είναι μάλλον καταδικασμένο σε αποτυχία. Ηδη από τα μνημονιακά χρόνια ο Περισσός φρόντιζε σε κάθε ευκαιρία να κάνει αντιπολίτευση από τα αριστερά στον ΣΥΡΙΖΑ - είτε αυτός καθόταν στα αντιπολιτευτικά είτε στα κυβερνητικά έδρανα -, ενώ ο αρχηγός του ΜέΡΑ25 συνεχώς κατηγορεί τους παλιούς του συντρόφους πως «παραδόθηκαν στην τρόικα».

Οι κυβερνητικές επιδόσεις της πρώτης φοράς Αριστερά - ειδικά όσα ο Τσίπρας έχει περιγράψει ως «αυταπάτες», και φυσικά η υπογραφή ενός μνημονίου - δεν επιτρέπουν στους εκπροσώπους της αριστερής και της ριζοσπαστικής ορθοδοξίας να μπουν στο ίδιο κάδρο μαζί του. Κάτι τέτοιο, εξάλλου, θα επηρέαζε σημαντικά την απήχησή τους στο κοινό που απευθύνονται.

Από την κόκκινη έδρα το διαμηνύουν όποτε προκύπτει ανάλογη συζήτηση, και την κλείνουν πριν καν ανοίξει: θα συνεργάζονταν μόνο επί τη βάσει αρχών, αλλά τα προγράμματά τους είναι τελείως διαφορετικά. Εξίσου απόλυτα απορρίπτουν και την ιδέα των κοινοβουλευτικών συνεργασιών. Για τους μυημένους στον τρόπο σκέψης της ηγετικής ομάδας του Περισσού, άλλωστε, η απόφαση να συνυπογράψουν το κείμενο ελήφθη μόνο και μόνο για να αναδειχθεί ότι στο συγκεκριμένο θέμα το ΚΚΕ δεν είναι μόνο του. Ηταν, λοιπόν, μια στρατηγική με ημερομηνία λήξης τη 12η νυκτερινή της 17ης Νοεμβρίου. Ακόμη και την ίδια την ημέρα της επετείου δε, παρά τις συνεχείς επιθέσεις φιλίας των συριζαίων, οι κομμουνιστές απαντούσαν στην πρόταση περί μετώπου με τη σιωπή τους.

«Κανένα θέμα συμπόρευσης». Στον απολογισμό που έκαναν στο ΜέΡΑ25, την επομένη του Πολυτεχνείου, συζητήθηκε και η εν λόγω ρητορική του ΣΥΡΙΖΑ. Σύμφωνα με πληροφορίες το κόμμα του Γιάνη Βαρουφάκη δεν είναι διατεθειμένο να τείνει ευήκοα ώτα στους πρώην συνοδοιπόρους του αρχηγού του. Στην ανάλυση τους, εξάλλου, εκείνοι κατόρθωσαν να παρασύρουν τον μεγάλο παίκτη του χώρου στη γραμμή τους. Ή όπως το θέτουν και πηγές του ΜέΡΑ25 κατάφεραν να τον «σύρουν». Αναγνωρίζουν ότι επρόκειτο για μια «ιστορική αριστερή στιγμή», ωστόσο γι' αυτούς «δεν υπάρχει κανένα θέμα συμπόρευσης στο μέλλον».

Για να το πούμε αλλιώς, και στα δύο κόμματα αντιλαμβάνονται τα συριζαϊκά λόγια ως μέρος της αέναης προσπάθειας του Τσίπρα να τους επιβληθεί. Και τώρα που τον ρυμούλκησαν τόσο εύκολα στην ατζέντα τους δεν έχουν κανένα λόγο να τον αφήσουν να καρπωθεί τα οφέλη της κινηματικής τους παρουσίας στο αριστερό ακροατήριο.

                              "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 21-22/11/20

ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΟΥΛΓΕΡΙΔΗ

Εστω και με όρους μικροκομματικού φολκλόρ, την περασμένη Δευτέρα η χώρα κοιμήθηκε με δημοκρατία και την επομένη ξύπνησε με χούντα. Ηταν η ημέρα του Πολυτεχνείου, γύρω από το οποίο θα παρατάσσονταν οι φαντασιώσεις ενός εκάστου από τα πολιτικά κόμματα. «Βεβαίως, είναι πραξικόπημα» ήταν η ιστορική απόφανση του Δημήτρη Τζανακόπουλου για την απαγόρευση των συναθροίσεων ελέω κορωνοϊού. «Η Ελλάδα της Βαϊμάρης» ήταν ο τίτλος σε ανάρτηση του Νίκου Ξυδάκη, ο οποίος αναγόρευσε τον Πρωθυπουργό, που «κηρύττει εμφύλιο», στο «σκοτεινότερο πρόσωπο της Γ' Ελληνικης Δημοκρατίας». Ενίοτε οι επέτειοι απαιτούν πομπώδεις εκφράσεις για να υπομνησθεί το αίσθημα ιδιοκτησίας των επιγόνων.

Κατά τ' άλλα, η αντιπολιτευτική επωδός δεν άφηνε περιθώρια: «χούντα». Είναι το μάντρα που συνενώνει υπό την επήρειά του την αντισυστημική στόχευση. Μια λέξη μυστηριακή, όπως στις τελετουργίες μύησης. Εκτοξεύεται εναντίον της εξουσίας την οποία έχει ανάγκη για να διαιωνίζεται και αποσκοπεί στη θυματοποίηση. Οι κράχτες της μαγικής έκφρασης εμβαπτίζονται με μιας στο ηθικό πλεονέκτημα. Εχουν μερίδιο στην (αυτο)ηρωοποίηση των ηττημένων της Ιστορίας, προσμετρώνται στους πολέμιους της σύγχρονης «εκτροπής».

Το σχήμα - από τα κοινοβουλευτικά έδρανα ως τα κράσπεδα του Πολυτεχνείου - πρέπει να είναι μανιχαϊστικό, για να γνωρίσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διάχυση στο πλήθος. Αρκεί να επικαλεστεί κανείς την ιστορική μνήμη και να τη στρέψει εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων. Αρκεί να βγάλει τον σκελετό απ' το χρονοντούλαπο της ελληνικής τραγωδίας και να το περιφέρει σαν σκιάχτρο αναμνήσεων. Το στίγμα που πρέπει να αποφεύγουν οι κεντροδεξιοί (την ίδια στιγμή που πρέπει να αποφεύγουν και την εμφυλιακή τοξικότητα από τους υπερδεξιούς). Ταιριάζει κυρίως σε περιόδους αβεβαιότητας, όταν ο λαϊκισμός πασχίζει να αποκομίσει κεφάλαιο από τον κοινωνικό θυμό. «Εχουμε χούντα», επειδή έχουμε Μνημόνια. «Εχουμε πραξικόπημα», επειδή η κοινοβουλευτική πλειοψηφία περνάει νόμους στη Βουλή. Εχουμε φιμωμένα ΜΜΕ, επειδή δεν ασκούμε έλεγχο σ' αυτά. Τόσο φιμωμένα, ώστε από αυτά να καταγγέλλεται η εκτροπή των τεσσάρων ημερών.

ΤΟΤΕΜ. Στη μεταπολιτευτική διαδρομή η ελληνική κοινωνία θυσίασε δυνάμεις για να μετατρέψει το ιστορικό τραύμα σε εμπειρία. Χρειαζόταν η αναψηλάφηση του πρόσφατου παρελθόντος - να ειπωθούν ακόμη και αλήθειες που ακύρωναν μυθολογίες - για να αποκτήσουν οι επόμενοι την αναγκαία αυτοπεποίθηση. Η συνέχεια γράφτηκε αρκετές φορές γύρω από τοτέμ. Και πάλι: λέξεις που ανακυκλώνονταν για να καταλήξουν στη μαύρη χοάνη του κομματικού προσπορισμού. Ευτυχώς, όμως, ακόμη οι πρόσφατες οδομαχίες αποδεικνύονται μία εξαίρεση παραφωνίας όσο μεγαλώνει η διακριτή απόσταση από το γεγονός. Η χούντα υπήρξε και ταυτίστηκε με έναν συγκεκριμένο ιστορικό κύκλο στην Ελλάδα. Πάνω σ' αυτό το κεκτημένο της συλλογικής αναψηλάφησης προσκρούουν οι απόπειρες παραχάραξης και ο παρωδιακός θρήνος.

Οπως το 2011, όταν το σύνθημα αναβίωνε με τη μανιέρα απολιτίκ συγκεντρωσιάρχη. Στην αρχή «η χούντα δεν τελείωσε το '73», επειδή έτσι ήθελε η πολυδιαφημισμένη αγανάκτηση των δρόμων. Λεπτομέρεια που χάθηκε από το προσκήνιο: εκείνο το μαινόμενο πλήθος αγκάλιασαν αρκετοί από τους κήρυκες που σήμερα πιστοποιούν την επαναφορά της χούντας. Κάποιοι παρακολουθούσαν τη δευτέρα παρουσία της αμεσοδημοκρατίας και την Κερδισμένη Ανοιξη της νιότης τους. Ο επικολυρικός εθνοκεντρισμός έπεφτε στην ίδια κοίτη με τον αντισυστημισμό. Στα χρόνια εκείνα απαξιώθηκε το κοινοβουλευτικό σύστημα, πολιτικά πρόσωπα τσουβαλιάστηκαν στην κατηγορία των «προδοτών», η λίστα Λαγκάρντ έγινε αφίσα για επικηρυγμένους, έπαιζε ρόλο σε ποια πλευρά έπεφταν οι μολότοφ για να ονοματίσεις την καλή ή την κακή βία. Το τραύμα, ο βιασμός, η χούντα κατέληξαν όλα σε μια απρόσωπη περίοδο, παγωμένη στον χρόνο, απ' την οποία ο καθένας ανέσυρε συνθήματα, προσωπεία και ψιμύθια έτοιμα προς κατανάλωση. Σε μια διαστροφή, που επίσης λησμονήθηκε, εκπρόσωποι του δημοκρατικού τόξου έμειναν τυφλοί μπροστά στην απόφυση του ιστορικού Κακού: τη Χρυσή Αυγή.

Από την ίδια καταπακτή της ιστορίας οι νεόκοποι υπασπιστές της Αριστεράς αλιεύουν διαφορετικούς συμβολισμούς. «Τελευταία φορά που στην Ελλάδα υπήρξε νομοθετικό διάταγμα που ουσιαστικά απαγορεύει τις συγκεντρώσεις ήταν επί χούντας το 1971» δήλωνε ο αρμόδιος τομεάρχης του ΣΥΡΙΖΑ Γιάννης Ραγκούσης, τον περασμένο Ιούλιο, με στόχο τον πρώην σύντροφό του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. «Είναι η παράταξη συνώνυμη με το παρακράτος, τους γερμανοτσολιάδες της Κατοχής, των δικτατόρων της χούντας, της ληστείας και της χρεωκοπίας του λαού» ακουγόταν την ίδια περίοδο σε συγκέντρωση του Αγρινίου ο Παύλος Πολάκης. Και ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας: «Δεν τα έχω ζήσει, αλλά από όσο μπορώ να γνωρίζω νομίζω δεν είναι υπερβολική η διαπίστωση ότι ποτέ άλλοτε, με εξαίρεση τα χρόνια της χούντας, δεν υπήρξε τέτοιο χάσμα ανάμεσα στην αλήθεια και στην εικόνα της μαζικής προπαγάνδας».

Η ίδια επίκληση. Μια κούφια λέξη που την παραγεμίζεις με σύνθημα. Με αφορμή την πορεία του Πολυτεχνείου κατέληξε παβλοφικό ριφλέξ του Περισσού. Ντεκόρ για την καθιστική περφόρμανς του Γιάνη «Αμπράμοβιτς» Βαρουφάκη. Αν τουλάχιστον, μέσα στους ανθρώπους αυτούς, ένας εδίσταζε από αηδία.