"...Το κοστούμι της ενισχυμένης εποπτείας έχει αρχίσει ήδη να ράβεται στα βασικά του μέτρα, στο τρίγωνο Γερμανίας - Γαλλίας - ΔΝΤ, οι τελικές συζητήσεις όμως θα ξεκινήσουν μετά την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης, για την οποία ένα ουσιαστικό βήμα θα γίνει στη συνεδρίαση του Eurogroup την ερχόμενη Δευτέρα. Το τυπικό κλείσιμο της τρίτης αξιολόγησης αναμένεται στα μέσα Φεβρουαρίου. Το κλίμα με τους δανειστές είναι θετικό. Ορισμένες ευρωπαϊκές πηγές όμως δεν αποκλείουν ένα «θερμό τετράμηνο» στη συνέχεια. Από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τα μέσα Ιουνίου, όταν θα πρέπει να κλείσει η συμφωνία για την επόμενη μέρα, κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι οι διαβουλεύσεις δεν θα είναι εύκολες...."

"ΤΑ ΝΕΑ/ΣΑΒΒΑΤΟΚΥΡΙΑΚΟ", 20-21/01/18

ΤΟ ΔΙΠΛΟ ΘΕΜΑ ΤΗΣ ΕΛΕΝΑΣ ΛΑΣΚΑΡΗ

ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ
Οι δεσμεύσεις του τέταρτου προγράμματος

Νέο πλαίσιο με αυστηρούς όρους, που θα τεθεί σε εφαρμογή μετά τη λήξη του τρίτου Μνημονίου, ετοιμάζουν οι δανειστές για την Ελλάδα, με διάρκεια τουλάχιστον δύο ετών, ώστε να περιφρουρήσουν μέσω συγκεκριμένων δεσμεύσεων την ελληνική οικονομική πολιτική

Η αυστηρότητα του νέου Πλαισίου Ενισχυμένης Εποπτείας και ο βαθμός εκχώρησης της εγχώριας οικονομικής πολιτικής στους δανειστές για τα χρόνια που θα ακολουθήσουν την ολοκλήρωση του τρίτου Μνημονίου, θα κρίνουν τις αντοχές της κυβέρνησης και τον χρόνο διενέργειας των επόμενων εθνικών εκλογών.

Το κοστούμι της ενισχυμένης εποπτείας έχει αρχίσει ήδη να ράβεται στα βασικά του μέτρα, στο τρίγωνο Γερμανίας - Γαλλίας - ΔΝΤ, οι τελικές συζητήσεις όμως θα ξεκινήσουν μετά την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης, για την οποία ένα ουσιαστικό βήμα θα γίνει στη συνεδρίαση του Eurogroup την ερχόμενη Δευτέρα. Το τυπικό κλείσιμο της τρίτης αξιολόγησης αναμένεται στα μέσα Φεβρουαρίου.
Το κλίμα με τους δανειστές είναι θετικό. Ορισμένες ευρωπαϊκές πηγές όμως δεν αποκλείουν ένα «θερμό τετράμηνο» στη συνέχεια.

Από τα μέσα Φεβρουαρίου έως τα μέσα Ιουνίου, όταν θα πρέπει να κλείσει η συμφωνία για την επόμενη μέρα, κυβερνητικές πηγές αναγνωρίζουν ότι οι διαβουλεύσεις δεν θα είναι εύκολες.

Σημεία - κλειδιά της συμφωνίας και των πολιτικών περιθωρίων διαχείρισής της είναι αφενός η στάση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, αφετέρου οι δεσμεύσεις οι οποίες θα συνοδεύουν το νέο Πλαίσιο.

Το ΔΝΤ, το οποίο, όπως όλα δείχνουν, θα έχει ενεργό συμμετοχή στο ελληνικό πρόγραμμα, φέρεται αποφασισμένο να ζητήσει την εμπροσθοβαρή μείωση του αφορολογήτου στη ζώνη των 5.700-6.600 ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 2019, αντί για το 2020.

Η ανησυχία στους κόλπους των δανειστών πως χωρίς συγκεκριμένες δεσμεύσεις η ελληνική κυβέρνηση θα αποκτήσει μια ενδεχομένως ανεξέλεγκτη ροπή προς παροχές και ακύρωση εφαρμοσμένων μεταρρυθμίσεων, είναι ήδη διάχυτη και εξηγεί τη δική τους «ανάγκη» να περιφρουρήσουν μέσω συγκεκριμένων δεσμεύσεων την ελληνική οικονομική πολιτική των επόμενων ετών. Τον κίνδυνο αναγνώρισε σαφώς και ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Γιώργος Χουλιαράκης με την αναφορά του στο ρίσκο ενός νέου δημοσιονομικού παραστρατήματος, το οποίο, κατά την άποψή του, δεν είναι μικρό πριν από το εκλογικό 2019 αν υπάρξει επιστροφή στις κακές συνήθειες του παρελθόντος.

Κλειδί για τις πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις σε μεσομακροπρόθεσμο ορίζοντα είναι προφανώς και οι ίδιες οι νέες δεσμεύσεις της επόμενης περιόδου.
Οι πληροφορίες που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρουν πως το Πλαίσιο Ενισχυμένης Εποπτείας της επόμενης μέρας χτίζεται ήδη με ιδέες αέναων αποκρατικοποιήσεων, καθιέρωσης τρίτου πυλώνα στο Ασφαλιστικό με ενεργό συμμετοχή των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών, ρήτρες μη ακύρωσης εφαρμοσμένων μέτρων, σύμπραξης του Δημοσίου με ιδιώτες για την παροχή υπηρεσιών που δίνονται σήμερα αποκλειστικά από το Δημόσιο, αλλά και «κορσέ» σκληρών πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022 και 2% του ΑΕΠ έως το 2060.

Το αντίδωρο για την υπογραφή του νέου πακέτου θα είναι η σταδιακή απελευθέρωση παρεμβάσεων για το δημόσιο χρέος, σε συνάρτηση με τον ρυθμό ανάπτυξης. Θα βάλει την υπογραφή του ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας;

Τι θα ζητήσουν οι δανειστές
Το υβριδικό μνημόνιο που φέρνει

η επόμενη μέρα
Με σκληρούς όρους, αξιολογήσεις και μαξιλάρι χρηματοδότησης ετοιμάζεται να ενεργοποιηθεί από τον Αύγουστο

Της Έλενας Λάσκαρη

«Ανάμεσα στην καθαρή έξοδο και την προληπτική γραμμή πίστωσης υπάρχουν πολλές επιλογές». Κορυφαίο στέλεχος του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης είχε χρησιμοποιήσει αυτή τη φράση τον περασμένο Ιούλιο όταν είχε αρχίσει να μπαίνει στις πρώτες γραμμές του κυβερνητικού αφηγήματος το στόρι της καθαρής εξόδου.

Λίγους μήνες αργότερα, σήμερα, το στόρι της καθαρής εξόδου δεν υπάρχει σε καμία εναλλακτική των δανειστών για την επόμενη μέρα.

Το ίδιο ισχύει και για την «καθαρή» προληπτική γραμμή πίστωσης. Για να ενεργοποιηθεί θα πρέπει να υποβληθεί αίτημα από την ελληνική κυβέρνηση. Είναι σαφές ότι ο Αλέξης Τσίπρας δεν προτίθεται να το κάνει.

Το σενάριο εργασίας πάνω στο οποίο δουλεύουν ήδη οι δανειστές προβλέπει ένα πλαίσιο ενισχυμένης εποπτείας, το οποίο είναι πιθανό να ονομάζεται «Πλαίσιο για την Ανάπτυξη και τη Σταθερότητα» (Framework for Growth and Stability) με συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επόμενη μέρα, συνδυάζοντας χαρακτηριστικά από τις δύο ισχύουσες Γραμμές Πίστωσης του ESM.

Με απλά λόγια, θα είναι ακριβώς αυτό που είχε περιγράψει προ τριμήνου ευρωπαίος αξιωματούχος ως «υβριδικό Μνημόνιο» με άλλο όνομα, με μαξιλάρι χρηματοδότησης αν χρειαστεί, με συγκεκριμένες δεσμεύσεις, τακτικές αξιολογήσεις από τους θεσμούς και αντίδωρα διευθέτησης του χρέους.

Τα κέρδη των κεντρικών τραπεζών και της ΕΚΤ (SMP' s και ANFA' s) θα επανέλθουν στο προσκήνιο ενώ αναμένεται να αξιοποιηθούν και περίπου 12 δισ. ευρώ από το τρίτο πρόγραμμα του ESM τα οποία δεν θα χρησιμοποιηθούν έως τον Αύγουστο. Το χρονικό εύρος αυτού του νέου Πλαισίου είναι ανοιχτό. Η ελάχιστη διάρκειά του εκτιμάται πως θα είναι δύο χρόνια «προκειμένου να καλύπτει σε κάθε περίπτωση το διάστημα εθνικών και προεδρικών εκλογών στη χώρα» όπως αναφέρει πηγή με γνώση των συζητήσεων.

Με βάση τα ισχύοντα διαθέσιμα εργαλεία του ESM, την Προληπτική Πιστωτική Γραμμή υπό προϋποθέσεις (PCCL) και την Πιστωτική Γραμμή υπό ενισχυμένες προϋποθέσεις (ECCL), η ελάχιστη χρονική διάρκεια είναι το ένα έτος, με δυνατότητα δύο ακόμα εξαμηνιαίων ανανεώσεων.

Ορισμένες ευρωπαϊκές πηγές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο οι δανειστές να ζητήσουν πλαίσιο δεσμεύσεων μεγαλύτερης διάρκειας, έως το 2022 για παράδειγμα. Αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί, η διαπραγμάτευση είναι μπροστά, η τετραετία όμως αναγνωρίζεται από αρμόδιες πηγές πως είναι πολύ δύσκολο να «χωνευτεί» πολιτικά από την ελληνική κυβέρνηση. Σε κάθε περίπτωση η Κομισιόν, αναφέρουν πληροφορίες, έχει αρχίσει να επεξεργάζεται εναλλακτικά σενάρια ως προς τη διάρκεια του νέου Πλαισίου. Η διετία είναι το ελάχιστο.

Χωρίς διαπραγμάτευση. Τα μέτρα του υβριδικού Μνημονίου επίσης θα αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Ηδη υπάρχουν ιδέες στους κόλπους των δανειστών, αλλά και αδιαπραγμάτευτες κόκκινες γραμμές.

Μεταξύ αυτών, αναφέρουν πληροφορίες, η ρήτρα μη ακύρωσης μεταρρυθμίσεων που έχουν υλοποιηθεί στο πλαίσιο των τριών Μνημονίων της οκταετίας και η δέσμευση πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και 2% του ΑΕΠ έως το 2060. Αυτά για τους δανειστές είναι αδιαπραγμάτευτα.
Αδιαπραγμάτευτες για τους Γερμανούς είναι οι ιδιωτικοποιήσεις. Χωρίς την «αξιοποίηση» περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου που έχουν μεταφερθεί στο ΤΑΙΠΕΔ, δεν πρόκειται να υπάρξει η παραμικρή υπόσχεση για τη διευθέτηση του χρέους.

Με τα μέχρι τώρα δεδομένα, από τα πιθανά μέτρα του τέταρτου πακέτου είναι η προώθηση του τρίτου πυλώνα στο Ασφαλιστικό. Μετά τις αλλεπάλληλες μειώσεις των συντάξεων και τις αυξήσεις των εισφορών, το πρόβλημα κατά τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ παραμένει άλυτο.

Το μέτρο που παρουσιάζεται ως πιθανό να περιληφθεί στο τέταρτο πακέτο αφορά τη μετεξέλιξη του σημερινού Ασφαλιστικού σε ένα σύστημα τριών πυλώνων, όπου το δημόσιο θα συνυπάρχει με τα επαγγελματικά ταμεία και τα ιδιωτικά συστήματα ασφάλισης.

Ενδείκτικο πάντως των διαθέσεων των δανειστών είναι η ρήτρα που έβαλε το χθεσινό Euroworking Group για την διενέργεια ηλεκτρονικών πληστειριασμών προκειμένου να εκταμιευθεί η δεύτερη υποδόση της τρίτης αξιολόγησης

ΜΕ ΤΟ ΔΝΤ ΣΤΟ...ΜΠΡΟΣΤΙΝΟ ΚΑΘΙΣΜΑ

Σε βασικό ρυθμιστή των εξελίξεων αναδεικνύεται για μία ακόμα φορά το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Οι πληροφορίες των προηγούμενων μηνών για το ενδεχόμενο αποχώρησης του Ταμείου από το ελληνικό πρόγραμμα έχουν περάσει στο παρασκήνιο και στο προσκήνιο έχει έρθει πλέον το σενάριο παραμονής του στο ελληνικό πρόγραμμα, ακόμα και αν δεν εκταμιεύσει ποτέ στο μέλλον ούτε ένα ευρώ χρηματοδότησης προς την Ελλάδα.

Αναλυτές ποντάρουν πλέον στο σενάριο συμμετοχής του ΔΝΤ στην επόμενη μέρα. Οπως τονίζουν, υπάρχουν πολλοί λόγοι που συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση.

Το ρίσκο απομόνωσης του Ταμείου, αν μείνει εκτός ελληνικού προγράμματος και μέσω αυτού εκτός των τειχών της ευρωζώνης, σε συνδυασμό με τις δυσκολίες συνεννόησης με τη διακυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, αποτελεί μία βασική πτυχή.

«Το ένστικτο αυτοσυντήρησης του Ταμείου συμβάλλει σε μία διαφορετική προσέγγιση» ανέφερε σε ανάλυσή της η Eusasia, τονίζοντας πως μια ανταγωνιστική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ενωση θα άφηνε απομονωμένο το Ταμείο από τους δύο κύριους χρηματοδότες του, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Κλειδί για τις διαπραγματεύσεις χαρακτηρίζει το ΔΝΤ και χθεσινή έκθεση της Societe Generale, εξηγώντας παράλληλα γιατί το ενδεχόμενο να μην υπάρξει κάποιας μορφής πρόγραμμα μετά τη λήξη του τρίτου Μνημονίου δεν είναι υπαρκτό.

Οπως σημειώνει η SocGen, δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τελείως το ενδεχόμενο η ελληνική κυβέρνηση να διατηρήσει τον στόχο της να μη ζητήσει προληπτική γραμμή. «Ωστόσο αυτό θα φέρει υπερβολική και αναίτια πίεση στις τράπεζες και θα μπορούσε εν τέλει να αποδειχθεί αντιπαραγωγικό, προσθέτοντας πίεση στο σύστημα».