Από "ΤΑ ΝΕΑ" και την "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ¨
Η δύναμη της βλακείας
Του Δημήτρη Ψυχογιού
Δεν ξέρουμε κατά πόσον οι διάλογοι Σόιμπλε - Βαρουφάκη, που παραθέτει ο τελευταίος στις σελίδες του βιβλίου του που δημοσίευσε η «Καθημερινή», έχουν κάποια σχέση με την πραγματικότητα. Αλλά, υποθέτω, ο συγγραφέας αναδεικνύει εκεί αυτά που θεωρεί θεμελιώδη για τη στάση του.
Τι μαθαίνουμε λοιπόν; Πως όταν ο κ. Σόιμπλε του προτείνει το Grexit, ο ίδιος σκέπτεται σοκαρισμένος ότι του πρότεινε ουσιαστικά «τη διάλυση της ευρωζώνης». Και το υποστηρίζει επανειλημμένως στη συζήτησή του με τον γερμανό υπουργό, με φράσεις όπως: «Θα ανοίξουν οι ασκοί του Αιόλου με το Grexit ... Η νομισματική ένωση θα ξηλωθεί από παντού από δυνάμεις που δεν μπορείτε να ελέγξετε ... Δεν θα μπορέσετε να ελέγξετε τη χαοτική διαδικασία που θα πυροδοτήσει ένα Grexit ... Σχεδιάζεις να ελευθερώσεις μια δυναμική που δεν μπορείς να ελέγξεις ...».
Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σε όλα αυτά απαντά σταθερά πως δεν είναι έτσι. «Μπορούμε να θωρακίσουμε καλύτερα το ευρώ όταν φύγετε» είναι η άποψή του. Το συμπέρασμα του κ. Βαρουφάκη, όπως το διατυπώνει ως σκέψη εκείνης της στιγμής, είναι: «Ηταν φανερό ότι δεν είχε νόημα να προσπαθώ να τον πείσω ότι δεν μπορεί να ελέγξει ένα φαινόμενο τρομερό σαν δύναμη της φύσης».
Δεν χρειάζεται να είμαστε ψυχαναλυτές για να καταλάβουμε πως το φαινόμενο το τρομερό σαν δύναμη της φύσης είναι ο ίδιος. Αν τον διώξουν από το Eurogroup, θα καταστραφούν οι υπόλοιποι - όπως καταστράφηκαν οι κάτοικοι των Σοδόμων όταν κακοποίησαν τους δύο αγγέλους που πήγαν να τους σώσουν· ο δεύτερος άγγελος, φυσικά, ήταν ο Αλέξης Τσίπρας.
Οπως ξέρουμε, όμως, όταν ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε το δημοψήφισμα απειλώντας με αποχώρηση και εμφάνιση της «τρομερής δύναμης της φύσης», οι αγορές και οι Ευρωπαίοι απάντησαν «καλό ταξίδι». Ο κ. Τσίπρας εξευτελίστηκε, όπως είπε ο σύντροφος Μελανσόν, και για τιμωρία μετέτρεψε τον κ. Βαρουφάκη σε στήλη άλατος· γιατί αυτός τον είχε πείσει πως ήσαν οι δύο άγγελοι που ή θα έσωζαν ή θα κατέστρεφαν τα Σόδομα και Γόμορρα της ευρωζώνης. Καταστραφήκαμε εμείς, οι πολίτες· ο κ. Τσίπρας εξακολουθεί να κυβερνά και ο κ. Βαρουφάκης γράφει βιβλία.
Αυτά που διαβάσαμε, επιβεβαιώνουν αυτό που ξέραμε για τον κ. Βαρουφάκη: δεν μπορεί να δει πέρα από τον καθρέφτη του - ένας παραμορφωτικός του λούνα παρκ που τον δείχνει εκατόγχειρα γίγαντα, αυτός είναι ο αγαπημένος του.
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 02/05/17
Γιάνης Βαρουφάκης: Παπαγαλί
Του Μιχάλη Τσιντσίνη
Πολλοί γράφουν βιβλίο επειδή έγιναν υπουργοί. Ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι (και σε αυτό) η εξαίρεση. Εγινε υπουργός ακριβώς για να γράψει μετά το βιβλίο. Και κάποτε –γιατί όχι;– να γράψει και το σενάριο.
Ηδη από την εποχή που ο Βαρουφάκης υποδυόταν τον υπουργό Οικονομικών είχε κανείς την αίσθηση ότι παρακολουθεί Ελληνα καλλιτέχνη σε αυτό που στη γλώσσα της εγχώριας σόουμπιζ ορίζεται φετιχιστικά ως «διεθνής καριέρα». Μεταφορικά αλλά και –στην περίπτωση των ομολογημένων ηχογραφήσεων των Eurogroup– με αμείλικτη κυριολεξία, ο Βαρουφάκης εκμεταλλεύτηκε την πολιτική του ιδιότητα για να συλλέξει υλικό για ένα μπεστ σέλερ. Συνέλεγε τα ψιχία πραγματικότητας, που του επιτρέπουν να πουλάει τώρα το αφήγημά του με επίφαση ιστορικότητας ως «απομνημονεύματα».
Εντάξει, είναι άδικο να κρίνεις το βιβλίο από το εξώφυλλο, προτού καν κυκλοφορήσει. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, το βιβλίο είναι ο συγγραφέας του – ταύτιση που επιβεβαιώνουν, με τον αυτολατρευτικό πρώτο ενικό τους, τα χωρία που ήδη δημοσιεύτηκαν.
Και μόνο οι τίτλοι –ο αγγλικός και ελληνικός– αρκούν.
Για την αγγλική έκδοση, ο συγγραφέας δανείστηκε μία φράση που είχε χρησιμοποιήσει εις βάρος του η Κριστίν Λαγκάρντ τον Ιούνιο του 2015. Μας λείπει ο σοβαρός διάλογος, είχε πει η επικεφαλής του ΔΝΤ. «Η επείγουσα προτεραιότητα είναι να αποκαταστήσουμε ένα διάλογο μεταξύ ενηλίκων (dialogue with adults in the room)». Το γεγονός ότι ο Βαρουφάκης αναδεικνύει αυτόν τον συντριπτικό για τον ίδιο σαρκασμό –συντριπτικό, γιατί δεν είχε ειπωθεί καν με θυμό, αλλά με απελπισμένη συγκατάβαση– είναι οπωσδήποτε τολμηρό. Οσο τολμηρό θα ήταν να φορέσει κάποιος παπαγαλί πουκάμισο –ή, καλύτερα, να μη φορέσει τίποτε– προκειμένου να τραβήξει τα βλέμματα.
Τα ευρωπαϊκά βλέμματα μπορούν να απολαύσουν τον Βαρουφάκη χωρίς ενοχλητικούς συνειρμούς. Το εκτός Ελλάδος κοινό του –κορμπινικοί, μελανσονιστές και λοιποί συγγενείς– είναι από καιρό έτοιμο να καταναλώσει το αφήγημα σαν πολιτικό θρίλερ, χωρίς να περισπάται από τον pulp συναισθηματισμό του – από τις σοροπιαστές εικόνες ενός Σόιμπλε που κοιτά «έντονα και με ένα χαμόγελο γεμάτο σημασία», με αποτέλεσμα να «πλημμυρίσει» (τον αφηγητή) μια «συνειδητοποίηση».
Δυστυχώς, αυτό το ανάλαφρο ύφος αντηχεί στα ελληνικά συμφραζόμενα πολύ ανησυχαστικά. Αντηχεί όχι μόνο ως υπόμνηση της περασμένης περιπέτειας, αλλά και ως έμμεσο σχόλιο για το παρόν, αφού ο πρωθυπουργός –τον οποίο ο Βαρουφάκης μαζί με την Ελενα Παναρίτη ψυχανέλυαν το 2015, ανησυχώντας μήπως του έχουν κάνει «μάγια»– ακόμη κυβερνά.
Ανταποκρινόμενος κάπως στα τραύματα του ντόπιου κοινού, ο τίτλος στα ελληνικά είναι πιο βαρύγδουπος: «Ανίκητοι ηττημένοι». Σαν να λέμε «ελεύθεροι πολιορκημένοι». Πρόκειται για γελοιογράφηση εθνικού έπους, που δεν περιορίζεται μόνο στο ναρκισσιστικό κιτς του Βαρουφάκη. Η φαντασίωση της νίκης που επιζεί της πραγματικότητας της ήττας είναι η φαντασίωση που κυβερνά.
 |
| "ΤΑ ΝΕΑ", 02/05/17 |
Η δύναμη της βλακείας
Του Δημήτρη Ψυχογιού
Δεν ξέρουμε κατά πόσον οι διάλογοι Σόιμπλε - Βαρουφάκη, που παραθέτει ο τελευταίος στις σελίδες του βιβλίου του που δημοσίευσε η «Καθημερινή», έχουν κάποια σχέση με την πραγματικότητα. Αλλά, υποθέτω, ο συγγραφέας αναδεικνύει εκεί αυτά που θεωρεί θεμελιώδη για τη στάση του.
Τι μαθαίνουμε λοιπόν; Πως όταν ο κ. Σόιμπλε του προτείνει το Grexit, ο ίδιος σκέπτεται σοκαρισμένος ότι του πρότεινε ουσιαστικά «τη διάλυση της ευρωζώνης». Και το υποστηρίζει επανειλημμένως στη συζήτησή του με τον γερμανό υπουργό, με φράσεις όπως: «Θα ανοίξουν οι ασκοί του Αιόλου με το Grexit ... Η νομισματική ένωση θα ξηλωθεί από παντού από δυνάμεις που δεν μπορείτε να ελέγξετε ... Δεν θα μπορέσετε να ελέγξετε τη χαοτική διαδικασία που θα πυροδοτήσει ένα Grexit ... Σχεδιάζεις να ελευθερώσεις μια δυναμική που δεν μπορείς να ελέγξεις ...».
Ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε σε όλα αυτά απαντά σταθερά πως δεν είναι έτσι. «Μπορούμε να θωρακίσουμε καλύτερα το ευρώ όταν φύγετε» είναι η άποψή του. Το συμπέρασμα του κ. Βαρουφάκη, όπως το διατυπώνει ως σκέψη εκείνης της στιγμής, είναι: «Ηταν φανερό ότι δεν είχε νόημα να προσπαθώ να τον πείσω ότι δεν μπορεί να ελέγξει ένα φαινόμενο τρομερό σαν δύναμη της φύσης».
Δεν χρειάζεται να είμαστε ψυχαναλυτές για να καταλάβουμε πως το φαινόμενο το τρομερό σαν δύναμη της φύσης είναι ο ίδιος. Αν τον διώξουν από το Eurogroup, θα καταστραφούν οι υπόλοιποι - όπως καταστράφηκαν οι κάτοικοι των Σοδόμων όταν κακοποίησαν τους δύο αγγέλους που πήγαν να τους σώσουν· ο δεύτερος άγγελος, φυσικά, ήταν ο Αλέξης Τσίπρας.
Οπως ξέρουμε, όμως, όταν ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε το δημοψήφισμα απειλώντας με αποχώρηση και εμφάνιση της «τρομερής δύναμης της φύσης», οι αγορές και οι Ευρωπαίοι απάντησαν «καλό ταξίδι». Ο κ. Τσίπρας εξευτελίστηκε, όπως είπε ο σύντροφος Μελανσόν, και για τιμωρία μετέτρεψε τον κ. Βαρουφάκη σε στήλη άλατος· γιατί αυτός τον είχε πείσει πως ήσαν οι δύο άγγελοι που ή θα έσωζαν ή θα κατέστρεφαν τα Σόδομα και Γόμορρα της ευρωζώνης. Καταστραφήκαμε εμείς, οι πολίτες· ο κ. Τσίπρας εξακολουθεί να κυβερνά και ο κ. Βαρουφάκης γράφει βιβλία.
Αυτά που διαβάσαμε, επιβεβαιώνουν αυτό που ξέραμε για τον κ. Βαρουφάκη: δεν μπορεί να δει πέρα από τον καθρέφτη του - ένας παραμορφωτικός του λούνα παρκ που τον δείχνει εκατόγχειρα γίγαντα, αυτός είναι ο αγαπημένος του.
"Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 02/05/17
Γιάνης Βαρουφάκης: Παπαγαλί
Του Μιχάλη Τσιντσίνη
Πολλοί γράφουν βιβλίο επειδή έγιναν υπουργοί. Ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι (και σε αυτό) η εξαίρεση. Εγινε υπουργός ακριβώς για να γράψει μετά το βιβλίο. Και κάποτε –γιατί όχι;– να γράψει και το σενάριο.
Ηδη από την εποχή που ο Βαρουφάκης υποδυόταν τον υπουργό Οικονομικών είχε κανείς την αίσθηση ότι παρακολουθεί Ελληνα καλλιτέχνη σε αυτό που στη γλώσσα της εγχώριας σόουμπιζ ορίζεται φετιχιστικά ως «διεθνής καριέρα». Μεταφορικά αλλά και –στην περίπτωση των ομολογημένων ηχογραφήσεων των Eurogroup– με αμείλικτη κυριολεξία, ο Βαρουφάκης εκμεταλλεύτηκε την πολιτική του ιδιότητα για να συλλέξει υλικό για ένα μπεστ σέλερ. Συνέλεγε τα ψιχία πραγματικότητας, που του επιτρέπουν να πουλάει τώρα το αφήγημά του με επίφαση ιστορικότητας ως «απομνημονεύματα».
Εντάξει, είναι άδικο να κρίνεις το βιβλίο από το εξώφυλλο, προτού καν κυκλοφορήσει. Στην προκειμένη περίπτωση, όμως, το βιβλίο είναι ο συγγραφέας του – ταύτιση που επιβεβαιώνουν, με τον αυτολατρευτικό πρώτο ενικό τους, τα χωρία που ήδη δημοσιεύτηκαν.
Και μόνο οι τίτλοι –ο αγγλικός και ελληνικός– αρκούν.
Για την αγγλική έκδοση, ο συγγραφέας δανείστηκε μία φράση που είχε χρησιμοποιήσει εις βάρος του η Κριστίν Λαγκάρντ τον Ιούνιο του 2015. Μας λείπει ο σοβαρός διάλογος, είχε πει η επικεφαλής του ΔΝΤ. «Η επείγουσα προτεραιότητα είναι να αποκαταστήσουμε ένα διάλογο μεταξύ ενηλίκων (dialogue with adults in the room)». Το γεγονός ότι ο Βαρουφάκης αναδεικνύει αυτόν τον συντριπτικό για τον ίδιο σαρκασμό –συντριπτικό, γιατί δεν είχε ειπωθεί καν με θυμό, αλλά με απελπισμένη συγκατάβαση– είναι οπωσδήποτε τολμηρό. Οσο τολμηρό θα ήταν να φορέσει κάποιος παπαγαλί πουκάμισο –ή, καλύτερα, να μη φορέσει τίποτε– προκειμένου να τραβήξει τα βλέμματα.
Τα ευρωπαϊκά βλέμματα μπορούν να απολαύσουν τον Βαρουφάκη χωρίς ενοχλητικούς συνειρμούς. Το εκτός Ελλάδος κοινό του –κορμπινικοί, μελανσονιστές και λοιποί συγγενείς– είναι από καιρό έτοιμο να καταναλώσει το αφήγημα σαν πολιτικό θρίλερ, χωρίς να περισπάται από τον pulp συναισθηματισμό του – από τις σοροπιαστές εικόνες ενός Σόιμπλε που κοιτά «έντονα και με ένα χαμόγελο γεμάτο σημασία», με αποτέλεσμα να «πλημμυρίσει» (τον αφηγητή) μια «συνειδητοποίηση».
Δυστυχώς, αυτό το ανάλαφρο ύφος αντηχεί στα ελληνικά συμφραζόμενα πολύ ανησυχαστικά. Αντηχεί όχι μόνο ως υπόμνηση της περασμένης περιπέτειας, αλλά και ως έμμεσο σχόλιο για το παρόν, αφού ο πρωθυπουργός –τον οποίο ο Βαρουφάκης μαζί με την Ελενα Παναρίτη ψυχανέλυαν το 2015, ανησυχώντας μήπως του έχουν κάνει «μάγια»– ακόμη κυβερνά.
Ανταποκρινόμενος κάπως στα τραύματα του ντόπιου κοινού, ο τίτλος στα ελληνικά είναι πιο βαρύγδουπος: «Ανίκητοι ηττημένοι». Σαν να λέμε «ελεύθεροι πολιορκημένοι». Πρόκειται για γελοιογράφηση εθνικού έπους, που δεν περιορίζεται μόνο στο ναρκισσιστικό κιτς του Βαρουφάκη. Η φαντασίωση της νίκης που επιζεί της πραγματικότητας της ήττας είναι η φαντασίωση που κυβερνά.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου