"..Εχει υποστεί η ανθρωπότητα και άλλες, εφιαλτικότερες, πανδημίες, μαύρους και κίτρινους πυρετούς. Σαρώθηκε, έθαψε τους νεκρούς της και επανήλθε, την επαύριο κιόλας, στους ρυθμούς της. Τον Covid-19 ας μην τον αντιμετωπίσουμε - ούτε όταν θα τον έχουμε νικήσει - ως ένα ατύχημα στατιστικώς αναπόφευκτο. Ας γίνει αφορμή για να συνειδητοποιήσουμε ότι και αν βρισκόμαστε στην κορυφή, στην κορωνίδα, όχι της δημιουργίας αλλά της τροφικής αλυσίδας (και αυτό ακόμα αμφισβητείται πλέον από τους επιστήμονες), η ύπαρξή μας εξαρτάται απόλυτα απ' όλους τους υπόλοιπους κατοίκους του πλανήτη. Ενας κρίκος να σπάσει, η αλυσίδα θα διαλυθεί. Οσο πιο χαμηλά μάλιστα βρίσκεται αυτός ο κρίκος, τόσο πιο κατακλυσμιαίες θα είναι οι συνέπειες...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ"

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 21-22/03/20

ΑΣΤΑΘΜΗΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΝ,
του Χρήστου Χωμενίδη

Εχετε επισκεφθεί τη Βενετία; Θυμάστε πλάι στην ομορφιά, στην υποβλητικότατη ατμόσφαιρά της, θυμάστε την μπόχα που ανέδιδαν τα κανάλια και η οποία - τους πιο ζεστούς μήνες - καταντούσε αφόρητη; «Η πόλη είναι τόσο παλιά που έχει κυριολεκτικώς μουχλιάσει…» ισχυρίζονταν κάποιοι. Ε λοιπόν όχι. Τα νερά της Βενετίας κυλούν πλέον κρυστάλλινα. Γάργαρα. Ανοίγεις τα ρουθούνια σου και αναπνέεις αύρα λιμνοθάλασσας, δεν σε πνίγει η αποφορά της χαβούζας. Μέχρι ψαράκια - λέει - έχουν εμφανιστεί, κολυμπούν σε κοπάδια.

Γνωρίζετε ασφαλώς ότι η Κίνα, με τη φρενήρη βιομηχανική της ανάπτυξη, έχει καταντήσει μέσα σε λίγες δεκαετίες η πιο μολυσμένη περιοχή του πλανήτη. Το καυσαέριο κόβεται - που λέει ο λόγος - με το μαχαίρι. Οι κάτοικοι των αστικών κέντρων κυκλοφορούν με μάσκες. Στην Κίνα, στην επαρχία απ' όπου ξεκίνησε η πανδημία, οι τιμές του διοξειδίου του αζώτου έχουν πέσει τους τελευταίους δύο μήνες κατακόρυφα! Το αντιλαμβάνεται και ο πλέον αδαής στις φωτογραφίες από δορυφόρο που δημοσίευσε η βρετανική εφημερίδα Independent. Πάνω από το έδαφος, στα τέλη Φεβρουαρίου του 2019, αιωρούνταν μια τεράστια καφεκόκκινη κηλίδα. Στα τέλη Φεβρουαρίου του 2020, διέκρινες πεντακάθαρα δρόμους και λόφους.

Καλά νέα; Αναμφίβολα. Μόνο που αν δεν επέλαυνε ο Covid-19, εάν δεν πάγωνε την οικονομική δραστηριότητα, εάν δεν μας ανάγκαζε να κλειδαμπαρωθούμε, το περιβάλλον ούτε κατά διάνοια δεν θα ανάσαινε. Μόλις - χάρη στην επιστήμη ή και στην τύχη μας - ο κορωνοϊός πάψει να αποτελεί θανάσιμη απειλή, τα εργοστάσια θα ξαναπάρουν εμπρός με φρενήρη ρυθμό για να αναπληρώσουν τη χασούρα. Οι άνθρωποι θα ξεχυθούν στα εμπορικά κέντρα και στις ταβέρνες, θα μπουν σε τρένα και αεροπλάνα και θα επελάσουν προς τους τουριστικούς προορισμούς. Τα ψαράκια της Βενετίας θα εξαφανιστούν.

Είχε διατυπωθεί προ ετών η άποψη ότι η Γη διαθέτει ως όλον κάποιας μορφής συνείδηση και βούληση. Πως έχει αυτό που αποκαλούμε «προσωπικότητα». Πρόκειται μάλλον για ακραία εκδοχή ανθρωπομορφισμού, την οποίαν μόνο σαν μεταφορά θα μπορούσαμε ίσως να δεχθούμε. Παρομοιάστε, από την άλλη, τον γαλάζιο πλανήτη μας με ένα πελώριο αγαθό θηρίο, στην πλάτη του οποίου ζούμε, αυξανόμαστε, αλληλοδοξαζόμαστε και αλληλοσφαζόμαστε. Και στο οποίο φερόμαστε ολοένα και αισχρότερα. Αυτή η Γη-Ελέφας (η ινδική μυθολογία πρεσβεύει κάτι παρόμοιο) μάς αντιμετωπίζει έως τώρα στωικά. Ανέχεται τις ύβρεις μας, την αποψίλωση της χλωρίδας, τον αφανισμό της πανίδας, τον κλονισμό της φυσικής ισορροπίας - τις θεωρεί καμώματα παιδιών που δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμα τη δύναμή τους. Ξέρει η Γη-Ελέφας ότι αρκεί όχι να φταρνιστεί, να ρουθουνίσει απλώς, και θα μας λούσει κρύος ιδρώτας. Να! Με το που αμόλυσε έναν τοσοδούλικο κορωνοϊό, τρέχουμε και δεν φτάνουμε…

Υπάρχει στο Διαδίκτυο ένα ντοκιμαντέρ το οποίο παρουσιάζει δραματοποιημένο ό,τι θα συνέβαινε στον πλανήτη έτσι και εξαφανιζόταν, από τη μια μέρα στην άλλη, ο άνθρωπος. Οι εικόνες έχουν κάτι το ανατριχιαστικά λυτρωτικό. Το παραδείσιο. Με καταιγιστικούς ρυθμούς η φύση παίρνει την εκδίκησή της. Απελευθερώνει τις πόλεις, κάνει την άσφαλτο λιβάδι, τα κτίρια φωλιές για αλεπούδες, ορμητήρια για πουλιά. Παρακολουθώντας το, οραματίστηκα ολάνθιστα κλαδιά να μπαίνουν από το παράθυρό μου. Χελιδόνια να κουρνιάζουν στη βιβλιοθήκη, κουνέλια να γεννάνε στο κρεββάτι μου. Τρίλιες, νιαουρίσματα και βρυχηθμοί θα αντικαθιστούσαν το αγκομαχητό των μηχανών. Εμείς, οι άτριχοι, οι υπέρ το δέον ευφυείς πίθηκοι, δεν θα ήμασταν πλέον εκεί. Από ποιον θα λείπαμε;

«Εσείς είστε το αλάτι της γης!» κολάκεψε ο Χριστός τα πλήθη στην επί του Ορους Ομιλία. «Αν δεν φανώ άξιος του εαυτού μου, θα καταλήξω άχθος αρούρης, του κόσμου βάρος περιττό, ξεφτίλα σκέτη!» σπαράζει ο Αχιλλέας απευθυνόμενος στη μάνα του, τη Θέτιδα, στην Ιλιάδα. Αισθάνομαι τα λόγια του Αχιλλέα - μες στη σκληρότητά τους - πολύ πιο επίκαιρα από τη φιλοφρόνηση του Ιησού.


Εχει υποστεί η ανθρωπότητα και άλλες, εφιαλτικότερες, πανδημίες, μαύρους και κίτρινους πυρετούς. Σαρώθηκε, έθαψε τους νεκρούς της και επανήλθε, την επαύριο κιόλας, στους ρυθμούς της. Τον Covid-19 ας μην τον αντιμετωπίσουμε - ούτε όταν θα τον έχουμε νικήσει - ως ένα ατύχημα στατιστικώς αναπόφευκτο. Ας γίνει αφορμή για να συνειδητοποιήσουμε ότι και αν βρισκόμαστε στην κορυφή, στην κορωνίδα, όχι της δημιουργίας αλλά της τροφικής αλυσίδας (και αυτό ακόμα αμφισβητείται πλέον από τους επιστήμονες), η ύπαρξή μας εξαρτάται απόλυτα απ' όλους τους υπόλοιπους κατοίκους του πλανήτη. Ενας κρίκος να σπάσει, η αλυσίδα θα διαλυθεί. Οσο πιο χαμηλά μάλιστα βρίσκεται αυτός ο κρίκος, τόσο πιο κατακλυσμιαίες θα είναι οι συνέπειες.

Ας έρθουμε στα σύγκαλά μας, προτού η Γη-Ελέφας φταρνιστεί. Και μας πετάξει από πάνω της, όπως πετάς μια τρίχα απ' το ζυμάρι.