"...Οι φιλικές σχέσεις Ποροσένκο - Έρντογάν μετρούν πολύ λιγότερο άπό τόν, μέ βάση τά τεράστια συμφέροντα, δεσμό Έρντογάν-Πούτιν. Επομένως τίποτε δέν είναι εξασφαλισμένο, ώς προς τή θέση τού Πατριαρχείου τής Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία καί τήν τύχη τής αυτοκέφαλης (σχισματικής) Εκκλησίας τής Ουκρανίας. Τελικά, έχει δίκιο Μητροπολίτης τού Φαναριού, ό οποίος στό ερώτημα που τού τέθηκε γιά τήν Ουκρανία απάντησε μέ βαθύ αναστεναγμό: «Νά δούμε πώς θά βγούμε άπό έκεί που μάς έμπλεξε ό Βαρθολομαίος»..."

Από την "ΕΣΤΙΑ"

"ΕΣΤΙΑ", 11/01/19

Γεωπολιτική ΗΠΑ καί Φανάρι

Του Γ. Ν. Παπαθανασόπουλου *

Η ΕΞΗΓΗΣΗ που δίνει γιά τό χαμηλό ποσοστό του Ποροσένκο ό Άνατόλι Όκτισιουκ, του Ούκρανικού Ινστιτούτου Αναλύσεων καί Διαχείρισης της Πολιτικής (UNIΑΝ), είναι ότι οι Ουκρανοί στό μεγάλο ποσοστό τους είναι μέν πιστοί Ορθόδοξοι χριστιανοί, αλλά δεν ενδιαφέρονται γιά τά εκκλησιαστικά ζητήματα, ούτε αντιλαμβάνονται τί σημαίνει Τόμος καί αύτοκεφαλία. Νοιάζονται περισσότερο γιά τά οικονομικά καί κοινωνικά ζητήματα καί τίς πολιτικές ελευθερίες. Ό Ποροσένκο θεωρείται ότι έχει συγκεντρώσει στά χέρια του όλη τήν κρατική εξουσία καί τού αποδίδεται η πλήρης ευθύνη της κατάστασης της Χώρας, η αποτυχία δηλαδή νά προχωρήσει σέ οικονομικές μεταρρυθμίσεις, νά καταπολεμήσει τή διαφθορά, νά αυξήσει τόν εθνικό πλούτο, νά βελτιώσει τή ζωή των Ουκρανών.

Ακόμη καί στό εκκλησιαστικό ζήτημα, που τό μετέτρεψε σέ ύψιστο εθνικό, αποδίδεται στον Ποροσένκο πλήρης αποτυχία. Πέραν της περαιτέρω εντάσεως πού προκαλεί στις σχέσεις τής χώρας του μέ την γειτονική Ρωσσία, καί στό βάθεμα του χάσματος μεταξύ τών Ουκρανών, απέτυχε στό νά εκλεγεί Προκαθήμενος της Αυτοκέφαλου Εκκλησίας ό εκλεκτός του Συμεών, απέτυχε νά αναχθεί αυτή σέ Πατριαρχείο, απέτυχε νά είναι πλήρως ανεξάρτητη άπό τό Φανάρι.

Ό Πρόεδρος Ποροσένκο, μέ τήν ευχαριστήρια επιστολή που απέστειλε στον Πρόεδρο τής Τουρκίας, εμμέσως πλην σαφώς παραδέχθηκε ότι ό κ. Βαρθολομαίος εξαρτάται άπό τόν κ. 'Ερντογάν. Αυτό δέν διέφυγε τού Προέδρου της Ρωσσίας Βλ. Πούτιν. Στην ετήσια συνέντευξη του προς τά διεθνή ΜΜΕ επί όλων τών θεμάτων, τήν οποία έδωσε στίς 20 Δεκεμβρίου 2018, μίλησε μέ σκληρά λόγια γιά τά όσα αποφάσισε ό κ. Βαρθολομαίος γιά τήν Ουκρανία. Σύμφωνα μέ τό πρακτορείο «Ίντερφάξ» ό Ρώσσος Πρόεδρος συνέδεσε τίς ενέργειες του Οίκ. Πατριάρχου στην Ουκρανία μέ τήν επιθυμία του «νά υποτάξει τήν Ουκρανική Εκκλησία καί μετά νά έχει οφέλη άπό αυτήν» καί πρόσθεσε: «Κοιτάξτε πώς κατέστη εξαρτώμενο στην Τουρκία τό Τουρκικό πατριαρχείο. Περιλαμβάνει εξαρτήσεις καί ένα πλήθος άλλων πραγμάτων, καί χρήμα, τό πιό σημαντικό. Πιστεύω ότι τό κύριο ελατήριο καί κίνητρο του Βαρθολομαίου είναι νά υποτάξει αυτή τή χώρα καί μετά νά αρχίσει νά έχει οφέλη άπό αυτήν».

Ό Βλ. Πούτιν σημείωσε επίσης ότι είναι απαράδεκτη ή ανάμιξη τών ΗΠΑ στην εκκλησιαστική κατάσταση στην Ουκρανία καί σημείωσε: «Όλα αυτά είναι μία ακόμη απόδειξη ότι έγιναν έν όψει της προεκλογικής εκστρατείας καί έχουν σκοπό νά βαθύνουν τόν χωρισμό τών λαών της Ουκρανίας καί της Ρωσσίας». Τέλος τόνισε πώς η απαράδεκτη ανάμιξη της πολιτικής ουκρανικής εξουσίας στά εσωτερικά της Εκκλησίας έχει ως αποτέλεσμα «νά μετατρέψει τή σχισματική εκκλησία της Ουκρανίας σέ εκκλησιαστική επαρχία της Ίσταμπούλ».

«Δεν τους άρεσε νά είναι εκκλησιαστική επαρχία της Μόσχας καί έγιναν της Ίσταμπούλ» είπε χαρακτηριστικά. Σημειώνεται ότι ό Ποροσένκο κατά τήν «Ενωτική Σύνοδο» στό Κίεβο καθόταν δίπλα στον προεδρεύοντα Μητροπολίτη Γαλλίας Εμμανουήλ... Σχολιάζοντας τό γεγονός ό Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος διερωτήθηκε τί θά άκουγε ή Ρωσσική Εκκλησία άν ό Πρόεδρος Πούτιν καθόταν δίπλα του στην Πατριαρχική Σύνοδο...

Τό θέμα της γεωπολιτικής εξελίξεως στην Ουκρανία καί τών σχέσεων Αγκύρας, Μόσχας, Ούάσιγκτων, στίς όποίες, μέ ευθύνη του Οίκ. Πατριάρχη, εμπλέκεται τό Φανάρι, είναι πολύπλοκο καί όλα είναι ρευστά. Οι Ρώσσοι καί μεγάλο μέρος τών Ουκρανών θεωρούν ότι είναι ένας λαός, μέ μία πίστη. Ή φιλορωσσική εξέγερση στίς ανατολικές επαρχίες τής χώρας καί ή προσάρτηση άπό_τη Ρωσσία της Κριμαίας, χωρίς ουσιαστική αντίδραση άπό τή Δύση, είναι μία παράμετρος της πολυπλοκότητας. Ή μείωση της οικονομικής βοήθειας προς τήν Ουκρανία άπό τήν κυβέρνηση Τράμπ είναι μία άλλη.

Οι σχέσεις της Τουρκίας μέ τήν Ρωσσία καί τίς ΗΠΑ μία ακόμη. Ο Πούτιν έχει πολύ καλή σχέση μέ τόν Έρντογάν. Τόν επαίνεσε στην προαναφερθείσα συνέντευξη Τύπου, λέγοντας ότι παρά τό ότι ή χώρα του είναι μέλος του ΝΑΤΟ εκείνος ακολουθεί ανεξάρτητη πολιτική. Ή Ρωσσία έχει αναλάβει τήν κατασκευή τοϋ πυρηνικού σταθμού παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στό Άκούγιου της Κιλικίας καί προβλέπεται άπό τόν Όκτώβριο του 2019 νά αρχίσει νά παραδίδει στην Τουρκία πυραύλους εδάφους -αέρος S-400, αγορά ύψους 2,5 δισ. δολλα-ρίων. Κατά τό τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Άνατολού», η συμφωνία αυτή Ρωσσίας -Τουρκίας έχει προκαλέσει τήν αντίδραση τών ΗΠΑ, παρά τίς έκ μέρους της Τουρκίας συζητήσεις γιά αγορά άπό τίς ΗΠΑ πυραύλων τύπου Πάτριοτ καί αεροπλάνων F-35. Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι οι ρωσσικοί πύραυλοι δέν είναι συμβατοί μέ τά όπλα πού χρησιμοποιούν οι άλλες χώρες μέλη τοϋ ΝΑΤΟ καί προειδοποιούν ότι άν πραγματοποιηθεί η εγκατάσταση ρωσσικών πυραύλων στην Τουρκία αυτό θά έχει αρνητικές συνέπειες στις άμερικανο-τουρκικές σχέσεις καί στή θέση τής Τουρκίας στό ΝΑΤΟ. Βεβαίως, ό απρόβλεπτος πρόεδρος τών ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι αποσύρει τους Αμερικανούς στρατιώτες άπό τή Συρία, ενέργεια πού ευνοεί τήν Τουρκία καί βλάπτει τους Κούρδους, οι όποίοι συνεργάσθηκαν επιτυχώς μέ τους Αμερικανούς σέ βάρος τών τρομοκρατών τοϋ Ισλαμικού κράτους καί τους αντάρτες, πού εφοδίαζαν οι ΗΠΑ καί ή Σαουδική Αραβία σέ βάρος τοϋ προέδρου Άσσαντ... Ευνοεί επίσης τους Ρώσσους καί τόν Πρόεδρο Άσσαντ, που τού δίδεται η ευκαιρία νά εδραιώσει τήν κυριαρχία του στή χώρα...

Μία άλλη παράμετρος στίς σχέσεις της Αγκυρας μέ τήν Μόσχα καί τήν Ούάσιγκτων είναι ή συμφωνία πού υπέγραψαν οι κύριοι Πούτιν καί Έρντογάν, στίς 19 Νοεμβρίου 2018, γιά τήν κατασκευή άγωγού μεταφοράς ρωσσικού φυσικού αερίου μέσω Τουρκίας. Με αυτόν ή Ρωσσία θά αυξήσει την γεωπολιτική της επιρροή στην Ευρώπη καί ή Τουρκία θά εδραιώσει τή θέση της ώς σημαντικής περιφερειακής δύναμης. Φυσικά οι ΗΠΑ αντιδρούν μέ κάθε τρόπο στην υλοποίηση της συμφωνίας αυτής καί παράλληλα επιζητούν τρόπους νά μειώσουν τίς ανάγκες της Ευρώπης σε ρωσ-σικό φυσικό αέριο. Σημειώνεται ότι ό αγωγός μέσω Τουρκίας (Τurkish Stream) θά απαλλάξει τή Ρωσσία άπό τό πέρασμα του προς τήν Ευρώπη αγωγού μέσω τής Ουκρανίας, ενέργεια πού θά σημάνει ζημία τής έν λόγω χώρας τριών δισ. εύρώ ετησίως.

Μέ τά δεδομένα αυτά είναι βέβαιο ότι οι φιλικές σχέσεις Ποροσένκο - Έρντογάν μετρούν πολύ λιγότερο άπό τόν, μέ βάση τά τεράστια συμφέροντα, δεσμό Έρντογάν-Πούτιν. Επομένως τίποτε δέν είναι εξασφαλισμένο, ώς προς τή θέση τού Πατριαρχείου τής Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία καί τήν τύχη τής αυτοκέφαλης (σχισματικής) Εκκλησίας τής Ουκρανίας. Τελικά, έχει δίκιο Μητροπολίτης τού Φαναριού, ό οποίος στό ερώτημα που τού τέθηκε γιά τήν Ουκρανία απάντησε μέ βαθύ αναστεναγμό: «Νά δούμε πώς θά βγούμε άπό έκεί που μάς έμπλεξε ό Βαρθολομαίος»

*Δημοσιογράφος-συγγραφέας