"...Στην Ελλάδα οι νόμοι υπάρχουν, το κράτος λειτουργεί και οι μηχανισμοί του λειτουργούν. Γιατί παρ' όλ' αυτά δεν κάνουν τη δουλειά τους; Δεν μπορεί να είναι αντικείμενο κυβερνητικών εξαγγελιών η πρόθεση της πολιτείας να επιβάλει τον νόμο - όταν μάλιστα ο νόμος σημαίνει λιγότερα τροχαία, λιγότερους θανάτους και λιγότερους τραυματισμούς. Η νομιμότητα είναι υποχρέωση, στα κανονικά κράτη δεν μπορεί να είναι κομματική γραμμή. Οχι άλλον εξαιρετισμό. Οχι άλλους Ζορμπάδες..."

"ΤΑ ΝΕΑ", 22/08/19

ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΜΗΤΣΟΥ

Οι έλληνες πρωθυπουργοί συνήθιζαν για ένα διάστημα, και για προφανείς λόγους, να πραγματοποιούν το πρώτο τους ταξίδι στη Γερμανία - δηλαδή στην καγκελάριο Μέρκελ. Την παράδοση έσπασε ο Αλέξης Τσίπρας, που πήγε πρώτα στον Ρέντσι για να δείξει τη σημασία του νότιου, αντιγερμανικού μετώπου. Και ακολουθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που ξεκινά σήμερα τις διεθνείς του επαφές από τον Εμανουέλ Μακρόν.

Η επιλογή μπορεί να οφείλεται σε πρακτικούς λόγους, αλλά έχει έναν βαθύ πολιτικό συμβολισμό. Γιατί οι ισορροπίες στην Ευρώπη αλλάζουν. Η Γερμανία, που διολισθαίνει προς την ύφεση, δεν αποτελεί πλέον μοντέλο ή, εν πάση περιπτώσει, δεν αποτελεί το μόνο μοντέλο για την υπόλοιπη Ευρώπη. Και τη θέση της παίρνει η παρεξηγημένη, η ταλαιπωρημένη, η «αρτηριοσκληρωτική» Γαλλία.

Είναι αλήθεια πως η χώρα που επισκέπτεται σήμερα ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ακόμη σοβαρά προβλήματα, όπως υψηλή ανεργία και μεγάλο χρέος. Στα έξι από τα τελευταία δώδεκα τρίμηνα, όμως, η ανάπτυξή της ήταν μεγαλύτερη από εκείνη της Γερμανίας και στα άλλα έξι οι ρυθμοί των δύο χωρών ήταν ανάλογοι. Οι επιδόσεις της Γαλλίας είναι καλύτερες και στον τομέα των επενδύσεων, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα.

Οι λόγοι της γερμανικής υποχώρησης είναι πολλοί: ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ - Κίνας, η μείωση στις παραγγελίες γερμανικών αυτοκινήτων, η λεγόμενη Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση, το Brexit. Σύμφωνα με ένα πρόσφατο άρθρο του πολωνού πρώην υπουργού Εξωτερικών Γιάτσεκ Ροτόφσκι και του βρετανού οικονομικού αναλυτή Αρναμπ Ντας στο Project Syndicate, η Γαλλία επιστρέφει σήμερα στον ενδιάμεσο και αποφασιστικό ρόλο που είχε πριν από 1990, όταν η Δυτική Γερμανία, η Ιταλία και η Ισπανία ήθελαν περισσότερη ευρωπαϊκή ενοποίηση και η Βρετανία λιγότερη. Τα συμβατικά και πυρηνικά όπλα που διαθέτει, μαζί με τη στρατηγική της θέση, της προσδίδουν πλεονέκτημα και στο πεδίο της «σκληρής ισχύος», απέναντι δηλαδή στην επιθετικότητα του Πούτιν και τις παλινωδίες του Τραμπ.

Ενα παλιό ρητό λέει ότι η Ευρώπη δουλεύει καλύτερα με τους Ρώσους έξω, τους Γερμανούς κάτω και τους Αμερικανούς μέσα. Σήμερα, οι Αμερικανοί είναι έξω, οι Ρώσοι πάνω, οι Γερμανοί κάτω και οι Βρετανοί κατευθύνονται ολοταχώς προς τα έξω. Ευτυχώς λοιπόν που «θα έχουμε πάντα το Παρίσι».

Οπως έδειξε και η ιστορική επίσκεψή του τον Σεπτέμβριο του 2017 στην Πνύκα (ποιος δεν θυμάται εκείνο το «πριν από ντιομισί χιλιαντές χρονιά» με το οποίο ξεκίνησε χαμογελαστός την ομιλία του;), ο πρόεδρος Μακρόν έχει μια αδυναμία για την Ελλάδα. Σήμερα δεν θα έχει βέβαια απέναντί του τον αγαπημένο του Αλέξη, δεν θα συγκινηθεί ακούγοντας «ότι από την Ευρώπη των πολιτών περάσαμε στην Ευρώπη των τραπεζών». Είναι βέβαιο όμως ότι θα κάνει την καρδιά του πέτρα. Και θα ασκήσει όπως πρέπει τον ηγετικό ρόλο που η Ιστορία εσχάτως του ανέθεσε.

ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ

'Ενα από τα παγκόσμια στερεότυπα για τον Ελληνα βρίσκεται στην κινηματογραφική μεταφορά του «Ζορμπά». Το θυμικό του Αντονι Κουίν που χόρευε το συρτάκι δάνεισε την εικόνα του ατίθασου γλεντζέ Ελληνα που ο τράχηλός του ζυγόν δεν υπομένει.

Φολκλορισμός; Πολλοί Ελληνες θεωρούν ότι αυτή η εικόνα τούς καθρεφτίζει. Ανυπότακτους. Εξαιρετική περίπτωση ανθρώπων - τουλάχιστον στις καθημερινές νοοτροπίες και στη σχέση μας με τον νόμο.

Δεν μας αρέσει ο νόμος. Γι' αυτό και τον παραβιάζουμε όσο μπορούμε. Υπερασπιζόμενοι το λεγόμενο πανεπιστημιακό άσυλο, οι συριζαίοι έλεγαν ότι δεν χρειάζεται να καταργηθεί - και τι προστατεύει, μόνο τα πλημμελήματα. Σιγά τώρα.

Τρώμε πρόστιμα από την Ευρώπη για τις ανεξέλεγκτες χωματερές - απ' όπου, επιπλέον, συχνά ξεκινάνε πυρκαγιές. Δεν τρέχει τίποτα. Τρώμε πρόστιμα για τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων GDPR. Ε, και;

Εχει ψηφιστεί νόμος για το κάπνισμα σε κοινόχρηστους κλειστούς χώρους. Ελα μωρέ. Νόμος για την υποχρεωτική ζώνη στο αυτοκίνητο. Σιγά. Υπάρχει Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας. Δηλαδή τι, θα οδηγούμε όπως οι ξένοι, θα σταματάμε στο κόκκινο και δεν θα μιλάμε στο κινητό; Τι είμαστε, μηχανές;

Γιατί δεν φοράμε κράνος στις μοτοσικλέτες; Πώς να ανασάνεις εκεί μέσα; Γιατί οδηγούμε μεθυσμένοι; Επειδή το ελέγχουμε.

Κάπως έτσι, ο απολογισμός είναι τρομερός. Είμαστε πρώτοι στην Ευρώπη σε θανάτους μοτοσικλετιστών - μόλις χθες σκοτώθηκε στα καλά καθούμενα ένας στη Βούλα. Είμαστε πολύ ψηλά σε θανατηφόρα δυστυχήματα στους δρόμους. Ευημερούμε και σε τραυματισμούς με ακρωτηριασμούς και άλλες μεγάλες συνέπειες. Ναι, αλλά έτσι αποκτούν εμπειρία οι ορθοπεδικοί μας.

Αν για κάθε ορθολογική ένσταση σε κάθε παράβαση του νόμου υπάρχει ένας ανορθολογισμός που υπερασπίζεται τον ελληνικό εξαιρετισμό, το κράτος δεν μπορεί να έχει άλλη λύση: αστυνόμευση και πρόστιμα.

Δεν μπορώ να κατανοήσω γιατί πρέπει να γίνει κυβερνητικό πρόγραμμα η πρόθεση του κράτους να είναι αυστηρό με τους πειρατές της ασφάλτου. Τι νόημα έχει, π.χ., η συνάντηση του Μητσοτάκη με τον Οικονόμου για να αντιμετωπιστεί η αύξηση των τροχαίων στην Κρήτη.

Στις κανονικές χώρες, οι οδηγοί ξέρουν ότι θα έχουν σοβαρές συνέπειες αν παραβούν τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Πρόστιμα και πόντους στο point system, σε επανάληψη αφαίρεση διπλώματος.

Στην Ελλάδα οι νόμοι υπάρχουν, το κράτος λειτουργεί και οι μηχανισμοί του λειτουργούν. Γιατί παρ' όλ' αυτά δεν κάνουν τη δουλειά τους;

Δεν μπορεί να είναι αντικείμενο κυβερνητικών εξαγγελιών η πρόθεση της πολιτείας να επιβάλει τον νόμο - όταν μάλιστα ο νόμος σημαίνει λιγότερα τροχαία, λιγότερους θανάτους και λιγότερους τραυματισμούς.

Η νομιμότητα είναι υποχρέωση, στα κανονικά κράτη δεν μπορεί να είναι κομματική γραμμή. Οχι άλλον εξαιρετισμό. Οχι άλλους Ζορμπάδες.