"...Στη Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, του Αχιλλέως Τζαρτζάνου, παλαιότερα, και του Μιχ. Χ. Οικονόμου, αργότερα, διδαχθήκαμε όλοι μας τη συζυγία των φωνηεντόληκτων εις –μι ρημάτων: ἵστημι, τίθημι, ἵημι και δίδωμι, που κλίνονται διαφορετικά από τα εις –ω ρήματα. Από τα ρήματα αυτά ιδιαίτερα εύχρηστος στη νεοελληνική γλώσσα είναι ο ενεστώτας της μέσης φωνής τίθεμαι-σαι-ται, τιθέμεθα-εσθε-ενται. Τίθεμαι εκτός νόμου – τίθεται σε αργία – τιθέμεθα προ των ευθυνών – τίθενται οι βάσεις για συζήτηση κ.ά. Περιέργως, όμως, ακούμε συχνά από τα ΜΜΕ, αλλά και από έγκριτους ομιλητές, τον εσφαλμένο γραμματικώς και κακόηχο τύπο, στο γ΄ πληθυντικό πρόσωπο, απλό ή εν συνθέσει, τίθονται, όπως τίθονται (sic) τα ζητήματα, διατίθονται διαμερίσματα, προστίθονται τόκοι, αποσυντίθονται τα στοιχεία και άλλα ηχηρά παρόμοια. Ο ανεπίτρεπτος αυτός βαρβαρισμός, που τείνει, δυστυχώς, να καθιερωθεί, προσβάλλει βάναυσα τη γλώσσα μας και πρέπει, με κάθε τρόπο, να αποφεύγεται...."

Από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", και...

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 11/02/20

1. Το μεταναστευτικό, τουρκικό υπερόπλο

Κύριε διευθυντά

Είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι η Ελλάδα υφίσταται εξοντωτική επίθεση από την Τουρκία με το πιο αποτελεσματικό όπλο, την εισροή μεταναστών. Πιστεύω επίσης ότι η κυβέρνηση δεν αντιδρά επαρκώς για να αντιμετωπίσει την εισβολή. Θα προσπαθήσω να πω με λίγα λόγια τα στοιχεία που τεκμηριώνουν αυτή τη θέση.

Αυτό που ενοχλεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο είναι η υποκρισία και ο φόβος να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Η Τουρκία είναι η κατ’ εξοχήν χώρα που δημιούργησε και συντηρεί το προσφυγικό - μεταναστευτικό. Εχει όλη την αποτρεπτική ισχύ για να εμποδίσει την «αποθήκευση ψυχών» στα εδάφη της και δεν το κάνει.

Αντίθετα, αποθηκεύει ανθρώπους ως πολεμοφόδια. Επιπλέον, με τις στρατιωτικές της εξορμήσεις στη Συρία δημιουργεί νέα κύματα προσφύγων. Τουρκία, Ρωσία και ΗΠΑ είναι υπεύθυνες για την καταστροφή της Συρίας και για τον λόγο αυτό, θα έπρεπε να εγκαλούνται καθημερινώς. Αυτοί δημιούργησαν τους πρόσφυγες, αυτοί θα έπρεπε και να τους περιθάλψουν. Η Ελλάδα δεν έχει καμία ευθύνη και θα έπρεπε μεγαλόφωνα να αποποιηθεί κάθε ευθύνη.

Αν αντιμετωπίσουμε το ζήτημα μόνο από ανθρωπιστικής απόψεως, και πάλι η κυβέρνηση είναι υπόλογος. Παίρνω σαν παράδειγμα την εντυπωσιακή ταχύτητα με την οποία οι Κινέζοι έστησαν ένα νοσοκομείο χιλίων κλινών σε λίγες μέρες. Εμείς πόσα χρόνια χρειαζόμαστε για να κτίσουμε ένα κέντρο υποδοχής μεταναστών και να οργανώσουμε τον ταχύ επαναπατρισμό τους; Και μη μου πείτε ότι το καθεστώς της Κίνας είναι ανελεύθερο. Απλά η κυβέρνησή τους είναι αποφασιστική και αποτελεσματική. Τέτοια κυβέρνηση θέλουμε και εμείς. Αποφασιστική και αποτελεσματική.

Βέβαια, κάθε κυβέρνηση αντανακλά τον λαό της. Αυτός ο λαός που εκμαυλίζεται καθημερινά από τη χειρότερη τηλεόραση όλων των εποχών, με τις χειρότερες εκπομπές, τα ριάλιτι και τα σίριαλ της συμφοράς, προτιμά την ηρεμία του καναπέ, έστω και αν εισέρχεται αργά αλλά σταθερά σε καθεστώς κατάθλιψης και απραξίας. Κάθε μέρα θα έπρεπε να είμαστε στους δρόμους και να ζητάμε την προστασία αυτής της χώρας που δεν τη χρωστάμε σε κανέναν. Πώς να διαδηλώσουμε όμως μαζικά για τα δίκαιά μας όταν είμαστε διαιρεμένοι; Οταν το να είσαι πατριώτης θεωρείται μομφή και το να το παίζεις αριστερός φτιάχνει μία περίτεχνη δικαιολογία απραξίας; Ας μας διδάξει, λοιπόν, αυτή η κυβέρνηση πώς να γίνουμε ξανά πατριώτες και να αφήσουμε για πάντα την υποκρισία της απραξίας.

Δεν θα ήθελα να ξύσω πληγές. Ομως δεν μπορώ να μη θυμίσω ότι την παραμονή της καταστροφής της Σμύρνης, οι Σμυρναίοι ανέμελοι γλεντούσαν στα θέατρα και στις ταβέρνες. Θα μάθουμε ποτέ από την ιστορία; Η ιστορία επαναλαμβάνεται και με περισσότερη κάθε φορά σκληράδα!

Παναγιώτης Λιανόος
Ομότιμος καθηγητής Πανεπιστημίου Πατρών

2. «Σφράγισμα» συνόρων και πλωτό φράγμα

Κύριε διευθυντά,

Πολλοί ξεσπάθωσαν κατά της κυβέρνησης με αφορμή το σχεδιαζόμενο πλωτό φράγμα στο Αιγαίο για την παρεμπόδιση των μεταναστευτικών ροών. Πώς να ξεχωρίσεις απ’ όλους αυτούς τους «άγνωστους» τους αιτούντες άσυλο, τους οικονομικούς μετανάστες και τους λοιπούς; Τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ασφυκτιούν και αργοπεθαίνουν λόγω της καταστροφής που υφίστανται από τη μείωση του τουρισμού και άλλων δραστηριοτήτων εξαιτίας της επικίνδυνης κατάστασης που έχει διαμορφωθεί. Λογικά και πρακτικά αδύνατον να δεχθούν άλλους. Την Ε.Ε. μπορεί να μην την απασχολεί όσο θα έπρεπε το θέμα, απλώς δεν τους θέλουν αυτοί, ευρισκόμενοι και μακριά, αλλά όμως ούτε εμείς μπορούμε πλέον. Κατά τη γνώμη μου υπάρχει σχέδιο εξ Ανατολών (δόγμα Οζάλ) για την ισλαμοποίηση της Ελλάδος. Η Τουρκία είναι μια χώρα με ολοένα και περισσότερο αναπτυσσόμενη οικονομία, πολλά τζαμιά για ομόθρησκούς της και μπορεί κάλλιστα να τους εξασφαλίσει ένα πολύ καλύτερο μέλλον παρά η όποια Μόρια.

Σε ό,τι αφορά το φράγμα, το θεωρώ μια πολύ σωστή πρωτοβουλία της ελληνικής κυβέρνησης, αλλά δεν αρκεί μόνο αυτό. Πρέπει εδώ και τώρα να σφραγίσουν τα σύνορα. Χερσαία και θαλάσσια. Οι Ενοπλες Δυνάμεις ας αναλάβουν το χρέος που τους αναλογεί.

Σπύρος Γιακουμάκης

3. Ενσταση ενός παλαιού αναγνώστη

Κύριε διευθυντά

Είμαι 87 ετών. Οταν η Ιταλία επετέθη στην Ελλάδα στις 28 Οκτωβρίου, ενθυμούμαι τις γελοιογραφίες της «Καθημερινής» και του «Βήματος», οι οποίες παρουσίαζαν πότε τον Μουσολίνι, πότε έναν τσολιά να κυνηγάει έναν Ιταλό στρατιώτη φωνάζοντας «Αέρα», και ό,τι άλλο μπορούσε να φαντασθεί κανείς, προκειμένου να γελοιοποιήσει τους Ιταλούς. Απόλυτη ομοψυχία όλων των Ελλήνων.

Σε αντίθεση με το τότε η «Καθημερινή», στην οποία είμαι συνδρομητής από παλιά, στο φύλλο της 17ης Ιανουαρίου παρουσίασε στη σελίδα 13 το σκίτσο στο οποίο ο κύριος Μητσοτάκης, ο πρωθυπουργός της Ελλάδος, έχει αναρριχηθεί στη μάντρα της Ε.Ε., η οποία τον έχει εκτός. Αυτή η γελοιογραφία έπρεπε να μην έχει ποτέ παρουσιασθεί στην «Καθημερινή». Κατά την ταπεινή μου γνώμη τη θεωρώ αντιπατριωτική και αντεθνική. Δεν νομίζω άλλη εφημερίδα να έχει παρουσιάσει παρόμοια.

Ηλίας Μ. Μελετόπουλος

4. Ο Παπαδιαμάντης, ο Ντίκενς, ο Τ.Σ. Ελιοτ

Κύριε διευθυντά,

Στα «Γράμματα Αναγνωστών» της 1ης Φεβρουαρίου ο διακεκριμένος νομικός κ. Γ. Σταραντζής ανησυχεί με το ενδεχόμενο να έχει διαπράξει «πνευματική κλοπή» ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης αντιγράφοντας την περιλάλητη τελευταία αράδα της «Φόνισσας» από τον «Ολιβερ Τουίστ» του Καρόλου Ντίκενς. Ουδείς λόγος ανησυχίας. Οχι μόνο διότι ο Τ.Σ. Ελιοτ, αν δεν με απατά η μνήμη, ισχυριζόταν ότι καλός ποιητής είναι ο καλός κλέφτης, αλλά προπάντων επειδή στο αγγλικό πρωτότυπο δεν υπάρχει η επίδικη φράση «μεταξύ της θείας και της ανθρωπίνης δικαιοσύνης», όπως με πληροφορεί φίλος ιατρός.

Εικάζεται, λοιπόν, ότι ο κ. Σταραντζής έχει υπόψη του κάποια μετάφραση του «Ολιβερ Τουίστ», όπου ο Ελληνας μεταφραστής, κλείνοντας το μάτι στον αναγνώστη, παρεισάγει στη μετάφρασή του την παροιμιώδη πια κατακλείδα της «Φόνισσας». Μια ισχυρότερη υπόθεση διατυπώνει η δευτερότοκή μου Λαμπρινή: ίσως ο κ. Σταραντζής διάβασε μελέτημα, όπου συνεξετάζονται οι αντιλήψεις περί θείας και ανθρωπίνης δικαιοσύνης του Ντίκενς και του Παπαδιαμάντη.

Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος

5. Δεν διατίθονται ούτε τίθονται...

Κύριε διευθυντά

Στη Γραμματική της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας, του Αχιλλέως Τζαρτζάνου, παλαιότερα, και του Μιχ. Χ. Οικονόμου, αργότερα, διδαχθήκαμε όλοι μας τη συζυγία των φωνηεντόληκτων εις –μι ρημάτων: ἵστημι, τίθημι, ἵημι και δίδωμι, που κλίνονται διαφορετικά από τα εις –ω ρήματα.

Από τα ρήματα αυτά ιδιαίτερα εύχρηστος στη νεοελληνική γλώσσα είναι ο ενεστώτας της μέσης φωνής τίθεμαι-σαι-ται, τιθέμεθα-εσθε-ενται. Τίθεμαι εκτός νόμου – τίθεται σε αργία – τιθέμεθα προ των ευθυνών – τίθενται οι βάσεις για συζήτηση κ.ά.

Περιέργως, όμως, ακούμε συχνά από τα ΜΜΕ, αλλά και από έγκριτους ομιλητές, τον εσφαλμένο γραμματικώς και κακόηχο τύπο, στο γ΄ πληθυντικό πρόσωπο, απλό ή εν συνθέσει, τίθονται, όπως τίθονται (sic) τα ζητήματα, διατίθονται διαμερίσματα, προστίθονται τόκοι, αποσυντίθονται τα στοιχεία και άλλα ηχηρά παρόμοια.

Ο ανεπίτρεπτος αυτός βαρβαρισμός, που τείνει, δυστυχώς, να καθιερωθεί, προσβάλλει βάναυσα τη γλώσσα μας και πρέπει, με κάθε τρόπο, να αποφεύγεται.

Αναστάσιος Αγγ. Στέφος, δ.φ.
Ειδικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων

...από "ΤΑ ΝΕΑ"

"ΤΑ ΝΕΑ", 11/02/20