"...Η καλή μοίρα της Ελλάδας τη μοίρανε με μια νέα τροχιοδρόμηση, χωρίς τις τροχοπέδες που δεν την άφηναν να ανοίξει ταχύτητα. Ένας εκτροχιασμός θα ήταν καταστροφή, τώρα μάλιστα που φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Η μεμψιμοιρία, η υπερβάλλουσα κριτική, ο δογματισμός της ιδεολογικής καθαρότητας ναρκοθετούν τις γραμμές του τραίνου. Χρειάζεται εγρήγορση, αυτοπεποίθηση, θάρρος, εμπιστοσύνη, υπερηφάνεια. Για να μην χαθεί ο επαναπροσδιορισμός της πολιτικής που έγινε και που μπορεί να επεκταθεί και να ολοκληρωθεί. Για να μη γυρίσουμε πίσω παρά τη νέα, ευνοϊκότερη συγκυρία..."

ΟΙ ΚΗΠΟΥΡΟΙ ΤΗΣ "ΑΥΓΗΣ", 1.625 (264)

"Η ΑΥΓΗ", 04/11/17

ΕΠΑΝΑΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ: Του Τάσου Τρίκκα

Το αίτημα ριζικής στροφής και αναπροσδιορισμού της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής βρέθηκε για μακρόχρονη περίοδο στο επίκεντρο της προγραμματικής σκευής του προκατόχου σχήματος - του ιδεολογικού προδρόμου του (συγ)κυβερνώντος ΣΥΡΙΖΑ. Ύστερα από είκοσι περίπου χρόνια, το αίτημα είναι μετέωρο. Ο επαναπροσδιορισμός έχει πραγματοποιηθεί.

Ο επαναπροσδιορισμός που συντελέσθηκε συνίσταται στην απομάκρυνση των δύο πυλώνων στους οποίους στηριζόταν πολλά χρόνια το οικοδόμημα της εφθαρμένης, σφαλερής ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ο πρώτος πυλώνας ήταν ο διπολισμός, που διαιρούσε τον πλανήτη σε δύο απαραχώρητα, οχυρωμένα στρατόπεδα. Ο διπολισμός κατέρρευσε. Πλήθυναν οι παίκτες στο διεθνές ζατρίκιο. Οι διεθνείς σχέσεις μεταβλήθηκαν και μεταβάλλονται συνεχώς, και μαζί τους ο συσχετισμός δυνάμεων.

Η εξάντληση του διπολισμού νοηματοδοτεί τώρα διαφορετικά πολλές ενέργειες της εξωτερικής πολιτικής. Διευρύνει το πεδίο των ωφέλιμων χειρισμών, καθώς παύει η επιβολή της ευθυγράμμισης με τον ένα ή τον άλλο πόλο. Ενδεχόμενη συνάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού με τον Αμερικανό Πρόεδρο πριν από την ιστορική τομή του 1989 θα είχε εντελώς άλλο χαρακτήρα από την πρόσφατη συνομιλία Τσίπρα-Τραμπ στη σύγχρονη φάση ενός πιθανολογούμενου εμβρυώδους πολυκεντρισμού.

Ο πολυκεντρισμός που οραματιζόταν ο Enrico Togliatti παραμένει ασφαλώς στη σφαίρα των πολιτικών αναλύσεων και επιθυμητών στόχων. Ωστόσο, η έννοια -ο όρος- που οι αναλυτές δανείσθηκαν από το κομμουνιστικό λεξιλόγιο δεν ήταν ποτέ χωρίς αντίκρυσμα στην πραγματικότητα. Εφ' όσον βέβαια θα ερμηνευόταν σωστά, όπως την εννοούσε ο εμπνευστής της. Δηλαδή ως απουσία ενός μοναδικού, οικουμενικού κέντρου και όχι ως ύπαρξη πλειάδας μικρότερων κέντρων, ανταγωνιστικών ή μη. Και με την κατάργηση του διπολισμού πράγματι έγιναν βήματα προς αυτήν την ιδανική, αναμφισβήτητα, αλλά δυσεπίτευκτη κατάσταση.

Ο επαναπροσδιορισμός της εξωτερικής πολιτικής, τον οποίο επέφερε το τέλος του διπολισμού, χωρίς να ξεδιπλώσει το πλήρες άνυσμά του ανέδειξε τις εν δυνάμει -και όχι μόνο- δεσπόζουσες της νέας πολιτικής. Δεσπόζουσες με θετικό και με αρνητικό περιεχόμενο. Στις πρώτες συγκαταλέγεται η δυνατότητα χάραξης μιας συνεκτικής, μακροπρόθεσμης στρατηγικής που θα υπηρετεί με ορθολογικό τρόπο τα δίκαια εθνικά συμφέροντα και που δεν θα οριοθετείται από αλλότριες επιδιώξεις ενός αληθινά ή όχι ''ελεύθερου'' ή ''ιδανικού'' κόσμου. Στις δεύτερες περιλαμβάνεται η άρση δύο διαχρονικών βαρών που ταλανίζουν τον εθνικό μας βίο: Της εξευτελιστικής, εξουθενωτικής υποτέλειας από τη μία και του μανιοκαταθλιπτικού ''αμυντικού'' ή ''επανορθωτικού'' εθνικισμού από την άλλη.

Ο δεύτερος πόλος έχει περισσότερα από ένα ονόματα. Αν δανειστούμε και πάλι από την κομμουνιστική ορολογία, θα μπορούσαμε να τον αποκαλέσουμε οπορτουνισμό. Συνώνυμα: Πολιτική χωρίς αρχές. Καιροσκοπισμός. Ενδοτικότητα, συμβιβασμός με τα εμπόδια και τις δυσκολίες. Ρεαλπολιτίκ. Οι όροι νοηματοδοτούνται κυρίως κατ' αντιδιαστολή. Για να κάνεις πολιτική χωρίς αρχές πρέπει πριν απ' όλα να έχεις αρχές. Όπως και για να τις χάσεις. Ενώ η κατάσταση της υποτέλειας δεν προϋποθέτει να έχει προηγηθεί στάδιο ανεξαρτησίας, η οποία έχει απολεσθεί. Με την πλαστικότητα της ελληνικής γλώσσας, ο λαός μας βρήκε τον κατάλληλο τρόπο έκφρασης για την περίσταση. Τι είχες, τι έχασες...

Ο δεύτερος πόλος του ικριώματος της πολιτικής που η ιστορική Αριστερά ζητούσε επίμονα την κατεδάφισή του ξεχωρίζει για τη διαφορετική ποιότητά του. Δεν νοούνται διαβαθμίσεις του ήθους, που είναι κοινό στοιχείο της βούλησης και της πράξης που στοχεύει στην κατακρήμνιση και των δύο πυλώνων. Ανιδιοτέλεια, ευκρίνεια και διαφάνεια χαρακτηρίζουν την αντίθεση και τη σύγκρουση με ό,τι ενσαρκώνουν και συμβολίζουν και οι δύο. Αρετή του λαού μας είναι η ανυποχώρητη υπεράσπιση της ανεξαρτησίας. Πρόσημο του ήθους της Αριστεράς είναι η προσήλωση στις αρχές της και η διαφύλαξη της τιμής όσων έπεσαν στον αγώνα για τα ιδανικά της και όσων συνεχίζουν από κάποιο μετερίζι τον αγώνα αυτόν. Σημείο ταυτότητας νεκρών και ζώντων.

Και ο επαναπροσδιορισμός; Πού βρίσκεται σ' όλα αυτά; Μα στις δυνατότητες που αναδύονται επιτέλους να γίνει πράξη το περιεχόμενό του καθώς δεν είναι πια αναγκαστικό το πέρασμα ανάμεσα στις συμπληγάδες του διπολισμού. Στον ουρανό με τα βαριά σύννεφα της συγκυρίας, της κρίσης και των πολέμων, ουρανό που ξαστερώνει όμως, καθώς απομακρύνθηκε ένα παραπέτασμα -κι ας απομένουν, αλήθεια, τόσα άλλα- το οποίο έκρυβε την ελπίδα. Στη δύναμη των οραμάτων, ακόμη, που προεικάζουν την Ελλάδα που μας αξίζει.

Η Ελλάδα σήμερα βλέπει μπροστά. Χωρίς την οίηση της προγονολατρείας και των κατορθωμάτων του παρελθόντος, αλλά και δίχως τα πλέγματα της ηττοπάθειας που προκάλεσαν τόσα δεινά που έχει υποστεί. Ξέρει που βαδίζει. Πυξίδα της είναι το αριστερό πρόσημο της ψήφου στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις. Εγγύηση για το μέλλον της είναι η ισχύς της λαϊκής εντολής. Δεν έχει την πολυτέλεια να αστοχήσει. Πασχίζει ν' αφήσει πίσω της τα Μνημόνια και ό,τι δεσμεύει την πορεία της προς την ανάκτηση των απολεσθέντων δικαιωμάτων της να αποφασίζει η ίδια για τη ρύθμιση της ζωής της. Έχει χάσει πολύ καιρό, που ανατρέχει πιο πίσω ακόμη και από τον εγκλεισμό της στον κλωβό των ''θεσμών'' - ή μήπως στο λάκκο των λεόντων; Πόσες ευκαιρίες που σπαταλήθηκαν στον βωμό των κίβδηλων ιδεολογημάτων της κυρίαρχης τάξης και των εσφαλμένων επιλογών της πολιτικής της ελίτ!

Η καλή μοίρα της Ελλάδας τη μοίρανε με μια νέα τροχιοδρόμηση, χωρίς τις τροχοπέδες που δεν την άφηναν να ανοίξει ταχύτητα. Ένας εκτροχιασμός θα ήταν καταστροφή, τώρα μάλιστα που φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Η μεμψιμοιρία, η υπερβάλλουσα κριτική, ο δογματισμός της ιδεολογικής καθαρότητας ναρκοθετούν τις γραμμές του τραίνου. Χρειάζεται εγρήγορση, αυτοπεποίθηση, θάρρος, εμπιστοσύνη, υπερηφάνεια. Για να μην χαθεί ο επαναπροσδιορισμός της πολιτικής που έγινε και που μπορεί να επεκταθεί και να ολοκληρωθεί. Για να μη γυρίσουμε πίσω παρά τη νέα, ευνοϊκότερη συγκυρία. Θα ήταν ''τυφλὸς τά τ᾽ ὦτα τόν τε νοῦν τά τ᾽ ὄμματ᾽'' όποιος θα έστεργε σ' έναν επαναπροσδιορισμό του επαναπροσδιορισμού!