"...Ενα πράγμα χρειάζεται: αντί ο κάθε υπουργός να ανακαλύπτει τον τροχό και να διαπιστώνει εκ των υστέρων πόσο δύσκολη είναι μια ολοκληρωμένη και νομικά ισχυρή μεταρρύθμιση, να επιμένει στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας - χωρίς τροπολογίες - και να ορίζει έναν σοβαρό μηχανισμό παρακολούθησης της πορείας και καταγραφής τυχόν προβλημάτων που ανακύπτουν. Και εν πάση περιπτώσει να δοθεί ένα οριστικό τέλος σε ρυθμίσεις του ποδαριού και άμεσης εφαρμογής, που επιβαρύνουν τα παιδιά με σύγχυση, αβεβαιότητα και τη διαπίστωση ότι σε αυτό το κράτος δεν υπάρχουν σταθερές, ούτε καν οι νόμοι...."

"ΦΑΚΕΛΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑ"- ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ, 

από "ΤΑ ΝΕΑ"

                                                           "ΤΑ ΝΕΑ", 05/02/17


Ενας γίγαντας με δεμένα πόδια
Οποια έρευνα για την παιδεία κι αν κοιτάξει κανείς, θα βρει διατυπωμένο με διαφορετικά λόγια το ίδιο συμπέρασμα, δύο λέξεις όλο κι όλο: εθνική στρατηγική. Αυτό λείπει...

Του Νίκου Μάστορα

Για να φτάσεις σε έναν συγκεκριμένο τόπο ή στόχο, πρέπει να ξέρεις προς τα πού και πώς να πας. Κι αυτό που λείπει από την εκπαίδευση, πέρα από τα χρήματα, είναι ότι ποτέ η χώρα δεν κατόρθωσε να ξεπεράσει την κοντόφθαλμη προοπτική αλλαγών που είχαν στόχο απλώς να αναδείξουν μια υπουργική θητεία ώσπου να γκρεμιστούν από τον επόμενο, υπουργό ή κυβέρνηση. Και όλες οι δηλώσεις περί απόπειρας πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης μέσω θεσμών, όπως λ.χ. τα Εθνικά Συμβούλια Παιδείας, γνωρίζουμε πώς κατέληξαν. Είναι γνωστό με τι είναι στρωμένος ο δρόμος προς την κόλαση...

Τελευταία, την ανάγκη χάραξης εθνικής στρατηγικής ως προς τις δύο πρώτες εκπαιδευτικές βαθμίδες διαπίστωσε και το Κέντρο Ανάπτυξης Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΚΑΝΕΠ) της ΓΣΕΕ, που περιγράφει παραστατικά ότι «η μικρή έως οριακή μεταβολή του συνθετικού δείκτη απόδοσης συνολικά της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με τιμές υστέρησης ή και οριακής απόδοσης κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας (2005-2014) είναι ενδεικτική ενός συστήματος που κινείται με δυνάμεις αδράνειας στην κατεύθυνση της συντήρησης των παθογενειών του και σε κάθε περίπτωση δεν καταγράφει χαρακτηριστικά ενός δυναμικού, καινοτόμου και αναπτυξιακού εργαλείου για την προαγωγή της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της χώρας».


Οι εξαιρέσεις
στον κανόνα
Στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση πάλι, παρ' όλες της τις στρεβλώσεις και την υποχρηματοδότηση, τα πράγματα δεν είναι μόνο μαύρα. Αν κοιτάξει κανείς τις διάφορες διεθνείς κατατάξεις πανεπιστημίων, όπως λ.χ. την πρόσφατη κατάταξη της εταιρείας QS Quacquarelli Symonds, θα βρει μέσα και έξι ελληνικά πανεπιστήμια, έστω κι αν τα πέντε από τα έξι σημείωσαν πτώση σε σύγκριση με την προηγούμενη κατάταξή τους. Βλέπουμε λοιπόν ότι χάρη στις - περίπου ηρωικές - προσπάθειες των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας, ιδρύματα όπως το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ακόμα και με πτώση, βρίσκεται ανάμεσα στα 400 καλύτερα πανεπιστήμια παγκοσμίως, ενώ το Αριστοτέλειο Θεσσαλονίκης ανάμεσα στα 500. Η χώρα έχει εκπροσώπους και στα κορυφαία 300 των ερευνητικών ιδρυμάτων - Πανεπιστήμιο Αθηνών, Κρήτης και Πατρών. Αλλά και άλλη πρόσφατη διεθνής έρευνα ανέδειξε δεκατέσσερα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθήνας σε υψηλές θέσεις. Πρόκειται για τη διεθνή λίστα κατάταξης Eduniversal για το 2016-17, που αξιολόγησε περισσότερα από 17.000 προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών από 154 χώρες. Το πρόγραμμα Διαχείρισης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΟΠΑ κατετάγη στην 9η θέση της παγκόσμιας κατάταξης στον τομέα καλλιτεχνικής και πολιτιστικής διαχείρισης, το Διεθνούς Ναυτιλίας στην 31η στον τομέα εφοδιασμού και logistics κι ακόμα δώδεκα προγράμματα καταλαμβάνουν υψηλές θέσεις.


Από τα ψηλά
στα χαμηλά
Στο εσωτερικό, τώρα, η έκθεση της Αρχής Διασφάλισης Ποιότητας στην Ανώτατη Εκπαίδευση (ΑΔΙΠ), με τις εξωτερικές αξιολογήσεις όλων των πανεπιστημίων και ΤΕΙ της χώρας (22 πανεπιστήμια και 14 ΤΕΙ), έδειξε ότι ποσοστό 27,8% αξιολογείται ως «άξιο θετικής μνείας», ενώ το 61,1% έλαβε «θετική αξιολόγηση», το 11,1% «μερικώς θετική» και δεν υπήρξε αρνητική αξιολόγηση. Στην πλειοψηφία των εκθέσεων αναγνωρίζονται ως θετικά στοιχεία η αποτελεσματικότητα της διοίκησης των ιδρυμάτων και η ποιότητα των ανθρώπινων πόρων.

Στον αντίποδα, ως αρνητικά καταγράφονται θέματα θεσμικού περιεχομένου και προβλήματα με το υπουργείο Παιδείας (περιορισμοί στη διοίκηση και διαχείριση - υπερρύθμιση), ενώ θα πρέπει να γίνουν πιο αποτελεσματικές η επικοινωνία και η εμπλοκή των μελών των ιδρυμάτων στον στρατηγικό προγραμματισμό και την υλοποίησή του. Επισημαίνεται ακόμα η ανάγκη παροχής προτεραιότητας στους μηχανισμούς διεθνοποίησης και εξωστρέφειας. Εμπόδια εντοπίζονται στις περικοπές της χρηματοδότησης καθώς και στην έλλειψη διδακτικού και διοικητικού προσωπικού και συστήνεται η ενίσχυση της κινητικότητας και της διεθνοποίησης. Η στρατηγική για τη φοιτητική πρόνοια οφείλει να εστιαστεί στη μέγιστη δυνατή κάλυψη αναγκών στέγασης.


Χωρίς δουλειά,
εκπαίδευση, κατάρτιση
Από την άλλη, η συνεχιζόμενη κατάρτιση στην Ελλάδα πάσχει και απόδειξη είναι το γιγαντωμένο πρόβλημα των λεγόμενων ΝΕΕΤ (Νο Employment, Education, Training), δηλαδή των νέων που δεν έχουν εργασία, δεν σπουδάζουν και δεν καταρτίζονται επαγγελματικά. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ, η χώρα μας έχει το υψηλότερο ποσοστό ΝΕΕΤ στις χώρες του ΟΟΣΑ μετά την Τουρκία και την Ιταλία, αλλά και το υψηλότερο ποσοστό ΝΕΕΤ που κατέχουν πανεπιστημιακούς τίτλους! Το κόστος αυτών των παιδιών για την ελληνική οικονομία αποτιμάται στο 2% του ΑΕΠ και είναι μεγαλύτερο από τον αντίστοιχο μέσο όρο του ΟΟΣΑ.

Φανταζόμαστε όλοι, λοιπόν, τι θα μπορούσε να επιτύχει η ελληνική παιδεία αν τα ιδρύματα στη χώρα μας διέθεταν πόρους και εφόσον επικρατούσαν λογικές συνεργασίας και ευγενούς άμιλλας ανάμεσά τους. Σε αντίθεση με τους γίγαντες που έχουν πήλινα πόδια, τα δικά τους είναι πολύ γερά, αλλά δεμένα.

Το οικονομικό κόστος των εκπαιδευτικών επιλογών

Ειδικού Συνεργάτη

«Τα τελευταία στοιχεία σχετικής έρευνας δείχνουν ότι η ιδιωτική δαπάνη για τη μόρφωση των παιδιών μας ανέρχεται σε 3,9 δισ. ευρώ τον χρόνο. Λεφτά που βγαίνουν άμεσα από την τσέπη των γονιών της κρίσης, που βιώνουν την ανεργία, τις περικοπές μισθών, την υπερφορολόγηση και μια γενικευμένη ανασφάλεια. Λεφτά για φροντιστήρια, ξένες γλώσσες, πληροφορική, ιδιαίτερα μαθήματα, βιβλία, συγγράμματα και λιγότερα από τα μισά πηγαίνουν στα ιδιωτικά σχολεία. Την ίδια ώρα η δημόσια δαπάνη είναι γύρω στα 6 δισ. ευρώ τον χρόνο, συνεχώς μειούμενη».

Αυτά γραφεί η Αννα Διαμαντοπούλου και αμέσως έρχεται το ερώτημα: Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για αυτό; Απλό το ερώτημα, εξίσου απλή και η απάντηση: Ας εφαρμόζαμε τον νόμο.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση το κόστος που φορτώνονται οι πολίτες οφείλεται αποκλειστικά στις πολιτικές δυνάμεις που δεν σέβονται τους νόμους του κράτους, ακόμη και αν αυτοί έχουν ψηφιστεί με μεγάλη πλειοψηφία. Ας μην ξεχνάμε τον πρώην πρύτανη Θεοδόση Πελεγρίνη που με στεντόρεια φωνή δήλωνε ότι δεν θα εφαρμόσει τον νόμο για τα πανεπιστήμια. Τον άνθρωπο που, αντί να καταδικάσει, αντάμειψε ο Αλέξης Τσίπρας αναδεικνύοντάς τον σε υφυπουργό Παιδείας. Τώρα βέβαια ο Κώστας Γαβρόγλου, καθηγητής ΑΕΙ στο επάγγελμα, διαπιστώνει ότι «ένα νέο νομοσχέδιο για τα πανεπιστήμια είναι περίπλοκο και απαιτητικό».

Ας δούμε τα πραγματικά δεδομένα:

1. Αν δεν ανακοπτόταν το νομοθετικό έργο, ψηφιζόταν το 2012 και το νομοσχέδιο για το νέο Λύκειο, ήδη από τότε, και με βάση τα νέα προγράμματα σπουδών σε όλες τις βαθμίδες (που από το 2011 μένουν στα συρτάρια), θα είχε μειωθεί ο αριθμός των μαθημάτων στη Γ' Λυκείου στα απολύτως βασικά και θα υπήρχε δωρεάν πρόσθετη διδασκαλία 6-8 ωρών την εβδομάδα σε αυτά εντός του σχολείου. Δηλαδή τα παιδιά που έδιναν εισαγωγικές από το 2014 και μετά δεν θα είχαν ανάγκη φροντιστηρίου, εκτός και αν κάποιοι γονείς επέμεναν σε αυτό. Δικαίωμά τους.

2. Αν ο Νίκος Φίλης δεν περιόριζε τις ώρες διδασκαλίας αγγλικών με το αιτιολογικό ότι κουράζονται τα παιδιά, θα μπορούσε να συνεχίσει η πιστοποίηση γνώσης της αγγλικής δωρεάν από το δημόσιο σύστημα, αντί να καταφεύγουν στα διάφορα φροντιστήρια για εξετάσεις Lower κ.λπ.

3. Ακριβώς το ίδιο συνέβη και με τη διδασκαλία της πληροφορικής και τις εξετάσεις πιστοποίησης της χρήσης πληροφορικής (Word, Excel κ.λπ.) που σήμερα πληρώνουν σε ιδιωτικά κέντρα.

4. Αν ενίσχυε, αντί να καταργήσει, το ψηφιακό σχολείο ο Αριστείδης Μπαλτάς, εκτρέποντας τα προβλεπόμενα 250 εκατ. ευρώ σε πληρωμές μισθών που τελικά χάθηκαν, και αν προχωρούσε η ψηφιοποίηση δεύτερων και τρίτων σχολικών βοηθημάτων από τον Διόφαντο, όλοι οι μαθητές θα είχαν μια ολόκληρη βιβλιοθήκη στον υπολογιστή τους και μια άμεση διαδραστική επικοινωνία με τους δασκάλους και τους φίλους τους.

5. Αν συνέχιζαν τα πρότυπα - πειραματικά ως είχαν και από τα αρχικά 60 γίνονταν και άλλα, ένας σημαντικός αριθμός παιδιών που ξεχωρίζουν - σε μεγάλο ποσοστό παιδιά χαμηλού οικογενειακού εισοδήματος - θα διευκολύνονταν και με σημαντικά χαμηλότερο οικονομικό κόστος θα προχωρούσαν στις ανώτερες σπουδές τους.

6. Αν τα ολοήμερα (που αφορούσαν το 30% των σχολείων αλλά το 70% των μαθητών) συνέχιζαν να προσφέρουν τα μαθήματα όπως φιλαναγνωσία, θεατρολογία, τέχνες κ.λπ., αντί να μετατραπούν σε μεσημεριανό πάρκινγκ παιδιών, κάποια από τα παιδιά αυτά δεν θα αναζητούσαν αντίστοιχα ιδιωτικά κέντρα.

Και αν μεταφερθούμε στον χώρο της ανώτατης παιδείας, εκεί η εικόνα θα ήταν ήδη πολύ διαφορετική, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που παρείχε ο Ν. 4009/2011, γνωστός ως νόμος Διαμαντοπούλου.

Απλό παράδειγμα που βιώνει πλέον ο κάθε φοιτητής, το πρόγραμμα Εύδοξος. Με εμπνευστή τον αείμνηστο καθηγητή Βασίλη Παπάζογλου, ήταν μια καινοτομία που καθιέρωσε ο Ν. 4009 και η οποία εξασφάλισε την έγκαιρη παράδοση των συγγραμμάτων στους φοιτητές και ένα καίριο χτύπημα στην κατασπατάληση πόρων των ΑΕΙ.

Δεκάδες ανάλογες δράσεις προβλέπει ο νόμος, υπό τις βασικές προϋποθέσεις (1) να εγκριθούν οι οργανισμοί και οι κανονισμοί λειτουργίας όλων των ΑΕΙ και να αφεθούν να λειτουργήσουν ως αυτοδιοίκητοι οργανισμοί, (2) να ανακτηθούν από τα ΑΕΙ αρμοδιότητες που η σημερινή κυβέρνηση πήρε πίσω, επαναφέροντας τον παρεμβατικό ρόλο του υπουργού Παιδείας.

Ενδεικτικά αναφέρω θέματα άμεσου οικονομικού ενδιαφέροντος των φοιτητών, για τα οποία κάθε ΑΕΙ μπορεί να δώσει τις δικές του λύσεις.
- Μείωση δαπανών προετοιμασίας για εισαγωγή στα ΑΕΙ
- Κριτήρια για μετεγγραφές ή και αλλαγή κατεύθυνσης
- Μερική απασχόληση μέσα στο ΑΕΙ
- Φοιτητικά δάνεια
- Μέτρα για τη διαμονή και διατροφή των φοιτητών
- Συνήγορος του Φοιτητή
- Συνεργασίες και ανταλλαγές με άλλα πανεπιστήμια
- Κ.λπ.

Ενα πράγμα χρειάζεται: αντί ο κάθε υπουργός να ανακαλύπτει τον τροχό και να διαπιστώνει εκ των υστέρων πόσο δύσκολη είναι μια ολοκληρωμένη και νομικά ισχυρή μεταρρύθμιση, να επιμένει στην εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας - χωρίς τροπολογίες - και να ορίζει έναν σοβαρό μηχανισμό παρακολούθησης της πορείας και καταγραφής τυχόν προβλημάτων που ανακύπτουν. Και εν πάση περιπτώσει να δοθεί ένα οριστικό τέλος σε ρυθμίσεις του ποδαριού και άμεσης εφαρμογής, που επιβαρύνουν τα παιδιά με σύγχυση, αβεβαιότητα και τη διαπίστωση ότι σε αυτό το κράτος δεν υπάρχουν σταθερές, ούτε καν οι νόμοι.

"ΤΑ ΝΕΑ", 05/02/17

http://www.tanea.gr/opinions/all-opinions/article/5442590/to-thermokhpio-opoy-tha-anthhsei-to-ellhniko-panepisthmio/