ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ, ΤΗΣ ΠΑΛΑΙ ΠΟΤΕ ΜΕΣΑΙΑΣ ΑΣΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ, ΠΟΥ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ΜΕ ΠΟΙΟΝ ΝΑ ΘΥΜΩΣΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ, ΣΕ ΜΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΜΕ ΤΕΤΟΙΑ ΠΑΡΑΚΜΗ-Η ΑΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΗ ΜΕΝ. ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ, ΤΟΥΡΚΙΑ...

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 07/08/16

Δύο κείμενα παρέμβασης, από την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ"

1. Διπλά εξαπατηθέντα θύματα της κρίσης: Του Αλέξη Παπαχελά

Κ​​αθώς τα χρήματα που βρίσκονταν κάτω από τα στρώματα και στις ντουλάπες τελειώνουν, η κρίση καταπίνει όλο και περισσότερες οικογένειες. Οι μεγάλοι άνθρωποι που δούλεψαν σκληρά, πλήρωναν πάντοτε τους φόρους τους και ήταν εντάξει στις υποχρεώσεις τους, νιώθουν απελπισμένοι. Είχαν κάνει τα κουμάντα τους και δεν περίμεναν ποτέ ότι, σε μια δύσκολη ηλικία, θα βρεθούν στον αέρα. Είχαν ποτισθεί από τη μεταπολεμική κουλτούρα, που θεωρούσε, για παράδειγμα, ότι τα ακίνητα είναι μια μακροπρόθεσμη και ακλόνητη επένδυση. Τώρα, δεν ξέρουν τι να τα κάνουν. Να πουληθούν δεν γίνεται, γιατί δεν υπάρχουν αγοραστές. Ο ΕΝΦΙΑ είναι μια θηλιά που σφίγγει όλο και πιο πολύ. Η περιουσία, που τους έκανε να νιώθουν σιγουριά χθες, έχει γίνει βαρίδι μεγάλο σήμερα.

Πολλοί εξαπατήθηκαν, πολιτικά· και από τους σημερινούς κυβερνώντες και από μια ομάδα αστών πολιτικών. Οι πρώτοι υποσχέθηκαν τα πάντα. Οι δεύτεροι έκαναν πόλεμο στη δική τους κυβέρνηση και διαβεβαίωναν ότι μια κυβέρνηση Τσίπρα θα ήταν μια ανώδυνη και θετική εμπειρία. Τα θύματα της κρίσης που ανήκαν στην πάλαι ποτέ μεσαία αστική τάξη δεν ξέρουν με ποιον να θυμώσουν περισσότερο. Τους πονάει στην τσέπη, και μάλιστα πολύ. Ταυτόχρονα όμως βιώνουν τον συνεχή κατήφορο, καθώς η χώρα συνηθίζει σε όλους τους βασικούς τομείς σε όλο και πιο χαμηλά επίπεδα. Δεν φαντάσθηκαν ποτέ ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να ζήσει τέτοια παρακμή.

Θα έλεγε κανείς ότι θα ήταν πιο δυνατοί από τη δική μου και τις επόμενες «πλαστικές» γενιές. Στο κάτω κάτω της γραφής, οι μεγαλύτεροι σε ηλικία έχουν ζήσει πολύ πιο σοβαρές καταστροφές και περιπέτειες. Ισως να θεωρούσαν ότι η Ελλάδα, την οποία βοήθησαν να ξανακτισθεί, δεν θα ξαναπερνούσε τέτοιες φάσεις. Ισως πάλι να έχουν χάσει, και είναι λογικό, το κουράγιο τους. Το χειρότερο όμως είναι ότι δεν βλέπουν τους ηθικούς αρμούς, τους θεσμούς και τους δυνατούς ανθρώπους πάνω στους οποίους θα μπορούσε να στηριχθεί η χώρα, όπως το έκανε πολλές φορές στο παρελθόν έπειτα από ήττες και καταστροφές. Αισθάνονται πως αυτά που πιστεύουν και θεωρούν αυτονόητα ακούγονται ξένα στα αυτιά της μεγάλης πλειονότητας των Ελλήνων. Και ξέρετε τι έχει ενδιαφέρον; Οι περισσότεροι από εκείνους που γνώρισαν από πρώτο χέρι τα ξερονήσια έχουν την ίδια περίπου άποψη για τα πράγματα σήμερα με εκείνους που έζησαν τις ταραγμένες μεταπολεμικές δεκαετίες από την άνετη πλευρά της Ιστορίας. Τους ενοχλεί πολύ ένα κομμάτι της Αριστεράς, η Αριστερά του νταραβεριού και του βολέματος που δικαιολογεί ακόμη και το «απόλυτο κακό» όταν... χρειασθεί.

"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 07/08/16

2. Τουρκία, ο δύσκολος εταίρος: Του Κώστα Ιορδανίδη

Η ​​ένταση της αντιπαραθέσεως στις σχέσεις της Τουρκίας με τη Δύση δημιουργεί ανησυχία, αλλά όχι έκπληξη. Η αναγκαιότητα της Αυτοκρατορίας των Οθωμανών και στη συνέχεια του κοσμικού κράτους που εγκαθίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ, για τη διατήρηση της ισορροπίας δυνάμεων που υφίσταντο στην Ευρώπη, αναγνωριζόταν διαχρονικώς απόλυτα· αλλά μονίμως αντιμετωπιζόταν ως χώρα υποδεέστερη πολιτικά και πολιτιστικά.

Τελούσε πάντα η εν λόγω πολιτική οντότης υπό ένα καθεστώς επιτηρήσεως. Το ενδιαφέρον ήταν ότι το σύστημα το οθωμανικό και στη συνέχεια το κοσμικό ανθίστατο στην ομογενοποίηση, που προσπαθούσε να επιβάλει η Δύση, και παρουσίαζε αντοχές εντυπωσιακές, ακόμη και όταν προεξοφλείτο η διάλυσή της.

«Από του Μαχμούτ μέχρι του Αβδούλ Μετσίδ, το σύστημα της αναμορφώσεως εκυβέρνησε την Αυτοκρατορίαν» έγραφε Ελληνας λόγιος στα μέσα του 19ου αιώνα. Το αποτέλεσμα ήταν ότι «προσέβαλε το θρησκευτικόν αίσθημα των Τούρκων, και, επειδή αυτό ήτο συγχρόνως και το αίσθημα της εθνικότητός των, η Τουρκία συγκατέπεσε μετά φανατισμού, όστις αποτελεί την δύναμίν της».

Ενάμιση αιώνα αργότερα, η ως άνω παρατήρηση ισχύει και αυτό σημαίνει ότι όσο αυξάνονται οι πιέσεις για ευθυγράμμιση προς τα «ευρωπαϊκώς» ισχύοντα τόσο θα αυξάνεται ο φανατισμός, τόσο θα ενισχύεται το αίσθημα ανυπακοής προς τη Δύση, τόσο θα ριζοσπαστικοποιείται θρησκευτικά η Τουρκία.

Με την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί, ο πρόεδρος της Τουρκίας κ. Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν είναι ένας πολιτικός που αναμένει τη συνταξιοδότησή του μετά τη λήξη της θητείας του, όπως συμβαίνει με τους ηγέτες των δυτικών κρατών. Εκ των πραγμάτων, θα ωθήσει τα πράγματα στα άκρα. Στον πόλεμο που εκήρυξε εναντίον του Φετουλάχ Γκιουλέν δεν έχει ως συμμάχους μόνον τα στελέχη του κόμματός του. Υπάρχουν και άλλα θρησκευτικά τάγματα στην Τουρκία, που θα αναλάβουν τη χειραγώγηση του πλήθους, μόνον που επικεφαλής του ισλαμικού κινήματος θα είναι πλέον προσωπικά ο κ. Ερντογάν.

Η μείζων πρόκληση προς την Τουρκία –και όχι απλώς προς τον κ. Ερντογάν– ήταν η στήριξη των Αμερικανών και κάποιων άλλων δυτικών δυνάμεων προς τους Κούρδους και η διακίνηση της ιδέας για τη δημιουργία κουρδικής οντότητος στα νότια σύνορα της Τουρκίας, για να αντιμετωπίσουν το χάος που δημιουργήθηκε με τη μεταφορά της «Αραβικής Ανοιξης» στη Συρία.

Δεν ήταν δυνατόν να μην υπάρξουν ανακλαστικά στους σχεδιασμούς αυτούς. Οι συνθήκες υπό τις οποίες συνετελέσθη η διάλυση της Αυτοκρατορίας επανέρχονται στη μνήμη. Οι μεταρρυθμίσεις που εισήγαγε υπό την πίεση της Ευρώπης ο Αμντούλ Μετσίντ με το Τανζιμάτιο το 1839 και ο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄ με το Σύνταγμα του 1876 οδήγησαν στη ριζοσπαστικοποίηση των χριστιανικών πληθυσμών στα Βαλκάνια. Καλώς ή κακώς η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας ενεθάρρυνε τις αποσχιστικές τάσεις των Κούρδων, που είχαν εκδηλωθεί από καιρό ενόπλως.

Δεν είναι παράδοξο ότι οι σχέσεις της Αγκυρας με τη Δύση διέρχονται περίοδο πρωτοφανούς δοκιμασίας. Το παράλογο είναι οι συνέπειες μιας ρήξεως θα είναι τραγικές. Είτε το θέλουμε είτε όχι, η Τουρκία υπήρξε πάντα τμήμα του ευρωπαϊκού συστήματος –απροσάρμοστο, εν πολλοίς, δύσκολη χώρα στη διαχείρισή της, αλλά αναγκαιότης. Μία ελευθέρως διακινούμενη Τουρκία θα ήταν εφιάλτης πρωτίστως για τη χώρα μας.

Ας μη μας διαφεύγουν τα ουσιώδη. Απαξ και επιβίωσε ο κ. Ερντογάν, πρέπει να υπάρξουν προσαρμογές στη συμπεριφορά της Δύσης.