"...Και τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση εξαναγκάστηκε στο πλαίσιο της τέταρτης αξιολόγησης, να προκηρύξει την πώληση δύο λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και του 50,1% των ΕΛΠΕ. Και φυσικά οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και πελάτες της ισχυρής ΔΕΗ δέχονται εδώ και μερικούς μήνες καταιγισμό «προσφορών» από ιδιωτικές ενεργειακές εταιρείες για να κόψουν τη συνεργασία με τη ΔΕΗ και να τη συνεχίσουν μαζί τους..."

Από τον κλώνο της "Ε"

"Εφ.Συν", 30/04/18

ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΣΟΥΠΑΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΦΑΣΗ της «σοσιαλμανίας» -όπως την ονόμασε ο ΣΕΒ- διαπέρασε ολόκληρη τη λεγόμενη «καραμανλική» περίοδο της Μεταπολίτευσης, που επεκτάθηκε και στην περίοδο της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ. Κορυφαίο στοιχείο της η κρατικοποίηση της Εμπορικής Τράπεζας και του Ομίλου Στρ. Ανδρεάδη, που αριθμούσε περί τις 20 θυγατρικές επιχειρήσεις και τράπεζες. Η κρατικοποίηση, από την άνοδο του Α. Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, πήρε τη μορφή της «κοινωνικοποίησης», της εισαγωγής δηλαδή του λαϊκού ελέγχου και της λαϊκής συμμετοχής στη δραστηριότητα των δημόσιων επιχειρήσεων.

Τονίζεται ο παρεμβατικός της ρόλος στην οικονομική ανάπτυξη που, όμως, συνδυάζεται με μια αύξηση της απασχόλησης στις στρατηγικού χαρακτήρα ΔΕΚΟ. Η ενεργή συμμετοχή του λαϊκού στοιχείου στις στρατηγικού χαρακτήρα ΔΕΚΟ (είναι τότε οι τρεις μεγαλύτερες ΔΕΗ, ΟΤΕ, ΟΣΕ) ατονεί στη δεύτερη περίοδο διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ (από το 1985 και εντεύθεν) και ουσιαστικά εξαφανίζεται υπό το βάρος των σκανδάλων διαφθοράς (Κοσκωτάς κ.λπ.).

Ο κ. Γ. Παπαντωνίου, μετέπειτα υπουργός Εθν. Οικονομίας, τονίζει ότι «το αναπτυξιακό αποτέλεσμα υπήρξε μηδενικό». Η διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ (μέχρι το 1989) χαρακτηρίζεται «κρατικίστικη», κυρίως γιατί παρεμβαίνει έντονα στις χρεοκοπημένες επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα και αναλαμβάνει τον έλεγχο των διοικήσεών τους.

ΕΙΝΑΙ Η ΠΕΡΙΟΔΟΣ των προβληματικών επιχειρήσεων. Πέντε μέρες πριν φύγει από τη ζωή (το 2016) ο Γερ. Αρσένης -όπως έδειξε πρόσφατα ντοκιμαντέρ για τον Α. Παπανδρέου- δικαιολογεί το εγχείρημα και το πείραμα της διάσωσης των προβληματικών επιχειρήσεων από το κράτος. Είχαμε, λέει, να κάνουμε με 290 υπερχρεωμένες επιχειρήσεις, την αφρόκρεμα της παραγωγικής βάσης της χώρας.

Επρεπε να διατηρήσουμε τις θέσεις εργασίας και έπρεπε να διασώσουμε από τη χρεοκοπία την Εθνική Τράπεζα, η οποία είχε δανείσει αυτές τις επιχειρήσεις. Στην «καραμανλική» και πρώτη «ΠΑΣΟΚική» περίοδο ουδείς τολμά να ανοίξει ζήτημα ιδιωτικοποιήσεων. Το κυρίαρχο ζήτημα είναι η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του «ευρύτερου» δημόσιου τομέα παρά η μείωσή του. Είναι τόσο έντονη η ιδεολογία της κρατικής παρέμβασης στην οικονομία και στην ανάπτυξη, ιδεολογία που διακατέχει τα προγράμματα της Ν.Δ., του ΠΑΣΟΚ και της Αριστεράς (ΚΚΕ και ΚΚΕ εσωτ.), ώστε η κυβέρνηση Ν.Δ. του Κων. Μητσοτάκη, κατ' εξοχήν νεοφιλελεύθερου πολιτικού, μόνο δειλά βήματα επιχειρεί στο σχέδιο σμίκρυνσης του δημόσιου τομέα.

Ετσι, ιδιωτικοποιούνται οι τότε θυγατρικές της Εμπορικής Τράπεζας, Τράπεζα Πειραιώς (που γιγαντώνεται αργότερα υπό την ηγεσία του κ. Σάλλα) και Τράπεζα Αττικής, που ελάχιστο ρόλο διαδραματίζουν στην αναπτυξιακή διαδικασία.

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΠΕΣΕΙ (1993) η κυβέρνηση Μητσοτάκη αποτολμά το μεγάλο νεοφιλελεύθερο άλμα. Καταρτίζει νομοσχέδιο (ο τότε υπουργός Στ. Μάνος πρωτοστατεί) για την πώληση του ΟΤΕ σε ιδιώτες και, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, σε γερμανικές επιχειρήσεις που διαβλέπουν την αναπτυξιακή διάσταση του εγχειρήματος. Το νομοσχέδιο δεν ήρθε ποτέ στη Βουλή προς ψήφιση, γιατί ο τότε πρόεδρος της Πολιτικής Ανοιξης έριξε την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Είναι, έκτοτε, το μεγάλο άγος της συντηρητικής παράταξης, που βαρύνει την πορεία και της σημερινής Ν.Δ., παρά τους τακτικισμούς που έλαβαν χώρα και οδήγησαν στην εκλογή του κ. Κυρ. Μητσοτάκη στην ηγεσία της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Ομως, από τότε και εξαιτίας των βλέψεων των ισχυρών της Ευρώπης, η πώληση του ΟΤΕ είχε δρομολογηθεί.

«Πέρασε» στην ιδιοκτησία του γερμανικού ΟΤΕ, επί της νεοδημοκρατικής κυβέρνησης του Κώστα Καραμανλή, χωρίς ο τότε υπουργός Οικονομίας Γ. Αλογοσκούφης να μπορέσει να αντισταθεί στις δολοπλοκίες των Γερμανών με τον Αν. Βγενόπουλο, που επικεφαλής επιθετικών φαντς συγκέντρωσε από το χρηματιστήριο το 20% των μετοχών και το παρέδωσε (με το αζημίωτο) στον γερμανικό ΟΤΕ.

Ο εθνικός τηλεπικοινωνιακός οργανισμός ήταν, τότε, μαζί με τη θυγατρική του, COSMOTE, «η ταχύτερα αναπτυσσόμενη επιχείρηση της Ευρώπης», με σημαντική διείσδυση στις αγορές της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η διείσδυση αυτή μάλλον ανακόπηκε ή εντάχθηκε στα γερμανικά αναπτυξιακά σχέδια που τουλάχιστον προβλέπουν επένδυση 2 δισ. ευρώ στην Ελλάδα τα προσεχή χρόνια, με τα οφέλη να τα καρπούνται σε μεγάλο βαθμό οι ξένοι επενδυτές.

ΤΟ 1996 Ο κ. Κ. ΣΗΜΙΤΗΣ αναλαμβάνει πρωθυπουργός μετά τον θάνατο του Α. Παπανδρέου. Η αποκρατικοποίηση γίνεται συστατικό στοιχείο της οικονομικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ και ο δραστικός περιορισμός του δημόσιου τομέα παίρνει τη θέση της επιδίωξης της αποτελεσματικότερης λειτουργίας των δημοσίων επιχειρήσεων προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Πρόκειται, όπως καταγγέλλει η τότε Αριστερά, για μια σοβαρή ειδοποιό διαφορά, με τον Γερ. Αρσένη να καταγγέλλει ότι «δεν υπάρχει πια ΠΑΣΟΚ» και αριστερούς πολιτικούς και διανοούμενους να υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα οπισθοδρομικό συντηρητικό εκσυγχρονισμό.

Ο τότε υφυπουργός Οικονομίας (στο Γενικό Λογιστήριο) κ. Ν. Χριστοδουλάκης ερωτάται από τον υπογράφοντα: «Οι αποκρατικοποιήσεις στις οποίες προχωρά η κυβέρνηση αποτελούν συγκυριακό φαινόμενο, δηλαδή επιβάλλονται από την οικονομική συγκυρία, ή αποτελούν στρατηγική επιλογή του ΠΑΣΟΚ;» Η απάντηση αλλάζει τα δεδομένα: Είναι στρατηγική επιλογή, απαντά ο κ. Χριστοδουλάκης, που εθεωρείτο τότε «πνευματικό παιδί του Κ. Σημίτη», καθώς και πιθανότατος διάδοχός του.

Η Ιστορία, βέβαια, έδειξε «πασοκοποίηση»... Το 1996, πάντως, ο Θ. Καρατζάς, επιστήθιος φίλος του Κ. Σημίτη και αργότερα επιτυχημένος διοικητής της Εθνικής Τράπεζας, αρχίζει την επιχείρηση «απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος». Γνωρίζει πιένες η καταναλωτική και στεγαστική πίστη και καλλιεργούνται προσδοκίες για ανέβασμα του πήχη του χρηματιστηρίου στις 7.000 μονάδες (σήμερα καρκινοβατεί γύρω στις 800 μονάδες).

Τους καρπούς της υστερίας γευόμεθα σήμερα με τα «κόκκινα» δάνεια επιχειρήσεων και δανειοληπτών, που από 4-5% του συνόλου, τότε, έφτασαν σήμερα στο 50% του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών. Το ντελίριο της «απελευθέρωσης» σε συνδυασμό με την πορεία και την ένταξη στο ευρώ στήνουν έναν άγριο χορό συγχωνεύσεων, εξαγορών και αποκρατικοποιήσεων στο πιστωτικό σύστημα.

Δέκα περίπου μεγάλες και μικρές τράπεζες και όλα τα υποκαταστήματα των ξένων τραπεζών εξαφανίζονται από τον τραπεζικό χάρτη. Εμπορική, Ιονική, Γενική, Μακεδονίας-Θράκης, Κτηματική, Στεγαστική, Citibank, American Express, Μπάρκλεϊ, Société Générale, Crédit Lyonnais, Crédit Agricole, Αγροτική, Κύπρου, Λαϊκή, Ελληνική.

Η ΕΚΠΝΟΗ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ τον προσεχή Αύγουστο βρίσκει τις εναπομείνασες 4 συστημικές τράπεζες (Εθνική, Πειραιώς, Alpha, Eurobank), την Αττικής και όλες τις συνεταιριστικές βαριά τραυματισμένες. Στους σκελετούς των ντουλαπιών τους από την πρώτη φουρνιά προβληματικών έχουν προστεθεί οι σκελετοί των θυγατρικών τραπεζών που δημιούργησαν στο εξωτερικό και υποχρεώθηκαν να τις πουλήσουν για να αποκτήσουν ρευστότητα.

Ακόμη και η ισχνή αύξηση - επανάκαμψη των καταθέσεων χρησιμοποιείται για την εξόφληση του ακριβού ELA (των δανείων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα) αντί να αρδεύει την οικονομία μέσω τραπεζικών χορηγήσεων. Στο μεταξύ οι δανειστές υποχρεώνουν τις τράπεζες να πουλήσουν σχεδόν για ένα κομμάτι ψωμί θυγατρικές και περιουσιακά τους στοιχεία.

Αποκρατικοποιήθηκε έτσι η ασφαλιστική της Εμπορικής «Φοίνικας», ετοιμάζεται η Αγροτική Ασφαλιστική και παραλίγο να παραδοθεί σε ελληνοαμερικανικό αναξιόπιστο κονσόρτσιουμ η Εθνική Ασφαλιστική, εταιρείες δηλαδή που λόγω της εμπλοκής του Δημοσίου σ' αυτές παρέχουν ασφάλεια στους πολίτες ότι θα τηρηθούν οι δεσμεύσεις όταν επέλθει ο ασφαλιστικός κίνδυνος.

Παρά τη (βίαιη) μεγέθυνσή τους οι ελληνικές τράπεζες αποδείχτηκαν ανέτοιμες να αντιμετωπίσουν τον Αρμαγεδδώνα των μνημονίων. Αυτή τη στιγμή, απεξαρτημένες από τον δημόσιο έλεγχο, φροντίζουν η καθεμία τα του οίκου της παρά να προσποριστούν οφέλη από την αναπτυξιακή διαδικασία.

Σε πρόσφατη ημερίδα που οργάνωσε το Ινστιτούτο Στρατηγικής για την Ανάπτυξη - ΙΝΕΡΠΟΣΤ, στην οποία πήραν μέρος τα ανώτατα στελέχη των τραπεζών, υποστηρίχθηκε χωρίς να αμφισβητηθεί ότι το προσωπικό τους δεν διαθέτει δεξιότητες για να αντιμετωπίσει συνέπειες των μνημονίων ούτε για να εξεύρει και να κινητοποιήσει κεφάλαια 80-150 δισ. ευρώ που απαιτούνται για την ανάπτυξη της οικονομίας την προσεχή δεκαετία.

Πρόσφατα μάλιστα η PricewaterhouseCoopers προσδιόρισε τα απαιτούμενα κεφάλαια για να κλείσει το επενδυτικό κενό σε 110 δισ. την επόμενη πενταετία. Η κυβέρνηση, ως γνωστόν, επαίρεται γιατί η ελληνική οικονομία προσέλκυσε πέρυσι κεφάλαια 4 δισ. ευρώ.

ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ οι αποκρατικοποιήσεις ΔΕΚΟ πολλαπλασιάζονται και επιταχύνονται, ενώ εμφανίζονται οι παρενέργειες προηγούμενων αποκρατικοποιήσεων. Αυτή τη φορά δεν είναι προϊόν μόνον της θέλησης και των πολιτικών των προηγούμενων κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. που είχαν αποδεχθεί το νεοφιλελεύθερο μοντέλο ανάπτυξης.

Αλλά είναι προϊόν βίαιης επιβολής από την πλευρά των δανειστών. Ετσι, ο ΟΛΠ περιέρχεται στους Κινέζους, ο ΟΛΘ σε κοινοπραξία ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και του κ. Ιβάν Σαββίδη. Το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» παραχωρείται για άλλα 20 χρόνια προς εκμετάλλευση σε καναδικό ασφαλιστικό ταμείο και στην οικογένεια Κοπελούζου (κατέχουν το 40% και το 5% αντίστοιχα). Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια αναλαμβάνει η γερμανική Fraport.

Η Ολυμπιακή Αεροπορία, που είχε περάσει στον Α. Βγενόπουλο, ουσιαστικά περνά στην Aegean, δημιουργώντας μονοπώλιο. Το εναπομείναν μικρό ποσοστό 5% του Δημοσίου στον ΟΤΕ περνά και αυτό στους Γερμανούς. Ο ΔΕΣΦΑ (φυσικό αέριο) παραχωρείται στην ευρωπαϊκή κοινοπραξία που κατασκευάζει τον αγωγό αερίου TAP.

Και τις τελευταίες ημέρες η κυβέρνηση εξαναγκάστηκε στο πλαίσιο της τέταρτης αξιολόγησης, να προκηρύξει την πώληση δύο λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και του 50,1% των ΕΛΠΕ. Και φυσικά οι καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και πελάτες της ισχυρής ΔΕΗ δέχονται εδώ και μερικούς μήνες καταιγισμό «προσφορών» από ιδιωτικές ενεργειακές εταιρείες για να κόψουν τη συνεργασία με τη ΔΕΗ και να τη συνεχίσουν μαζί τους.

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΓΝΩΣΤΗ «ΕΝΤΟΛΗ» των δανειστών να περιοριστεί στο 50% η συμμετοχή της δημόσιας επιχείρησης στην ενεργειακή οικονομία της χώρας, προς όφελος των ιδιωτών και, βεβαίως, ξυπνούν μνήμες για τις 2 πρώτες ιδιωτικές εταιρείες που εισήλθαν χωρίς κανένα έλεγχο στη λιανική πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και των οποίων οι ιδιοκτήτες καταχράστηκαν τα χρήματα του τότε ΕΝΦΙΑ, δαπανώντας τα για να ραίνουν με άνθη τραγουδίστριες και τραγουδιστές στα νυχτερινά κέντρα της Αθήνας.

Δεν λείπουν και οι προβληματισμοί σε κυβερνητικά στελέχη ότι η πώληση λιγνιτικών μονάδων ανοίγει την όρεξη και για πωλήσεις υδροηλεκτρικών μονάδων της ΔΕΗ, που έχουν χαμηλό κόστος λειτουργίας και παραγωγής. Αλλωστε οι δανειστές είχαν επιβάλει πώληση τέτοιων μονάδων επί των ημερών των προηγούμενων μνημονιακών κυβερνήσεων, τις οποίες η τωρινή κυβέρνηση αναίρεσε μετά από διαπραγμάτευση.