"...Δεκαπέντε μέλη της οικογένειας στοιβάζονται σήμερα σε ένα μικροσκοπικό δυάρι χωρίς παράθυρα, χωρίς νερό και χωρίς ηλεκτρικό στο χωριό Ντέιρ Χασάν, κοντά στα τουρκικά σύνορα, εκεί όπου έχουν εξοκείλει τις τελευταίες εβδομάδες δεκάδες χιλιάδες ακόμη Σύροι. «Το καθεστώς σπρώχνει όλο τον πληθυσμό του Ιντλίμπ προς τα σύνορα, σαν να θέλει να δημιουργήσει μια συριακή Λωρίδα της Γάζας» ανησυχεί ο Αχμέτ. «Νιώθουμε σαν να κάνουμε βουτιά στο άγνωστο». Ο συνολικός αριθμός των κατοίκων του Ιντλίμπ που έχουν εκτοπιστεί από τις μάχες φτάνει πλέον τις 900.000, το 80% είναι γυναίκες και παιδιά. Οι πιο τυχεροί βρίσκουν μια σκηνή σε κάποιον καταυλισμό. Οι υπόλοιποι κοιμούνται - εν μέσω ψύχους - στην ύπαιθρο, μέσα στο αυτοκίνητό τους ή μέσα σε γιαπιά. Η Τουρκία έχει τριπλοσφραγίσει τα σύνορά της στους αμάχους, αυτή τη «συριακή Λωρίδα της Γάζας» όμως η ίδια τη θέλει για άλλη χρήση, για να εγκαταστήσει μια μέρα εκεί τους σύρους πρόσφυγες που έχει στα δικά της εδάφη και να κρατήσει έτσι μακριά τους Κούρδους. Για «τη μεγαλύτερη ιστορία ανθρωπιστικού τρόμου του 21ου αιώνα» κάνει λόγο ο ΟΗΕ...."

Από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 03/03/20

ΤΗΣ ΚΙΤΤΥΣ ΞΕΝΑΚΗ

Οκτώ μήνες εναγώνιας φυγής κάτω από τις βόμβες, μια ελεύθερη πτώση που τίποτα δεν δείχνει ικανό να σταματήσει. Η ιστορία της οικογένειας Χαλάκ, αγροτών από την περιοχή του Ιντλίμπ, είναι χαρακτηριστική των όσων υπομένουν οι άμαχοι αυτής της επαρχίας της Βορειοδυτικής Συρίας. Την άνοιξη του 2019, οι δυνάμεις που πρόσκεινται στον Μπασάρ αλ Ασαντ ξεκινούν εκστρατεία για την ανακατάληψη της περιοχής, του τελευταίου οχυρού της εξέγερσης, όπου κυριαρχεί η τζιχαντιστική οργάνωση Χαγιάτ Ταχρίρ αλ Τσαμ. Οι επιδρομές των συριακών και ρωσικών αεροσκαφών πλησιάζουν, οι γονείς λοιπόν μισθώνουν φορτηγά και μεταφέρουν όλο το περιεχόμενο του μεγάλου σπιτιού τους από το Καφρ Σίτζνα, στο νότιο κομμάτι του Ιντλίμπ, στο Τζίντερες, 150 χιλιόμετρα βορειότερα. «Πήραμε μέχρι και τα πορτοπαράθυρα» λέει στη γαλλική «Le Monde», μέσω WhatsApp, ο Αχμέτ, ο μεγαλύτερος γιος της οικογένειας. Επειτα από μερικούς μήνες, όμως, οι οικονομίες στερεύουν και οι Χαλάκ εγκαταλείπουν το διαμέρισμα όπου είχαν βρει καταφύγιο για ένα πιο ταπεινό σπίτι, ανατολικά του Χαλεπιού. Ελάχιστο χρόνο αργότερα, η προέλαση των φιλοκυβερνητικών δυνάμεων τους υποχρεώνει να τραπούν, για τρίτη φορά, σε φυγή. «Αυτή τη φορά», λέει ο Αχμέτ, «φύγαμε μόνο με τα ρούχα, τις κουβέρτες μας και μερικά κουζινικά σκεύη».

Δεκαπέντε μέλη της οικογένειας στοιβάζονται σήμερα σε ένα μικροσκοπικό δυάρι χωρίς παράθυρα, χωρίς νερό και χωρίς ηλεκτρικό στο χωριό Ντέιρ Χασάν, κοντά στα τουρκικά σύνορα, εκεί όπου έχουν εξοκείλει τις τελευταίες εβδομάδες δεκάδες χιλιάδες ακόμη Σύροι. «Το καθεστώς σπρώχνει όλο τον πληθυσμό του Ιντλίμπ προς τα σύνορα, σαν να θέλει να δημιουργήσει μια συριακή Λωρίδα της Γάζας» ανησυχεί ο Αχμέτ. «Νιώθουμε σαν να κάνουμε βουτιά στο άγνωστο». Ο συνολικός αριθμός των κατοίκων του Ιντλίμπ που έχουν εκτοπιστεί από τις μάχες φτάνει πλέον τις 900.000, το 80% είναι γυναίκες και παιδιά. Οι πιο τυχεροί βρίσκουν μια σκηνή σε κάποιον καταυλισμό. Οι υπόλοιποι κοιμούνται - εν μέσω ψύχους - στην ύπαιθρο, μέσα στο αυτοκίνητό τους ή μέσα σε γιαπιά. Η Τουρκία έχει τριπλοσφραγίσει τα σύνορά της στους αμάχους, αυτή τη «συριακή Λωρίδα της Γάζας» όμως η ίδια τη θέλει για άλλη χρήση, για να εγκαταστήσει μια μέρα εκεί τους σύρους πρόσφυγες που έχει στα δικά της εδάφη και να κρατήσει έτσι μακριά τους Κούρδους. Για «τη μεγαλύτερη ιστορία ανθρωπιστικού τρόμου του 21ου αιώνα» κάνει λόγο ο ΟΗΕ.

«Γιατί αυτός ο κόσμος και όχι ένας άλλος;»: είναι μία από τις αναρίθμητες ερωτήσεις που περιλαμβάνει ή εμπνέει το δοκίμιο που κυκλοφόρησε μόλις πρόσφατα στη Γαλλία ένας φιλόσοφος των επιστημών, ονόματι Φιλίπ Ουνμάν, με τίτλο «Γιατί; Μία ερώτηση για να ανακαλύψουμε τον κόσμο». Στη συζήτηση μπαίνουν από τη φιλοσοφία και τη φυσική μέχρι τη μεταφυσική ο Λάιμπνιτς και ο Καντ, ο Τζον Χιουμ και ο Ντέιβιντ Λιούις, η ουσία παραμένει όμως αυτό το «γιατί;» που συνοδεύει ολόκληρη την ύπαρξή μας, το οποίο θέτουμε (ή θα έπρεπε να θέτουμε) ξανά και ξανά και ξανά, προκειμένου να επαληθεύσουμε κάποιο πιστεύω μας, προκειμένου να καταλάβουμε κάποιο αίτιο, προκειμένου να διαλευκάνουμε τα κίνητρά του.

Γιατί επέλεξε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αυτή τη δεδομένη χρονική στιγμή προκειμένου να «ανοίξει τις πόρτες», να πάψει να συγκρατεί τις προσφυγικές ροές εντός Τουρκίας και να αρχίσει να προωθεί στα δικά μας σύνορα ένα ολόκληρο κύμα μεταναστών και προσφύγων, από αυτούς που κρατούσε τα τελευταία χρόνια εντός της δικής του επικράτειας, ακόμα και με μισθωμένα πούλμαν ή τουρκικές ακταιωρούς; Γιατί δεν έκανε τίποτα η Ευρωπαϊκή Ενωση προκειμένου να προλάβει ή να αποσοβήσει ή τουλάχιστον να προετοιμαστεί για μια τέτοια εξέλιξη αφού γνώριζε καλά πως είχε συνάψει εδώ και τέσσερα ολόκληρα χρόνια μια συμφωνία με τον διάβολο και πως αυτές οι συμφωνίες το μόνο που μπορεί να προσφέρουν είναι να απομακρύνουν χρονικά τα χειρότερα; Γιατί θεωρούμε ακόμα και τώρα πως είναι άλλη η «ιστορία ανθρωπιστικού τρόμου» που εκτυλίσσεται στο Ιντλίμπ και άλλη η ιστορία τρόμου που μας χτυπάει την πόρτα; Γιατί δεν ντρέπονται πλέον κάποιοι κάτοικοι της Λέσβου ακόμα και να κοροϊδεύουν το κλάμα μωρών μέσα σε βάρκες, να φωνάζουν «Ρίξ' τους στη θάλασσα», να προπηλακίζουν στελέχη του ΟΗΕ, δημοσιογράφους και φωτογράφους; Γιατί φτάσαμε σε σημείο να καλούμαστε να διαχωρίσουμε την ανθρωπιά από το εθνικό συμφέρον; Γιατί δεν εμφανιζόμαστε ούτε καν αυτή την τόσο κρίσιμη στιγμή, αντιμέτωποι καθώς είμαστε ταυτόχρονα με μια κρίση δημόσιας υγείας και έναν ανεκδιήγητο εκβιασμό, ενωμένοι; Γιατί προσπαθούμε εναγωνίως να εντοπίσουμε σημάδια αλληλεγγύης στις δηλώσεις ευρωπαίων αξιωματούχων αντί να νιώθουμε ανακουφιστική, αν μη τι άλλο, τη βεβαιότητά της;

Αυτό το «γιατί;» είναι που εμποδίζει τον κόσμο από το να είναι εντελώς χαώδης, μια ραψωδία πραγμάτων που δεν έχουν καμία σχέση το ένα με το άλλο. Αρκεί να τίθεται νηφάλια. Και να απαντιέται ύστερα από σωστή ενημέρωση. Και πολλή, πολλή σκέψη.